Wil je ons iets zeggen dat niet op deze blog moet verschijnen? Mail ons hier.
Mag iedereen het lezen, klik dan op op het gele 'Uw positieve/negatieve reactie hier' onderaan de tekst.
Evangelie: Johannes 14, 1-12 - 'Ik ben de weg, de waarheid en het leven'
Wegwijzerviering - Viering waarop de eerste communicanten, vormelingen, families met kinderen en iedereen van harte welkom is
Lieve kinderen,
Wie van jullie gelijkt op de Mama? Wie van jullie gelijkt op de Papa? Wie van jullie gelijkt op de Oma, of Bomma? Wie van jullie gelijkt op de Opa of Bompa??? Als de mensen zeggen dat je op je Mama lijkt, dan zal je soms op dezelfde manier spreken als de mama, of op dezelfde manier stappen, of op dezelfde manier reageren als je blij bent of boos bent…
Zo is dat ook als men zegt dat je op Papa of Opa of Oma lijkt! Je hebt veel geleerd van je Mama en je Papa, van je Bomma en je Bompa… En al wat je geleerd hebt doe je ’n beetje zoals zij dat doen…
Wel, zo loopt het verhaal van Jezus die naar Zijn Vader gaat ook! Jezus die de weg daartoe aan zijn leerlingen, aan zijn apostelen geleerd heeft. Maar Thomas en zijn vrienden hebben het zo niet begrepen! Zij hebben niet begrepen dat Jezus het gezicht is van Zijn en hun goddelijke Vader. Dat Jezus helemaal lijkt op z’n hemelse goddelijke Vader! Dat Jezus alles doet wat Zijn Vader Hem geleerd heeft en gevraagd heeft… Jezus z’n Vader zit in al zijn vezels, zit in z’n luisteren en z’n spreken… Zo is dat ook bij jullie! Deeltjes van jullie Mama en deeltjes van jullie Papa zitten ook in jullie vezels… wat je van hen leerde doen jullie ook. En dat maakt hen gelukkig!
Jezus leert Zijn vrienden hoe ook zij bij die goddelijke Vader kunnen komen, wanneer zij doen voor mensen wat Hij hen allemaal geleerd heeft! Lief zijn, aandacht hebben voor hun verdriet, eten geven aan wie veel te weinig heeft… Dàt is de Weg die Ik nu ga! Zegt Jezus. En m’n goddelijke Vader zal Mij omhelzen en opnemen in z’n Hemels huis. Jezus zegt tegen Thomas en zijn vrienden, het is niet moeilijker dan dat! Ik heb het jullie voorgedaan! Jullie hebben het van Mij geleerd! Het zit in jullie vezels! En kunnen het nu verder leren aan alle mensen die jullie tegenkomen!
Lieve kinderen, zo is het ook de voorbije jaren gegaan. Jullie leerde Jezus kennen thuis, en nog wat beter wanneer je je 1ste communie deed… en dan verder thuis tot je nu hier komt voor je Vormsel.
En… jullie leerden van Jezus om ruzie te helpen stoppen, om wie droevig is te proberen troosten, om wie honger heeft iets van jezelf te delen en ‘n lach te brengen bij je vriendjes, vooral als ’t wat moeilijk gaat onder elkaar …
23 mei zeggen jullie allemaal ‘JA!’ JA ik geloof dat de goedheid het haalt van het kwaad. JA ik geloof dat vergeving het beste is … en we altijd vriendschap kunnen sluiten, vrede kunnen brengen… en goed zijn voor mekaar.
Zo hoop ik en wens ik jullie, dat jullie niet alleen op je Mama of Papa gaan lijken nu en later als je volwassen bent, maar daarbij ook altijd een beetje op Jezus! Dat jullie Zijn weg willen gaan! Het zal Hem veel plezier doen! Zullen we mekaar nu allemaal nen High Five geven??? Als “Ja! Dàt gaan we doen!”
Ja lieve Mensen, ik heb nu vooral tegen de kinderen gesproken omdat ze hier vandaag voor de laatste keer samenkomen, en seffens nog samen op stap gaan over heel L.O., als laatste voorbereiding voor hun Vormsel! Ik mag er toch vanuit gaan dat wij mekaar ook nen High Five kunnen geven als belofte dat we Jezus’ weg blijven volgen en zo goed als Jezus willen zijn voor iedereen die we ontmoeten…
Het is vandaag Roepingenzondag, een dag waarop wij in de lezingen uitgenodigd worden om bewust stil te staan bij een belangrijke vraag: Door wie, door wat, laat ik mij leiden in mijn leven? Naar welke stem luister ik om richting te geven aan mijn bestaan?
Over deze vraag nadenken, is zeker geen overbodige luxe in onze huidige samenleving waarin wij worden overspoeld door massa’s woorden en beelden die - vaak ongewild - onze aandacht opeisen, een wereld waarin leiders schaamteloos godsdienst, d.i. de gelovige dienst van mensen aan God, kapen voor eigen machtshonger en geldzucht, een wereld waarin leugens zonder de minste schroom worden verpakt als absolute waarheden.
En spijtig genoeg is deze realiteit van alle tijden…
In de eerste lezing uit de Handelingen van de Apostelen, waarin het verhaal wordt verteld van de vroege kerk, zien we hoe Joodse mensen tot het besef komen dat zij - door foute leiders te volgen - mee verantwoordelijk zijn geworden voor de dood van Jezus, de Messias, de Zoon van God.
Dit besef zorgde voor ontreddering… “Wat moeten wij doen, broeders?”, vragen zij. Het antwoord van Petrus is verrassend eenvoudig: bekeer u, laat u dopen, stel u open voor de gave van de Heilige Geest. Geen lange boetetocht dus, maar een ommekeer. Doe vanaf vandaag het goede, dan zijn uw zonden vergeven.
Zo eenvoudig kan het zijn, dat die dag alleen al “drieduizend mensen zich aansloten” zegt de tekst…
En ook het evangelie volgens Johannes gaat vandaag dieper in op het thema van het waarachtige leiderschap.
Jezus spreekt over zichzelf als de Goede Herder, maar ook als de deur van de schaapstal. Enkel zij die door die deur de mensen tegemoet treden, die met andere woorden leiding geven naar Jezus’ voorbeeld, verdienen onze navolging.
Maar waaraan kunnen we die leiders dan herkennen, hoor ik u vragen. Ook hier is het antwoord eenvoudig. We hebben het gehoord in de evangelielezing van Witte Donderdag: het zijn zij die, in navolging van Jezus, nederig de voeten wassen van hun naasten.
En dát is iets waar ieder van ons toe in staat is. Zó worden wij allen geroepen om verantwoordelijkheid op te nemen voor elkaar en voor een betere wereld.
De roepstem van Jezus, de Goede Herder, klinkt daarbij niet dwingend maar uitnodigend. Roeping begint daar: in het leren herkennen van die zachte stem die tot ons spreekt, soms in een warme ontmoeting, soms tijdens een gebed, soms doorheen een innerlijk verlangen dat blijft terugkomen.
Dán wordt het ernst... Het wordt zaak om op die roepstem te antwoorden. En dát is niet zo eenvoudig. Het vraagt moed, want vanaf nu moeten concrete daden van liefde en dienstbaarheid worden gesteld. Het vraagt vertrouwen omdat we ons, tegen de stroom in, wagen op nieuwe wegen. En het vraagt volharding, want roeping is geen eenmalig gebeuren, maar een levensproject.
Moge Jezus, de Goede Herder, ons helpen om zijn stem te herkennen, en ons moed, vertrouwen en volharding schenken om Hem blijvend te volgen. Amen.
Evangelie: Lucas 24, 13-35 - 'Hij werd herkend aan het breken van het brood'
Lieve mensen,
Deze derde paaszondag zegt ons meteen dat we naar paasverhalen luisteren. Vorige week hoorden we hoe gelovig die ongelovige Thomas wel was… Vandaag luisteren we naar het verhaal van de Emmaüsgangers.
Twee goede vrienden van Jezus die wenend door verdriet, en ontgoocheld door die dodelijke afloop van Jezus’ leven, zich terugtrekken en naar huis terugkeren… Twee goede mensen die, net zoals jij en ik, zoals wij in zulke omstandigheden; kapot zijn vanbinnen en niet direct weten, hoe nu verder… Ze hebben gelukkig mekaar om die terugweg te gaan… en onverwacht nog ’n wandelaar op hun weg die contact zoekt.
Een wandelaar die luistert en ook weet wat ze doormaken, en nog zoveel meer weet… Een goede mens die beeld van hun Jezus is en vertelt over wie Hij is en wat Hij wenst… Een goede mens zoals wij dat ook zijn en kunnen zijn… Dat klinkt misschien pretentieus… maar dat is ’t helemaal niet. Want, om ’n goede mens te zijn is elke dag opnieuw inspanning nodig. Is met scherpe aandacht leven, aandacht voor het ‘gelaat van de ander’… en nadenken wat je in bepaalde situaties best doet en laat…
De grote filosoof Levinas leert ons: ‘In het gelaat van de ander ligt altijd ’n opdracht voor mij, zie ik wat me te doen staat… In het gelaat van de ander kan ik altijd iets van die Jezus, iets van God ontmoeten Het kan m’n broer of zus, m’n zoon of dochter, m’n man of vrouw zijn, maar ook m’n buurvrouw, zomaar iemand op straat of aan de kassa in de supermarkt… . In elke ontmoeting, waar ook, ligt dan ook altijd ’n opdracht… Die Andere die ik ontmoet, is ’n kwetsbare mens, net zoals we zelf kwetsbare mensen zijn. Daarom juist is ‘iemand ontmoeten’ altijd ‘n appel op m’n aandacht en m’n goedheid.
En dan is er de kunst om tegelijk te zien dat die medemens ook vriendschap en liefde en ook veerkracht in zich draagt die hij of zij, aan mij wil tonen… die ik dan mag ontvangen… Dat moet mij bewust houden dat; wie ik ontmoet helemaal zichzelf mag zijn… met z’n ontgoocheling en verdriet… met z’n vriendschap en goedheid, zonder mezelf naar voor te schuiven of op te dringen… Alle dagen ’n goede mens zijn, niet gemakkelijk…
In het gelaat van de ander kan ik die Jezus, kan ik God ontmoeten, zegt Levinas. Velen kunnen rechtstreeks met God in contact staan via gebed, sacramenten, enz. Voor Levinas heeft God zich uit de schepping teruggetrokken. Dat deed hij volgens hem al in het ‘Aards Paradijs’, toen hij de 1ste mensen de opdracht gaf om eerlijk en oprecht met al hun goedheid zorg te dragen en in te staan voor de wereld die ze daar in het Aards Paradijs, van God in handen kregen… Zo werd; “De goedheid in de mens, ook het goddelijke in de wereld”.
Daarom zegt Levinas: “De enige manier om God te ontmoeten is de ontmoeting met de Ander”. Wil je God plezieren, dan beantwoord je de roep van mensen, het appel van mensen die je tegenkomt. Hierdoor rees bij vele anderen de vraag: “Als je God zo voorstelt, is Hij dan niet te afhankelijk van de goodwill van de mens? Wordt God dan niet te klein en te menselijk voorgesteld? Of, zegt Levinas; wordt de mens hiermee juist “Goddelijk” voorgesteld? Als dat waar is, dan weten we wat ons te doen staat!
“Zorg dragen voor elkaar, en vandaag, vooral nu, voor onze medemensen die hier zijn met groot verdriet om het heengaan en het gemis van hun geliefde, …” en beseffen dat ook zij; “zorg dragen voor elkaar…” Ja, Jezus leeft! In ons, door ons en met ons…
In ’n nu volgend lied staat het mooier beschreven dan ik kan zeggen, laten we het samen zingen:
Mens voor de mensen zijn, herder als God, trooster voor groot en klein, zo lief als God.
Mensen omarmen, hun tranen verstaan, troosten en strelen, de weg samengaan.
Licht in het duister zijn, wakende vlam, mens van vertrouwen zijn, zijn wie men kan.
Mens voor de mensen zijn herder als God, trooster voor groot en klein, zo lief als God.
We zijn vandaag al de vijfde zondag van de vasten. En op ieder van die zondagen lieten we ons, in minder of meerdere mate, inspireren door Broederlijk Delen. Zij vragen aandacht voor hun partners in Palestina, in Haïti, in Peru, in Oost-Congo en vandaag in Bolivia.
De titel van de viering van vandaag “Ga voor opstand-ing”, is geïnspireerd op de lezingen.
De mensen van Broederlijk Delen hebben aandachtig gekeken naar die lezingen. Zo lazen ze bij Ezechiël niet alleen “Ik ga uw graven openen”, maar ook “Ik … laat u op uw eigen grond wonen”. Met CENDA, de partner van Broederlijk Delen in Bolivia, willen zij de Ayllu gemeenschap in Oruro (Bolivia), dat lijdt onder droogte en mijnbouwvervuiling, helpen om te protesteren tegen de lokale overheid, om iets te doen tegen de loodvervuiling. Zodat zij weer kunnen ademen, leven en mogen terugkeren naar hun land.
Broederlijk Delen goochelt in haar campagne een beetje met cijfers: We zijn de vijfde zondag van de vasten. Het is al de vierde dag sinds Lazarus overleed. Het is te laat; hij riekt al! In de beleving van Martha en Maria lijkt herstel onmogelijk. En pas dan komt Jezus met zijn leerlingen naar Bethanië. De derde dag kennen we ook. Dat is de dag van Jezus’ opstanding. Is het dan te laat voor de mensen uit Bolivia? Is het dan te laat voor Lazarus?
Lazarus en zijn zussen waren voor Jezus geen onbekenden. We kwamen hen al eerder tegen in het evangelie van Lucas (10 38-42). Martha is daar de zus die Jezus gastvrij ontvangt in hun huis. Maria is de zus die aan de voeten van Jezus kwam zitten om naar hem te luisteren. Nu is het Martha die Jezus tegemoet rent als haar broer Lazarus gestorven is. Martha als ondernemende, Maria als luisterende, zij waren beide, ieder op hun manier, resolute volgelingen van Jezus. Van Lazarus hadden we nog niets vernomen in dat verband. Tot nu dus.
Zoals de mensen van Broederlijk Delen in het bijzonder naar Ezechiël keken, zo heb ik even aandachtig gekeken naar het evangelie van Johannes. En daarin roept Jezus op: “Lazarus, kom naar buiten!”
Enkele jaren geleden, tijdens de corona-periode, was er die gevleugelde uitspraak van minister Maggie De Block: “blijf-in-uw-kot”. De oproep van Jezus lijkt wel het omgekeerde! “Kom uit uw graf!” als een soort van verplichte “coming out”, een letterlijk uit-de-kast-komen van Lazarus. Alsof Jezus zou zeggen: kom nu eens eindelijk uit jezelf, Lazarus. Toon aan de wereld wie je bent! Kom uit je graf en LEEF!
Zo is de oproep aan Lazarus ook een oproep aan ons allemaal, als christen. Kom naar buiten. Blijf niet in uw graf zitten! Zo is ook de oproep van Jezus aan ons vandaag. Niet na vijf, vier of drie dagen, maar zelfs na 2000 jaar: Lieve mens kom naar buiten en laat aan de wereld zien dat je een volgeling bent van Christus! Amen.
In het voorbijgaan zag Jezus iemand die vanaf zijn geboorte blind was. Hij had nooit kunnen zien.
En wat het nog erger maakte, was dat er gefluisterd werd dat hij blind was omdat hij gezondigd had of zijn ouders. Dat was toen de meest voorkomende verklaring en soms hoor je nu vandaag nog wel eens beweren dat een handicap, het lijden een straf van God is. Het eerste wat Jezus dan doet is die heidense gedachte radicaal tegenspreken.
Maar je kunt op vele manieren ‘blind’ zijn. Hoe dikwijls gebeurt het niet dat we geen oog hebben voor het goede dat in ons schuilt of rondom ons gebeurt. En evenzeer zijn we stekeblind voor de minder mooie kanten van onszelf.
Of we staren ons blind op het succes van anderen. Of we kennen momenten dat het ons allemaal donker voor de ogen is en dat we geen uitkomst meer zien.
Of we zijn verblind door het felle tegenlicht van een mentaliteit die enkel oog heeft voor winst en rendement. Of we worden ertoe verleid de werkelijkheid te versmallen tot alleen maar wat we met ons verstand kunnen weten of berekenen. Zo zijn we dikwijls ‘ziende blind’.
Dan gebeurt het dat een mens in nood onze ogen opent. Zo overkwam het ook Jezus. Hij zag iemand die ‘vanaf zijn geboorte blind’ was. Jezus zag, zoals God de ellende van Zijn volk in Egypte zag. Jezus ziet zoals God ziet. ‘Zien’ is dan omzien naar mensen. Dan zien we wat er dicht bij ons of veraf gebeurt, en we nemen het ter harte. We wenden de blik niet af, maar doen de ogen wijd open en trekken het ons aan.
In deze 40 dagentijd werden en worden wij nog steeds uitgenodigd om onze ogen en onze oren te openen voor mensen dichtbij en veraf. Broederlijk Delen geeft ons daartoe een serieuze aanzet! Trouwens het thema van deze viering zegt het ons heel duidelijk: ‘ga voor een andere kijk’. Jezus doet de blindgeborene anders zien!
Ook wij worden uitgedaagd om de werkelijkheid te zien met nieuwe ogen, ons te laten raken door mensen die beroep doen op onze solidariteit! Dat we ons betrokken voelen bij wat wereldwijd gebeurt. We kunnen natuurlijk niet alle ellende van de wereld oplossen, maar onze eigen bijdrage doet er toe ! Mensen van Linkeroever, van onze parochie zijn mensen die met andere ogen kunnen kijken… zo kan het Pasen worden voor iedereen!
Verschillende thema’s vragen onze aandacht. Het is vrijwilligersfeest. Centraal in de viering staat Broederlijk Delen.
Die hebben alle twee te maken met inspanningen om van deze wereld een leefbare plek te maken. Maar er is ook de actualiteit die drukt ons met de neus op een harde werkelijkheid. Wat zijn mensen van goede wil waard, in een wereld waar elke dag meer bommen ontploffen, waar macht het haalt op recht? En bij het begin van de viering hebben we de namen van vier lieve overledenen herdacht. Wat hebben we te vieren, als we telkens opnieuw gedoemd zijn om van geliefden afscheid te moeten nemen?
Misschien helpt het evangelie ons om een antwoord te vinden. Maar dat lijkt niet evident. In het verhaal van daarnet volgen de misverstanden elkaar op. Niet alleen de Samaritaanse vrouw begrijpt Jezus niet. Ikzelf vraag me af of ik dit evangelie goed begrijp.
Wat ik wel begrijp is, dat het ‘het zesde uur’ is. In Palestina de volle middag. De hitte, waarin de dorst ondraaglijk wordt. Zoals in onze wereld de temperatuur altijd maar hoger wordt, en vluchtende mensen in de schroeiende zon niet weten waar naartoe. Geef mij te drinken, vraagt Jezus, aan de vijand. Samaritanen en Joden waren vijanden. Misschien is dat de kloof die de vrouw tegenhoudt. Als mensen in vijandschap leven, kunnen ze elkaars dorst niet lessen.
Wat Jezus dan zegt en doet, is voor tijdgenoten toen en nu onbegrijpelijk. Hij overbrugt de kloof. Hij maakt heel wat vijandschap kapot maakt. Voor hem is die vrouw geen vijand, maar een gelijke, een mens die dorst naar leven, een mens om lief te hebben.
Jezus kan de dorst naar leven lessen omdat hij leeft in Gods geest. Omdat hij de wil van zijn Vader doet, die ons allen bemint. Wie in die liefde leeft, wordt levend water, water dat leven geeft aan anderen.
Die liefde is sterker dan de dood. Dat levend water geeft eeuwig leven, zegt de tekst. Ook dat lijkt onbegrijpelijk. Het vraagt een groot geloof. Maar wat ik wel begrijp is wat de Samaritanen zeggen: “Dit is werkelijk de redder van de wereld”. Zij begrepen dat de weg van Jezus onze verscheurde, oververhitte wereld kan helen.
Zij geloofden dat het dodelijk kwaad door vreedzame, belangloze, zelfvergeten liefde overwonnen kunnen worden. Zonder dat zij het misschien wisten, geloofden zij dat het na Goede Vrijdag Pasen zou worden.
Wegwijzerviering - viering waarop de eerste communicanten en vormelingen aanwezig zijn, waar de families met kinderen en alle andere mensen meer dan welkom zijn
Lieve mensen en vooral dappere kinderen hier …
Jullie hebben het evangelie vanmorgen vroeg al gehoord en begrepen!
Want sinds 9u zijn jullie weg van thuis, van je speelkameraadjes en je smartphonevriendjes…
Sinds 9 uur zijn jullie hier om dichter bij Jezus te komen, zoals de vrienden van Jezus met Hem de berg opgingen!
En jullie hebben ons al verteld wat jullie in al die tijd deden en dichter bij Jezus bracht…
Wat kan ik daaraan, nog toevoegen???
We hebben deze week de zon gezien!
Wat was er zo speciaal aan?
Veel warmer dan normaal in februari!
Ze staat laag!
Ze schijnt dan veel feller in onze ogen!
In de klas werd het moeilijk als de zon op het bord of in onze ogen scheen.
Alles kreeg ’n gouden schijn en was niet meer zo duidelijk te zien.
Zo was het ook op die berg Tabor!
Jezus stond daar in de stralende zon waardoor zijn kleren witter schenen dan ooit tevoren!
En Jezus was daar in gesprek met 2 Profeten die zijn voorbeelden waren
Zij die Hem en heel het volk het voorbeeld hadden gegeven!
Elia was zelf heel dikwijls in gesprek met zijn goddelijke Vader Jahwe om goede raad te vragen!
Mozes had, op de berg Sinaï, 10 geboden geschreven op 2 stenen, als richtlijn, om ’n goede gelovige te zijn!
Met Elia en Mozes van lang geleden, was Jezus in gesprek.
Hij vroeg hen hoe zij hun Boodschap hadden doorgegeven, ieder in eigen tijd!
Hij sprak met hen om inspiratie en kracht te vinden, om de goddelijke boodschap alle dagen opnieuw door te geven en waar te maken!
De verhalen van deze tweede Vastenzondag geven ons hoop!
Zij zeggen ons zoals Kris Gelaude dat zo mooi schrijft:
“Aangesproken zijn door geestdrift
en door geloof in mensen,
ruimte scheppen voor dialoog,
vertrouwen koesteren,
geduld bewaren,
de kunst beoefenen
om met ontzag voor traditie
te zoeken naar de kracht
van het nieuwe.
Daarin ligt het geheim van de verbindingsmens!” (Kris Gelaude)
Daarin lag ook de kracht van Jezus die het ons voordeed!
Daarin ligt ook onze kracht!
We horen het deze week over de radio, zien het op TV hoe het “De week is van de Vrijwillige Medewerker”!
Zovele mensen die vrijwillig meebouwen aan ’n goede samenleving.
Ook in onze parochie op allerlei vlak!
Hier nu in deze catechese-viering, over al het bewegingsleven heen, doorheen het SAC en het onderhouden van onze gebouwen…!
Ook in ons maakt de zon haar belofte waar!
Wij hier samen, naar Jezus luisterend, voelen haar warmte nog. En… wij worden omringd door het stralend licht (niet alleen van de zon), van jullie fonkelende oogjes en de fiere glimlach van jullie ouders… het bemoedigt om mét Jezus in ons hart, te blijven mee-bouwen aan ’n betere wereld veraf en dichtbij…steen voor steen, stap na stap…
Evangelie: Matteüs 4, 1-11 - 'Jezus, bekoord in de woestijn'
Goede vrienden,
Op deze eerste zondag van de veertigdagentijd nodigen de lezingen ons uit om dieper na te denken over wie God voor ons is en over hoe wij ons als gelovigen tot Hem mogen verhouden.
De heilige schrift zegt het bij herhaling… “Niemand heeft God ooit gezien” klinkt het in het eerste hoofdstuk van het Johannesevangelie en in de eerste brief aan Timoteüs zegt Paulus: “Geen mens heeft God gezien of is in staat om Hem te zien”.
Hoe kunnen wij ons dan - als nuchtere mensen - toch een beeld vormen van God?
Sinds de vroegste tijden hebben mensen van alle gezindheden getracht om op deze vraag antwoorden te geven. Zij deden dit, uitgaande van de eigen ervarings- en belevingswereld, aan de hand van mythische oerverhalen, geen verzinsels, maar diep-symbolische vertellingen.
Zo mogen wij de eerste lezing van vandaag begrijpen. En wat leert deze lezing ons…
Wij mensen zijn schepselen. Wij hebben het leven niet aan onszelf te danken; wij hebben het - in al zijn rijkdom - ontvangen van onze Schepper.
Maar… wij mensen zijn ook vrije wezens. En wat betekent die vrijheid ten diepste? Wij hebben kennis gekregen van goed en kwaad en - als de verleiding zich aandient - zijn wij vrij in onze keuze voor het ene of het andere. Dit is onze menselijke conditie. Zo staan we naakt tegenover onze God.
En dan is er het evangelie. Ook daar horen we een sterk symbolisch geladen verhaal en is er sprake van verleiding, waarbij de drie bekoringen waarmee Jezus te kampen krijgt, raken aan de kern van ons menszijn.
Er is de bekoring om het leven enkel te richten op het “brood”, om de materiële welstand te vergoddelijken.
Er is de bekoring om God te herleiden tot een instrument ten dienste van onze eigen verlangens, om de eigen verlangens, ons eigenbelang, te vergoddelijken.
En er is de bekoring om macht uit te oefenen over anderen, om macht te vergoddelijken.
Materiële welstand, eigenbelang, macht… dit zijn geen verleidingen die ons vreemd in de oren klinken; het zijn bekoringen die wij bijna dagelijks ervaren.
De vastentijd plaatst ons zo in dezelfde woestijn waarin Jezus zich bevond. Niet om ons te ontmoedigen, maar om ons te zuiveren.
En Jezus geeft ons drie duidelijke aanwijzingen… Hij zegt… - niet van brood alleen leeft de mens, maar van elk woord dat komt uit de mond van God; - en nog… gij zult de Heer uw God niet op de proef stellen; - tenslotte… de Heer uw God zult gij aanbidden, en Hem alleen dienen.
Laten wij in de komende dagen en weken, telkens als wij gevraagd worden om keuzes te maken, deze drie leefregels van Jezus ter harte nemen en ons zo daadwerkelijk oefenen in de dienstbaarheid aan God en aan de mensen waartoe deze vastentijd ons oproept.
Evangelie: Matteüs 5, 17-37 - 'Uw ja moet ja zijn, uw neen, nee'
De lezingen in onze vieringen zijn niet altijd licht verteerbare kost. Ook vandaag zullen er mensen zijn die zich afvragen: “Wat kan ik hier mee aanvangen?”
We weten waarom die teksten soms zo lastig zijn. We hoorden vandaag een mengeling van uitspraken, herinneringen, flarden van wat die eerste christenen over Jezus vertelden. Jarenlang gingen die verhalen van mond tot mond, op vele plaatsen, en die herinneringen gingen terug op verschillende momenten in het leven van Jezus, kregen andere accenten, veranderden, werden aangevuld of verbeterd. En vandaag horen we het resultaat van die jarenlange mondelinge overlevering: uitspraken van en over Jezus die leerlingen van Jezus zo goed mogelijk in een min of meer samenhangend geheel hebben uitgeschreven.
Als we de schrift lezen, zijn we parelvissers. Die duiken in een diepte waarin vanalles te vinden is, waarin ze kunnen verdwalen, waarin hindernissen opduiken die vlot zwemmen lastig maken. Maar het is genoeg om één parel te vinden, één uitspraak van Jezus die ons op weg zet om het evangelie beter te begrijpen, en dat lastige teksten in een ander licht kan plaatsen.
Wat Jezus zegt over de verzoening met mijn broeder is zo’n parel. Die parels in het evangelie zijn dikwijls familie van elkaar. Elders lees ik: ik heb liever barmhartigheid dan offers. Deze zinnetjes wijzen in dezelfde richting als het antwoord van Jezus op de vraag wat het grootste gebod is. Hij geeft een verrassend antwoord, want hij noemt er twee. God beminnen, en uw naaste beminnen als uzelf. En die twee zijn aan elkaar gelijk. Dat, zegt Jezus ook vandaag, is de kern van de wet, waaraan geen komma mag veranderd worden.
Waar komt het in het evangelie op aan? Op veel bidden, op vasten, op offers van welke slag dan ook? Op leven geven aan elkaar, zoals ik zelf wil leven. En dat vraagt barmhartigheid voor de mens naast mij, ook in zijn diepste nood, ook als hij alle krediet verspeeld zou hebben en zwaar in de fout zou zijn gegaan. Ja, zoals die man uit Nazareth zich ontfermde over uitschot in de samenleving en de voeten waste van zijn leerlingen, die hem zouden verraden. Over leven geven gaan die zinnetjes over het uitschelden van je zuster en broeder.
De wet zegt: gij zult niet doden. Daar verandert Jezus geen letter aan. Maar hij gaat verder dan de letter van de wet. Wij kunnen iemand geestelijk doden, wij kunnen door ons gedrag, door onze woorden, door onze onverzoenlijkheid, door ons veroordelen, door onze boosheid het leven van anderen onleefbaar maken, zodat zij ‘geen leven hebben’.
Welke richting willen wij uitgaan, vraagt het evangelie. De weg van het conflict, de strijd, de weg die desnoods over lijken gaat? Als wij hier rond dit altaar samenkomen, betekent dat dat we kiezen voor de weg van de verzoening, ondanks alles. Het betekent dat wij in de richting van Jezus willen gaan, die liever barmhartigheid wil dan offers.
Zout heeft misschien een minder aantrekkelijke bijklank gekregen in vergelijking met vroeger. Er wordt vaak gewaarschuwd dat we niet te kwistig met zout mogen zijn. Bepaalde mensen krijgen zelfs door de dokters een zoutloos dieet voorgeschreven. Sommige mensen vinden dat Jeroen Meeus iets teveel zout gebruikt.
En dan krijgen we vandaag in het evangelie te horen dat wij het zout der aarde zijn. Om deze woorden te begrijpen moeten we toch een beetje teruggaan in de tijd. Toen Jezus leefde was zout inderdaad een kostbaar goed. Nu hebben wij een heel kruidenrek vol waaruit we kunnen kiezen. Toen was zout het enige smaakmiddel dat men had. Het werd gebruikt om voedingswaren langere tijd te bewaren. Diepvriezers kenden ze toen niet.
Zout stond daarom ook voor duurzaamheid, bezit en rijkdom. Wij kennen nog de uitdrukking: iets is peperduur. Peper was indertijd kostbaar en zout eigenlijk ook. In het oude Rome kregen soldaten een deel van hun beloning in zout, in het Latijn is dat “sal”, ons woord salaris is daarvan afgeleid.
Jezus zegt niet alleen dat wij het zout der aarde zijn. We zijn ook het licht van de wereld. En dat begrijpen we al beter. Licht is onontbeerlijk voor ons mensen. We ondervinden het als de elektriciteit uitvalt en we in het donker onze weg moeten zoeken. Zelfs in onze eigen woning.
En hoe onzeker voelen we ons als we op een winterdag dag ons moeten verplaatsen in dichte mist?
We snakken dan naar een sprietje licht. Als het dan nog begint te ijzelen is het nog veel erger. Er wat hebben we dan nodig om de wegen berijdbaar te maken? Inderdaad: zout.
In het evangelie staat nog een merkwaardig zinnetje: “Als het zout zijn kracht verliest, waar moet je dan mee zouten?”. Als het zijn kracht verliest, is het inderdaad waardeloos. Het kan niet meer gebruikt worden dient nergens meer voor. Leerlingen van Jezus worden opgeroepen om krachtig zout te zijn, want dit kan het verschil maken. Die boodschap is dus ook aan ons gericht.
Wij bevinden ons eigenlijk ook in een situatie die we min of meer kunnen vergelijken met die eerste leerlingen. Ze waren niet met zovelen, ze vormden een kleine groep, een minderheid. We kunnen ons vandaag, daar wel in herkennen. Het gaat niet over de hoeveelheid, het aantal, het gaat om de kracht te blijven behouden.
Voor licht geldt eigenlijk hetzelfde. Als je in het duister zit, is vaak één klein lampje voldoende. Eén kleine kaars kan het verschil maken. Het verschil waaraan men leerlingen van Jezus kan herkennen. Ze hoeven geen spectaculaire prestaties te leveren, of wereldschokkende dingen te doen. Ze moeten niet in de krant komen met een wereldrecord. Ze moeten alleen aan het leven een snuifje zout toevoegen of in een donkere wereld een sprankje licht brengen.
En hoe moeten ze dat doen? Daarvoor moeten we terug naar de eerste lezing, bij Jesaja. Je brood delen met wie honger heeft of dakloze zwervers opnemen in je huis, en je ook niet onttrekken aan de zorg van je broeder. We weten het eindelijk allemaal, het is zo simpel als een snuifje zout, zo klaar en helder als een streepje licht.
Het gebeurt niet dikwijls dat een eerste lezing hier in de kerk zo eenvoudig, zo duidelijk is. En tja… wij zijn als gelovigen een minderheid geworden. Daarom juist moeten we zorgen dat het zout in ons zijn kracht niet verliest. We moeten blijven durven opkomen voor onze idealen. Moeten blijven geloven en bouwen aan een betere wereld, aan de toekomst voor onze kinderen en kleinkinderen.
We moeten voor onze overtuiging durven uitkomen. We moeten er geen genoegen mee nemen dat we knus, in onze eigen kring veilig blijven. Want het is gemakkelijk en verleidelijk om mee te praten met criticasters en tafelspringers die het allemaal beter weten of zuchten dat er toch niets aan te doen is.
We leven vandaag in een onzekere tijd en er wordt bezorgd uitgekeken naar de toekomst, in een wereld beheerst door machtige leiders met dictatoriale neigingen. Ondertussen blijven we in de sociale media overspoeld met ongenuanceerde of haatdragende commentaren.
Te midden van dat alles blijft de boodschap van Jezus ons aanspreken, ons aanzetten om tegenwicht te bieden. Elke dag opnieuw.. Licht da schijnt. Zout dat smaakt.
Evangelie: Matteüs 4, 12-23 - 'Vervulling van de profetie van Jesaja'
Het is vandaag de slotdag van de Week voor de eenheid der christenen, de oecumenische week. In het evangelie horen we Jezus vragen: “Kom volg mij!” En tenslotte wordt onze aandacht ook gevraagd voor de Damiaanactie.
Wat die Week van de eenheid betreft, las ik dat Vladimir Poetin lid is van de Russisch-orthodoxe kerk en daar op de belangrijkste feestdagen de diensten bijwoont. Donald Trump werd als presbyteriaan opgevoed, maar beschouwt zichzelf nu als een niet-confessionele christen. Luister niet naar hun woorden en kijk niet naar hun daden. Gelukkig zijn er in de wereld héél véél christenen die zich aan hun voorbeeld niet spiegelen.
Wat het evangelie betreft, was mij nog nooit eerder opgevallen dat Jezus niet begon de buurt van Jeruzalem, maar in Galilea, in het noorden van het land, in het gebied van Zebulon en Naftali, bij het meer in Kafarnaüm. Eigenlijk is dat gewoon het gebied waar Hij heel zijn leven al gewoond had. Want ook Nazareth ligt daar, in het zuiden van Zebulon. De kortste weg van Nazareth naar het meer van Galilea, naar Tiberias bijvoorbeeld, is ongeveer 20 km. Halfweg passeer je dan de berg Tabor.
Vandaag trekt Jezus naar Kafarnaüm. Dat ligt ongeveer 15 km verder, aan hetzelfde meer, wat meer naar het noorden, in Naftali. Allemaal afstanden die voor een Jongeman te voet wel doenbaar zijn.
Daar aan het meer van Galilea spreekt Jezus een paar vissers aan, die juist hun netten uitwierpen, en daarna twee andere die hun netten aan het schoonmaken zijn. Hij vraagt om Hem te volgen. En die vissers laten alles in de steek en volgden Hem. Misschien omdat Simon-Petrus en Andreas, en daarna Johannes en Jacobus, wel van wat meer uitdaging hielden dan de sleur van het vissen of netten schoonmaken.
Was het wel zo eenvoudig, of hebben ze er naderhand spijt over gehad? Hebben wij wel eens spijt gehad over eerdere keuzes? Feit is dat mensen kunnen openbloeien als ze worden aangesproken om te doen waarin ze goed zijn, waarin hun capaciteiten gewaardeerd worden. Kijk naar de vele vrijwilligers in onze parochie en elders. Ook zij zijn gewoon ingegaan op een vraag om te komen helpen. Ieder naar zijn of haar mogelijkheden.
Wat de Damiaanactie betreft, die onze aandacht vraagt voor mensen met tuberculose, lepra en andere ziektes die vooral de kwetsbaarste bevolkingsgroepen treffen. Als er één man is die destijds volmondig "ja" antwoordde op de vraag van Jezus "Kom en volg mij", dan was het Pater Damiaan zelf.
Zo is de viering van vandaag ook voor ons een vraag, een uitnodiging om in beweging te komen. Dat hoeft niet aan de andere kant van de wereld te zijn. Het kan ook dichtbij huis, hier in ons eigen Zebulon en Naftali, ons eigen Nazareth hier op Linkeroever, bij de Schelde en het Galgenweel. Misschien om hetzelfde te doen wat we al bezig waren, maar dan op een andere manier. Met wat meer aandacht voor zij die het nodig hebben: de kleinen en de kwetsbaren onder ons.
een ander mens vertellen hoe dat visioen van Christus je gegrepen heeft
Je uitgedaagd heeft om een waarachtig mens te worden.?
Welke taal kan verklanken wat er na jaren nog in je leeft?
Met Kerstmis componeerden Lucas en Mattheus een Midrasj, een historiserend verhaal van een Godsverschijning waarvoor nergens anders plaats was dan in een voederbak.
Of zoals zovelen in Gaza en de Westbank, op de vlucht terwijl stampende laarzen kinderen het meest noodzakelijke ontzeggen..
Zojuist lazen we enkele verzen uit het eerste hoofdstuk dat een zekere auteur Johannes neerschreef rond 98 na Christus, waarschijnlijk in de diaspora van Efeze.
Hij begon zijn werkstuk, zinspelend op de eerste woorden van de gans bijbel.
“In den beginne was er Chaos en de Here sprak: er weze licht.“
Chaos, in het hebreeuw “Tohu wabohu’. De ellende tussen mensen, het chaotische binnen relaties, de rotzooi die mensen elkaar aandoen.
Steeds opnieuw hebben mensen die diepe schreeuw naar licht, mededogen en gerechtigheid herkent, ervaren als een goddelijke hunker.
En die diepe schreeuw hebben wij mogen ontdekken in die man van Nazareth.
Johannes start zijn werkstuk met een grote ouverture die tot op heden ons nog sterk aanspreekt.
“In den beginne was het Woord, weerklank van God.
Dat Woord, (er staat daber, levenskracht,)
dat woord is vlees geworden, geïncarneerd,
werd echte humaniteit, leven voor mensen’ ( v. 1-2)
Grandioos hoe Johannes dat verdicht in die proloog.
‘Het was in Bethanië, aan de overkant van de Jordaan, waar Johannes doopte’ hebben we zojuist gelezen. Bethanië betekent ‘Huis der armen’. Precies daar wil Jezus present zijn, en niet in het centrum van de macht of de tempel.
Ver weg van de potentie van Jeruzalem laat Johannes Jezus naar de Jordaankloof gaan, daar waar het zoete water van het Hermon gebergte aan een wadi,
het zoute water van de Dode zee ontmoet.
De Heer duikt onder tussen bitter en zoet.
En Jezus schuifelt mee met de troosteloze hoop mensen die hunkeren naar verzoening, naar levenskansen. Hij schuift aan midden soldaten, tollenaars, kooplieden, daklozen die hunkeren om terug op te staan.
Ondergedompeld door Johannes de Doper stijgt Jezus op onder de Geestkracht van Gods Levensadem. Een visioen voor een andere wereld van gerechtigheid.
Twee jonge mensen gaan Jezus achterna…
Twee jonge volgelingen van Johannes gingen Jezus achterna.
Jezus draaide zich om, en toen Hij zag dat ze Hem volgden, zei Hij:
‘Wat verlangen jullie?’ ‘Rabbi,’ zeiden zij tegen Hem (dat is in onze taal ‘meester’),
‘waar verblijft U?’ 39
Hij zei: ‘Kom maar mee, dan zul je het zien.’
Ze gingen met Hem.. en ze bleven die dag bij Hem.
Opmerkelijk hoe Jezus peilt naar hun diepste verlangen. Waar het echt om gaat.
Een man zegt tegen zijn vrouw: ’maar wat heb je toch? Je beschikt over je eigen wagen, we hebben een tweede verblijf, je kunt kopen wat je wil. Wat wil je meer?’
En de vrouw antwoordt: ‘ja, ik heb inderdaad een eigen wagen, ons tweede verblijf en kan kopen wat ik wil, maar wat jij noch nooit gevraagd heb dat is “wat verlang jij?”
Verlangen is iets anders dan goesting hebben.
In beuling met appelspijs kan ik geweldig goesting hebben, maar het heeft niets te maken met een diepste verlangen.
En zo tekent Johannes al in het eerste hoofdstuk hoe die Man van Nazareth die schreeuw tegen chaos, die hunker naar licht en leven, transparant maakt.
Hij verkondigt geen leer. Stelt geen dogma’s, beschuldigt of verwijt niet;
Er klinkt alleen een vraag: ‘wat wilt gij dat ik voor u doe? Wat verlangt gij?
En zo starten wij dit jaar met deze evangelische uitnodiging om ook eens stil te staan bij die vraag naar onszelf: “wat verlang ik eigenlijk in mijn leven, in mijn relatie, ook voor mijzelf”.
En tevens die open houding naar geliefden en mensen om je heen:
die omkerende beweging van Jezus en de vraag: “wat wil jij dat ik voor je doe”.
Om onze viering niet te laten uitlopen, zal ik de homilie beperken tot enkele korte overwegingen…
Vandaag vieren wij de Doop van de Heer. Jezus laat zich dopen in de Jordaan en treedt uit de verborgenheid van Nazaret. Hij gaat daarbij nederig in de rij staan tussen de mensen die verlangen naar bekering, genezing en nieuw leven. Zo wordt duidelijk… Jezus komt niet om te heersen, maar om te dienen.
Hij openbaart zich als de Dienaar van de Heer waarvan Jesaja spreekt: een zachte en tegelijk krachtige figuur die “het geknakte riet niet zal breken, de kwijnende vlaspit niet doven.”
Matteüs beschrijft het doopgebeuren met sterke symbolische taal.
Hij heeft het over “De hemel die openging.” daarbij duidend op Gods’ nabijheid. De afstand tussen God en wij mensen wordt gedicht.
Over “De Geest die neerdaalde als een duif”, waarbij de duif verwijst naar Gods’ scheppende kracht,… naar een nieuw begin,… naar vrede.
Tenslotte spreekt Matteüs over “Een stem die sprak uit de hemel: Dit is mijn Zoon, mijn veelgeliefde, in wie Ik welbehagen heb.”
Hiermee wordt krachtig beklemtoond: zo wil God zelf aanwezig zijn onder de mensen! Niet overheersend, niet verpletterend, maar dragend, genezend, hoopgevend, niet om te oordelen, maar om recht te doen, vooral aan wie kwetsbaar zijn.
En wat betekenen deze lezingen voor ons concreet leven als Christen vandaag?
Wel, wat bij Jezus begon, krijgt in ons doopsel een vervolg.
Ook wij allen zijn geroepen om, in kwetsbaarheid, liefdevol dienaar te zijn voor anderen, zonder hen te breken, zonder hun dromen en hoop in de kiem te smoren.
En als wij zo leven - vanuit ons doopsel - mogen wij hopen en geloven dat God ook ons nabij is en wij mensen zijn naar zijn hart.
Om een wegwijzer te volgen, moet je hem zien staan. En om hem te zien, moet je wel goed wakker zijn. In een oude Franse kathedraal kan je een beeld zien van de drie koningen, die rustig liggen te slapen. Een engel maakt voorzichtig een koning wakker, en wijst naar de ster.
Dan zijn ze op weg gegaan.
In de eerste lezing hebben we gehoord dat Arthur liever kinderen in nood wilde helpen, in plaats van een reserve voetbal te kopen. Arthur was wakker genoeg om de ster van Jezus te zien. En hij volgde ze. De ster van Jezus volgen wil zeggen: de weg van het evangelie volgen. Wie volgt de weg van het evangelie? Mensen met open ogen om te zien wat andere mensen nodig hebben. Die helpen waar ze kunnen. Die vrede proberen te brengen, die vergiffenis willen geven, die delen als ze overvloed hebben.
Zoals de drie wijze koningen hebben ook wij sterren die de weg van Jezus wijzen. Ouders die jullie helpen om volwassenen te worden met een groot hart. Vrienden die niet aan hun eigen plezier denken maar andere mensen willen helpen. Leerkrachten die een voorbeeld zijn van fijne mensen. De bijeenkomsten van de Wegwijzers, die helpen om leerlingen van Jezus te worden.
Dat evangelie is er niet alleen voor de kinderen hier, maar ook voor ons, grote mensen in de kerk. Het roept ons op om wakker te worden, en om te zien wat het evangelie van ons vraagt. En als wij dan stap voor stap de ster in ons leven volgen, kunnen we voor deze jonge mensen zelf een ster zijn.
Wij zullen hen dan kunnen vertellen dat die weg van Jezus niet altijd een gemakkelijke weg is. De weg van Jezus volgen kan betekenen, dat we andere wegen moeten verlaten. Dat we tegen de stroom van onze samenleving, van onze buurt, misschien zelfs van onze familie moeten ingaan.
Ook de drie wijzen gingen niet terug naar Jeruzalem, de stad van de macht die alleen aan zichzelf denkt en die desnoods over lijken gaat.
Maar ik hoop dat we ook aan die jeugd hier kunnen vertellen dat de weg van het evangelie ons blij kan maken. Zo was het ook met de drie wijzen: “Dat ze de ster opnieuw zagen, maakte hen ongelooflijk blij.” Ik hoop en wens dat we mogen ondervinden, dat het evangelie een boodschap is die mensen blij maakt.
Hebben jullie ook dat goede nieuws gehoord gisteren? Wel, de centrale treinstations in steden zoals Antwerpen, Brussel en Luik, blijven gans de nacht open in deze koude periode rond het vriespunt
En in de nieuwsbrief die we gisteren kregen laat Marc ons weten, hoeveel eerlijke mensen, zorgzame mensen, geduldige mensen, helpende mensen en vriendelijke mensen we nog tegenkomen.
Dit goeie nieuws past helemaal bij de lezingen vandaag. Want op deze eerste zondag na Kerstmis horen we hoe dat jonge gezin, Maria, Jozef en hun kindje Jezus; al bangelijk op de vlucht is. Het was Jozef die ’n Engel in zijn droom beantwoordde; met zijn verantwoordelijkheid om zijn gezin te beschermen, en met hen te vluchten. Jozef, zonder te twijfelen, zonder te weten waar uit te komen.
Vandaag kennen veel gezinnen onveiligheid: door oorlog, armoede, ziekte, familiale spanningen en nog zoveel meer. Velen zijn letterlijk of figuurlijk op de vlucht voor geweld, voor prestatiedruk, voor verwachtingen die te zwaar wegen.
En misschien vragen we ons af: Waar blijft God in al die moeilijke omstandigheden? Hij is er! Hij zendt zijn Engel om Jozef de weg te wijzen naar de redding. En Maria? Zij had al eens ‘n Engel op bezoek gehad. Zij leerde aanvaarden, en ze gaat mee. Zij bewaart in haar hart wat ze niet begrijpt en ze blijft trouw.
Voor vele ouders heel herkenbaar! We kunnen niet alles voorzien, controleren en begrijpen. Er blijft soms maar één weg over; proberen samenblijven, liefhebben en aanvaarden wat we nog niet begrijpen.
Jezus’ prille leven begint als een vluchteling. En dat stelt ons de vraag of wij Hem herkennen in al die gezinnen die aankloppen aan onze grenzen. Mensen die hun thuis verloren hebben, die geen weg meer weten, die geen toekomst meer zien. Voelen wij mededogen en gastvrijheid of houden we onze handen af door onze vooroordelen?
Mededogen en gastvrijheid vinden we alvast bij: - Kind en Gezin! Waar gezorgd wordt voor zovele nieuwkomers van alle ras en stand. - Bij de Leerkrachten op school die zich dagdagelijks inzetten om nieuwkomers gerust te stellen, extra aandacht te geven… - Bij de vrijwilligers die daklozen hier op L.O. wekelijks samenbrengen en ’n hart onder de riem steekt… -Bij de maatschappelijk werker die nu langs de daklozen gaan in de stations… -Bij het Asielcentrum waar zovele vrijwillige medewerkers ondersteunen wat moet gedaan… -En bij velen van ons hier…
Jezus’ leven begint ook als een zwak en volledig afhankelijk kind. Zo vierden we Gods menswording als een kind dat bescherming nodig heeft.
Midden de wereld, van macht en succes en alles graag onder controle hebben, leert dat kwetsbare pasgeboren kind Jezus ons dat de echte kracht te vinden is in relaties, alle soorten! En ‘n kind zoekt en vindt toch op de 1ste plaats bescherming bij Mama of Papa, bij zus of broer,… kortom thuis! Dààr waar hij zich thuis voelt. Dat gebeurt elke dag in alle soorten van gezinsrelaties! Of het nu gaat om een éénouderrelatie, ’n vrouwenrelatie, ’n mannenrelatie, het kind zoekt zijn Mama of Papa, zoekt z’n broer of zus om zich veilig te voelen…
Deze dag van de H. Familie spoort ons aan om: elk gezin te kunnen zien als een roeping, een weg van inzet, van groei, van aanvaarding,,… waar ruimte is voor kwetsbaarheid, waarin God, ook mens kan worden, over culturele verschillen heen in die ene grote mensenfamilie.
Jezus geboren in een stal, en zoals zovelen op de vlucht; op zoek naar een plek waar mensen goddelijk zijn voor elkaar.
Wie het evangelie van daarjuist goed beluisterd heeft met die verplichte deportatie omwille van belastingcontrole en ook de onherbergzaamheid, beseft dat Kerstmis weinig te maken heeft met romantiek.
Ik herinner mij een kerstnacht op de Paardenmarkt in de st. Antoniuskerk.
Ik zal het nooit vergeten. De beelden van de kerststal, die nu hier staan in ons midden, stonden toen romantisch opgesteld, sfeervol.
Het koor deed meer dan zijn best om een volle kerk aan het zingen te krijgen en ik wilde beginnen met mijn kerstpreek.
Ineens een krijsende stem, een roepend wat beschonken jonge vrouw, komt tierend door het middenpad. “Allemaal schijnheiligen, allemaal zever, ge weet er just niks van. Wat wette gij van ’t leven?”.
Een paar heren stonden bijna klaar om haar manu militari naar buiten te sleuren. Ik kon ze nog juist weerhouden.
Toen ze wat uitgeraasd was hoorde ik mijzelf zeggen ”Misschien hebt gij wel gelijk. Daarom zijn we precies hier”.
Een catechiste kwam bij haar staan en begon zachtjes op haar in te praten en in een oorverdovende stilte gingen ze samen, door het middenpad naar buiten. Na de viering en de glühwein zaten ze nog samen op de kerkdrempel op de paardenmarkt.
Ik vervolgde mijn preek maar wat was hij banaal.
Maanden later vroeg een stamgast van café Den Beer op het St. Jansplein of ik gene doop wilde doen van ’n kind in ’t café.
De bazin van Den Beer had een jonge vrouw, door haar vriend buitengegooid toen ze zwanger werd en in de straatprostitutie gesukkeld, in huis binnengehaald. Kon niet langer aanzien dat een hoogzwangere vrouw, onbeschermd, samen met haar hondje, op de banken van St. Jansplein verbleef. Dat kleine murmel van een straathond was de enige geweest die nabij was gebleven.
Daar, in De Beer was de kleine Elvis geboren.
Ik had nog nooit in een café nen doop voorbereid met een vijftal stamgasten die hangend aan de toog onze gesprekken volgden.
“Pastoor ge gaat dat jong toch wel dopen zeker zonder zwans”.
Ik vroeg aan Eveline, de mama, precies de vrouw die ooit gillend de kerstnacht in St. Antonius een diepere betekenis had gegeven,
waarom ze haar kind wilde laten dopen.
Ze keek me voor de eerste keer echt maar ook verbaasd aan:
“Waarom, omdat God mijn kind toch niet in de steek laat, deju”.
Samen met de vijf stamgasten en de bazin als meter,
en in aanwezigheid van de hond die enige die nabij was gebleven,
hebben we de kleine Elvis ondergedompeld in naam van degene die uitroept; “Ik zal er zijn, wat er ook gebeurt, ik zal er zijn voor jou’.
Daarstraks lazen we in het evangelie: ”Dit zal voor jullie een teken, een uitdaging zijn. Een kind in doeken gewikkeld in een voederbak”
Dat is dat geweldige van Kerstmis. Mensen zijn zo waardevol dat God midden hun leven aanwezig wil zijn, hoe onwaardig dat leven soms ook is. Wie dat snapt begint te stralen. "De herders werden omstraald met de glorie des heren" zo klonk het daar¬juist.
Met de geboorte van een kind komt iets wat boven je macht uitgaat, je leven binnen. Het geeft je een totaal nieuw perspectief.
Precies daar, in die kreet, wil God aanwezig zijn.
'Kijk, dat is het teken' roepen de engelen.
De hunker om het naakte bestaan, de kwetsbaarheid van mensen,
te beschutten met spontane en creatieve warmte.
Dat geeft engelengezang: liederen van ons eigen, ongekend geheim.
Op deze kerstdag strekken Godsvingers zich voorzichtig uit om jou en mij, niet grijpend, aan te raken met zijn weerloze aanwezigheid.
Hij raakt mij aan en kijkt met grote kinderogen.
Ga terug naar de essentie van het leven.
Wordt mens ten volle. Er is nog zoveel te doen.
Er is nog zoveel aan te raken, zoveel lief te hebben, zoveel te vergeven,
nog zoveel vrede te brengen.
Dat is de ziel van ons bestaan.
Dat is ‘de vrede voor alle mensen die Hij zo liefheeft.’
Hou dus die kerstglimlach vast, geef die maar door.
We hebben bijna een innige adventsperiode achter de rug! Een sterke liturgische tijd in het jaar van de Hoop.
De donkere weken waarin we op zoek zijn gegaan naar het ware licht, een licht dat in ons hart leeft en oproept tot solidariteit met de mensen uit onze samenleving die het vandaag heel moeilijk hebben. We zijn de weken voorbij met Halloween, Allerheiligen, Sinterklaas en nu de glemmer en glitter die ons de ogen uitsteekt. Mensen vol pakjes in de winkelstraten met winkeletalages die ons doen kopen om mee te zijn met de mode: alles voor Christmas!?
Wat een contrast met de uitnodiging om eerder naar binnen te gaan, rustig te zoeken naar wat levengevend is en oproept om solidair te zijn. Ondertussen hoorden wij de schriftlezingen, soms moeilijk te verstaan, woorden die moeten onthuld worden als ‘God spreekt’, ‘de Heer geeft een teken’, ‘God beveelt’, ‘in een droom gewaarschuwd’, ‘de engel brengt een boodschap’… Hoe moeten wij deze woorden vandaag verstaan?
Het zijn uitingen van geloof, van iets wat niet verstaan wordt, of niet wetenschappelijk bewezen kan worden, maar van iets dat wel voor ‘waar’ wordt aangenomen. Mensen geloven iets en leggen dit op een bijzondere manier uit, met soms vreemde woorden of vreemde gedragingen. Het ‘vreemde’ wil het bijzondere van de situatie onderlijnen.
Dat Jezus God-met-ons is, dat Jezus de mens geworden God is, daar kunnen we met ons verstand niet bij, maar we geloven het, gelovigen vinden het ‘waar’, meer dan iets anders. Zozeer zelfs dat het ons leven verandert, dat we anders naar de geschiedenis, anders naar de mens kijken. Ook Jozef verstond het niet, natuurlijk. Hij was een fatsoenlijk man, rechtschapen. Hij had een respectabel beroep en had een serieuze relatie met Maria. En dan overkomt hen beiden iets ongelooflijks. Ze begrijpen het niet. Maar door ‘een droom’ en een ‘engel’ dringt de boodschap door.
De God waar ze naar opkijken, de God van hun ouders, de God van hun jeugd wil ‘mens’ worden. Wil solidair worden met de mens. Wil het leven van de mens delen, helemaal, ook het lijden, ook de dood. En, het is nog niet afgelopen, zij beiden zijn in dat plan meewerkend voorwerp. Vrees niet Jozef, het komt allemaal goed. Het maakt deel Van Gods plan. En Jozef wordt wakker en handelt.
Een bruggetje maken naar Welzijnszorg is nu niet meer zo moeilijk.
Het Rijk Gods, een leven waar iedereen meetelt, waar vrede en harmonie heerst, waar gastvrijheid en solidariteit de bovenhand halen is mogelijk. God wil niet anders dan het geluk van allen. Omdat het niet zo best lukt wordt God mens, Hij komt zelf naar ons toe, Hij wordt God-met-ons en komt het ons voordoen en voor leven. En zoals Jozef en Maria heeft Hij ons daarvoor nodig. Ik zou zeggen: “Word wakker en handel! Wees niet bang en doe, God is met u.”
Zou jij voor mensen in armoede dat teken kunnen zijn? Een teken dat beterschap mogelijk is. De projecten die we steunen met Welzijnszorg, de inzet van vele vrijwilligers, zijn stuk voor stuk teken dat solidariteit niet dood is. Dat hoop niet weg gedrukt wordt. Doe wel en zie niet om, en zo kan het waarachtig Kerstmis worden.
Hoop op een teken want wij kunnen wél kiezen aan welke kant we staan we zullen niets verliezen als we er echt voor gaan!
Binnenkort vieren wij weer Kerstmis en het begin van het nieuwe jaar. Zoals vele anderen komen wij dan samen met de hele familie. We zijn met een kleine twintig mensen en om het een beetje gezellig te maken spreken wij af dat iedereen een geschenkje van iemand anders krijgt. Ik hoor trouwens dat zoiets in andere families ook gebeurt.
Dus, er moet geloot worden, er worden namen getrokken en dan is het de bedoeling dat iedereen een lijstje met wensen maakt, zodat er geen nutteloze of overbodige cadeaus worden gekocht. Dat samenstellen van een verlanglijst is een eerste keuze die we moeten maken. En dan moet degene die het geschenk moet geven ook een keuze maken uit die lijst.
De bedoeling is dat er wat meer sfeer komt, dat de band tussen de familieleden nog wat hechter wordt en dat iedereen dus met iets fijn en nuttig naar huis gaat. De kleinkinderen die recent in een appartement of een huis zijn gaan wonen hebben nog heel wat spullen die ze misschien nodig hebben. En de studenten kunnen voor hun studies natuurlijk ook nog heel wat gebruiken. Er worden dus vooral nuttige en bruikbare geschenken gegeven.
Maar hoe dan ook, er moeten keuzes gemaakt worden. Geen allesbepalende of levensbelangrijke keuzes natuurlijk. Maar dan begon ik aan de voorbereiding van deze homilie en keek ik naar de teksten uit de campagne van Welzijnszorg. De slogan dit jaar is bekend: wie arm is moet keuzes maken. Maar die keuzes zijn van een heel andere orde.
Daar gaat het over de keuze tussen een nieuwe bril voor je dochter of voor jezelf. Tussen verse groenten of noodzakelijke medicijnen. Tussen het betalen van de achterstallige huur of een dringend bezoek aan de tandarts, met mogelijk de aanschaf van een beugel. Tussen een paar nieuwe schoenen of een overjas. Tussen schoolmateriaal of een boekentas om dat materiaal in op te bergen. Als we dat vergelijken met “onze keuzes” geeft het toch te denken.
En dan hebben we het nog niet over het kiezen van een land of streek voor onze jaarlijkse vakantie. Of over de vraag of we mee gaan sparen voor de buitenlandse reis die de school van onze kinderen traditiegetrouw aanbiedt. Of gewoon over de niet te missen aanbiedingen van nieuwe producten die we elke dag in onze brievenbus of mailbox vinden.
Dan komt dus Welzijnszorg en die slogan. Wie arm is moet keuzes maken. Maar al te vaak zijn het onmogelijke keuzes.
Moeten wij ons nu schuldig voelen omdat wij zo een feestje vieren met de familie en daarbij geschenken uitwisselen? Terwijl een aantal mensen, dicht bij ons in de buurt, zich voor veel fundamentelere keuzes geplaatst ziet en misschien niet meer weet van welk hout pijlen te maken. Kunnen wij er iets aan doen dat bezit en welvaart zo ongelijk verdeeld zijn?
Schuldig hoeven we ons niet te voelen, maar we mogen zeker niet onverschillig zijn. We moeten niet doen alsof die ongelijkheid en die fundamentele problemen rond armoede niet bestaan. En we moeten zeker niet meedoen met de populistische redenering dat het eigenlijk allemaal hun eigen schuld is en dat ze maar harder hadden moeten werken of beter moeten opletten.
Want armoede bestaat en echt niet ver uit onze buurt. Kansarmoede is reëel en gaat vaak over van de ene generatie naar de andere.
Kinderen komen met lege brooddozen naar school en het is echt niet hun eigen verdomde schuld. En dat we onlangs op het nieuws konden horen en zien dat de voedselbanken het weer met heel wat minder moeten stellen verwondert ons niet. Want het past natuurlijk in het algemeen beleid dat iedereen moet besparen.
De lezingen van vandaag hadden het vooral over hoop. Jakobus zegt dat de boer moet hopen op een mooie lente en een deugddoende oogst.
En Matteus kondigt een mooie toekomst aan: blinden kunnen weer zien en doven kunnen weer horen. Ook voor arme mensen is er goed nieuws. Het geluk lacht iedereen toe die vertrouwen heeft. Maar is er reden voor zoveel optimisme? Komt die mooie toekomst zomaar vanzelf? Wat moeten armen met zulke lezingen? En wat moeten wij ermee, vandaag?
De viering van vandaag kreeg als titel “Hoop op solidariteit”. Het is die solidariteit die het goede nieuws dat wordt beloofd misschien mogelijk kan maken.
Al vele jaren doet Welzijnszorg onverdroten inspanningen om die hoop concreet en waar te maken. Met allerlei kleine en grote projecten. Maar die kunnen niet zonder de steun van vele mensen en verenigingen.
We hoeven ons niet schuldig te voelen omdat wij straks Kerstmis in onze kring gaan vieren en daar wat geld aan uitgeven. Maar als zo dadelijk de omhaling komt voor Welzijnszorg kunnen we ons misschien afvragen of een percentage van die uitgave ook zou kunnen gaan naar mensen die voor keuzes geplaatst zijn waar wij ons moeilijk iets bij kunnen voorstellen.
Dan kunnen we er ons niet meer van afmaken met een symbolische of beleefde bijdrage. Dan wordt solidariteit misschien iets waar we niet alleen maar op moeten hopen …
Wegwijzerviering - Viering waar de eerste communicanten, de vormelingen, families met kinderen en iedereen van harte welkom is
Op het schilderij “De heilige familie”, van de Engelse schilder Millais, komt rechts een klein ventje aangelopen met een kommetje water. Hij heeft dat kommetje water vast omdat hij de kleine Johannes is, die later ‘de Doper’ zal genoemd worden: mensen die zich op zijn woord bekeerden doopte hij, als teken dat hun zondig leven ‘afgewassen’ werd.
Hij was een kozijn van Jezus. Hij kende hem dus.
En als hij volwassen was, verkondigde hij dat Jezus weldra zou komen om ons de weg te wijzen naar het Rijk Gods. Daarom moesten de mensen ervoor zorgen dat de weg rechtgetrokken werd, zodat hij geen hindernissen zou tegenkomen. En de weg recht trekken, dat betekent: ga anders leven! We moeten leven zoals burgers van dat Godsrijk. Maar wat is dat, anders gaan leven? Ons bekeren? Leven als burgers van het Rijk Gods?
Nu was Johannes wel ‘ne speciale’. Hij leefde heel sober, at super vegetarisch, en hij had een rare opvatting over modieuze kledij. Je zou dus denken dat hij strenge eisen zou stellen aan de mensen. Maar niets daarvan. Wat hij vraagt is heel simpel.
Probeer gewoon een goede mens te zijn. Help arme mensen. Wees eerlijk. Steel niet. Gebruik geen geweld. Het Rijk Gods komt elke dag wat dichterbij als we eerlijk zijn, barmhartig, vredelievend. Het rijk Gods, dat is als een goede kom soep die we willen delen met anderen. Met eenvoudige en eerlijke ingrediënten kunnen we iets maken dat voedzaam is en gezond, waar andere mensen deugd aan hebben.
Dat is heel simpel. Maar niet altijd gemakkelijk. Jezus was een heel goede, eenvoudige mens. Maar men heeft hem doen bloeden. Het kan moeilijk zijn om goed te zijn voor anderen, zeker als die niet sympathiek zijn of ons gekwetst hebben. Er zijn mensen die goedheid een vorm van zwakheid vinden.
Om trouw te blijven aan de weg van Jezus is soms een groot geloof nodig. En daar hebben we mekaar nodig: een gemeenschap die met elkaar en met iedereen het brood van de naastenliefde wil breken en delen. Samen kunnen we de weg naar het Rijk Gods recht trekken. Samen kunnen we de hoop op gerechtigheid levend houden.
Aan het begin van de Advent klinkt er vandaag meteen een krachtige dubbele oproep: kijk vooruit zegt Jesaja en wees wakker luidt het bij Jezus. Samen vormen ze een kompas dat ons door deze heilige tijd wil leiden.
Jesaja opent met een visioen. Hij ziet de berg van de Heer opgericht boven alle andere bergen, als een lichtpunt dat volkeren aantrekt. Mensen stromen in grote getale toe, niet om oorlog te voeren. Neen, ze zoeken vrede, en ontdekken dat vrede begint bij het luisteren naar God. De wapens die nu verdeeldheid zaaien, worden omgesmeed tot gereedschap voor het leven. Wat een mooi beeld: speren worden snoeimessen, zwaarden veranderen in ploegscharen. Geen dreiging meer, maar vruchtbaarheid. Geen angst, maar toekomst.
Dat visioen is niet zomaar poëzie; het is een richtingaanwijzer. Jesaja zegt eigenlijk: Kijk, dit is hoe God naar onze wereld kijkt. Dit is de toekomst die Hij voor ogen heeft. Laat dat visioen je hart vormen. En daarom eindigt hij met die uitnodiging: “Kom, laten wij wandelen in het licht van de Heer.” Niet wachten tot de wereld ooit beter wordt, maar vandaag al stappen zetten die passen bij Gods droom.
En nadien klinkt het evangelie en de toon verschuift. Jezus spreekt niet over de verre horizon, maar over de onverwachte nabijheid van Gods komst. Hij verwijst daarbij naar de dagen van Noach: mensen aten en dronken, trouwden en leefden hun gewone leven - niets mis mee, op zich. Maar ze waren onoplettend geworden. Ze waren zo bezig met het dagelijkse, dat ze blind waren voor het goddelijke.
Ze waren niet kwaadwillig, maar slaperig. En precies daarom zegt Jezus: Wees waakzaam. Niet omdat we bang moeten zijn, maar omdat we anders zomaar aan de essentie voorbij kunnen leven.
Samen gelezen brengen Jesaja en Jezus ons in een vruchtbare spanning: Jesaja laat ons dromen - Jezus maakt ons wakker. Het visioen van vrede en gerechtigheid kan ons optillen, maar Jezus vraagt dat we niet in die droom blijven hangen. Ook Hij nodigt uit om aan de slag te gaan, aandachtig, met open ogen voor wat God al aan het doen is, hier en nu.
Advent is daarom geen tijd van passief verwachten. Het is geen periode waarin we aftellen tot Kerstmis alsof we wachten tot een trein aankomt. Advent is een oefening in aandacht. In wakker worden. In ons hart laten vormen door Gods toekomst.
En dat begint meestal klein. Want de wapens die omgesmeed moeten worden zijn niet alleen die van naties, maar ook die van ons eigen hart: de scherpe woorden die we soms te snel gebruiken, de harde oordelen die we vellen, onze koppigheid die verzoening in de weg staat.
Jezus zegt: “De Mensenzoon komt op een uur dat je niet verwacht.” Dat klinkt streng, maar het kan ook bemoedigend worden verstaan, in de zin dat God ons komt verrassen. Dat Hij ons tegemoet komt op momenten dat we het niet zien aankomen… in een gesprek, in stilte, in een vraag van iemand die ons nodig heeft. Wie wakker leeft, herkent Hem in die kleine ontmoetingen.
Vrienden, laten we deze Advent ingaan met de kracht van beide lezingen. Laten we dromen met Jesaja, zodat we weten naar welke toekomst we op weg zijn. En laten we waakzaam zijn met Jezus, zodat we vandaag al leven in het licht dat komt. Dan groeit in ons een houding van verwachting die niet passief is, maar vruchtbaar; niet angstig, maar aandachtig; niet dromerig, maar daadkrachtig.
Moge de Heer ons in deze heilige tijd de moed geven om ons leven echt te richten naar Zijn licht, zodat de vrede waar Jesaja van spreekt al iets tastbaars mag worden in ons eigen doen en laten.
In een eucharistie-viering volgt na het evangelie meestal een preek of homilie. In onze parochie bestaat hiervoor (al jaren) een preekploeg. Ze bestaat uit een zestal mensen die, na onderlinge afspraak, geregeld een "preekbeurt" verzorgen. Momenteel zijn dat Ria, Hilda, Marc, Jan, Gie en Fred. Pastoor Herman maakt uiteraard ook deel uit van de preekploeg en komt zelf ook meermaals aan de beurt. De bedoeling van een homilie is niet een universele waarheid te verkondigen die iedereen verplicht moet geloven en zeker niet de mensen terecht te wijzen. In een homilie willen wij de lezingen uit de bijbel een beetje verduidelijken en trachten wij ze in verband te brengen met de actualiteit van vandaag. Dat is niet altijd even simpel en daarom proberen wij elkaar te helpen. Elke maand komen wij samen om de lezingen uit de bijbel te bespreken en elkaar te inspireren bij het opstellen van de preek. In deze blog publiceren wij niet alleen onze homilies, maar staan wij ook open voor uw reacties.
