“Toen hij de mensenmassa zag…” Het zinnetje staat er zo terloops.
Wat gaat er om in mensen? Waar houden ze zich aan vast? Wat geeft vertrouwen in de toekomst? Er ligt een sluier van moedeloosheid.
Mensen kruipen in hun eigen schelp.
Jezus ziet dat ouderen en jongeren bang zijn voor de toekomst. In zijn tijd drukte de Romeinse overheersing zwaar op het volk; vandaag voelen velen zich machteloos tegenover grootmachten, oorlog en massale vernietiging. Dichter bij huis wegen de onbetaalbaarheid van wonen, collectieve ontslagen en het zoeken naar zondebokken.
De vele protestacties laten zien hoe diep die onrust zit.
Onderzoeken maken duidelijk dat Jonge mensen bang zijn.
Onvoorstelbaar.
Maar ook oudere generaties maken zich zorgen.
Toen Jezus die neerslachtigheid bij de massa zag verzamelde hij zijn jongeren, zijn leerlingen en beklom een heuvel. Je kon aanvoelen dat er iets bijzonder zou gebeuren. Hij ging zitten en gaf 8 sleutelwoorden om in beweging te komen zodat toekomst mogelijk wordt. Niet wachten tot de wereld alles zou oplossen maar zelf iets nieuw beginnen want waar het visioen verdwijnt verwildert het volk.
Wat maakt jullie leven werkelijk zalig?
Wat maakt het de moeite waard om ervoor te gaan?
Het leven wordt zalig wanneer niet alles om jezelf draait.
Precies daarom zeg ik: ‘Zalig de armen van geest.’ Arm van geest ben je wanneer je niet denkt alles zelf te weten of te kunnen, maar openstaat voor God, voor de ander en voor het stille spreken van je geweten.
Zalig wordt het wanneer je durft meevoelen: wanneer je de pijn van mensen niet ontwijkt en ook geraakt wordt door de schade die wij onze planeet aandoen.
Dat verdriet sluit ons niet op, maar brengt ons dichter bij wie lijdt.
Zalig de zachtmoedigen. Durf met zachtheid én moed te leven. Je hoeft niet altijd vooraan te staan of het laatste woord te hebben. Maak ruimte voor wie naar de rand van de samenleving wordt geduwd.
Als je het aandurft om arm van geest te leven, aanvaard je niet langer dat mensen worden gediscrimineerd, onderdrukt of uitgebuit. Je ontwikkelt een bijzonder gevoel voor het leed dat een samenleving liever niet ziet, je kiest de kant van hulpeloze en slachtoffers, en komt op voor gerechtigheid.
Wees dus barmhartig.
Werk als arme van Geest aan het herstel van geschonden verhoudingen.
Werk aan verzoening in een wereld die zich volstopt met gruwelijke wapens.
Ja zalig de vredestichters.
8 sleutelwoorden schonk Jezus hun en velen zijn tot op onze dagen in dat visioen gaan staan als arm van geest, helend, een ander woord voor heilig.
Mahatma Ghandi las tweemaal per dag deze tekst als voortdurende inspiratie voor zijn geweldloos verzet.
En ieder van jullie kent mensen die dit waar maken of waar hebben gemaakt in hun leven. Misschien je eigen ouders of hier in deze gemeenschap.
Waarschijnlijk ben je zelf zo iemand.
Een helend spoor trekken, open toekomst.
Gewone mensen zijn in staat om buitengewone dingen te doen.
Twintig jaar geleden ging ik in de Sint-Pauluskerk voor in een aangrijpende uitvaart. We namen afscheid van de kleine Luna en van haar 24-jarige Malinese oppas, N’Doei Oulemata. Zij waren neergeschoten tijdens de dodelijke aanval van Hans Van Themsche.
De pijn en het verdriet bleef vele dagen hangen tot in de gewelven.
Ondanks haar eigen pijn zocht Laurence, de moeder van de kleine Luna, contact met de dader. Zij wilde proberen te begrijpen hoe iemand tot zo’n daad kon komen.
In de week van het proces besloot Laurence met Lieve, de moeder van Van Themsche, te gaan praten. Over die keuze zei ze: “Ik ben een moeder. Mijn kind is dood, haar kind is op dat moment een monster. Maar ze is een moeder.
Wetende dat je kind zoiets heeft gedaan, daar ga je kapot aan.”
“Het was een louterend gesprek- We hebben veel aan elkaar gehad,” zei ze.
Laurence heeft Hans verschillende keren opgezocht in de gevangenis van Oudenaarde. Uiteindelijk besloot zij zich niet tegen zijn vrijlating te verzetten.
Vergeven, loskomen van onze negatieve gevoelens van wrok en verbittering, barmhartig zijn, zachtmoedig, het zijn sleutelwoorden die Jezus uitsprak
daarboven op de berg.
Vandaag maakt de kerkelijke liturgie eens heel duidelijk wat ze gelooft en steeds luid verkondigt, dat God houdt van mensen die in hun gewoon bestaan op een buitengewone manier het gewone goed doen.
We zijn de laatste dagen wel een beetje geschrokken van al die betogingen die ongewild vaak eindigden met vernielingen en zinloos geweld.
Nooit kan je zoveel destructie goedkeuren, vooral georganiseerd door casseurs die niets met die betogingen te maken hadden.
En toch doet de massale opkomst van vooral jongeren ons vragen stellen over de wortels van dit geweld. Want het gaat helemaal niet over links of rechts.
Er leeft een diep wantrouwen tegenover de beloften van de liberale welvaartsstaat. Mensen zien hoe werkgelegenheid, betaalbare huisvesting, gezondheidszorg, onderwijs en welzijnsdiensten onder druk staan. Op veel van die terreinen wordt afgebouwd, en dat voedt de onzekerheid.
De vele bevragingen bij jongeren verwijzen naar een fundamentele angst.
Jonge mensen zijn bang.
Onvoorstelbaar.
Maar ook oudere generaties maken zich zorgen.