Ik heb te doen met...
 

Kamalzoufi Al Zachad.  Doorheen een indrukwekkende stofwolk zag ik zijn silhouet, de vorige week, op een hoge stelling en in de brandende zon, met een zware machine, bezig met het uitslijpen van de voegen van een reusachtige oude muur. Hij droeg een gasmasker, tegen het stof, en een geluidsdempende helm want de slijpmachine was oorverdovend. Precies op het middaguur kwam hij naar beneden, ging zitten in de schaduw van een boom. Niet om een boterhammetje te eten of een slok te drinken om het ingeslikte stof door te spoelen en tezelfdertijd de uitgezwete liters vocht te compenseren. Neen, ’t is ramadan en dan mag een moslim de hele dag niets tot zich nemen, nog geen beetje water. Hij zat daar stil onder zijn boom, in de schaduw, uit te rusten en te mediteren, of te bidden misschien. Na een poos kwam een klein vogeltje, een roodborstje denk ik, naast hem zitten in het gras. Hij praatte tegen het vogeltje… in ’t Westvlaams. Toen ik naderbij kwam vloog het vogeltje weg. Ik zei dat ik nogal te doen had met hem vanwege zijn zware job. Ja, zei hij, ’t is zwaar werk, vooral in de ramadan en als ’t zo warm is, maar we worden goed betaald. Kamalzoufi moet een jaar of vijfentwintig zijn. Een vriendelijke werkzame jongeman die zijn vak door en door kent en die dus een behoorlijk loon verdient. Maar toch heb ik met hem te doen. Zal hij dit werk nog kunnen doen over tien of twintig, laat staan dertig jaar? Zal hij dan niet zwaar astmatisch zijn en doof? En zal hij dan nog van het leven kunnen genieten?

Met Louis Michel heb ik ook te doen. De grote Waalse staatsman, die de Nederlandse taal zeer goed machtig is – want germanist van opleiding – komt materieel niets tekort. Hij bekleedt, als gepensioneerde – als ik goed ingelicht ben – een Europees postje wat hem zo’n tien keer meer oplevert dan wat Kamalzoufi verdient. Maar zielig vond ik het hoe ze hem op de VRT op de rooster gelegd hebben, omwille van zijn loon. Of hij niet vond dat hij teveel verdiende? Onbehoorlijk veel? Hij vond dat hij niet mocht klagen, dat zijn “werk” heel goed verloond werd, dat hij een degelijk inkomen had, ofschoon niet “onfatsoenlijk hoog”, althans niet naar “Europese normen”. Maar die journalist bleef maar doordrammen en zijn slachtoffer bestoken met vragen over dat loon. Ik had echt medelijden met de arme Louis, die alles lijdzaam onderging. Wat had de journalist dan verwacht van Louis? Dat hij zijn loon zou weigeren, het zou terugstorten? Géén redelijk mens toch zou zoiets doen. Ík zou het niet doen, beste lezer, en ú ongetwijfeld evenmin. En stel dat er iemand bestaat die zo gek is om het wel te doen, hij zou het gewoonweg niet kúnnen: hij zou belaagd en beschimpt worden door zijn naasten, zijn vrouw, zijn kinderen en alle zijn erven. Het probleem is eenvoudig op te lossen: die lui moeten niet zo’n hoge sommen aangeboden worden voor iets wat ze in feite gratis zouden moeten doen! Vrijwilligerswerk zoals gepensioneerde vrouwen verrichten in ziekenhuizen, omdat daar een tekort is aan personeel. En in “Europa” is er voorzeker géén tekort aan personeel: staat niet iedereen te springen voor zo’n zwaar betaalde post? En die gepensioneerden, ze doen het niet voor ’t geld, maar omdat ze dat “werk” zo gaarne doen. Onbetaald zouden ze hun werk ongetwijfeld “beter” doen – want, onder ons, zó goed gaat het nu ook weer niet in Europa – en ze zouden er meer plezier aan beleven, want dan zou het iets zijn van “mogen” en nu ze ervoor betaald worden is het een werk van “moeten”: wie in zijn jeugd de boeken van Mark Twain gelezen heeft zal zich herinneren dat Tom Sawyer dat principe reeds had ontdekt toen hij nog een broekventje was. Wát graag zou ik nog een paar uur per week consultaties doen in een ziekenhuis en amandeltjes opereren of haviksneuzen corrigeren! Onbezoldigd. Ik kán het nog, op mijn tweeënzeventigste… En dan heb ik nog niets gezegd over die twee gewezen eerste ministers, al lang met pensioen, maar die “Europa” niet kunnen loslaten en taken op hun schouders laden waaronder een jong en gezond individu zou bezwijken: de ene lijkt mij nochtans een beetje te zeer aan de zwaarlijvige kant en de andere beleeft naar eigen zeggen op sexueel gebied de tijd van zijn leven, hetgeen ook wel zijn beslommeringen zal meebrengen.

Als ík het voor het zeggen had: ik zou het loon van Kamalzoufi als norm nemen. En omdat het ondenkbaar is dat iemand méér dan tweemaal zo hard kan werken als Kamalzoufi zou ik de hoogste inkomens aftoppen op tweemaal die norm. Nu nog diegenen overtuigen die het loon van die “werkers voor Europa” bepalen. Wie zijn het? Zijzelf, naar ’t schijnt…

En dan heb ik ook nog te doen met de zes verpleegsters die op staande voet ontslagen werden uit een rusthuis in Erembodegem, omdat ze een nachtelijk feestje gebouwd hadden in het rusthuis, alwaar de drank rijkelijk zou gevloeid hebben. Volgens hun vakbond zou het er véél soberder aan toegegaan zijn. De waarheid zal wel in ’t midden liggen… Eén of twee zullen het initiatief genomen hebben en de anderen stonden voor de keus: meedoen of levenslang als “seut” versleten worden. Vooral met “die anderen” heb ik te doen.    

03-08-2012 om 11:58 geschreven door kris vansteenbrugge  

Niet de zingende meidengroep is bedoeld. Wél drie artikeltjes, met rode balpen aangekruist, en alle met een "K", uit de krant Het Laatste Nieuws van 7 juli, dewelke ik, niet geheel toevallig, op mijn schrijftafel heb laten slingeren.
Eerste in de rij is Gerrit Komrij. Overleden. Hij moet zowat de grootste dichter-schrijver uit het Nederlands taalgebied zijn, van de laatste decennia. Zijn Vlaamse tegenhanger was Hugo Claus. Beiden veelschrijvers, elite-schrijvers ook. ’t Zou mij geen zier verwonderen als ze allebei kandidaat voor de Nobelprijs zijn geweest. Als geen anderen hebben zij bibliotheken gevuld, met duizenden pagina’s… waarvan het grootste deel ongelezen is gebleven. Grote schrijvers, maar té groot voor het grote publiek.

Kayleigh is de tweede. Het meisje werd talloze malen vreselijk toegetakeld door een ander meisje: “gepest” noemen ze dat in de krant. En Kayleigh is niet vergevingsgezind: ze kan de “pestster” niet vergeven, althans nú nog niet… Weet u wat ik denk: dat ze het nóóit zal kunnen. En weet u waarom ik dat denk? Ab uno disce omnes, om het nu eens te zeggen met Bart Dewever en met de Latijnen. À propos, ‘k vind het vreemd dat Bart mijn boek “Uit het schuim van de zee” (de klassieke mythologie in 136 verhalen, speciaal geschreven voor het middelbaar onderwijs) nog niet besteld heeft, ten behoeve van zijn kinderen, die ongetwijfeld de klassieke richting zullen opgaan. Aan zichzelf kent men de anderen! Ook ik ben gepest geweest op school, drie jaar lang. Ik heb het in geuren en kleuren beschreven in mijn boek (O jerum jerum jerum…, pag. 36-46). Wie het verhaal hic et nunc wil lezen klikke hier op  www.bloggen.be/kris/archief.php?ID=123515. Of mijn grootste pestkop nog in leven is weet ik niet, maar ‘k heb het hem na ruim een halve eeuw nog steeds niet vergeven. Een bankoverval, een diefstal, een ongewenste sexuele “intimiteit”, ja zelfs een passionele moord: ’t zijn misdrijven die vatbaar zijn voor vergeving, omdat men de drijfveer van de dader kan bevatten. Maar wat onze pester bezield heeft zullen Kayleigh en ik wellicht nooit kunnen begrijpen. Dat denk ik, tenminste…

En dan  is er, op de voorpagina, de Kortingsbon. Een puzzelboek voor 3,95 in plaats van 4,95 euro. Mits overlegging van de kortingsbon natuurlijk. Zondag laatstleden zag ik vrijwel identieke puzzelboeken op een braderie: splinternieuwe voor een halve euro. En niemand die er één gekocht heeft. Van de puzzelboeken uit de krant vermoed ik dat ze een relatief succes zullen gekend hebben. Vanwege de één euro korting. Waren ze zo dom geweest van het boek te koop aan te bieden voor 2,95 euro dan had er geen haan naar gekraaid natuurlijk. Vanwege… geen korting.

   Kortingsbon

25-07-2012 om 00:00 geschreven door kris vansteenbrugge  

In mijn vorig verhaal heb ik u beloofd, beste lezer, nog even door te bomen over de begrippen “zonde”, “biecht”, “hel”, en dies meer. Nu ja, beloofd… Het zal u misschien wel worst wezen. In dat geval moet u dit maar ongelezen laten.

Het heeft natuurlijk bijna alles te maken met de catechismus van het jaar 1894, uit de nalatenschap van mijn schoonvader, de legendarische “meester Albert”, die het boek ongetwijfeld glad van buiten moet gekend hebben en decennia lang zijn best heeft gedaan om die kennis op zijn leerlingen over te brengen. En het feit dat die catechismus mij onlangs toevallig onder ogen is gekomen, op dezelfde dag waarop ik uit betrouwbare bron verneem dat de hoger aangehaalde begrippen geheel achterhaald zijn. En het heeft natuurlijk ook te maken met… professor X uit mijn vorig verhaal. Hoeveel héérlijke zonden zou de professor “niet bedreven” hebben uit schrik voor de eeuwige verdoemenis, de hel? En hoeveel oudere gelovigen – mensen van mijn leeftijd – die in hetzelfde geval verkeren? Zonder te spreken over de vreselijke angsten die uitgestaan werden als men dan toch eens over de schreef was gegaan: de vrees om plots te sterven met een doodzonde op het geweten, ’t is te zeggen zonder dat men de kans gekregen had die zonde te belijden en men dus veroordeeld was om eeuwig te branden in de hel. En dan te vernemen dat de hel niet meer bestaat! Uitgelachen te worden door je kleinkinderen als je met begrippen als “zonde”, “biecht” en “hel” voor de dag komt. Waarom heb ik dat nooit vernomen, de dag dat de zonde, de biecht en de hel werden afgeschaft? Dat was toch wereldschokkend nieuws! Is er ooit iets ingrijpenders geschied in het leven van zoveel miljoenen christenen dan dát. Of is de afschaffing geleidelijk gebeurd? Onzin! Dat kán toch niet. Het moet van de ene dag op de andere gegaan zijn. Gisteren was Jantje veroordeeld om eeuwig te branden in de hel als hij onder de juffrouw haar rok geloerd had, want dat was een zware doodzonde. Maar vanaf vandaag mág het: de zonde en de hel zijn afgeschaft! Zo van de ene dag op de andere. Of zou de maatregel “met terugwerkende kracht” zijn? Ik ben geneigd om “neen” te antwoorden op die vraag. Wie betrapt is op een snelheidsovertreding is gehouden zijn boete te betalen ongeacht het feit dat de snelheidsbeperking de dag erna opgeheven wordt.

In het vorig verhaal heb ik u laten “genieten” van twee lessen over de zonde. Over de biecht staan er vier hoofdstukjes, namelijk: Van de biecht in ’t algemeen, Van het berouw, Van de belijdenis, Van de absolutie en de voldoening. Eén slechts pik ik er uit:

VAN DE BELIJDENIS.

1. Wat zult gij denken als gij in den biechtstoel zijt?

Dat ik als een misdadige aan de voeten van Jezus zit, om Hem vergiffenis te vragen van mijne zonden.

2. Wat doet gij als de biechtvader u de benedictie geeft?

Ik maak een kruis en ik zeg de voorbiecht.

3. Zeg de voorbiecht.

Ik belijd aan God almachtig, aan de H. Maagd Maria, aan alle Heiligen en aan u, Vader, dat ik gezondigd heb met gepeinzen, woorden en werken, door mijne schuld, door mijne schuld, door mijne allergrootste schuld; mijne laatste biecht is geleden ééne week, ééne maand, enz.

4. Als gij de voorbiecht gezeid hebt, wat doet gij dan?

Ik belijd mijne zonden.

5. Welke zonden moeten wij belijden?

Alle doodzonden die wij na een neerstig onderzoek gevonden hebben en indachtig zijn, daarbijvoegende het getal en alles wat de zonde mag veranderen of zeer bezwaren.

6. Welke zonden moet men eerst biechten?

Die men wil; nochtans is het geraadzaam de grootste zonden eerst te biechten, om die niet te vergeten of uit vrees achter te laten.

7. Hoe moet men zijne zonden biechten?

Met getal en omstandigheden.

8. Wat is zonden biechten met getal?

Zeggen hoe dikwijls men iedere zonde gedaan heeft.

9. Als men het getal niet zeker weet, wat doet men dan?

Men zegt het naaste getal, daar bijvoegende ‘min of meer’.

10. Mag men altijd bijvoegen ‘min of meer’.

Neen; maar alleenlijk als men twijfelt.

11. Wat is biechten met omstandigheden?

Dat is zóó biechten, dat men niet alleenlijk de zonde in haar zelve belijde, maar ook nog verklare al wat de zonde mag veranderen of zeer bezwaren.

12. Moet men de dagelijksche zonden ook biechten?

Neen; maar het is zeer geraadzaam en voordeelig.

13. Mag men uit vrees of schaamte ene doodzonde achterlaten?

Neen; men moet de vrees overwinnen, en de schaamte verduldig verdragen.

14. Hoe zal men de vrees van eene doodzonde te biechten best overwinnen?

Met den H.Geest om gratie te bidden, en te denken dat het beter is rechtzinnig te biechten dan eene kwade biecht te doen, eene knagende consciëntie te hebben, en bijaldien men in dezen staat kwame te sterven, in de Laatsten Dag des oordeels vóór alle menschen beschaamd te staan, en eeuwig te lijden in de Hel.

15. Als iemand uit schaamte of anderszins vrijwillig in de biecht eene doodzonde achterlaat, doet hij eene goede biecht?

Neen; integendeel hij bedrijft ene heiligschenderij.

16. Als men onvrijwillig eene doodzonde vergeet, doet men dan eene goede biecht?

Ja.

17. Wordt die vergetene zonde met de andere zonden vergeven?

Ja.

18. Indien men die zonde daarna indachtig wordt, moet men ze biechten en wanneer?

Ja, en dat in de naaste biecht.

19. Waarom moet men die zonde biechten, alhoewel zij vergeven is?

Omdat, volgens het gebod van Christus, alle doodzonden moeten gebiecht worden.

20. Wat zal men doen, als men sedert zijne laatste biecht geene zonden gedaan heeft, en geerne de absolutie zou ontvangen, bij voorbeeld, om enen vollen aflaat te verdienen?

Men moet ene zonde van het voorgaande leven biechten.

21. Waarop moet men dan letten?

Dat men daarover een nieuw berouw verwekke.

22. Waarom moet men nog een berouw verwekken, daar nochtans die zonde vergeven is?

Omdat het berouw een noodzakelijk deel is van de biecht, zonder hetwelk deze van geener weerde is.

Mijn vader, die amper tot zijn twaalfde jaar naar school is geweest – naar de nonnekensschool – en naar hij beweert in die school niets anders heeft geleerd, op een beetje rekenen na, dan… catechismus, besloot zijn enige zoon naar het niet-katholiek onderwijs te sturen. Biecht, hel en zonde, ik heb er nooit écht in geloofd. Als kind al zag ik dat als een soort folklore. Als onkuise gedachten – doodzonden! – mijn brein benevelden bekroop mij niet de angst voor de hel. “Godverdomme” was een doodzonde en ’s zondags de mis verzuimen ook, maar niet voor mij. Maar misschien is het altijd al geweest zoals mijn kleindochters mij voorhouden: zonde, biecht, hel en hemel, ’t is iets persoonlijks en ieder moet voor zichzelf maar uitmaken wat hij daarvan gelooft. Jammer voor de professor… Een verontschuldiging “urbi et orbi” vanwege de paus namens de Heilige Kerk voor al het zieleed dat de mensen is aangedaan, ware nochtans niet misplaatst.  

19-07-2012 om 10:54 geschreven door kris vansteenbrugge  

’t Schijnt dat wie op zijn laatste benen loopt, wie zijn einde voelt naderen, gaat nadenken over de zonden die hij in zijn leven heeft bedreven. Zo ook met mijn collega professor X. Ik heb de professor nooit zelf gekend, maar ik heb het verhaal uit perfect ingelichte bron. Ik noem hem X om dwingende redenen van anonimiteit en om geen trammelant te krijgen met zijn nabestaanden. Collega noem ik hem vanwege zijn professorstitel – wie aan mijn professoraat mocht twijfelen, klikke hier gewoon op www.bloggen.be/kris/archief.php?ID=269 . Het schijnt, met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid – vanwege de perfect ingelichte bron – dat professor X zou verklaard hebben: “Ik heb spijt van de zonden die in mijn leven heb bedreven, maar meer spijt nog heb ik  van de zonden die ik niét heb bedreven”. Toen dergelijke indringende uitspraak, van een afscheidnemende prominente wereldburger,  mij een paar weken geleden ter ore kwam, heb ik mijn geest even laten stilstaan bij het begrip “zonde”. Ruim zestig jaar geleden heb ik daarover geleerd in de lagere school bij juffrouw Valentine en bij madame Janssens. Ik kon de antwoorden op de catechismusvragen over de zonde perfect afdreunen. Maar de begrippen “zonde” en de onderafdelingen “doodzonde” en “dagelijkse zonde” zijn nooit echt goed tot mij doorgedrongen. Komt het doordat ik vanaf mijn achtste levensjaar nooit meer naar katholieke scholen ben geweest? Ik ben te rade geweest bij mijn beide kleindochters die hun middelbare studies wel degelijk  in katholieke scholen gedaan hebben en allebei goede punten behaald hebben voor het vak godsdienst. De zonde? Tja, daar weten zij eigenlijk ook niets over te vertellen. En de aanverwante begrippen zoals “de biecht”, “de hel” en “de hemel”? Die bestaan in feite niet meer! ’t Is iets persoonlijks, zeggen ze, en iedereen moet het maar voor zichzelf uitmaken wat hij daarvan gelooft. Tja, zo is ’t gemakkelijk! Wat leren ze tegenwoordig in de godsdienstlessen? Vroeger was het wel even anders. Mag ik u, beste lezer, ter illustratie daarvan, een uittreksel presenteren uit de “CATECHISMUS of christelijke leering voor de katholieke jonkheid in het Bisdom Gent”? In tegenstelling tot wat u wel eens zoudt kunnen denken, heb ik geen iota aan de tekst gewijzigd, want – toegegeven – het ís een beetje míjn stijl (*). 

37^e LES: VAN DE ERFZONDE EN DE DADELIJKE ZONDE.

1. Hoeveel deelen zijn er van de  Christelijke Rechtveerdigheid?

Twee, te weten: het kwaad schuwen en het goed doen, of de zonden vlieden en de deugden oefenen.

2. Wat is zonde?

Een woord, werk, begeerte of verzuimenis tegen de wet en den wil Gods.

3. Hoevelerlei zonden zijn er?

Tweeërlei: de erfzonde en de dadelijke zonde; en onder de zonden die met de daad geschieden, zijn eenige doodelijke en andere dagelijksche.

4. Wat is de erfzonde?

Eene afgekeerdheid van God en berooving van de rechtveerdigheid, die alle menschen aangeboren wordt door den val van onzen eersten vader Adam.

5. Wat kwaad doet ons de erfzonde?

Dat zij ons de rechtveerdigheid beneemt en onbekwaam maakt om de glorie des Hemels te genieten.

6. Wat is de dagelijksche zonde?

Eene zonde zóó gedaan tegen de wet Gods, dat zij nochtans de goddelijke liefde niet wegneemt, maar alleenlijk tot eenige tijdelijke pijn verbindt.

7. Wat kwaad doen ons de dagelijksche zonden?

Ten eerste, zij doen ons in de liefde Gods verflauwen; ten tweede, zij maken ons gereed tot meerderen val; ten derde, zij verbinden ons tot tijdelijke straffen.

8. Wat zijn vreemde zonden?

Zonden die, hoewel zij door anderen geschieden, nochtans ons toegeschreven en aangerekend worden, omdat wij tot dezelve in eenige manier geholpen hebben.

9. Hoe geschieden de vreemde zonden?

Door raden, beschermen en gebieden, prijzen, mededeelen en behagen, niet straffen, niet beletten, niet overdragen.

38^e LES: VAN DE DOODZONDE.

1. Wat is eene doodzonde?

Eene zonde zóó strijdende tegen de wet Gods, dat zij ons geheellijk berooft van de goddelijke liefde, die het leven onzer zielen is.

2. Is het al doodzonde, dat tegen Gods gebod geschiedt?

Neen, als het gedaan wordt zonder vol verstand en vrijen wil, of als de zaak in haar zelve klein is.

3. Waaraan zal men in twijfeling kennen dat eenige zonde doodelijk is?

Is ’t dat zij vrijwillig gedaan wordt en grootelijks strijdt tegen de eer Gods of de welvaart van onzen evennaaste.

4. Wat verliezen wij door de doodzonde?

Ten eerste, de goddelijke gratie; ten tweede, de verdiensten van onze goede werken; ten derde, de hemelsche glorie.

5. Waartoe brengt ons de doodzonde?

Tot eene schandelijke slavernij des duivels en de pijnen der hel.

6. Wat heet men hoofdzonde?

Die gelijk oorsprongen zijn en beginselen van vele zonden.

7. Hoeveel hoofdzonden zijn er?

Zeven: 1° Hooveerdigheid; 2° Gierigheid; 3° Onkuischheid; 4° Nijd; 5° Gulzigheid; 6° Gramschap; 7° Traagheid.

8. Welke noemt men zonden tegen den H. Geest?

Die uit enkele boosheid geschieden en strijden tegen de goddelijke bermhertigheid, en daarom zeer zelden vergeven worden.

9.Welke zijn de zonden tegen den H. Geest?

Deze zes: 1° Van Gods genade wanhopen; 2° Op Gods bermhertigheid zonder deugden zich beroemen; 3° De welbekende waarheid bestrijden; 4° De broederlijke liefde benijden; 5° Hardnekkig zijn in de boosheid; 6° Verachten het berouw of de penitentie.

10. Waarom worden sommige zonden genoemd wraakroepende zonden?

Omdat zij door hunne groote boosheid met reden de goddelijke rechtveerdige wraak, ook in deze wereld, vereischen.

11. Welke zijn de wraakroepende zonden?

Deze vier: 1° Vrijwillige doodslag; 2° Onkuischheid tegen de natuur; 3° Verdrukking van armen, weduwen en wezen;  4° Achterhouding van den loon der werklieden.

Maar hiermee, lieve gewillige lezer, is de kous niet af. Verre van! Zo gemakkelijk komen mijnheer pastoor en al zijn hogergeplaatsten er bij mij niet vanaf. Hierover moeten wij doorbomen. Dat zal voor een volgend verhaal zijn. Komende week misschien?

(*) Phil Bosmans heeft mijn blog-verhalen ooit genoemd “goed geschreven, met die pen van ironie”. Ik zweer u dat het waar is, op het eerste-communiezieltje van allen die mij lief zijn. Dus ook op dat van u, beste lezer.

13-07-2012 om 00:00 geschreven door kris vansteenbrugge  

- Als ge eens in de streek van Serskamp komt, kom dan gerust eens ontsteken, zei de man uit Serskamp aan de telefoon.

- Wát moet ik komen doen? vroeg ik.

- Ontsteken. Da’s een uitdrukking die hier vroeger veel gebruikt werd. Komen ontsteken betekent “binnenwippen”.

- Hebt gij een idee waar de uitdrukking vandaan komt?

De Serskampenaar had geen idee. Voor mij daarentegen kende de uitdrukking geen geheimen. In mijn kinderjaren, in de grensstreek van West- en Oostvlaanderen, tussen Waregem en Oudenaarde, was de uitdrukking zeer courant. Ik dacht dat ze typisch was voor mijn geboortestreek maar ook in Serskamp, in ’t hart van Oostvlaanderen werd ze dus gebruikt.  Wát er ontstoken werd was… een pijp, of eventueel een sigaar, of misschien ook helemaal niets. “Komen ontsteken” betekende: eens langskomen, een praatje komen slaan. Omdat vrouwen in die tijd niet rookten - en al helemáál geen pijpen of sigaren - waren het alleen de mannen die kwamen ontsteken. De vrouwen kwamen “koffie drinken”. Maar zowel de koffie als de pijp waren bijzaak: de hoofdzaak was “het kletsen”.

Overigens werd in mijn streek “omsteken” gezegd en ik ben er nog niet zeker van of daar wel “ontsteken” mee werd bedoeld. Zeker is dat het de bedoeling was dat men de pijp deed branden, maar dat doet men ook als men de pijp gaat “aansteken” of “opsteken”. Deze laatste twee termen zijn daarenboven in de Nederlandse taal meer gebruikelijk dan “ontsteken”, althans wanneer een pijp in het geding is. “Opsteken” wordt zelfs bijna uitsluitend in de “rokerij” gebruikt: zo betekent “er één opsteken” niets anders dan “er één roken”. Dat ons “omsteken” afgeleid zou zijn van “opsteken” acht ik niet waarschijnlijk, want “op” wordt in ons dialect uitgesproken als “ip” en “een droake ipsteken” is “een vlieger oplaten”. Daarenboven ligt de klemtoon bij “opsteken” en ook bij “ipsteken” op de eerste lettergreep, en bij “omsteken” op de tweede. Om dezelfde reden zou ik ook “aansteken” door de mand willen laten vallen. Qua klemtoon zit het met “ontsteken” wel kits, maar dan kunnen we ons afvragen waarom men in ons gewest spreekt van het “ontsteken” van een wonde en het

“omsteken” van een pijp. Het lijvig (700 pagina’s) en zeer goed gestoffeerd Anzegems dialectwoordenboek pleit voor… “aansteken”. Op pagina 480:    

omsteek’n: aansteken; ook: buurten.

“om ’t vier te kunn’n omsteek’n in d’n hird beezigde best van al wa’ verfrommeld papier en wa’ stoofhout da’je d’r boov’n ip legt”

“’n pijpe omsteek’n”

“ge moet de zondagoav’nd ne keer komm’n omsteek’n”

Ik had nooit verwacht het woord “omsteken” terug te vinden in de Dikke Van Dale. Weliswaar heb ik in mijn chirurgische loopbaan vele bloedvaten omstoken: het leggen van een draadje rond een bloedend vat door middel van een kromme hechtingsnaald. Ik beschouwde het als puur vakjargon; groot was mijn verbazing toen in de Dikke zo maar eventjes nog tien andere betekenissen voor het woord “omsteken” vond…

06-07-2012 om 21:53 geschreven door kris vansteenbrugge  

 Veertien dagen geleden is Lode Vergracht overleden.
 Zeven dagen geleden hebben we zijn uitvaart bijgewoond.
 ' t Was in de Sint-Pieterskerk in Gent, het studentikoos centrum.
 Van 1964 tot 1967 was Lode preses van de studentenfanfare.
 Als student heb ik hem gekend.
 Beter nog heb ik hem leren kennen de laatste vijftien jaar.
 We kwamen dan ieder jaar trouw naar de Gravensteenfeesten.
 Hij was één van die mensen van wie ik zou willen dat ze nooit heengaan.
 Hij was 566 dagen jonger dan ik en toch is hij vóór mij moeten gaan.
 Ik heb over hem geschreven in mijn memoires en dat verzacht mijn verdriet.
 Een kleine band over de dood heen...

19-06-2012 om 17:07 geschreven door kris vansteenbrugge  

Vijf dagen geleden heb ik een ontmoeting gehad met de grootste Nederlandstalige dichter aller tijden, vlakbij de kerk van het Zeeuwse dorp Groede. Wie die dichter dan wel mag wezen? Gerrit Komrij? Bijlange niet. Komrij reikt niet eens tot aan zijn enkels. Ik zag hem, zittend aan een tafeltje, op een graspleintje, vlak naast de kerk. Hij herkende mij niet, wat logisch is. En misschien had ik hem ook niet herkend, zo er aan de kerkmuur, op luttele meters afstand,  geen plaatje had gehangen met zijn naam: Jacob Cats. De grote dichter Jacob Cats! Vader Cats, of “vadertje” Cats, zoals hij wel eens genoemd wordt, want hij is, hoewel zijn daden groot benne, klein van gestalte. Ik dacht dat hij die titel van grootste Nederlandstalige dichter aller tijden moest delen met Joost van den Vondel, maar na het lezen van de plaat aan de kerkmuur weet ik wel beter. Niet alleen qua populariteit werd Vondel door vadertje Cats overtroffen, óók als ze zich met elkander gingen meten, man-tegen-man. Zo won vadertje Cats met brio in een wedstrijd om het kortste gedicht. Wilt u, beste lezer, weten hoe dat precies in zijn werk ging, klik dan hier:  www.bloggen.be/kris/archief.php?ID=183091 .

Jacob Cats is geboren in 1577 en overleden in 1660. Maar hij is niet dood natuurlijk. Kunstenaars van zijn gehalte sterven niet. Ik heb hem getrakteerd op een pint bier en hij leek dat erg op prijs te stellen. Ik denk zelfs dat hij genoot van mijn gezelschap: bekijk maar eens de foto aan het eind van dit verhaal. Op de blog waarnaar ik zopas verwezen heb (klik nogmaals), staat een korte dialoog, van mijn hand: de kortste zinvolle dialoog die ooit door mensenhanden werd geschreven. Maar als twee genieën hun krachten bundelen, kunnen ze altijd nog iets meer. Ziehier dan die allerkortste, niet-meer-te-overtreffen dialoog, die wij gevoerd hebben, de grote dichter Jacob Cats en ikzelf, op het graspleintje naast de kerk van Groede:

“ … ”

“ … ”

Ik heb vadertje Cats beloofd dat ik, als ik naar “de buiten” ga wonen, hem een korte brief zal schrijven in ’t Latijn, zoals mij een paar duizend jaar geleden al door een onbekende Romein werd voorgedaan:

Eo  rus  (ik ga naar het platteland).

Hopelijk stuurt hij mij dan een briefje terug:

I  (ga).

Misschien wordt het dan Groede wel, om altijd dicht bij vadertje Cats te zijn.

01-06-2012 om 11:37 geschreven door kris vansteenbrugge  

Enkele jaren geleden eindigde Waterlandkerkje op de tweede plaats in een wedstrijd voor Nederlandse dorpsnamen. Een mooie ereplaats weliswaar. Maar anderzijds: kan men zich een meer schilderachtige of lieflijker naam voorstellen dan “Waterlandkerkje”? Wie dan wel met de gouden plak is gaan lopen? Doodstil! Asjemenou… “Doodstil” moet ergens in Groningen liggen. Om van te griezelen!...

Wat er ook van zij, ik heb het voorbije weekend een bezoek gebracht aan Waterlandkerkje in Zeeuws-Vlaanderen. Mét mijn assistent, of liever: mijn aspirant-assistent. Tot op heden had ik er geen, maar nu ik tot professor benoemd ben en her en der in het Vlaamse land gevraagd word om voordrachten te geven, vind ik het nodig mij er een aan te schaffen. Noblesse oblige! En de jongeman, weliswaar de zestig voorbij maar nog in de volle kracht van ’t leven, lijkt mij ruimschoots te voldoen. Zijn echte naam wens ik nog niet aan de openbaarheid prijs te geven en bij deze gelegenheid noem ik hem Thomas. Hij wordt dus ongetwijfeld mijn assistent, mijn manager, mijn secretaris, mijn chauffeur, de man die mijn afspraken regelt en desgevallend zorgt voor de hotelaccomodatie. Ik verkies Thomas boven het half dozijn vrouwelijke kandidaten die zich hebben aangemeld, allen tussen de achttien en de achtentwintig, want met vrouwen krijgt een mens niets dan gedonder. Ja, beste lezer, ik heb het wel degelijk over “ongewenste intimiteiten”. En een man – hij mag dan nog zeventig plusser zijn – wiens ringvingers uitgesproken langer zijn dan zijn wijsvingers, kan maar best dubbel zo goed op zijn hoede zijn.

Wat nu de ideale assistent betreft, die kan maar best van alle markten thuis zijn en daarenboven nog over een flinke dosis tact en psychologisch inzicht beschikken. Bij Thomas zit dat allemaal snor: nooit dringt hij zich op, overal bedient hij de professor – in casu “mijzelf” – op zijn wenken en tijdens een partijtje armworstelen in IJzendijke heeft hij zich ridderlijk laten verliezen. ’t Is maar net zoals het hoort, hoor ik u al zeggen. Maar hoevelen zijn er dezer dagen nog die zich gedragen zoals het hoort?

In Waterlandkerkje staat een “hervormd” kerkje – of had u dat niet verwacht? – en vóór dat kerkje staat een levensgroot beeld van Johannes Stuerbaut, een Oost-Vlaming, afkomstig uit Geraardsbergen en de eerste predikant alhier. Op 25 november van ’t jaar 1668 werd hij tijdens de kerkdienst door acht Spaanse ruiters van zijn preekstoel gesleurd en deerlijk verwond. Twee maanden later is hij aan zijn verwondingen overleden.

Spijtig dat het voortbestaan van dit kerkje bedreigd is, zo lijkt mij althans. Amper één keer om de vijf à zes weken heeft hier nog een misviering plaats, of een gebedsdienst, of hoe ze dat ook noemen bij de “hervormden”. Ik vermoed dat het kerkje nu ook reeds voor andere doeleinden wordt gebruikt. Zoals we gezien hebben in de kerk van het naburig dorp Groede, waar men de zaterdag vóór Pinksteren alles aan ’t klaarzetten was voor een receptie, met hapjes en drankjes, en een muzikaal optreden. En erger nog is het gesteld in een ander naburig dorp, Zuidzande, waar we logeerden in “De Rode Leeuw”. Dáár is de kerk omgevormd tot een café-restaurant en doet daar dus helemaal geen dienst meer als kerk. Als de Heer Jezus nog in leven was, hij geselde die ketterse kooplui uit het huis van God, of anders draaide hij zich om in zijn graf. De torenklok van de kerk laat zich evenwel nog horen, om het half uur, dag en nacht, met luide stemme. En dat is mooi en aandoenlijk, maar het maakt er de toestand niet minder schrijnend om. Integendeel.

In Waterlandkerkje staat ook een schooltje: de Inspecteur Leenhoutschool. In dit dorp zou ik wel willen wonen, al was het maar om weldra mijn achterkleinkinderen naar dit schooltje te begeleiden. Maar die mogelijkheid hoef ik niet eens te overwegen. Aan de deur van het schooltje hangt een brief: de basisschool Inspecteur Leenhout gaat dicht over een maand. Definitief! Voor eeuwig en altijd! Wat is dit toch voor een wereld, waar alle dorpsschooltjes en kerkjes het voor bekeken houden?!

Op het Redouteplein in Waterlandkerkje staat een monument voor de zeemeermin Hildegonda. Zij raakte verstrikt in de netten van een visser uit Oostburg. ’t Was tegen de avond en de visser had de hele dag nog niets gevangen. Maar deze vangst zou zijn dag goedmaken. Hij nam zich voor de meermin tentoon te stellen op de markt van Oostburg. Hij was dus niet van zins haar te laten gaan, hoe hard zij ook schreeuwde om bevrijd te worden. Op het geschreeuw kwam iemand tussenbeide, een inwoner van Waterlandkerkje. Hij sloeg de visser buiten westen en verloste Hildegonda, die snel onderdook in de zee. Enige tijd later verscheen zij weer op een plein (het Redouteplein?) in Waterlandkerkje, waar op dat ogenblik veel mensen van het dorp bijeen waren. Met trompetgeschal dankte zij de inwoners van het dorp omdat één van hen haar gered had en zij voorspelde een grote toekomst en bergen van geluk voor het kleine Waterlandkerkje. Als daarmee die “tweede plaats” bedoeld werd, lijkt de beloning maar povertjes… En misschien zitten de dorpelingen hier nog steeds te wachten op een groot geluk, maar misschien ook hébben ze ’t al: de rust en de vrede van Waterlandkerkje.

Thomas was danig onder de indruk van dit prachtig dorp. Als zijn vrouw het er mee eens is, dan koopt hij hier een huis met een groot stuk land waarop honderden laagstammige pereboompjes staan. Dan nodigt hij mij uit om te komen helpen bij de perenpluk. Drie weken peren plukken, in ruil voor logement, full pension. Ik zie het wel zitten.

Van uitzonderlijke historische importentie is de tiendpaal die zich bevindt op nog geen steenworp van de meermin.

 





Op de paal staat aan de ene kant “SB” en aan de andere kant de drie sleutels van Sint-Pieter. Tot in de 19^e eeuw waren de boeren hier “tienden” verschuldigd aan de Gentse abdijen: wie aan de kant van “SB” woonde diende één tiende van zijn opbrengst af te staan aan de Sint-Baafsabdij, wie aan de andere kant woonde aan de Sint-Pietersabdij. Gent, Geraardsbergen… ’t zijn Vlaamse steden. Ook de Waterlandkerkjenaren zijn Vlaams. Holland is hier ver weg…

31-05-2012 om 00:00 geschreven door kris vansteenbrugge  

Geëngageerd gedicht:

ceo’s, pdg’s,

topmanagers

met hoge weddes,

dienstwagens,

ontslagpremiën

en bonussen allerlei…

ik gun het hun

van harte

- dáár niet van -

en in feite

zou ‘k het gunnen

aan iedereen…

maar wat me kwelt:

- ‘k had zo graag

een antwoord

op de vraag -

wat doen die lui

met al dat geld?

Commentaar bij de eerste strofe:

Aanleiding tot dit gedicht is het verschijnen van de memoires van Jean-Luc Dehaene, die (als we de media mogen geloven), gepensioneerd en dus op non-actief zijnde, nog steeds grote sommen binnenrijft. Maar eerlijkheidshalve dient hier aan toegevoegd: hoge (en dikke) bomen vangen veel wind en andere, kleinere en dunnere bomen, rijven vaak nog véél grotere sommen binnen dan Jean-Luc.

Commentaar bij de tweede  strofe:

‘k Zou het vooral  gunnen aan allen die gebrek lijden en in ’t bijzonder die sukkelaars die ’s winters hun nachten doorbrengen in het Sint-Pietersstation in Gent, gewikkeld in een heerlijk warme wollen deken.

Commentaar bij de derde strofe:

En daarmee weten we nog steeds niet wat “die lui” doen met al dat geld. ’t Zou alvast een heel goede bestemming  kunnen krijgen…

24-05-2012 om 11:29 geschreven door kris vansteenbrugge  

02-05-2012 om 09:59 geschreven door kris vansteenbrugge  

’t Is de laatste tijd weer al kwel en kommer in de media. Bijna niets dan slecht nieuws. Hier en daar slechts een lichtpuntje. Laat ik het lichtpuntje voor ’t laatst houden. De donkere bladzijde open ik meteen: over de seksuele aberraties in onze maatschappij, de sexuele intimidatie van de vrouwen, de ongewenste intimiteiten en dat soort zaken.

Mag ik om te beginnen iets duidelijk stellen? Dat afwijkend seksueel gedoe is niet typisch voor onze tijd. Het bestond vroeger ook. Het kwam alleen niet of nauwelijks aan bod in de media. “Kindermisbruik” was overigens geen “voorrecht” van de katholieke scholen: in mijn memoires (O jerum jerum jerum, 2006, pag.33) heb ik zo’n geval van verregaande “seksuele intimiteit” van een leraar met een van zijn leerlingen beschreven, en dat speelde zich af in een niet-katholieke school… 

De gevolgen van dat onbehoorlijk seksueel gedrag kunnen soms heel ernstig zijn voor de “slachtoffers” en een enkele keer ook voor de “daders”. Maar deze laatsten verdienen natuurlijk niet beter, hoor ik u al zeggen, beste lezer. Neem nu Pol V. die door het uitlekken van zijn ongewenst seksueel gedrag  in ’t verleden nu een burgemeesterssjerp aan zijn neus ziet voorbijgaan. Een peulschil natuurlijk als men het vergelijkt met die talloze vrouwenlevens die hij verwoest heeft. Het geval van Pol V. doet mij denken aan het geval van één van mijn vrienden, die gynecoloog was, nu gepensioneerd. Hij had de onhebbelijke gewoonte sommigen van zijn patiënten een lichte “vriendschappelijke” tik tegen het achterwerk te geven bij het afscheid, nadat hij ze, nota bene, tijdens de raadpleging van binnen en van buiten had bepoteld. Soms was die vriendschappelijke tik zelfs een “vriendschappelijke kneep”, hetgeen hem de bijnaam “de billenknijper” bezorgde. Iedereen die de dokter een beetje kende wist dat en niemand die er over viel. Volledigheidshalve moet ik er aan toevoegen dat hij zo’n “supervriendelijk afscheid” voorbehield voor dames van middelbare leeftijd en rijpere dames, zeg maar voor diegenen die allerminst aanspraak hadden kunnen maken op de titel van miss België. Hij had geen andere bedoeling dan die “minderbedeelden” een hart onder de riem te steken, alsof hij wilde beduiden: ondanks je ziekte, ondanks het “onappetijtelijk” onderzoek van daarnet vind ik jou best nog aantrekkelijk. Bij een jonge schoonheid – ze konden mij enkel maar bekoren als ze aangekleed waren, zei hij – zou hij dat “billenknijpend afscheid” nooit toegepast hebben. Daarvoor was hij veel te ernstig. Ik ben er vast van overtuigd dat hij nooit bewust enige “verkeerde” handeling heeft verricht. Maar dat hijzelf vaak sexueel misbruikt werd, dáár ben ik evenzeer van overtuigd: meerdere malen kwamen vrouwen met een smoesje  ’s mans advies en tegelijk een “grondig” gynecologisch onderzoek aanvragen. En nadat hij zo’n dertig jaar billenknijpend door het leven was gestapt werd zijn ziekenhuiscarrière bruusk onderbroken. Een drietal “slachtoffers” hadden  samen een klacht ingediend, gesteund door een advocaat die niet tot de geringste kon gerekend worden. De ziekenhuisdirecteur kon niets anders dan de dokter ontslaan, met pijn in ’t hart weliswaar want dokter V. was een uitstekend verloskundige en chirurg.  Uiteindelijk heeft hij een privé-praktijk gehouden, gedurende vijf jaar, tot aan de pensioengerechtigde leeftijd. Het zijn vijf rustige jaren geweest, zonder de stress die het ziekenhuisleven met zich meebrengt. Dat ontslag? Eén  van de beste dingen die mij overkomen zijn, placht hij te zeggen. Het werd overigens nooit aan het klokzeel gehangen en maar weinig mensen hebben geweten dat hij niet vrijwillig in het ziekenhuis is opgestapt.

Nog zo’n geval, waarvan de media dezer dagen bol staan is dat van Jos G. Een man van radio en teevee, tevens auteur van vooral korte verhalen. Hij wordt aangeklaagd door een dame waarmee hij jaren heeft samengewerkt en zelfs een tijdje mee heeft samengewoond. Nu, een jaar of veertig na de feiten, klaagt ze hem aan voor ongewenste seks en voor het feit dat hij haar om de haverklap bont en blauw zou geslagen hebben. Dat laatste kan ik nauwelijks geloven. U moet namelijk weten dat Jos G. een mager schriel mannetje is. Je zou hem, bij wijze van spreken, zó kunnen wegblazen. Een beetje uit de kluiten gewassen vrouw  moet zich tegen zo iemand heus wel kunnen verdedigen. Maar laten we de stok in twee doen. Slagen? Akkoord. Maar bont en blauw? Laten we het enkel maar op bont houden. Of op blauw. En “om de haverklap”? Laten we zeggen: af en toe eens, “als ’t pás gaf”…

Maar ik had ook nog goed nieuws achter de hand. Een, weliswaar zeldzaam, lichtpuntje. De kroonprins van het Groot-Hertogdom gaat trouwen met een Belgische. Ze is van zwaar adellijken bloede natuurlijk, en ze woont in Anvaing. De blauwbloederige  aanstaande bruid woont weliswaar in Wallonië, maar dan toch in een dorpje dat vlak bij de Vlaamse grens ligt, een grensgemeente van Ronse, en waar zeer veel Vlamingen wonen. En ze heeft een universitair diploma: ze is germaniste! En ze kent vier talen: Frans, Engels, Duits en Russisch.    

01-05-2012 om 00:00 geschreven door kris vansteenbrugge  

Van al mijn dierbare afgestorvenen zijn tante Jenna en tante Irma mij het dierbaarst, mijn ouders niet te na gesproken. Tante Jenna is de linkse op de foto. Ze woonde in Anzegem, in ’t begin van de Wortegemse steenweg, op een paar honderd meter van de kerk. Ze had er een kruidenierswinkeltje en daar is nu de pralinenwinkel van Leonidas gevestigd. Tante Irma woonde in een klein huisje achter de kerk. Dat huisje heeft samen met nog een paar andere huisjes plaats moeten maken voor een flatgebouw… Ofschoon de beide tantes elk een eigen woning hadden, verbleven ze de laatste jaren van hun leven vrijwel steeds in elkaars nabijheid, de ene dag in het huis van tante Jenna, de andere dag in het huis van tante Irma. Achteraan het huis aan de Wortegemse steenweg was een koertje en daar stond een bijgebouw, dat ze het washuis noemden. Achter de raampjes van het washuis stonden vier postuurtjes in porselein. Op de foto zijn ze goed te zien tussen de twee poserende tantes. In ’t midden: twee vrijwel  identieke beeldjes, voorstellende een peuter die fier en geduldig de wacht houdt naast iets wat een huisje zou kunnen zijn, of een staande klok of misschien wel een duiventil… voor één duif. Maar méér was ik geïntrigeerd door de koppeltjes aan de zijkant: links vraagt het knaapje aan het meisje of ze zijn liefje wil worden, rechts keert hij zich boos van het meisje af – omdat zij iets verkeerds gezegd heeft – en nu probeert zij op haar beurt weer in zijn gunst te komen. Dat is het verhaal dat de tantes aan de beeldjes koppelden en ik was erdoor gefascineerd. In huis, goed verstopt in een kast bewaarde tante Irma nog een ander beeldje. Het was van kostbaarder porselein dan de beeldjes van tante Jenna en er was nog een veel wonderbaarlijker verhaal aan verbonden. Af en toe, bij uitzonderlijke gelegenheden en als ik heel braaf was geweest, ging de deur van de kast open en  mocht ik dat beeldje aanschouwen en naar het bijbehorende verhaal luisteren. Tientallen keren heb ik het verhaal gehoord en nooit heeft het mij verveeld. Het beeld stelt een  klein jongetje voor en een meisje met een pop. Bij het jongetje ontbreekt de rechter hand. “Wil je mij?” vraagt het jongetje “maar ik moet je bekennen dat ik maar één handje heb”. “Geeft niets” zegt het meisje “want ook ik ben niet zo’n goede partij: ik heb reeds een kind!”

De vier beeldjes van tante Jenna zijn verdwenen. Het “kostbare” beeldje van tante Irma eveneens. Ten minste, dat dacht ik. Enkele dagen geleden is het  opgedoken op mijn zolder, in een kartonnen doos tussen allerlei rommel. Jaren zijn Sander en Katlijn deerlijk verwaarloosd geweest. Maar nu ze op mijn blog staan kan de hele wereld ervan genieten (klik hier: www.bloggen.be/pierpont/archief.php?ID=1802493). Van de vergeetput naar de eeuwige roem!...

23-04-2012 om 00:00 geschreven door kris vansteenbrugge  

Sander en Katelijn (gedichtje)
[hier hoort nog een nostalgisch verhaaltje bij, maar dat zal voor komende week zijn...]

Ach Katelijn,

wilt gij de mijne zijn?

Mijn lieve Sander,

‘k en wil geen ander!

Maar zo gij ziet, Katlijn,

‘k ben niet volmaakt:

aan één hand ontbreekt het mij…

Ach, Sander lief,

perfect is er geen één:

kijk mij, ik heb een kindekijn!...

20-04-2012 om 00:00 geschreven door kris vansteenbrugge  

DE LANGESTRAAT (foto genomen rond 1960, vóór het café "De twee Vlaanders" t.g.v. de jaarlijkse kermis)

Extreem lang is ze niet, de Langestraat, maar toch lang genoeg om een behoorlijk traject te hebben in zowel het Westvlaamse Anzegem als het Oostvlaamse Elsegem. Dé straat uit mijn kinderjaren. De straat is nu bijna volgebouwd en er wonen mensen die hun buren niet eens kennen. Toen kende iedereen iedereen. Ikzelf woonde in de Broekstraat, een uitloper van de Elsegemse Langestraat. Ha, er waren wel degelijk verschillen tussen de Anzegemse  en de Elsegemse Langestraat. Het Anzegems klinkt een beetje anders dan het Elsegems en café’s waren er alleen aan de Elsegemse kant. Zes stuks: “De twee Vlaanders”, “Den Anker”, “De nieuwe Vlasbloem”, “De Zwemkom”, “De Jazzband” en “Café Roger”. Genoeg om telkenjare, rond eind juni, een flinke wijkkermis te houden. Ach, die jaarlijkse kermis in de Langestraat! Het begon op zaterdag in de namiddag. Er hingen een stuk of vier luidsprekers, waaruit muziek klonk tot héél laat in de avond. Van die muziek van toen kon ik als kleine jongen heerlijk genieten in mijn zacht bedje: ik liet mijn slaapkamervenster wagenwijd openstaan om “alleen op de prairie” en “de jodelende fluiter” beter te laten binnendringen. De zondag was er weer muziek van in de morgen en iedereen keek uit naar het grote evenement van de dag: de wielerkoers. ’t Was een koers voor nieuwelingen, jongens van een jaar of achttien: voor mij waren het stuk voor stuk helden. De grotere kerels waren gebrand op “het groot bal” dat na de koers gehouden werd in het kleine danszaaltje dat bij het café “De nieuwe Vlasbloem” hoorde. Van alle café’s was “De nieuwe Vlasbloem” mij ‘t meest vertrouwd omdat die uitgebaat werd door Achiel Callens (Makker Kallies in de volksmond). Achiel was een zéér populaire figuur. Hij is de tweede van links op de voorste rij. Naast hem (derde van links) zit de burgemeester Emiel Declercq. Hij is zo’n veertig jaar lang burgemeester geweest in Elsegem, een eenvoudige landbouwer, de enige burgemeester die er in Elsegem is geweest die niet van adel was. Vóór hem waren er de opeenvolgende burggraven de Ghellinck d’Elseghem, en na hem kwam de fusie met vier andere gemeenten. In feite was het mijn nonkel Richard, de gemeentesecretaris, die toentertijd de touwtjes in handen had in de gemeente. Nonkel Richard had drie jaar middelbare studies gedaan en nog enkele maanden “bestuurswetenschappen” gestudeerd. Voor dié tijd was hij een geleerd man, die in zijn eentje beredderde wat er in Elsegem te beredderen viel. Achter de burgemeester staat Achiels vrouw, Gusta. Beiden waren goed bevriend met mijn ouders en Achiel en mijn grootvader Gustaaf waren erg “close”. Daar kwam nog bij dat Achiels kleinzoon mijn beste jeugdvriend was en bij zijn grootouders inwoonde. In de nabijheid van “De nieuwe Vlasbloem” stond een frietkot en op ’t hof van café “Den Anker” stond een schiettent en een draaimolen. De maandag waren er volksspelen en de klassieke valiezenkoers. Die koers werd telkenjare gewonnen door Maurice Dekeyzer – iedereen noemde hem Kiekske Keizers – een klein ventje dat al vrij bejaard was en niet veel kracht meer in de benen had, zodat het ieder jaar moeilijker werd om hem te laten winnen… maar het moést nu eenmaal, want Kiekske was de keizer en die moést winnen, want ’s anderendaags, de dinsdag, diende de kermis  afgesloten te worden met een feestelijke stoet met praalwagens, ter ere van de keizer, die daarna iedereen tracteerde in al de café’s tot groot jolijt van allen en tot  grote ergernis van Lieske, Kiekske Keizers halve trouwboek. Ik denk dat Kiekske zich nooit gerealiseerd heeft dat ze hem “lieten winnen”.

Halverwege de jaren vijftig begon het succes van “De nieuwe Vlasbloem” te tanen en dat had veel, zoniet alles, te maken met het feit dat Irene, de wondermooie dochter van Achiel, de ware had gevonden en ermee getrouwd was. Ik was toen al groot genoeg om alleen op café te gaan. Als een volleerde tooghanger in “De twee Vlaanders”: dat was heel erg stoer – het woord “macho” was toen nog niet uitgevonden. De uitbater was Omer Kiekens – uiterst links onderaan – die later opgevolgd werd door de alom gekende en geliefde en helaas te vroeg gestorven Piet Vankempen (bovenste rij, vierde van rechts). Piet heette in feite Michel Dekimpe, maar bijna niemand wist dat. Hij was “Piet” van in zijn prille jaren, genoemd naar de befaamde Nederlandse baanwielrenner Piet Vankempen. Niet dat ze op elkaar leken, maar omdat de achternamen een beetje gelijkluidend waren, naar ik vermoed. ’t Was enkel maar op zondagmorgen, na de hoogmis in Grijsloke, dat ik in “De twee Vlaanders” binnenging en ééns in de vijf weken was dat ook om mijn haar te laten knippen. Achteraan in een hoek van ’t café, en alleen op zondagmorgen, oefende Roger Kiekens dáár het vak van haarkapper uit. Roger was een zachtaardige zeer begaafde jongeman: naast belastingcontroleur was hij ook een getalenteerd accordeonspeler. De prijs voor een “kapbeurt” was belachelijk laag: vijf frank, en dat was precies de prijs van een pint bier. Het was maar logisch dat die prijs opgetrokken werd. Ineens ging het naar twintig frank: nog steeds goedkoop, maar toch een prijsstijging van… driehonderd percent! Een verschil van drie pinten. Vanwege die drie pinten heb ik daarna twee keer mijn haar laten knippen bij Tillie Kok, een bejaarde man in het Anzegems deel van de Langestraat, en die het nog steeds deed voor vijf frank. Maar Tillie praatte almaardoor en zijn adem rook niet al te best, zodat ik na die twee keer teruggekeerd ben naar Roger Kiekens… en ik heb er geen pint minder om gedronken. Roger is de tweede van rechts op de onderste rij. Zijn lief vrouwtje, Maria, is de derde van rechts op de middenste rij. Ze is vorig jaar ter ziele gegaan, een lot waaraan er pas twee ontsnapt zijn tot op de dag van heden: Roger Kiekens zelf en Gabriëlle, de fiere dame achter hem, de vierde van rechts. Al die anderen zijn dood. Ik zit er met betraande ogen naar te kijken. Die foto, hij lijkt zo recent. Al die lieve mensen die ik stuk voor stuk zo goed gekend heb en met wie ik ben opgegroeid. Ze zijn er niet meer, net als de kermis. Net zo min als die mensen zal de kermis nog ooit terugkeren, want alle café’s van de Langestraat zijn weg en er woont daar nu veel te veel volk in al die nieuwe huizen. Maar de geboortegrond, die is er nog. Het ouderlijk huis renoveren en hier weer komen wonen, is mijn lang gekoesterde droom. Maar de bouwvergunning voor de renovatie is afgekeurd en er moet een nieuwe aangevraagd worden. Dat brengt slapeloze nachten mee voor deze bejaarde hartlijder en op zijn minst drie maanden vertraging. Op mijn leeftijd betekenen drie maanden vertraging heel wat! Als de goedkeuring er ooit nog kómt, wel te verstaan… Misschien moet ik de titel van mijn memoires wijzigen: “Adieu Elsegem” in plaats van “Terug naar Elsegem”. Of “Niet terug naar Elsegem”?

07-04-2012 om 12:05 geschreven door kris vansteenbrugge  

Geachte Heer Goubitz,

Uw brief van eergisteren 7 maart heb ik in goede orde ontvangen. In de brief herinnert u mij eraan dat u mij een aantal weken geleden een vragenlijst hebt gestuurd, waarin u mij vroeg om deel te nemen aan een studie naar autobezit, in opdracht van autofabrikant SKODA, dewelke regelmatig aan een deel van zijn klanten vraagt hoe tevreden ze zijn over hun auto en over de door SKODA verstrekte dienstverlening: dit wordt gedaan om de producten en diensten constant te kunnen verbeteren en om te kunnen blijven voldoen aan de verwachtingen van de klanten met betrekking tot veranderingen, waaronder veiligheid en betrouwbaarheid… 

(Zeker en wis, een zéér lovenswaardig initiatief).

U vermeldt verder in uw brief dat u zeer dankbaar zou zijn indien ik de tijd zou kunnen nemen om de vragenlijst in te vullen en terug te sturen. Voor het geval ik de vragenlijst niet meer zou hebben, voegt u bij de brief een nieuw exemplaar.

(Spring rustig wat zuiniger om met uw dankbetuigingen, geachte heer Goubitz: mijn tijd is niet kostbaar, ik heb tijd zat. En de vragenlijst heb ik inderdaad niet meer. Verticaal geklasseerd, zoals dat heet, en dat lot heeft ook de nieuwe vragenlijst reeds ondergaan. Ik leg direct wel uit waarom.)

Aangezien u slechts met een klein aantal SKODA-bezitters contact hebt, zoals u verder in uw brief beweert, rekent u op mijn “vrijwillige” medewerking. En aan ’t eind van de brief dankt u bij voorbaat voor mijn “bereidwillige” medewerking.

(Tot die kleine elite te behoren van SKODA-bezitters die hun tevredenheid mogen uitspreken, streelt natuurlijk mijn ijdelheid en uw voorbarige dankbetuigingen steek ik ook met graagte op zak. En dat ik het desalniettemin vertik om aan uw enquête deel te nemen? Omdat ik eindelijk mijn kans wil grijpen om weerwraak te nemen voor hetgeen mij reeds bijna twee jaar kwelt. Het verhaal volgt hierna.)

Een kleine twee jaar geleden kochten wij, mijn vrouw en ik (wij behoren nog tot die zeldzame paren die met gemeenschap van goederen getrouwd zijn) een auto SKODA OCTAVIA. Omdat mijn vrouw gebrand was op een houten dashboard (in feite: simili-houten) en dat soort dashboard alleen bestond bij een bepaald subtype van SKODA OCTAVIA, beval de verkoper ons dus dat subtype aan, dat weliswaar… tweeduizend euro duurder was. Maar wat wilt ge: ce que femme veut, Dieu le veut ! Dat subtype bleek achteraf in twee uitvoeringen te bestaan : met een simili-houten en met een simili-zilveren dashboard. Toen ik de auto ging halen bleek het er een te zijn van de tweede soort en dat zag ik pas toen ik er mee thuis kwam. We vonden het dashboard allebei lelijk, mijn vrouw en ik, minder mooi dan het dashboard van het gewone (en tweeduizend euro goedkopere)  type. De verkoper gaf toe dat hij een fout had gemaakt, dat hij slordig was geweest bij het invullen van de aankoopbon en hij bood daarvoor zijn welgemeende verontschuldigingen aan. Omdat ikzelf ook een fout had begaan – ik had niet voor ontvangst mogen tekenen! – konden wij spijtig genoeg geen aanspraak maken op enige tegemoetkoming.

En ziet u, mijn beste Goubitz, nu de kans op wraak, waar ik al jaren op belust ben, mij zomaar in de schoot geworpen wordt, kan ik die onmogelijk laten voorbijgaan: ik vul de vragenlijst lekker niét in en u komt dus niét te weten hoe tevreden ik ben over de auto en over de door SKODA verstrekte dienstverlening. Ha, de smaak van de wraak kan zoet zijn! Maar om u te bewijzen dat ik niet rancuneus ben: laat SKODA mij die tweeduizend euro terugbetalen (met 0,5% interest als het even kan en 0,25% getrouwheidspremie, zoals op 't spaarboekje) en ik veeg de spons erover. Stuur mij dan nogmaals, d.i. ten derde male, de vragenlijst en ik zal ze met plezier invullen alsof er niets gebeurd was…

Hoogachtend,

Kris Vansteenbrugge.

09-03-2012 om 00:00 geschreven door kris vansteenbrugge  

En ik had nog zo beloofd, lieve lezer, dat ik u niet meer zou vermoeien met politieke beschouwingen. Maar zoals u ziet, ik kan het niet laten: de strijd tussen de vier belangrijke republikeinse kandidaten om de nominatie voor het Amerikaans presidentschap boeit mij te zeer. En meteen kan u hieruit leren dat beloften er niet alleen zijn om gehouden maar ook om gebroken te worden. 

Mitt Romney is de man aan wie de beste kansen worden toegedicht. Geboren in 1947. Eén van zijn voornaamste troeven schijnt te zijn dat hij slim is, vooral als het er op aankomt met geld om te gaan. Een economische bolleboos dus, hetgeen zeker welgekomen is in deze economisch barre tijden. Getuige daarvan het feit dat hij steenrijk is. Sommigen noemen hem “zo rijk als Cresus”. En werkzaam! Alle rijkdom vergaard met noest “zaken doen”… Daarenboven schijnt hij erin te slagen op zijn fabelachtig inkomen amper dertien percent belastingen te betalen. Hij is ook een vrijgevig man, tegenover de armen. Zoals in onze eigen gewesten de kasteelheren van nobelen bloede, die eveneens weinig belastingen betaalden doch kwistig broden uitdeelden aan de armen van het dorp en daardoor alom zeer geliefd waren. Mitt is ook een zeer godsdienstig man, hetgeen ongetwijfeld een pluspunt is in een land als Amerika. Hij behoort tot “De Kerk van Jezus Christus van de Heiligen der laatste dagen”, zijnde… de Mormonen. Met zijn echtgenote Ann Davies heeft hij vijf zonen en, voor zover mij bekend, géén dochters. Te veel dus om de wereld te behoeden voor overbevolking, maar alleszins te weinig voor de regels van de Mormoonse godsdienst, die net als de katholieke godsdienst de geboortebeperking verwerpt, als die tenminste niet gebeurt volgens de periodieke of algehele “onthouding”. Een prachtig stel natuurlijk, die vijf jonge krachtige zonen. En toch huiver ik bij de gedachte aan wat die vijf, door de schuld van moeder Ann,  boven het hoofd kan komen te hangen. U hebt het ongetwijfeld óók gezien op de TV, waarde lezer, hoe zij, tijdens een of andere electorale massabijeenkomst Mitt voorstelde als “haar man”, tevens de vader van “deze vijf knappe zonen, hier aanwezig”. Hybris! Kwalijke hoogmoed! Kent u het verhaal van Niobe niet, de door verdriet versteende moeder? Dan moet ik u verwijzen naar mijn boek “Uit het schuim”, hoofdstuk 22 (zie mijn blog www.bloggen.be/dzeus). Niobe was koningin van Thebe. Ze had zeven knappe zonen en zeven knappe dochters, een aanvaardbaar aantal voor een gezonde vrouw die geen periodieke onthouding toepast. Ze was zo fier op haar kroost dat ze zich verheven voelde boven de godin Leto, die ocharme twee kinderen had, het mochten dan nog Apollo en Artemis wezen. Edoch, meedogenloos werden de veertien doodgeschoten door Apollo en Artemis. Zo straffen de goden “hybris”!

Mitt zelf acht zich reeds gewonnen in de strijd om de nominatie. Daarom richt hij zijn pijlen niet eens meer op zijn drie belangrijke tegenkandidaten, maar wel op Obama zelf. En ook Ann zal ongetwijfeld, zij het dan niet met zoveel woorden, aangestuurd hebben op een vergelijking van  het nakomelingschap van haar en Mitt met het pover kroost van Michèle en Barak. Amper twee! En dan nog meisjes! En… zwartjes! Wee u voor de goden, Ann: hybris is een kwalijk ding, dat wel eens als een boemerang op uw eigen hoofd zou kunnen terechtkomen!

Rick Santorum. Amper 54 en daarmee het kakenestje. Hij is katholiek en ongetwijfeld de heiligste van de vier; misschien nog wel heiliger dan de paus. We weten van hem dat hij een hartsgrondig tegenstander is van abortus: onder géén beding! En dat hij met zijn vrouw Karin zeven kinderen heeft. Dát gaat al meer in de richting van het ideale aantal van de modale vruchtbare vrouw: veertien… Van Rick is ook bekend dat hij voor 99,99 % heterosexueel is. Omdat in deze materie 100 % nu eenmaal niet bestaat. Ieder individu is namelijk voor een zeker percentage “hetero” en voor het overige percentage “homo”. Dat bij de meerderheid van de bevolking het heterogehalte overweegt is voorzeker een factor die bijdraagt tot het in stand houden (en hoe!) van de wereldbevolking. Ricks heterogehalte is niet alleen fenomenaal hoog, van homo’s heeft hij niet zo’n hoge pet op, om het voorzichtig uit te drukken. Voor hem zijn “vuile manieren” die niet tot zwangerschap leiden, op zijn minst laakbare feiten, zoniet zware doodzonden, zoals de pastoors en de bisschoppen ons altijd hebben voorgehouden. Op het niveau van moord en godslastering.

Over Rick Santorums houding tegenover een nieuwe oorlog in het midden- of verre Oosten is minder bekend. Maar dat geldt voor alle vier de kandidaten. Ach, dat zien we dan wel…

Newt Gingrich is geboren in 1943, 69 jaar oud en dus niet meer van de jongste. Een man met een goedig sympathiek voorkomen. Spijtig genoeg heeft de man een paar domme uitspraken gedaan. Eén ervan gaat over het verbod op het afschaffen van de kinderarbeid onder de arme klassen: “anders komen die kinderen toch maar in de criminaliteit terecht”. Sommigen nemen hem dat standpunt kwalijk. Nog kwalijker wordt hem genomen het feit dat hij aan zijn derde vrouw toe is. Maar hij heeft plechtig beloofd dat hij vanaf heden niet meer vreemd zal gaan en dat hij nummer drie eeuwig trouw zal blijven. Ach, iedereen verdient wel een tweede kans; al is dat bij Newt in feite reeds de derde…

Zijn belangrijkste campagnepunt is het plan om het aantal staten van de U.S.A. met één eenheid uit te breiden: op de maan! Asjemenou… Bijzonder geslaagd vond ik zijn antwoord op de vraag van een journalist omtrent zijn mislukte huwelijken. “Wat heeft dat in vredesnaam te maken met het presidentschap?” was Newts wedervraag. Dat is wat men noemt “lik op stuk”. Het antwoord was zo gevat dat de journalist er bij stond als een gestraft kind en dat Gingrich op slag mijn voorkeur wegdroeg. Voor een tijdje, want er komt nóg beter.

En da’s nu mijn favoriet, zie: Ron Paul. Zevenenzeventig jaar oud: een man met levenservaring. Laat zo’n man een dubbele ambtstermijn doen. Dan is hij nog president op zijn vijfentachtigste. Zou dát geen mooi record zijn? Lang geleden – want de pensioengerechtigde leeftijd al lang voorbij – is Ron Paul gynecoloog geweest. Duizenden baby’s ter wereld gebracht. Zo iemand kent het leven, van vóór en van achter, van binnen en van buiten. Hoe staat Ron tegenover abortus? Hij is er tegen, maar niet zo radicaal als Santorum en daarenboven vindt hij dat die kwestie geen federale materie is: daarover moet iedere staat afzonderlijk kunnen beslissen. Zoals ze dat nu al doen met de doodstraf. De doodstraf? Daar is Ron eveneens tegen. Over het homohuwelijk wenst hij zich helemáál niet uit te spreken: hij noemt het een “levensbeschouwelijke aangelegenheid”.

Wat Ron Paul evenwel torenhoog boven de drie andere kandidaten doet uitstijgen, althans naar mijn gevoel, is zijn voorstel om de inkomstenbelasting af te schaffen. Een sociale maatregel waar iedereen kan achter staan, tenzij de superrijken, diegenen met de allerhoogste inkomens, die – zo is het overal ter wereld – vrijwel géén inkomstenbelastingen betalen. Hiermee zou ik dan ook een oproep willen doen aan ál mijn Amerikaanse lezers om te stemmen voor Ron Paul. Ook al uit sociale overweging. Rons appeltje tegen de dorst – van toen hij nog gynecoloog was, weet je wel – is waarschijnlijk al grotendeels opgesoupeerd en het ouderdomspensioen stelt ongetwijfeld weinig voor in Amerika. Niemand kan het hem dan ook kwalijk nemen dat hij nog wat wil bijklussen. Het enige nadeel dat zijn leeftijd meebrengt is mijns inziens het risico dat hij zich, bij al te langdurige vergaderingen, wel eens genoopt zou kunnen voelen om de zaal te verlaten vanwege een dringende plasbehoefte. Al zouden ze natuurlijk kunnen overwegen om een piskwartiertje in te lassen, om het uur bijvoorbeeld, een gebruik dat bij de studentenclubs sedert jaar en dag in voege is. Maar wat er ook van zij, ik kan mij niet voorstellen dat de vriendelijke, goed gemanierde Ron ooit de zaal zou verlaten, zonder eerst zijn vingertje op te steken, met een vraag aan de voorzitter “mag ik alstublieft pipi doen?” zoals Dubbeljoe Bush hem dat ooit heeft voorgedaan.

En wat is Rons houding tegenover de oorlogvoering in onder andere het Middenoosten? Dat blijft voorlopig nog een beetje onduidelijk. Bij geen van de vier grote kandidaten lijkt dit overigens een hoofdpunt te zijn in hun campagne. Als het eenmaal zover is zullen ze wel zien of ze oorlogje gaan voeren. Een paar schurkenstaten plat bombarderen, met enkele miljoenen doden, ja dat zou nog eens wat zijn. En daarover beslist natuurlijk alleen de president, dáárvoor hoeft hij zijn vingertje niet op te steken. Miljoenen doden!? Zou dat geen doodzonde zijn in de ogen van de kerk? Bijna zo erg als pakweg een homosexueel misdrijf? Bijlange niet! Wel integendeel. Oorlog voeren is immers strijden voor het vaderland. En is het vaderland niet het hoogste goed? In tijd van oorlog mag en moet toch iedereen doden.

Maar we dwalen af van de essentie van dit betoog. Laten we ons allen scharen achter Ron Paul. Dan wordt de wereld weer mooi.

14-02-2012 om 00:00 geschreven door kris vansteenbrugge  

Uit het schuim van de zee (2011), 402 pag.,

de Griekse mythologie in 136 verhalen (geïllustreerd)

Een perfect eindejaarsgeschenk voor uw cultuurminnende  familieleden, vrienden en kennissen.

Vanaf 1.1.2012 is het boek enkel nog te verkrijgen bij de auteur (prijs 18,95 euro).
Bestellen via tel. 056.215944  of  via mail  kvansteenbrugge@gmail.com.
Voor leveringen in België worden geen verzendkosten aangerekend.
Vermelden indien u een gesigneerd exemplaar wenst.
Levering binnen de drie dagen.
 

13-01-2012 om 16:50 geschreven door kris vansteenbrugge  

Twee weken geleden, tussen Kerst en Nieuwjaar liep ik Bienvenu Derumeau tegen het lijf in Gent, in de Bagattenstraat. We hebben een halve eeuw geleden nog samen gestudeerd in de Arteveldestad. Bienvenu is kinderarts geworden en heeft zich in het Brusselse gevestigd. Na onze studententijd heb ik hem nooit meer teruggezien, tot die dag in de Bagattenstraat. Ik herkende hem direkt – al schoot zijn achternaam mij niet meteen te binnen. Hij mij ook. Eén keer hebben we telefonisch contact gehad in al die jaren. Hij had mij opgebeld om mij te feliciteren met een artikeltje dat ik geschreven had voor “Artsenkrant”. Het moet zo’n twintig jaar geleden zijn. En vandaag heb ik dat artikel teruggevonden – anders had ik dit stukje wellicht niet geschreven – tussen mijn oude paperassen.

Ziehier:  

De dokter wordt loodgieter.

Er stond een enorme plas water rond de brander van de centrale verwarming. Wat mij echter nog meer verontrustte: de hele installatie begon te schudden en te bonzen dat ons huis ervan daverde. Ik belde naar de chauffagist. Ik had Egide aan de lijn, de baas zelve. Hij stelde mij direct op mijn gemak, zoals dokters hun patiënten plegen gerust te stellen, die zich overmate zorgen maken over een symptoom dat hun onbekend is. Egide had blijkbaar zijn diagnose al gesteld via de telefoon, zoals dokters dat ook vaak doen. Ik kon dus gerust zijn: ik hoefde alleen maar de verwarming uit te schakelen. Hij zou zo spoedig mogelijk komen: ’t was immers putje winter en bitter koud…

“Zo spoedig mogelijk” bleek drie dagen later te zijn – bij dokters durft het nogal eens sneller gaan. Hij onderzocht de zaak en na enige tijd – een half uur, zoals later bleek uit de factuur – had hij zijn diagnose ditmaal met zekerheid gesteld en niet langer dan een dag later kwam Didier, de geschoolde vakman, samen met Omer, de waarschijnlijk maar half-geschoolde vakman, zoals eveneens later bleek uit de factuur. Ze plaatsten een nieuw expansievat, een manometer en… nóg een en ander.

Maar ’t had niet geholpen. Nog dezelfde dag waren de symptomen er weer; de “patiënt” en met hem het hele huis schudden en beefden dat het beangstigend was. Egide moest wéér komen. Het duurde ditmaal een vol uur voor hij het nieuwe verdict had geveld: een kapotte aquastaat (vergeef mij dit woord). Nu ja… bij artsen komt het ook wel voor dat ze hun aanvankelijke diagnose herzien. Egide beloofde dat hij de aquastaat hoogstpersoonlijk zou komen vervangen, ’s anderendaags. Achteraf gezien was ik misschien beter af geweest met Didier of Omer want het uurloon van Egide bleek 1800 frank te bedragen, tegen 1550 voor Didier en 1350 voor Omer, waar dan uiteraard nog de BTW dient bijgeteld + verplaatsingskosten. Maar misschien hadden Didier of Omer er wel langer over gedaan… of misschien waren ze wel weer samen gekomen.

Tijdens het plaatsen van de nieuwe aquastaat was het Egide opgevallen dat er iets mis was met de pomp. Of liever, de pomp was wel OK, maar ze sloeg niet meer automatisch af wanneer de watertemperatuur een bepaalde waarde overschreed. Maar geen nood, als ’t nóg niet in orde zou blijken te zijn, mocht ik hem gerust weer opbellen. Ik hoefde mij daarvoor niet te generen…

En ’t was niet in orde! In totaal was er elf en een half uur aan gewerkt en we waren nog geen stap verder. Of toch. Proefondervindelijk was ik er namelijk achter gekomen dat het beter ging als ik de pomp af en toe zelf “handmatig” uitschakelde. Omdat ik ondertussen al een factuur van 28.114 frank ontvangen had, was ik er niet meer op gebrand om Egide om de haverklap in consult te vragen.

Ik besloot dus nog even af te wachten. Ik was er nu ook achter gekomen waar het waterverlies precies vandaan kwam. Ik had het lek ontdekt, ter hoogte van een verbinding tussen twee buizen. Met een nieuw gummi-ringetje was het probleem ongetwijfeld op te lossen. Daar ik nóch over zo’n ringetje beschikte, nóch over een sleutel om de verbinding los te schroeven, belde ik Egide weer op. Ik vroeg hem of hij “en passant” een nieuw ringetje wilde komen plaatsen, “als hij eens voorbijkwam”. Dan hoefde ik misschien geen verplaatsingskosten te betalen. Wie weet, deed hij het wel gratis? Wij artsen doen immers ook al eens iets gratis: advies geven, formulier invullen, een uur lang naar gezeur luisteren aan de telefoon, een voorschrift opsturen, even snel in ’t oor van ’t zusje kijken, die weliswaar geen klachten heeft, maar aangezien ze nu tóch meegekomen is…

’t Was Omer die kwam, dagen later. De factuur luidde: verwerken oproep 200 frank + verplaatsing 150 frank + werk Omer 1013 frank + materiaal 403 frank (in ’t grootwarenhuis kost zo’n ringetje 2 frank) = totaal 1.766 frank. Gelukkig woon ik in een oud huis en komt er dus maar 6% BTW bij. In totaal dus 1.871 frank.

Het toeval wil dat ik, toen Omer het lek kwam herstellen, net weggeroepen was naar ’t hospitaal vanwege een neusbloeding, óók een lek dus. Zoiets kan je geen dagen laten wachten, nog geen uur! De neus bloedde niet meer en er kwam dus wel enig speurwerk aan te pas om uit te maken waar de bloeding vandaan kwam. Ontzwelling van de neusslijmvliezen, lokale anestesie, elektrocoagulatie van het bloedvat: ik had mijn werk net zo keurig opgeknapt als Omer. ’t Had mij wel wat meer tijd gekost: anderhalf uur, de verplaatsing meegerekend. Mijn factuur: verwerken van de oproep 0 frank, verplaatsing 0 frank, werk (onderzoek + galvanocauteriseren neusmucosa) 789 frank + materiaal (cocaïne, adrenaline, enkele compressen) 0 frank = totaal 789 frank. Om de reële opbrengst van mijn interventie te berekenen dienen nog afgetrokken te worden: 3% inningsbijdrage door het ziekenhuis 24 frank + onkosten materiaal 20 frank + onkosten verplaatsing 60 frank. Zo blijft er 685 frank over, zegge 385 frank na aftrek belastingen.

Ik weet het wel! Sommige “eerzuchtige” doktoren zullen hun patiënt ervan overtuigen dat zijn leven op ’t nippertje gered is, dat een tweede bloeding wellicht fataal was geweest, maar gelukkig, door het snel en deskundig optreden, is kunnen vermeden worden. En het redden van een mensenleven is toch zeker wel wat waard, en toch alleszins méér dan, laten we zeggen, twintig duizend frank… in ’t zwart. Maar dat is een minderheid. De meesten zullen zich tevreden stellen met de 385 frank en met de opbrengst van vijf neusbloedingen zullen ze een pakkingringetje kunnen laten vervangen…

Weet je wát? Ik ga mij deze week nog een Engelse sleutel en een waterpomptang kopen. En ik koop een leerboek over loodgieterij en centrale verwarmingstechniek, want ik wil dat nu zelf eens uitkienen, waarom de pomp van mijn centrale verwarming het vertikt om af te slaan. Ik houd u op de hoogte.

De begroeting was hartelijk en Bienvenu herinnerde mij al snel aan dat artikel dat ik geschreven had voor “Artsenkrant”. Van ’t beste wat ik ooit gelezen heb, zei Bienvenu. En hoe het dan uiteindelijk afgelopen was? Of ik mij dan uiteindelijk had omgeschoold tot loodgieter? Daarover had hij immers niets meer vernomen in “Artsenkrant”. En er had wel degelijk gestaan “ik houd u op de hoogte”. Dat had ik dus verwaarloosd. Ziehier wat ik hem verteld heb en hoe het in werkelijkheid ook is gegaan…

Enkele weken later had ik Egide toch weer opgebeld. Hij was tot de conclusie gekomen dat ik de hele brander maar best kon laten vervangen. Dan zou ik pas voorgoed van alle miserie verlost zijn…  De brander was amper tien jaar oud. En mijn probleem was ook mijn buurvrouw, die ik voor de gelegenheid Germaine noem, ter ore gekomen. Ik zal het voorleggen aan Markske, zei ze. Markske was Germaines jongste zoon, die al een paar jaar afgestudeerd was als loodgieter, aan de vakschool. De vakschool was voor Markske het hoogst haalbare geweest. In zijn kinderjaren was hij hyperkinetisch, moeilijk opvoedbaar en met een torenhoge aversie voor alles wat met leren te maken heeft. In ’t zesde leerjaar kende hij niet eens alle letters van het alfabet. Maar in de vakschool deed hij het, wonder boven wonder, vrij goed en nu was hij dus een gediplomeerd loodgieter. Toch had ik niet al te veel vertrouwen in Germaines jongste. Ook niet toen Markske vrij gedecideerd zei dat er een klein stukje in de brander diende vervangen te worden: een duur stukje, maar hij zou het tweedehands trachten op de kop te tikken. Wat een geluk dat ik Markske vertrouwd heb: het stukje kostte 1500 frank en de jongen rekende mij 300 frank loon – ik heb er hem 500 gegeven… in ’t zwart. Markske en ik, we waren allebei in overtreding tegenover de fiscus, maar op heden, twintig jaar na de feiten, is dat toch zeker wel verjaard. En de brander? Tot op de dag van heden nooit meer problemen mee gehad. Hij lijkt nog lang niet versleten.

En of ik dan geen loodgieter geworden ben? Bijlange niet. Wel ben ik een toneelstuk aan ’t schrijven: “De dokter wordt gigolo”.

11-01-2012 om 10:10 geschreven door kris vansteenbrugge  

… lieve mensen, oh wat gaat het vlug… (uit “’t Is weer voorbij die mooie zomer” van G. Cox)

zodiak

almanak

druivelaar *…

vrolijk kerst

gelukkig nieuwejaar!

Was ’t vorig jaar misschien wat min,

hou toch maar levendig de hoop:

’t zal allemaal wel beter gaan

in ’t nieuwe jaar, ’t jaar van de horoskoop!

01-01-2012 om 00:00 geschreven door kris vansteenbrugge