Inhoud blog
  • Waarom leerlingen steeds slechter presteren op Nederlandse scholen; en grotendeels ook toepasselijk op Vlaams onderwijs!?
  • Waarom leerlingen steeds slechter presteren op Nederlandse scholen; en grotendeels ook toepasselijk op Vlaams onderwijs!?
  • Inspectie in Engeland kiest ander spoor dan in VlaanderenI Klemtoon op kernopdracht i.p.v. 1001 wollige ROK-criteria!
  • Meer lln met ernstige gedragsproblemen in l.o. -Verraste en verontwaardigde beleidsmakers Crevits (CD&V) & Steve Vandenberghe (So.a) ... wassen handen in onschuld en pakken uit met ingrepen die geen oplossing bieden!
  • Schorsing probleemleerlingen in lager onderwijs: verraste en verontwaardigde beleidsmakers wassen handen in onschuld en pakken uit met niet-effective maatregelen
    Zoeken in blog

    Beoordeel dit blog
      Zeer goed
      Goed
      Voldoende
      Nog wat bijwerken
      Nog veel werk aan
     
    Onderwijskrant Vlaanderen
    Vernieuwen: ja, maar in continuïteit!
    02-03-2016
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Onze visie omtrent meetkunde in het basisonderwijs


     

    Onze visie omtrent meetkundeonderwijs op de basisschool -ruimer dan de visie van het Nederlandse Freudenthal Instituut

     

    Vooraf: Er wordt momenteel gewerkt aan een nieuw leerplan wiskunde. Wellicht is het nu het geschikte moment om nog eens mijn visie op het meetkunde-onderwijs te formuleren. Het is ook de visie achter het leerplan meetkunde van 1998 waarvan we 1 van de 4 mede-opstellers zijn.

     

    (Inleidend hoofdstuk uit boek Meetkunde, Wolters-Plantyn)

     

    (Inleidend hoofdstuk uit boek Meetkunde, Wolters-Plantyn)

     

     

    1.         Oude waarden én enkele nieuwe elementen

                                      

    In het tijdperk van de 'moderne wiskunde' (1975–1998) werd geen enkel domein zo sterk geraakt en in een abstract, formalistisch en gekunsteld keurslijf gestopt als het domein van de meetkunde. In het nieuwe leerplann (1998) - dat we hielpen ontwerpen - werd meetkunde ontdaan van het keurslijf van de moderne wiskunde. Dit domein kreeg opnieuw een praktijkgerichte en wereldoriënterende functie.

     

    De traditionele meetkundige (euclidische) begrippen en relaties en de vormleer kregen meer aandacht. Ook nieuwe onderwerpen –vooral in het domein van de ruimtelijke oriëntatie werden in de eindtermen en in het nieuwe leerplan opgenomen. Het gaat dan vooral om 'kijkmeetkunde' waarbij een sterk beroep gedaan wordt op het ruimtelijk en driedimensionaal voorstellingsvermogen. Denk maar aan het zich voorstellen hoe men een situatie (b.v. blokkenbouwsel) vanuit een ander standpunt ziet, aan viseerlijnen e.d. Dit sluit aan bij de 'informele ruimtelijke (wereld)oriëntatie' of 'kijkmeetkunde' à la Freudenthalinstituut (Utrecht). Al bij al blijft de leerinhoud meetkunde beperkter dan in het 'oude' leerplan waarin de benadering vanuit de moderne wiskunde tot een sterke overlading en dikdoenerij leidde. 

     

    De nieuwe leerplannen vertonen ook voor het eerst het karakter van echte curricula: de summiere omschrijvingen van weleer maken plaats voor duidelijke leerstoflijnen. De stapsgewijze opbouw binnen meetkunde is moeilijker dan bij andere wiskunde-onderdelen, maar werd toch zoveel mogelijk nagestreefd. Bij het opstellen van zijn meetkundestudie poneerde Ed De Moor (Freudenthalinstituut Utrecht, 1999) nog: "In geen van de door ons bestudeerde buitenlandse voorstellen is sprake van een leerlijngeoriënteerde aanpak. Zouden we al van een programma spreken, dan dient dit eerder als 'activiteitsgerichte' of 'probleemgeoriënteerde aanpak bestempeld te worden" (p. 617). We menen dat deze stelling sinds 1998 niet meer opgaat voor Vlaanderen.

     

     

    We maken nu in Vlaanderen een tijd mee van herwaardering van de 'oude waarden' en van vernieuwing in continuïteit met het rijke verleden. Na een kruistocht van een kwarteeuw tegen de levensvreemde benadering van de meetkunde willen we in deze publicatie aandacht besteden aan de uitwerking van de meetkunde in de nieuwe eindtermen en leerplannen die in overeenstemming is met onze pleidooien van weleer.

     

    2          Meetkunde: veelzijdigheid en functies

     

      1. Meetkunde: caleidoscoop

         

        Meetkunde is een veelzijdige aangelegenheid met sterk uiteenlopende facetten. Benamingen als 'bewerkingen' en 'metend rekenen' drukken preciezer uit wat men zoal bedoelt, dan de benaming 'meetkunde'. We kunnen stellen dat meetkunde gaat over de verkenning van de ruimte in één, twee of drie dimensies, over punten, lijnen, vlakke figuren en lichamen, over hun vorm en positie in de ruimte, over vervorming en verplaatsing … Deze algemene omschrijving helpt ons om het domein af te bakenen, maar dan nog zijn er sterk uiteenlopende invullingen van het domein 'meetkunde' mogelijk.

         

        In vergelijking met de andere onderdelen van wiskunde, is 'meetkunde' het domein waarover in de verschillende landen en in de verschillende tijdsperiodes het minst consensus bestond/ bestaat (de Moor, 1999). De omschrijvingen van het domein meetkunde voor het basisonderwijs zijn vrij divers.

         

         

         

      2. What's in a name?

         

        De term 'meetkunde' deed in de Vlaamse basisschool pas zijn intrede bij de komst van de moderne wiskunde in de jaren zeventig; vroeger sprak men over vormleer. Met de keuze voor de term 'meetkunde' wil men duidelijk maken dat het domein van de meetkunde ruimer is dan dit van de  vormleer, dat het b.v. ook gaat om doelstellingen op het vlak van de ruimtelijke oriëntatie als: "Verkennen en verwoorden wat men ziet vanuit andere gezichtspunten als men zich mentaal verplaatst in de ruimte".

         

        In Waalse leerplannen omschrijft men het brede domein van de meetkunde met de (ruime) uitdrukking 'savoir structurer l'espace et ses composantes'.  Het Freudenthalinstituut  omschrijft meetkunde  als 'het ontwikkelen van het ruimtelijk voorstellingsvermogen en redeneervermogen' (Nelissen, 2002) en spreekt vaak over 'meetkundige of ruimtelijke wereldoriëntatie'. Bij zo'n ruime omschrijvingen wordt 'meetkunde' oeverloos en vallen ook veel traditionele thema's uit het leerplan wereldoriëntatie (aardrijkskunde en science)  binnen het domein van de meetkunde. Prof. Freudenthal stelde overigens dat  het vak wiskunde als zelfstandig vak mocht verdwijnen en opgaan binnen wereldoriëntatie, een soort 'Sachrechnen' dus.  

         

        Termen als 'structurer l'espace' en  'ruimtelijke (wereld)oriëntatie'  zijn o.i. te ruim en te eng tegelijk.

    • Ze drukken onvoldoende uit dat  het vooral gaat om een 'meetkundige' invulling van 'ruimtelijke oriëntatie'.

    • Ze  miskennen dat de traditionele meetkundige (euclidische) leerstofpunten ook heel belangrijk zijn.

      Daarom zijn we steeds blijven kiezen we voor de term 'meetkunde'.  

       

      Het indelen van de leerinhoud 'meetkunde' in rubrieken is een moeilijke aangelegenheid. Het leerplan van het VVKBaO onderscheidt vier rubrieken: vormleer, meetkundige relaties, ruimtelijke oriëntatie en toepassingen. Deze indeling biedt wat houvast. De doelstellingen binnen de klassieke rubriek 'vormleer' verschillen b.v. sterk van de nieuwe doelstellingen binnen de rubriek 'ruimtelijke oriëntatie' – zoals het zich voorstellen van wat men ziet vanuit een (mentaal) ingenomen standpunt.

       

      Vanuit de Nederlandse visie op meetkunde  – waarbij het accent op 'ruimtelijke oriëntatie' ligt – onderscheidt Jo Nelissen (2002) van het Freudenthalinstituut drie grote aspecten:

      *oriënteren: gevoel van richting, lokaliseren, draaiingen en richtingen, het innemen van een standpunt …

      *construeren: al die activiteiten waarbij kinderen zelf een meetkundig construct maken. Denk bv. aan het bouwen van zoveel mogelijk verschillende huisjes met slechts vier blokjes in het tweede leerjaar.

      Tijdens dat bouwen worden de leerlingen volgens Nelissen onder meer geconfronteerd met het probleem dat je die huisjes vanuit verschillende kanten (vooraanzicht, zijaanzicht) kunt bekijken en beschrijven.

      *opereren. "Door te opereren met vormen en figuren krijgen de kinderen enige greep op meetkundige structuren. We moeten dan denken aan knippen, verschuiven, vouwen, draaien en spiegelen waarbij wordt gewerkt met bekende basisvormen als vierkant, driehoek, cirkel. We noemen dit meetkundige transformaties en een eenvoudig voorbeeld is hoe door het vouwen van een A-viertje een vierkant geconstrueerd wordt.

      Andere voorbeelden betreffen 'spiegelen en 'schaduwen'." Voor ons lijkt 'opereren' een te ruime term die alle mogelijke invullingen toelaat en ook de andere rubrieken lenen zich niet goed tot een opdeling van de leerinhoud. 

       

      Het afbakenen van het domein 'meetkunde-onderwijs' t.o.v. 'metend rekenen' is ook al een moeilijke aangelegenheid. Het berekenen van oppervlaktes van de meetkundige figuren vinden we nu in de nieuwe leerplannen bij de rubriek 'metend rekenen'. In het van 1954/1957 stond dit onderwerp evenwel in de rubriek 'vormleer' (de vroegere - meer beperkte – benaming voor 'meetkunde'). Bij opgaven waarbij de leerlingen de oppervlakte van meetkundige figuren moeten bepalen via omstructureren tot rechthoeken, driehoeken … treedt het meetkundig aspect echter duidelijk naar voren. De term 'meetkunde' suggereert  wel ten onrechte dat de kunst van het meten centraal staat: veelal komt er echter geen meten aan te pas. In het Angelsaksisch taalgebied wordt de term 'geometry' vaak voorbehouden voor activiteiten in de derde graad waarin ook het meten van de oppervlakte bv. inbegrepen is, in de lagere klassen hanteert men dan termen als verkenningen i.v.m. 'space' (ruimtelijke oriëntatie) en 'shape' (vormleer).

       

      2.4       Motivering en functies

       

      Over de motieven voor het opnemen van 'meetkunde' in het curriculum, is er minder eensgezindheid dan voor 'meten en metend rekenen'. Als wiskunde een middel is om greep te krijgen op de werkelijkheid met behulp van wiskundige middelen, dan is het duidelijk dat 'meten en metend rekenen' hiervoor in aanmerking komen. Het aandeel van 'meetkunde' in het dagelijkse of professionele leven lijkt op een eerste gezicht wel beperkter. Maar is dat zo?

       

      Volgens Ed de Moor (1999, p. 618) kunnen we toch als meest pragmatische argumenten voor meetkunde op de basisschool die van het praktische nut aanvoeren. Hij schrijft: "Het praktische nut van meetkunde is evident. En wel in algemene zin dat de kinderen meetkundige fenomenen uit de realiteit leren begrijpen en verklaren. Maar ook in meer specifieke betekenis heeft meetkunde nut, namelijk voor het leren organiseren, ordenen en modelleren van allerhande ruimtelijke problemen, niet alleen in het onderwijs, maar ook in het leven van alledag. Zelfs bieden meetkundige modellen vaak hulp bij allerlei getalsmatige problemen." Bij dit laatste gaat het bv. om het werken met cirkeldiagrammen waarbij meetkunde als middel tot het leren visualiseren belangrijk is.

       

      Het contact met meetkundige situaties is van persoon tot persoon wel uiteenlopend. In het dagelijks leven wordt een kleuter al met heel wat meetkundige termen en fenomenen geconfronteerd, ook binnen de context van het knutselen.. Een architect of bouwvakker heeft meer met driedimensionale voorstellingen te maken dan een doorsnee burger, maar ook deze laatste bevindt zich regelmatig in 'meetkundige situaties' in de brede zin van het woord. Wie een huis bouwt, beseft op dat moment beter dat de meetkundekennis uit het basisonderwijs heel dienstig kan zijn. Zo vermoeden we dat bepaalde 'kijkmeetkundige' opdrachten binnen de nieuwe rubriek 'ruimtelijke oriëntatie' waarin de driedimensionale voorstelling geoefend wordt, tevens zullen bijdragen tot het leren lezen van plannen van huizen e.d.

       

      In tegenstelling met de visie van het Freudenthalinstituut menen wij wel dat de traditionele meetkundige elementen soms meer praktisch zijn dan bepaalde nieuwe, 'kijkmeetkundige elementen' zoals werken met viseerlijnen. Ook C. van Waveren Hogervorst (2000, p. 49) is deze mening toegedaan. Opdrachten uit de zgn. 'realistische meetkunde' zijn volgens hem niet per se 'praktischer' dan de klassieke opgaven. 

       

      De Moor wijst ook op de vakspecifieke argumenten voor de meetkunde. Hij schrijft: "aan meetkunde moet – zoals overigens aan meerdere vakken – een intrinsieke of specifieke waarde toegekend worden, wanneer we haar beschouwen als een discipline die de moeite waard is op zich te bestuderen en te onderwijzen. Deze intrinsieke waarde wordt niet alleen ontleend aan de kracht en schoonheid van haar structuur en aan haar lange wetenschappelijke traditie, maar ook aan de bijzondere mengeling van aanschouwelijke evidentie en mathematische exactheid van haar methode. Ook op basisschoolniveau zijn talloze verrassende problemen aan te wijzen, zowel uit de realiteit als in meer puzzelachtige vorm, die aanleiding geven tot het stellen van de waarom-vraag en het zoeken naar de oplossing.

      -Hoe kan je met een vierkant blaadje een vierkant vouwen dat de helft in oppervlakte is?

      -Wat is de kortste afstand tussen twee punten op een koker?"

       

      De Moor stelt dat meetkunde ook sterk appelleert vanwege haar esthetische kant. "Het maken van mooie figuren en patronen, het gebruik van symmetrieën, het ontdekken van structuren in de natuur, het oog krijgen voor geometrische elementen in kunst, vormgeving en architectuur, het zijn aspecten die kunnen bijdragen aan de algehele culturele ontwikkeling, ook van de basisschoolleerling. In die zin kan het meetkundeonderwijs ook bijdragen aan de persoonlijke ontwikkeling van het lerende kind.".

       

      In het verleden werd vaak de 'denk-vormende' waarde van het meetkundeonderwijs als belangrijkste doel voorop gesteld. Vooral het leren oplossen van problemen en het leren redeneren zou vanuit de meetkunde bevorderd worden. Hoewel deze doelstelling binnen de huidige vakdidactiek meetkunde – en zeker in de lagere leerjaren – minder centraal staat, blijft ze toch belangrijk. Er bestaan geen harde bewijzen dat er een algemene transfer van goede denkgewoonten naar andere leergebieden zou bestaan vanuit de wiskunde of de meetkunde in het bijzonder. Er zijn wel aanwijzingen voor het bestaan van zogenaamde korte transfer. Zo zullen bepaalde opgaven het ruimtelijk voorstellingsvermogen of de 'ruimtelijke intelligentie' (Gardner) wel bevorderen.

       

      De Moor wijst o.i. ook terecht op het argument van de 'voorbereidende waarde', de voorbereiding op de meetkunde in het secundair onderwijs. Hij schrijft: "Het argument van de voorbereidende waarde is inherent aan een longitudinale planning van een meetkundecurriculum voor vier-tot achttienjarigen. Het realistisch meetkundeonderwijs op de basisschool kan, zowel naar inhoud als didactiek, van zodanige aard zijn dat van jongs af aan op aanschouwelijke en aan de realiteit gelieerde wijze, noties ontwikkeld worden van meetkundige begrippen, relaties en structuren, die later op een hoger niveau verder uitgewerkt worden.

       

      De Moor vermeldt ten slotte nog op de motiverende waarde van de meetkunde voor een aantal zwakke rekenaars. Hij schrijft: "Hoewel er geen systematische onderzoeksgegevens bekend zijn, blijken zwakke rekenaars bij de meetkundige activiteiten in het reken-wiskundeonderwijs soms op te bloeien."




    Geef hier uw reactie door
    Uw naam *
    Uw e-mail *
    URL
    Titel *
    Reactie * Very Happy Smile Sad Surprised Shocked Confused Cool Laughing Mad Razz Embarassed Crying or Very sad Evil or Very Mad Twisted Evil Rolling Eyes Wink Exclamation Question Idea Arrow
      Persoonlijke gegevens onthouden?
    (* = verplicht!)
    Reacties op bericht (0)



    Archief per week
  • 30/04-06/05 2018
  • 23/04-29/04 2018
  • 16/04-22/04 2018
  • 09/04-15/04 2018
  • 02/04-08/04 2018
  • 26/03-01/04 2018
  • 19/03-25/03 2018
  • 12/03-18/03 2018
  • 05/03-11/03 2018
  • 26/02-04/03 2018
  • 19/02-25/02 2018
  • 12/02-18/02 2018
  • 05/02-11/02 2018
  • 29/01-04/02 2018
  • 22/01-28/01 2018
  • 15/01-21/01 2018
  • 08/01-14/01 2018
  • 01/01-07/01 2018
  • 25/12-31/12 2017
  • 18/12-24/12 2017
  • 11/12-17/12 2017
  • 04/12-10/12 2017
  • 27/11-03/12 2017
  • 20/11-26/11 2017
  • 13/11-19/11 2017
  • 06/11-12/11 2017
  • 30/10-05/11 2017
  • 23/10-29/10 2017
  • 16/10-22/10 2017
  • 09/10-15/10 2017
  • 02/10-08/10 2017
  • 25/09-01/10 2017
  • 18/09-24/09 2017
  • 11/09-17/09 2017
  • 04/09-10/09 2017
  • 28/08-03/09 2017
  • 21/08-27/08 2017
  • 14/08-20/08 2017
  • 07/08-13/08 2017
  • 31/07-06/08 2017
  • 24/07-30/07 2017
  • 17/07-23/07 2017
  • 10/07-16/07 2017
  • 03/07-09/07 2017
  • 26/06-02/07 2017
  • 19/06-25/06 2017
  • 05/06-11/06 2017
  • 29/05-04/06 2017
  • 22/05-28/05 2017
  • 15/05-21/05 2017
  • 08/05-14/05 2017
  • 01/05-07/05 2017
  • 24/04-30/04 2017
  • 17/04-23/04 2017
  • 10/04-16/04 2017
  • 03/04-09/04 2017
  • 27/03-02/04 2017
  • 20/03-26/03 2017
  • 13/03-19/03 2017
  • 06/03-12/03 2017
  • 27/02-05/03 2017
  • 20/02-26/02 2017
  • 13/02-19/02 2017
  • 06/02-12/02 2017
  • 30/01-05/02 2017
  • 23/01-29/01 2017
  • 16/01-22/01 2017
  • 09/01-15/01 2017
  • 02/01-08/01 2017
  • 26/12-01/01 2017
  • 19/12-25/12 2016
  • 12/12-18/12 2016
  • 05/12-11/12 2016
  • 28/11-04/12 2016
  • 21/11-27/11 2016
  • 14/11-20/11 2016
  • 07/11-13/11 2016
  • 31/10-06/11 2016
  • 24/10-30/10 2016
  • 17/10-23/10 2016
  • 10/10-16/10 2016
  • 03/10-09/10 2016
  • 26/09-02/10 2016
  • 19/09-25/09 2016
  • 12/09-18/09 2016
  • 05/09-11/09 2016
  • 29/08-04/09 2016
  • 22/08-28/08 2016
  • 15/08-21/08 2016
  • 25/07-31/07 2016
  • 18/07-24/07 2016
  • 11/07-17/07 2016
  • 04/07-10/07 2016
  • 27/06-03/07 2016
  • 20/06-26/06 2016
  • 13/06-19/06 2016
  • 06/06-12/06 2016
  • 30/05-05/06 2016
  • 23/05-29/05 2016
  • 16/05-22/05 2016
  • 09/05-15/05 2016
  • 02/05-08/05 2016
  • 25/04-01/05 2016
  • 18/04-24/04 2016
  • 11/04-17/04 2016
  • 04/04-10/04 2016
  • 28/03-03/04 2016
  • 21/03-27/03 2016
  • 14/03-20/03 2016
  • 07/03-13/03 2016
  • 29/02-06/03 2016
  • 22/02-28/02 2016
  • 15/02-21/02 2016
  • 08/02-14/02 2016
  • 01/02-07/02 2016
  • 25/01-31/01 2016
  • 18/01-24/01 2016
  • 11/01-17/01 2016
  • 04/01-10/01 2016
  • 28/12-03/01 2016
  • 21/12-27/12 2015
  • 14/12-20/12 2015
  • 07/12-13/12 2015
  • 30/11-06/12 2015
  • 23/11-29/11 2015
  • 16/11-22/11 2015
  • 09/11-15/11 2015
  • 02/11-08/11 2015
  • 26/10-01/11 2015
  • 19/10-25/10 2015
  • 12/10-18/10 2015
  • 05/10-11/10 2015
  • 28/09-04/10 2015
  • 21/09-27/09 2015
  • 14/09-20/09 2015
  • 07/09-13/09 2015
  • 31/08-06/09 2015
  • 24/08-30/08 2015
  • 17/08-23/08 2015
  • 10/08-16/08 2015
  • 03/08-09/08 2015
  • 27/07-02/08 2015
  • 20/07-26/07 2015
  • 13/07-19/07 2015
  • 06/07-12/07 2015
  • 29/06-05/07 2015
  • 22/06-28/06 2015
  • 15/06-21/06 2015
  • 08/06-14/06 2015
  • 01/06-07/06 2015
  • 25/05-31/05 2015
  • 18/05-24/05 2015
  • 11/05-17/05 2015
  • 04/05-10/05 2015
  • 27/04-03/05 2015
  • 20/04-26/04 2015
  • 13/04-19/04 2015
  • 06/04-12/04 2015
  • 30/03-05/04 2015
  • 23/03-29/03 2015
  • 16/03-22/03 2015
  • 09/03-15/03 2015
  • 02/03-08/03 2015
  • 23/02-01/03 2015
  • 16/02-22/02 2015
  • 09/02-15/02 2015
  • 02/02-08/02 2015
  • 26/01-01/02 2015
  • 19/01-25/01 2015
  • 12/01-18/01 2015
  • 05/01-11/01 2015
  • 29/12-04/01 2015
  • 22/12-28/12 2014
  • 15/12-21/12 2014
  • 08/12-14/12 2014
  • 01/12-07/12 2014
  • 24/11-30/11 2014
  • 17/11-23/11 2014
  • 10/11-16/11 2014
  • 03/11-09/11 2014
  • 27/10-02/11 2014
  • 20/10-26/10 2014
  • 13/10-19/10 2014
  • 06/10-12/10 2014
  • 29/09-05/10 2014
  • 22/09-28/09 2014
  • 15/09-21/09 2014
  • 08/09-14/09 2014
  • 01/09-07/09 2014
  • 25/08-31/08 2014
  • 18/08-24/08 2014
  • 11/08-17/08 2014
  • 04/08-10/08 2014
  • 28/07-03/08 2014
  • 21/07-27/07 2014
  • 14/07-20/07 2014
  • 07/07-13/07 2014
  • 30/06-06/07 2014
  • 23/06-29/06 2014
  • 16/06-22/06 2014
  • 09/06-15/06 2014
  • 02/06-08/06 2014
  • 26/05-01/06 2014
  • 19/05-25/05 2014
  • 12/05-18/05 2014
  • 05/05-11/05 2014
  • 28/04-04/05 2014
  • 14/04-20/04 2014
  • 07/04-13/04 2014
  • 31/03-06/04 2014
  • 24/03-30/03 2014
  • 17/03-23/03 2014
  • 10/03-16/03 2014
  • 03/03-09/03 2014
  • 24/02-02/03 2014
  • 17/02-23/02 2014
  • 10/02-16/02 2014
  • 03/02-09/02 2014
  • 27/01-02/02 2014
  • 20/01-26/01 2014
  • 13/01-19/01 2014
  • 06/01-12/01 2014
  • 30/12-05/01 2014
  • 23/12-29/12 2013
  • 16/12-22/12 2013
  • 09/12-15/12 2013
  • 02/12-08/12 2013
  • 25/11-01/12 2013
  • 18/11-24/11 2013
  • 11/11-17/11 2013
  • 04/11-10/11 2013
  • 28/10-03/11 2013
  • 21/10-27/10 2013

    E-mail mij

    Druk op onderstaande knop om mij te e-mailen.


    Gastenboek

    Druk op onderstaande knop om een berichtje achter te laten in mijn gastenboek


    Blog als favoriet !

    Klik hier
    om dit blog bij uw favorieten te plaatsen!


    Blog tegen de wet? Klik hier.
    Gratis blog op https://www.bloggen.be - Bloggen.be, eenvoudig, gratis en snel jouw eigen blog!