Vorig jaar, 't was op een lentedag, de dag dat Hades, de god van de onderwereld, Persephone terugbracht naar haar moeder... Die dag heeft hij mijn geliefde meegenomen...

Lieve Hades, allervoortreffelijkste god van de onderwereld, als gij weldra Persephone weer naar de aarde brengt, breng dan alstublieft ook mijn geliefde mee en laat ons nog één enkele zomer saâm gelukkig zijn. En als dat niet gaat, neem mijzelve dan maar mee naar uw donkere woonst, want zonder haar kan ik hier op aarde niet meer aarden...

(klik op foto om te vergroten)

Demeter, Hades en Persephone

(uit mijn boek "De Griekse mythologie in 136 verhalen")

Demeter was een van de drie zusters van Zeus. Nog
voor Zeus in het huwelijk trad met zijn jongste zuster
Hera, had hij betrekking gehad met Demeter. Deze
bracht een dochter ter wereld, Persephone. Later werd
Hades, de god van de onderwereld, verliefd op het meisje,
en hij vroeg Zeus met haar te mogen huwen. Zeus
durfde zijn oudere broer geen afwijzend antwoord geven,
maar anderzijds durfde hij zich de woede van zijn
zuster Demeter niet op de hals halen. Het lag natuurlijk
in de bedoeling van Hades om Persephone mee te nemen
naar de onderwereld, om er samen met hem te regeren
over de doden. Demeter was al te zeer aan haar
dochter gehecht. Zeus probeerde zich uit de slag te trekken
met: ik zeg niet ja, ik zeg niet nee... Hades interpreteerde
dit antwoord als zijnde positief en op een zomerse
dag ontvoerde hij het meisje met geweld, toen zij
wandelde op een weide in de buurt van de stad Eleusis –
al zou dat op vele andere plaatsen kunnen gebeurd zijn,
als men er verschillende schrijvers op naleest.
Demeter was uitzinnig van verdriet. Dolend liep ze door
de velden op zoek naar haar dochter. Negen dagen lang
weigerde ze te eten en te drinken. De tiende dag zocht
ze onderdak bij de koning van Eleusis. ’s Konings zoon,
Triptolemos, had vernomen dat op een naburige weide
een meisje was geschaakt door een geweldenaar in een
door vurige zwarte paarden getrokken wagen. Daarna
was de aarde opengescheurd en had het hele gespan
verzwolgen. Toen Triptolemos dit verhaal vertelde, rees
bij Demeter reeds het zwaar vermoeden dat Hades de
hand had in de hele affaire. Ze ontbood Hermes en
vroeg hem haar naar Helios te brengen. Helios is de
zonnegod, de zoon van de titaan Hyperion en de titanes
Theia. Helios ziet álles en tegenover Demeter verklaarde
hij dat haar dochter inderdaad door Hades was geroofd.
Demeter eiste nu een onderhoud met Zeus: hij
moest er maar voor zorgen dat ze haar dochter terugkreeg.
Zeus wendde al zijn diplomatie aan bij Hades.
Helaas! Ze had reeds van de granaatappel gegeten die
de terugkeer uit het rijk der doden in principe onmogelijk
maakt. Het zag er naar uit dat Demeter het verlies
van haar dochter nooit te boven zou komen. Haar droefheid
was eindeloos, en met haar treurde de hele natuur.
De gewassen groeiden niet meer, alles verdorde. Zo kon
het niet blijven duren. Zeus ging nog eens serieus praten
met Hades en uiteindelijk werd er een compromis bereikt.
Persephone zou een deel van het jaar bij haar
moeder mogen doorbrengen, doch het andere deel van
het jaar moest zij doorbrengen in de onderwereld aan de
zijde van Hades, haar gemaal. Groot was de vreugde
van Demeter bij het weerzien van haar dochter. De natuur
leefde weer helemaal op, alles werd weer groen: ’t
was lente. Maar onverbiddelijk kwam telkenjare de dag
dat Persephone weer naar de onderwereld moest terugkeren:
dat was op het einde van de zomer. Nu kwam er
weer droefenis over Demeter en over de aardse gewassen
die zij onder haar hoede had genomen. De natuur
maakte zich op voor een sombere en dorre winter, die
duurde tot de terugkeer van Persephone, tot de lente
weer in ’t land kwam.
Dit mythologisch verhaal ligt aan de basis van de Eleusinische
mysteriën, die eeuwenlang gevierd werden in
het oude Griekenland. Het waren geheimzinnige en uitbundige
feesten, die in het teken stonden van de eeuwigdurende
cyclus van leven en dood in de natuur en
waarbij de jonge meisjes en knapen ingewijd werden in
de mysteries van het leven. In Eleusis kan men heden
ten dage de ruïnes bezoeken van dit heiligdom van Demeter.
Daar ligt ook het hol van Pluto (latijnse naam
van Hades), zijnde een hol in een rots, waarlangs Persephone
van de aarde verdween in de grijpgrage armen
van de god van de onderwereld.
Nog dit. Demeter was dankbaar tegenover prins Triptolemos
omdat hij haar de nuttige tip had gegeven die tot
de ontvoerder van haar dochter had geleid. Ze leerde
hem de kunst van de akkerbouw. Dank zij Triptolemos
heeft die kunst zich daarna verspreid over de mensheid.