Onderwijskrant
Conserveren en vernieuwen in coninuïteit
Inhoud blog
  • ZILL-kopstukken katholiek onderwijs willen af van klassieke leerinhouden per leerjaar en van klassieke methodes/handboeken per leerjaar!???
  • Prof. Jan Masschelein op Leuvens Metaforum: eens te meer karikatuur van vigerende (zogezegd kapitalistisch, marktgericht) onderwijs en beleidsverklaring minister Weyts & pleidooi voor hun vage en utopische 3de weg: de school als vrije tijd zoals zogezegd
  • Onze kritiek op beleid van duo Vandenbroucke- Van Damme terecht, en niet overdreven Dirk, praktijkmensen luisterden wel massaal en gingen akkoord!
  • Twitterdebat gisteren n.a.v. interview met Dirk Van Damme over kennisrelativisme, niveaudaling, ...
  • Hemels & verlossend 'pool-steronderwijs' straks in het GO! - Het zoveelste nieuwe-school-project
    Zoeken in blog

    Beoordeel dit blog
      Zeer goed
      Goed
      Voldoende
      Nog wat bijwerken
      Nog veel werk aan
     
    15-12-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Ex-leerplanvoorzitter Nederlands Callebaut en onderzoekster Ghyselen verheugen zich over poststandaardtaal-tijdperk
    Onderzoeker Anna-Sophie Ghyselen en ex-leerplanvoorzitter en begeleider Nederlands Ides Callebaut verheugen zich over het poststandaardtaal-tijdperk

    Deel 1: standpunt onderzoeker
    Deel 2: ex-leerplanvoorzitter Nederlands Ides Callebaut over het poststandaardtaal-tijdperk

    Deel 1 Anna-Sophie Ghyselen

    Ghislain Duchateau over lezing van Ghyselen over: 
    GESPROKEN NEDERLANDS IN VLAANDEREN
    Het einde nabij? Over de toekomst van het Standaardnederlands in Vlaanderen.

    Geplaatst op 9 december 2020

    In de reeks ‘Lichtpuntjes van het Nederlands’ vertelt Anne-Sophie Ghyselen over dialect, tussentaal en standaardtaal in Vlaanderen.
    Film Taalunie [40] / Neerlandistiek
    Fig. 1


    Anne-Sophie Ghyselen is postdoctoraal onderzoeker aan de vakgroep Taalkunde van de Universiteit Gent. Haar onderzoek focust op taalvariatie en -verandering in het Nederlandse taalgebied, doorgaans vanuit een kwantitatief, multivariaat, sociolinguïstisch perspectief en met een combinatie van productie- en perceptiedata. Haar doctoraatsverhandeling (Universiteit Gent, 2016) ging in op de vraag hoe het gesproken Nederlands in Vlaanderen – met zijn dialecten, standaardtaal en intermediaire taalvariëteiten – gestructureerd is en hoe het evolueert. Als doctor-assistent aan de Universiteit Gent (2016-2019) ging ze verder in op de vraag in welke mate taalvariatie systematisch is en begon ze ook aan de bouw van een gesproken corpus van zuidelijk-Nederlandse dialecten (samen met Anne Breitbarth, Jacques Van Keymeulen en Melissa Farasyn).

    Sinds 1 oktober 2019 werkt ze aan een onderzoek – gefinancierd door het Vlaamse Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek (senior postdoctoraal mandaat, onthaalinstellingen: UGent en KULeuven) – dat covariantiepatronen in het gesproken Surinaams- en Belgisch-Nederlands wil vergelijken, om de validiteit te testen van modellen die taalgemeenschappen karakteriseren op basis van de graad van systematische covariantie. Vanaf 1 oktober 2019 begeleidt ze ook als copromotor het geconcerteerde onderzoeksproject Productivity@work.

    Eigen & kritisch commentaar (pluralis majestatis) van Ghislain Duchateau 

    Haar presentatie van de thematiek rond taal is keurig, rijk geïllustreerd, informatief goed gestoffeerd en beslist voor vele taalliefhebbers meer dan het bekijken en beluisteren waard. Toch mag hier een persoonlijk polemiekje toch wel even, niet?

    Anne-Sophie behoort tot de taalkundigen in het Nederlands taalgebied die beweren (Reactie v Raf Feys: fantaseren) dat er in Vlaanderen nog maar weinig Standaardnederlands wordt gesproken.

    Dat hangt samen met haar taalkundige specialisering aan de Universiteit Gent. Ze is duidelijk variatielinguïste. Vandaar dat ze in de kleine kegel met Standaardnederlands bovenaan en onder in de ovaal de dialecten tussentaal plaatst in het midden van de kegelfiguur weliswaar met de dynamische pijl naar boven toe. (Fig.3) Opvallend in het artikel in dat verband is het karakteriseren van de kinderen in de Proximusreclame als tussentaalsprekers.

    Inzake uitspraak is dat geen tussentaal, maar nagenoeg zuiver standaardtaal.
    Ze noemt wel bij die kinderen enkele tussentaalkenmerkjes zoals het gebruik van gij en ge.
    Fig. 3

    Verder noemt ze ‘omgangstaal’ een opkomend woordgebruik voor wat eerder doorgaans ‘tussentaal’ wordt genoemd. Omdat wij geen professionele linguïsten zijn, zouden we ons daartegenover bescheiden moeten opstellen. Toch is het volgens ons behoorlijk onnauwkeurig. Waar in de kegel van haar slide in de presentatie tussentaal in het midden wordt geplaatst, hoort hij veel hogerop zeker voor die kinderen veel dichter bij de top, de standaardtaal. (Fig. 3)

    En ‘omgangstaal’ is niet een synoniem van ‘tussentaal’. Voor ons is ‘omgangstaal’ informeel Standaardnederlands. Wij allen in Vlaanderen spreken wel veelvuldig Standaardnederlands in tegenstelling tot wat in presentaties en in publicaties bij taalkundigen zeker bij sociolinguïsten wordt gesteld dat er nog weinig Algemeen Nederlands of Standaardnederlands wordt gepraat in Vlaanderen. Tegenover het formele taalgebruik in formele taalgebruikssituaties is er dat informele standaard-taalgebruik zoals dat voor ons omgangstaal is, wel licht voorzien van enkele niet erg opvallende tussentaalkenmerken in uitspraak, woordgebruik, morfologische en grammaticale karakteristieken. Omwille van de aanwezigheid in het taalgebruik van die niet opvallende tussentaalgegevens mogen we dat geen tussentaal noemen omdat de standaardtaligheid in dat taalgebruik veruit domineert tegenover tussentaligheid.

    We geven toe dat de grenzen niet steeds duidelijk te stellen zijn. Maar we mogen er toch nog wel bijvoegen dat bij de vele standaardtaalsprekers of omgangstaalsprekers de intentie mag worden verondersteld bewust of onbewust dat zij Standaardnederlands spreken.

    Vanaf het spreekgestoelte in de prestigieuze vergaderzaal van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren in Gent wordt formeel Standaardnederlands gesproken. In de wandelgangen en in de salons van KANTL tijdens de recepties wordt bijna exclusief informeel Standaardnederlands gesproken. De sympathieke Anne-Sophie Ghyselen hanteert in haar uiteenzetting in de presentatiefilm zelf toch Standaardnederlands. Dat doen wij toch ook in de klas, op school, in de kerk, bij de vele vergaderingen die wij meemaken. Tijdens de vergadering spreken we formeel Standaardnederlands. Voor, na en tijdens de koffiepauze spreken we doorgaans of bijna altijd informeel Standaardnederlands (mogelijk met licht Brabantse monoftongering van de ei en de ui of met licht hoorbare Limburgse intonatiemodulatie). Dat kunnen we dan omgangstaal noemen.
    Als we die communicatieve situaties over het algemeen beschouwen in het Nederlandse taalgebied mogen we wél stellen dat er veel meer formeel en informeel standaardtaal gesproken wordt dan door taalkundigen wordt verondersteld.

    Mogelijk is het haalbaar dat Sophie en ikzelf in een persoonlijk gesprek onze kleine polemiek verder kunnen zetten. Mijn speerpunt is dan dat informeel Standaardnederlands omgangstaal is en haar speerpunt is dat tussentaal omgangstaal is. Met genoegen ergens aan tafel met elk een glaasje tussen ons in, wanneer dat weer toegelaten is.
    -----
    Deel 2: Ex-leerplanvoorzitter Callebaut pleitte in 2009 voor verdere uitholling taalonderwijs

    We illustreren even de uitholling van het taalonderwijs met krasse uitspraken van Ides Callebaut, ex-leerplanvoorzitter en begeleider katholiek onderwijs. Hij vindt dat het belang van AN ten zeerste gerelativeerd moet worden; AN is immers maar een van de vele taalvarianten. Hij pleitte voor poststandaardtaalonderwijs. Hij schreef in ‘Wat doen we met ons taalonderwijs als er geen standaardtaal meer is?’: “Als er geen standaardtaal meer is, kunnen leerlingen ook geen taalfouten meer tegen het AN maken. Taalleraren en taalpuristen zullen niet meer van zuiver Nederlands kunnen spreken. En dan krijgen we onze taal dus terug zoals die al die jaren van de mensheid geweest is, uitgezonderd de enkele eeuwen van de artificiële standaardtalen.”(School- en klaspraktijk, nr. 199).
    Callebaut beweerde dat de klassieke vakdidactiek al lang voorbijgestreefd is, en dat dit ook de strekking is van de leerplannen die hij vanaf de jaren 1980 hielp opstellen – met de term communicatieve competentie als sleutelwoord.

    Callebaut schetste een idyllisch en fantasierijk post-AN-paradijs waar de gesproken taal centraal staat.
    Dit komt ook tot uiting in stellingen als:

    “*Als gesproken taal niet langer secundair is ten opzichte van geschreven taal, maar zelfs belangrijker, dan moet ook in het onderwijs de aandacht verlegd worden. Dan moeten lezen, grammatica en en spelling plaats inruimen voor luisteroefeningen, voor mondelinge presentatie, voor discussietechnieken enz.

    *Geen afzonderlijke werkwoordspelling meer, maar werkwoorden als vaste woordbeelden: De speciale regels voor de werkwoordspelling zijn overbodig: in de gesproken taal hoor je het verschil niet tussen 'antwoord' en 'antwoordt', tussen 'antwoorden' en 'antwoordden' en tussen 'heten' en 'heetten'.

    *Geen klassiek en stapsgewijs schrijfonderwijs meer. Callebaut pleit ook voor vrij schrijven.

    Aangezien Callebaut ex-leerplanvoorzitter en ex-begeleider Nederlands (katholieke koepel) was/is, beschouwen we zijn uitspraken als een belangrijke getuigenis van een insider en mede-verantwoordelijke voor de evolutie binnen ons taalonderwijs vanaf de jaren 1980. 

    In de paragraaf ‘De leerplanmakers hebben ons eigenlijk al de weg getoond’ stelt Callebaut  overigens dat zijn visie eigenlijk al grotendeels in de eindtermen en leerplannen van de jaren 80 en 90 aanwezig is. Callebaut besloot vernietigend en zonder schroom: “We dragen nog de last van eeuwen schools (taal)onderwijs. Hoe is het toch mogelijk dat het onderwijs er toch maar niet in slaagt de nieuwe visie toe te passen?”


    Dr. Anne-Sophie Ghyselen | Faculteit Letteren en Wijsbegeerte - Onderzoeksportaal
    RESEARCH.FLW.UGENT.BE
    Dr. Anne-Sophie Ghyselen | Faculteit Letteren en Wijsbegeerte - Onderzoeksportaal
    Anne-Sophie Ghyselen is a postdoctoral researcher at the linguistics department of Ghent University. Her research focuses on language variation and change in the Dutch language area, generally adopting a quantitative, multivariate, sociolinguistic perspective and integrating both production and perc...


    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (0 Stemmen)
    Tags:AN, taalonderwijs
    15-12-2020, 08:21 geschreven door Raf Feys  
    Reacties (0)
    Archief per week
  • 07/06-13/06 2021
  • 31/05-06/06 2021
  • 24/05-30/05 2021
  • 17/05-23/05 2021
  • 10/05-16/05 2021
  • 03/05-09/05 2021
  • 26/04-02/05 2021
  • 19/04-25/04 2021
  • 12/04-18/04 2021
  • 05/04-11/04 2021
  • 29/03-04/04 2021
  • 22/03-28/03 2021
  • 15/03-21/03 2021
  • 08/03-14/03 2021
  • 01/03-07/03 2021
  • 22/02-28/02 2021
  • 15/02-21/02 2021
  • 08/02-14/02 2021
  • 01/02-07/02 2021
  • 18/01-24/01 2021
  • 11/01-17/01 2021
  • 04/01-10/01 2021
  • 28/12-03/01 2021
  • 21/12-27/12 2020
  • 14/12-20/12 2020
  • 07/12-13/12 2020
  • 30/11-06/12 2020
  • 23/11-29/11 2020
  • 16/11-22/11 2020
  • 02/11-08/11 2020
  • 26/10-01/11 2020
  • 31/08-06/09 2020
  • 17/08-23/08 2020
  • 10/08-16/08 2020
  • 20/07-26/07 2020
  • 13/07-19/07 2020
  • 06/07-12/07 2020
  • 29/06-05/07 2020
  • 22/06-28/06 2020
  • 01/06-07/06 2020
  • 25/05-31/05 2020
  • 18/05-24/05 2020
  • 04/05-10/05 2020
  • 27/04-03/05 2020
  • 30/03-05/04 2020
  • 09/03-15/03 2020
  • 02/03-08/03 2020
  • 24/02-01/03 2020
  • 17/02-23/02 2020
  • 10/02-16/02 2020
  • 03/02-09/02 2020
  • 27/01-02/02 2020
  • 20/01-26/01 2020
  • 13/01-19/01 2020
  • 06/01-12/01 2020
  • 30/12-05/01 2020
  • 23/12-29/12 2019
  • 16/12-22/12 2019
  • 09/12-15/12 2019
  • 02/12-08/12 2019
  • 25/11-01/12 2019
  • 18/11-24/11 2019
  • 11/11-17/11 2019
  • 04/11-10/11 2019
  • 28/10-03/11 2019
  • 14/10-20/10 2019
  • 07/10-13/10 2019
  • 30/09-06/10 2019
  • 23/09-29/09 2019
  • 16/09-22/09 2019
  • 09/09-15/09 2019
  • 02/09-08/09 2019
  • 26/08-01/09 2019
  • 12/08-18/08 2019
  • 29/07-04/08 2019
  • 22/07-28/07 2019
  • 24/06-30/06 2019
  • 17/06-23/06 2019
  • 03/06-09/06 2019
  • 20/05-26/05 2019
  • 06/05-12/05 2019
  • 29/04-05/05 2019
  • 22/04-28/04 2019
  • 15/04-21/04 2019
  • 08/04-14/04 2019
  • 01/04-07/04 2019
  • 25/03-31/03 2019
  • 18/03-24/03 2019
  • 11/03-17/03 2019
  • 04/03-10/03 2019
  • 25/02-03/03 2019
  • 18/02-24/02 2019
  • 11/02-17/02 2019
  • 04/02-10/02 2019
  • 21/01-27/01 2019
  • 14/01-20/01 2019
  • 07/01-13/01 2019
  • 31/12-06/01 2019
  • 24/12-30/12 2018
  • 17/12-23/12 2018
  • 10/12-16/12 2018
  • 03/12-09/12 2018
  • 12/11-18/11 2018
  • 15/10-21/10 2018
  • 08/10-14/10 2018
  • 01/10-07/10 2018
  • 24/09-30/09 2018
  • 17/09-23/09 2018
  • 20/08-26/08 2018
  • 13/08-19/08 2018
  • 06/08-12/08 2018
  • 30/07-05/08 2018
  • 23/07-29/07 2018
  • 16/07-22/07 2018
  • 30/04-06/05 2018
    E-mail mij

    Druk op onderstaande knop om mij te e-mailen.

    Gastenboek

    Druk op onderstaande knop om een berichtje achter te laten in mijn gastenboek

    Blog als favoriet !

    Blog tegen de wet? Klik hier.
    Gratis blog op https://www.bloggen.be - Bloggen.be, eenvoudig, gratis en snel jouw eigen blog!