|
In hetzelfde jaar dat Columbus Amerika ontdekte en dan spreken we over het jaar 1492 was er in het koninkrijk Spanje een grote jodenvervolging aan de gang, ook mensen die de Mohammedaanse godsdienst aanhingen hadden in het katholieke Spanje geen leven. In grote getale ontvluchtten deze vervolgden Spanje en de meeste kwamen in Portugal terecht; zo ook de grootouders van Baruch de Espinoza. Toen een eeuw later de Spanjaarden het ook in Portugal voor het zeggen kregen, sloegen Joden en Islamieten wederom op de vlucht en vele van die emigranten van voorheen Spaanse joden emigreerden naar Nederland. Baruch de Espinoza werd in 1632 geboren te Amsterdam. Reeds als kind was hij een echte denker en probeerde van alles te ontleden. Niet bevredigd door de Joodse godsgeleerdheid ging hij als afgestudeerde in de filosofie de Joodse geschriften uit de Middeleeuwen bestuderen en vond er veel tegenstrijdige stellingen die niet strookten met zijn filosofische gedachtegang. Op een gegeven moment gaf hij zich over aan de wijsgerige stroming van het zogenaamde Pantheïsme; dit is de leer met de stelling dat iedere persoon en alles goddeljk is. De filosoof Giordano Bruno was Spinoza's inspirator. Om zijn belangstelling voor de niet-joodse wijsbegeerte werd hij in 1656 door de Amsterdamse Joodse gemeente in de ban gedaan. Het was ook de periode dat hij zijn naam van Baruch de Espinoza liet veranderen in Benedictus Espinoza. Beide voornamen hebben de betekenis van "gezegende" In de tijd dat Spinoza leefde kon je van uitsluitend één beroep niet leven en elke afgestudeerde leerde naast zijn specialisatie ook een vak en Spinoza was niet alleen een grote filosoof, maar ook een eersteklas lenzenslijper. Na zijn Conflict met de Amsterdamse Joodse gemeente week Spinoza uit naar Ouderkerk en woonde achtereenvolgens in Rijnsburg, Leiden, Voorburg en Den Haag. Van Spinoza zijn veel geschriften verschenen die ondermeer pleitte voor vrijheid van godsdienst en tegen staatsdwang. Bevriend was Spinoza in zijn tijd met ondermeer de kooplieden, schrijvers en publicisten van de vrije gedachten Pieter Balling, Jan Rieuwertsz, Simon Joosten de Vries en raadspensionaris Johan de Witt (in 1672 vermoord) en zijn broer Cornelis Ook de Amsterdamse burgemeester Coenraad van Beuningen behoorde tot zijn vriendenkring. Benedictus Spinoza was vrijgezel, oud is hij niet geworden, want overleden is deze beroemde filosoof in 1677 op 44-jarige leeftijd aan tuberculose, een longziekte die Nederland vanaf de Middeleeuwen tot ongeveer 1950 in zijn greep heeft gehouden. Benedictus Spinoza ligt begraven op het kerkhof van de Nieuwe Kerk in Den Haag.
|