Foto

O jerum jerum jerum…

Mijn memoires

(2006, 206 p., 17,95 €)

Te bestellen via mail:

kvansteenbrugge@gmail.com

(geen verzendkosten)

Verhalen "uit het leven gegrepen" vindt u op  www.bloggen.be/pierpont

Het toneelstuk "DE TWISTAPPEL" is een dolle klucht die gaat over de oorsprong van de Trojaanse oorlog. Voor inlichtingen: www.bloggen.be/kris/archief.php?ID=855455  of mail kris.vansteenbrugge@skynet.be .

Foto
Voor verhalen over Gent, Gravensteen, Griekenland, Grijsloke, Gezondheid, Geneeskunde, Gehoor, G-plek, Genealogie, Gerard, Georges, Gekheid-op-een-stokje... zie:  www.bloggen.be/kris

Wie stuurt een tekening bij één van de mythologische verhalen?
Per e-mail a.u.b. (kris.vansteenbrugge@skynet.be) .
De mooiste tekeningen worden gepubliceerd.
Vergeet niet uw naam te vermelden + naam van de school en klas.
Inhoud blog
  • Verhaal nummer 16
  • Het boek
  • Verhaal nummer 15
  • Verhaal nummer 14
  • Verhaal nummer 13
  • Verhaal nummer 12
  • Verhaal nummer 11
  • Verhaal nummer 10
  • Verhaal nummer 9
  • Verhaal nummer 8
  • Verhaal nummer 7
  • Verhaal nummer 6
  • Verhaal nummer 5
  • Verhaal nummer 4
  • Verhaal nummer 3
  • Verhaal nummer 2
  • Verhaal nummer 1.
  • Griekse mythologie in 136 verhalen
  • Het uitgebreid horoscoopverhaal...
  • EINDEJAARSGESCHENK.
  • Recensie.
  • De Druivelaar 27.9.2010.
  • De Druivelaar 13.9.2010.
  • Lee(s/r)boek over de Griekse mythologie.
  • Vragen over de Danaïden.
  • De Druivelaar 17.8.2010.
  • De Druivelaar 2.8.2010
  • Een voorsmaakje.
  • Aangenaam geschrokken.
  • We werken aan het boek!
  • UIT HET SCHUIM VAN DE ZEE.
  • De Druivelaar 5.4.2010.
  • De Druivelaar 22.3.2010.
  • De Druivelaar 8.3.2010
  • De Druivelaar 22.2.2010
  • De Druivelaar 8.2.2010.
  • Twee sabbatjaren
  • De wondermooie mythe van Eros (Amor) en Psyche
  • Het hol van Pluto: de (kunst)historicus spreekt.
  • De Druivelaar goes classic (XII)
  • Een bacchanaal: de (kunst)historicus spreekt...
  • De Druivelaar goes classic (XI)
  • De esculaap: de (kunst)historicus spreekt.
  • De Druivelaar goes classic (X)
  • De knoop doorhakken: de (kunst)historicus spreekt...
  • De Druivelaar goes classic (IX)
  • Muziek: de (kunst)historicus spreekt
  • De Druivelaar goes classic (VIII)
  • In de armen van Morpheus: de (kunst)historicus spreekt...
  • De Druivelaar goes classic (VII)
  • De lesbische liefde: de (kunst)historicus spreekt.
  • De Druivelaar goes classic (VI)
  • Een sirenenzang: de (kunst)historicus spreekt...
  • Jade
  • De Druivelaar goes classic (V)
  • De narcis: de (kunst)historicus spreekt...
  • De Druivelaar goes classic (IV)
  • De hyacint: de (kunst)historicus spreekt...
  • De Druivelaar goes classic ( III)
  • Schoolgaande jeugd schiet wakker!
  • Een vulkaanuitbarsting: de (kunst)historicus spreekt...
  • De Druivelaar goes classic ( II )
  • Een Pyrrusoverwinning: de (kunst)historicus spreekt...
  • De Druivelaar goes classic ( I )
  • Gelukkig Nieuwjaar!
  • Antigone in de kunst
  • ANTIGONE (het hele verhaal)
  • Teiresias in de kunst
  • TEIRESIAS (het hele verhaal)
  • Het gulden vlies in de kunst
  • HET GULDEN VLIES (het hele verhaal)
  • BOEK
  • Phrixos en Helle in de kunst
  • PHRIXOS EN HELLE (het hele verhaal)
  • Kyparissos in de kunst
  • KYPARISSOS (het hele verhaal)
  • Orpheus en Eurydike in de kunst
  • ORPHEUS EN EURYDIKE (het hele verhaal)
  • Aktaion in de kunst
  • AKTAION (het hele verhaal)
  • De geboorte van Athena in de kunst.
  • DE GEBOORTE VAN ATHENA (het hele verhaal)
  • Phaedra in de kunst.
  • PHAEDRA (het hele verhaal)
  • Pygmalion in de kunst.
  • PYGMALION (het hele verhaal)
  • Erichtonios in de kunst.
  • ERICHTONIOS (het hele verhaal)
  • Atlas in de kunst
  • ATLAS (het hele verhaal)
  • Het paard van Troje in de kunst.
  • HET PAARD VAN TROJE (het hele verhaal).
  • Oineus in de kunst.
  • OINEUS (het hele verhaal).
  • Cassandra in de kunst
  • CASSANDRA (het hele verhaal)
  • Medusa in de kunst
  • MEDUSA (het hele verhaal)
  • Europa in de kunst
  • EUROPA (het hele verhaal)
  • Daidalos en Ikaros in de kunst.
  • DAIDALOS EN IKAROS (het hele verhaal)
  • Syrinx en Pan in de kunst
  • SYRINX EN PAN (het hele verhaal)
  • De draad van Ariadne in de kunst.
  • DE DRAAD VAN ARIADNE (het hele verhaal)
  • Koning Midas in de kunst.
  • KONING MIDAS (het hele verhaal)
  • Athena overwint Poseidon, in de kunst
  • ATHENA OVERWINT POSEIDON (het hele verhaal)
  • Hephaistos in de kunst
  • HEPHAISTOS (het hele verhaal)
  • Danaë in de kunst
  • DANAË (het hele verhaal).
  • Iedere maand een verhaal.
  • NIET ONBELANGRIJK INTERMEZZO
  • Ik, Zeus (2)
  • Ik, Zeus (1)
  • Voor wat hoort wat...
  • Overweldigend succes!
  • Gratis via mail.
  • Nieuwe "beperkte" druk.
  • Vierde druk?
  • Boeken.
  • Lezers van over de plas.
  • Nieuw boek: Strijdtoneel Troje
  • Eurobiljetten en mythologie.
  • Twee keer goed nieuws...
  • Even geduld...
  • Mythos-blog gestopt
  • Mythos.
  • De grote verhalen in afleveringen.
  • Derde druk !
  • § STEENBOK.
  • § BOOGSCHUTTER.
  • § SCHORPIOEN
  • Uw sterrenbeeld.
  • § WEEGSCHAAL
  • § MAAGD
  • § LEEUW
  • § KREEFT
  • § TWEELINGEN
  • § STIER
  • § RAM
  • § VISSEN
  • § WATERMAN
  • Tweede druk !
  • De finale.
  • Panorama van Athene
  • Het heiligdom van Athena: de Akropolis.
  • Athene.
  • Eleusis.
  • Van Korinthe naar Eleusis.
  • Isthmia.
  • Epidauros.
  • De jacht op de Kalydonische ever.
  • Naar de Oostkust van Argolis.
  • Tiryns.
  • Midea
  • Heraion
  • Korinthe
  • Stymphalia en Sikion.
  • Van het stadion naar de tempel van Zeus.
  • Het stadion van Nemea.
  • De burcht van Mykene.
  • Mykene: de koepelgraven.
  • Argos.
  • Tegea en Lerna.
  • Sparta.
  • Het Taygetosgebergte.
  • Pylos.
  • Bassaï en Kiparissia.
  • Arkadia.
  • Olympische Spelen.
  • Het stadion van Olympia.
  • Het Olympia-heiligdom.
  • Olympia: het museum.
  • Hippoliet
  • Kalydon en de Evvinos-rivier.
  • Het museum van Delphi.
  • Het stadion van Delphi en de Pythische Spelen.
  • Het heiligdom van Apollo.
  • Delphi: Marmaria en Kastaliabron.
  • Schiste Odos.
  • Levadia
  • Orchomenos.
  • Gla.
  • Kabirion.
  • Thebe.
  • Aulis.
  • Amphiaraion.
  • De loopclub in Marathon.
  • Marathon en Ramnous
  • Brauron (Vravrona).
  • Thorikos
  • Sounion
  • De reis van Loopclub Grijsloke (1993 en 1994)
  • Foto's van de godenloop.
  • De godenloop in 1996.
  • De ontstaansgeschiedenis van de Panatheneïsche Spelen.
    Foto
     
    Foto
    Voor verhalen over Gent, Gravensteen, Griekenland, Grijsloke, Gezondheid, Gravensteen,
    Geneeskunde, Gehoor,
    G-plek, Genealogie, Gerard, Georges, Gekheid-op-een-stokje... zie:  www.bloggen.be/pierpont
    www.bloggen.be/kris

    GRIEKSE MYTHOLOGIE
    Boeiende verhalen uit het oude Hellas
    PICTAIKU's (de allernieuwste kunstvorm) vindt u op www.bloggen.be/pictaiku
    17-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 16

    16. Agave, slachtoffer van Dionysos.

     

    Vreselijk was het lot van Semele en Ino. Dat van hun zuster Agave was zo mogelijk nog vreselijker. Maar eerst is het nodig dat ik u meer vertel over Dionysos. Vijf nimfen namen zijn opvoeding waar. Ze voedden hem met honing en andere zoete spijzen. Mogelijk hieraan te wijten zijn de blonde lokken en de vrouwelijke trekken van de volwassen god. Als dank voor hun goede zorgen plaatste Zeus de nimfen – de Hyaden – als sterrenbeeld aan de hemel. Hera bracht verdwazing in het brein van de bastaardzoon van haar gemaal en zo komt het dat Dionysos er een extravagante levenswandel begon op na te houden. Vermelden we nog dat hij tijdens zijn verblijf bij de nimfen in de bergen van Beotië op eigen kracht ontdekt had hoe van druiven wijn kon gemaakt worden. Hij kreeg een heel stel volgelingen, die in bewondering stonden voor deze knappe jonge god, met zijn uitbundige levensstijl en zijn wonderbare geestrijke drank. Wie waren die volgelingen? Eerst waren er de maenaden: sommigen van hen waren nimfen, anderen gewone sterfelijke vrouwen. En dan waren er de saters: mannelijke wezens met een menselijke gedaante, doch met horentjes op hun hoofd, bokkenpoten en een geitenstaart en een altijd opgerichte fallus. De bekendste onder de saters was de bosgod Pan: hij was de zoon van de god Hermes en de nimf Dryope, een ´boomnimf¡. Pan zelf verwekte vele saters bij de nimfen, maar van een aantal andere saters is Hermes de vader... Opgehitst door de wijn en door het wilde enthousiasme van hun god trokken ze zingend en dansend, en zich te buiten gaand aan allerlei baldadigheden, door het land. Ze waren gewapend met zwaarden en levende slangen en met de thyrsos, een staf omkranst door wijnranken en met een dennenappel op de top. Ze waren zo driest dat ze de dieren in het bos aanvielen en doodden en aan stukken reten, en hun vlees verslonden onder het uiten van wilde kreten. En ze trokken de grenzen van hun land over en kwamen in andere werelddelen, alwaar ze de bevolking wijn leerden bereiden en verscheidene steden stichtten, onder andere in Egypte en India. Uiteindelijk keerde Dionysos met zijn gevolg terug naar zijn geliefkoosde Beotië. In de hoofdstad Thebe was er nu een nieuwe jonge koning: Pentheus, een zoon van Agave en Echion, één van de mannen die ontstaan waren uit de door Kadmos gezaaide drakentanden. Dionysos bezocht al de vrouwen van de stad en nodigde hen uit om deel te nemen aan zijn wilde feesten op de nabijgelegen Kithaironberg. Hij slaagde er zelfs in Agave als maenade in te lijven. Koning Pentheus evenwel had een grondige afkeer van de wulpse god met het verwijfde voorkomen. Hij had zich voorgenomen die orgieën te verbieden. Hij wilde er zich nochtans eerst van overtuigen hoe het er precies aan toeging. Daarom stelde hij zich verdekt op om alzo de vrouwen te bespieden. Doch ze kregen hem in de gaten en met groot gebrul stortten ze zich op hun koning, onder de leiding van Agave. Het was tenslotte Agave zelf die, zwaar bedwelmd door de wijn, in haar zoon een wild dier herkennend, hem als een bezetene aanviel en zijn lichaam verscheurde, hem de kop afrukte en at van zijn vlees.

    Kan men zich de ontsteltenis inbeelden die zich van Agave meester maakte, toen ze uit haar roes ontwaakte en het duidelijk werd wat ze had aangericht. En Kadmos? Hij ging weer op de troon zitten, als een gebroken man. Hoezeer had de toekomst hem eertijds niet toegelachen! Iedereen had hem gelukkig geprezen en benijd. En nu: niets dan verdriet. In al zijn ellende sprak hij deze legendarische woorden, die later door velen in Griekenland en ver daarbuiten zijn beaamd: prijst nooit iemand gelukkig vóór hij zijn laatste dag heeft geleefd.

    17-05-2022 om 13:18 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (0 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Het boek


    Wie het boek "Griekse Mythologie in 136 verhalen" tóch wil kopen, kan dat via www.shopmybooks.com


    17-05-2022 om 13:17 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    16-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 15

    15. Ino.

     

    Ino was een dochter van Kadmos, een zuster dus van Semele. Voor wie vaak kruiswoordraadsels oplost zal de naam Ino niet onbekend zijn. Hier volgt wat meer achtergrondinformatie over deze Thebaanse prinses wier lot al even weinig benijdenswaardig was als dat van haar zuster. Zij trouwde met Athamas, een koning in Beotië en later ook in Thessalië. Hij was een zoon van Aiolos, de god van de winden. Athamas had twee kinderen uit een eerste huwelijk met Nephele, de godin van de wolken: Phrixos en Helle. Het klikte niet tussen Ino en haar twee stiefkinderen. Toen er een tijd van rampspoed aanbrak en men volgens goede gewoonte het orakel raadpleegde, kocht Ino de orakelpriesters om. Het orakel was formeel: Phrixos en Helle moesten geofferd worden! Maar hun moeder Nephele waakte. Verstoten door Athamas leefde ze teruggetrokken. Toen Phrixos en Helle echter naar het offeraltaar geleid werden, liet zij een wolk nederdalen over hen, en toen de wolk optrok stond daar een gevleugelde ram met een gouden vacht. Nephele gaf haar kinderen opdracht plaats te nemen op de rug van de gevleugelde ram en in geen geval naar beneden te kijken als zij hoog in de lucht gingen stijgen. Het dier steeg op en zette koers in de richting van de Zwarte Zee. Toen ze gekomen waren boven de zeestraat die de Egeïsche Zee scheidt van de Zee van Marmara, keek Helle naar beneden, ondanks de waarschuwing die ze van haar moeder had gekregen. Ze werd duizelig, waardoor ze naar beneden tuimelde en verdronk in de zeestraat die naar haar ´Hellespont¡ – nu beter bekend onder de naam ´Dardanellen¡ – werd genoemd. Phrixos vloog nu alleen verder, tot de ram landde in Colchis, een gebied in het Oosten van de Zwarte Zee. Daar offerde Phrixos de ram aan Zeus en hij schonk de gouden vacht van het dier aan de koning van Colchis, Aietes. Deze was de zoon van twee titanenkinderen, namelijk van de zonnegod Helios en van de okeanide Perseïs. Aietes hing het vlies aan een eikenboom in een bos dat aan de god Ares was gewijd en hij liet het daar bewaken door een draak. Het orakel had hem immers voorspeld dat de welvaart van zijn land zou afhangen van het bezit van een gouden schapenvacht. Phrixos huwde met een dochter van Aietes en keerde nooit meer terug naar zijn vaderland.

    Athamas, die ondertussen twee kinderen verwekt had bij Ino, was zeer bedroefd vanwege het verlies van de kinderen uit zijn eerste huwelijk. Toen uiteindelijk het bedrog van Ino uitlekte, sloeg zijn droefenis om in razernij. Uitzinnig van woede doodde hij één van de kinderen van Ino en ook het tweede stond hij naar het leven. Ino slaagde erin te vluchten met het kind, Melikertes, in de armen. Maar Athamas zat haar achterna. Aangekomen bij de hoge rotskust van de Saronische golf zag Ino geen uitweg meer: ze stortte zich met haar zoontje van de  rots in zee. Beiden kwamen om. Het lijkje van Melikertes spoelde aan op de kust van Isthmia, niet ver van Korinthe. Een dolfijn had het op zijn rug daarheen gebracht. Koning Sisyphos van Korinthe, toevallig de broer van Athamas, vond het en hij organiseerde terstond lijkspelen ter nagedachtenis van de dode prins. Het waren de Isthmische Spelen, één van de vier grote Panhelleense Spelen in Griekenland.

    Zowel Ino als haar zoontje Melikertes werden na hun dood verheerlijkt. Onder de naam van respectievelijk Leukotheia en Palaimon werden zij onder de goden opgenomen.

    16-05-2022 om 10:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (1 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    15-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 14

    14. De geboorte van Dionysos.

     

    Harmonia was een dochter van de oorlogsgod Ares en de liefdesgodin Aphrodite. Een buitenechtelijk kind dus, zij het van hoge goddelijke afkomst. Aphrodite had overigens niets anders dan buitenechtelijke kinderen. Harmonia werd de bruid van Kadmos. Er werd een schitterend huwelijksfeest gehouden, dat de goden zelf door hun aanwezigheid grote luister bijzetten. Ze overlaadden de bruid met kostbare geschenken. Aphrodite schonk haar dochter een prachtige gouden halsketting: een kunstwerk dat Hephaistos zelf had vervaardigd.

    Kadmos en Harmonia heersten over Thebe en ze kregen samen vijf kinderen, waaronder vier dochters. Eén van de dochters was Semele, die voor haar moeder niet in schoonheid moest onderdoen. En weer was het Zeus die zijn oog liet vallen op deze mooie maagd. Hij benaderde haar in de gedaante van een knappe jonge man en hij had geslachtelijke omgang met haar. In alle oprechtheid vertelde hij haar dat hij niemand minder was dan de oppergod Zeus, in menselijke gedaante. Semele dacht dat haar geliefde slechts een grapje maakte, maar diep in haar binnenste knaagde toch de twijfel. Ze vertelde alles aan haar zusters, die het verhaal belachelijk vonden. Ze zeiden: als hij werkelijk Zeus is, dat hij zich dan eens vertone in zijn goddelijke gedaante, al is het maar één enkele keer. En toen de jongeman haar weer benaderde en haar volop zijn liefde betuigde, zwoer hij in een onbezonnen ogenblik, dat hij haar, als bewijs van zijn liefde, alles zou geven wat zij maar wilde. Zij wenste maar één ding: dat hij zich, al was het maar één enkele keer, aan haar zou vertonen in zijn goddelijke gedaante, in zijn schitterend gewaad, met staf en bliksem en al. Zeus was niet weinig geschrokken door die wens. Hij wist immers dat geen enkele sterveling de aanblik van de oppergod in zijn ware gedaante kon doorstaan. Hij smeekte haar een andere wens te doen. Maar Semele bleef vastbesloten en wat Zeus plechtig beloofd had, daaraan moest hij nu voldoen. Hij deed nog zó zijn best om zijn geliefde een vreselijk lot te besparen: hij haalde zijn minst schitterende kleed uit de kast en uit de kist waarin hij zijn bliksems bewaarde, diepte hij zijn allerkleinste bliksempje op... Alles tevergeefs. Toen Semele de oppergod in al zijn glorie aanschouwde, vatten haar lijf en leden vuur en smeulend ging zij ten onder. En op dat ogenblik realiseerde Zeus zich dat zij zijn kind droeg. Hij riep zijn trouwe zoon Hermes ter hulp en gebood hem de ongeboren vrucht via een keizersnede uit de buik van de moeder te halen. Daarna liet Zeus de foetus bij zichzelf inplanten in het losmazig weefsel aan de binnenkant van de dij, om hem daar verder te laten groeien: een ingreep waar de hedendaagse chirurgen een punt kunnen aan zuigen. Toen de tijd van voldragenheid gekomen was, verloste Hermes zijn vader Zeus van een zoon, Dionysos, die aldus ten tweede male werd geboren. Hermes nam het kind Dionysos op de linker arm en hij hield het een tros druiven voor. De beeldhouwer Praxiteles heeft dit toneeltje op onnavolgbare wijze in beeld gebracht: de “Hermes van Praxiteles”, het mooiste beeldhouwwerk dat ooit werd voortgebracht, is te bezichtigen in het archeologisch museum van Olympia. Hermes bracht vervolgens deze jongste spruit van Zeus naar een veilig oord, waar hij door nimfen opgevoed en bewaakt werd. Want de woede van Hera richtte zich naar alle bastaardkinderen die uit de talloze misstappen van haar echtgenoot voortsproten.

    Dit goddelijk kind zou weldra een echte god worden, de god van de wijn en de goede sier. Hij was de dertiende onder de Olympische goden, maar toen de godin van de haard, Hestia, de meest bescheidene van alle hoge godinnen,  zich terugtrok, waren ze op de Olympos weer met zijn twaalven...

    15-05-2022 om 17:52 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    14-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 13

    13. Europa en Kadmos.

     

    Poseidon, de god die heerste over de zeeën, was net als zijn broer Zeus, en zoals reeds gezegd, zeer gevoelig voor vrouwelijk schoon. Libya, een kleindochter van Zeus en Io, zoals we in het vorig verhaal gezien hebben, was één van de velen die door Poseidon bemind werden. Dat resulteerde in een tweeling: Agenor en Belos. Agenor trok vanuit zijn geboorteplaats in Egypte naar Tyrus in Kanaän, waar hij koning werd. Hij kreeg zes nakomelingen: één dochter en vijf zonen. De dochter heette Europa. En wie ontbrandde in liefde voor deze schone maagd? Zeus! Om haar te versieren had hij een ingenieus plan bedacht. Hij gaf zijn zoon Hermes de opdracht het vee van Agenor naar de zeekust van Tyrus te drijven, alwaar Europa vaak vertoefde. Hij veranderde zichzelf in een stier en begaf zich tussen het vee. Europa merkte het dier op en raakte in vervoering door de indrukwekkende gestalte, de schitterende witte vacht en de grote trouwe ogen. De stier liet zich gewillig strelen door het meisje en nodigde haar uit op zijn rug plaats te nemen. Pas was dit geschied, of hij zette het op een lopen, recht de zee in, en waar het water te diep werd begon hij te zwemmen. Europa was niet weinig geschrokken, ze schreeuwde het uit van angst en ze riep de goden ter hulp. Maar de stier had geen oren naar haar smeekbeden en in een razend tempo zwom hij alover de Middellandse Zee tot hij het eiland Kreta bereikte. Aan de zuidelijke kust van het eiland ging hij aan land, op een plaats waar nu de stad Gortyna ligt. Hier nam hij weer zijn normale gedaante aan. Onder de schaduw van een reusachtige olijfboom had hij betrekking met Europa – de boom staat er nog steeds. In een nabijgelegen grot schonk Europa het leven aan een zoon, de latere koning Minos, legendarisch heerser in de machtige burcht van Knossos, en naar wie de Minoïsche cultuur zou genoemd worden. In diezelfde grot kreeg Europa nog meerdere malen het bezoek van Zeus en ze schonk hem later nog twee zonen: Rhadamanthys en Sarpedon.

    Op het thuisfront in Tyrus was men ondertussen zeer bezorgd en bedroefd vanwege de verdwijning van Europa. Vader Agenor stuurde uiteindelijk zijn vijf zonen uit naar alle windstreken om hun zuster te zoeken. Hij legde hen meteen het verbod op het ouderlijk paleis nog te betreden zolang Europa niet teruggevonden was. Geen van de zonen slaagde in de opdracht. Na hun vruchteloze zoektochten gingen ze zich vestigen op plaatsen buiten hun geboorteland en ze stichtten daar steden. Het wedervaren van één van de vijf broers, Kadmos, mag hier zeker niet onverteld blijven...

    Kadmos ondernam zijn zoektocht op het Griekse vasteland, samen met enkele dappere vrienden die hij had opgetrommeld. Na maandenlang vergeefs zoeken en ten einde raad, richtten ze zich tot het orakel van Delphi. Het antwoord van het orakel luidde: “Niemand minder dan Zeus zelf houdt het spoor verborgen. Verder zoeken is zinloos. Als ge hier naar buiten gaat zult ge een koe zien. Volgt de koe tot de plaats waar ze zich zal nedervleien in het gras. Daar moet ge een burcht bouwen”. Kadmos en zijn vrienden gehoorzaamden het orakel. Ze zagen de koe en volgden ze, vele kilometers ver, tot de plaats waar nu de stad Thebe ligt. Daar ging de koe liggen. Dorstig als ze waren, gingen de makkers op zoek naar een koele waterbron. Er was er één in de nabijheid doch die werd bewaakt door een monsterachtige slang. De mannen probeerden het monster te lijf te gaan, maar één voor één moesten ze het onderspit delven: allen werden gedood. Ongerust over hun lang wegblijven, begaf Kadmos zich naar de plaats des onheils. Bij het aanschouwen van al zijn dode gezellen stond hij als aan de grond genageld. Hij bad tot de godin Athena om sterkte. En de godin verhoorde hem. Een ongekende kracht en moed doorzinderde zijn lichaam: onverschrokken trad hij het monster tegemoet en na een slopend lijf-aan-lijf gevecht bracht hij het een dodelijke steek toe met zijn zwaard. En terwijl de slang dood aan zijn voeten lag, verscheen de godin Athena en ze sprak tot Kadmos: “Als slang zult gij uw laatste levensdagen slijten, maar eerst zult gij een stad stichten, waarvan de roem door geen enkele stad in Griekenland zal overtroffen worden. Dit kunt gij niet alleen. Doe daarom wat ik u opdraag: ploeg deze akker om, trek de tanden van deze dode slang uit en zaai ze in de mulle grond”. Kadmos deed zoals hem was opgedragen. Uit de gezaaide tanden schoten talrijke gewapende krijgers op. De krijgers kregen echter onderling ruzie en ze bekampten en doodden elkaar, tot er nog vijf overbleven: de Sparti. Met deze vijf bouwde Kadmos een burcht, de Kadmeia – waarvan heden ten dage nog resten te zien zijn – en hij stichtte een stad: het roemrijke Thebe.

    14-05-2022 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (1 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    13-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 12

    12. Io.

     

    Io was een dochter van de stroomgod Inachos, die zelf een zoon was van de titaan Okeanos, al zijn er die beweren dat Japetos, ook een titaan, de vader was van Inachos. Dat laatste doet echter weinig ter zake. Wat volgt is een wondermooi verhaal.

    Io trad in dienst bij de oppergodin Hera, als dienstmaagd. Ze was mooi, ook in de ogen van Zeus. Toen, op een kwade dag, de oppergod zich wat al te lang ophield met Io, in de vlakte van Argolis, ergens aan de oevers van de Inachos-rivier, was dat niet aan de aandacht van Hera ontgaan. Zeus zag zijn gade in de verte al naderen en vlug toverde hij de geliefde Io om in een koe, een pracht van een dier, dat gedwee naast hem stond te grazen in de wei. Maar Hera was niet om de tuin te leiden. Ze sprak tot Zeus: dierbare echtgenoot, wat heb je daar een mooie koe, ik bid je, schenk ze mij. Zeus durfde niet te weigeren en willigde haar verzoek in. Hera nam de koe mee, wel wetende dat er iets niet pluis was en vertrouwde ze toe aan de reus Argos, teneinde haar te bewaken. Voor Argos was dat kinderspel: hij beschikte namelijk over honderd ogen en zelfs in zijn slaap bleef hij wakende, want te allen tijde bleven minstens twee van zijn ogen open. Argos bond Io aan een boom in de buurt van de stad Nemea en hield de wacht bij haar.

    Zeus was door die hele gang van zaken zeer bedroefd en hij gaf opdracht aan Hermes zich naar Nemea te begeven teneinde zijn geliefde te bevrijden. Hermes begon met een praatje te slaan met Argos en voor de gezelligheid haalde hij een herdersfluit te voorschijn. Hij vertelde Argos het verhaal van de fluit. Een nimf, Syrinx, vluchtte voor de opdringerige bosgod Pan. Toen deze haar bijna te pakken had, richtte Syrinx een spoedbede tot de goden: laat mij, koste wat het kosten moet, aan deze lelijke bosgod ontsnappen. En ziet, haar lichaam veranderde in een rietstengel. En Pan, hij sneed de rietstengel in ongelijke stukken, hij schikte de stukken naast elkaar en vervaardigde alzo een blaasinstrument waar hij een melancholisch klaaglied op speelde. De panfluit, of herdersfluit. De ruwe bosgod zou voortaan zijn zo begeerde Syrinx altijd bij zich dragen...

    Dit verhaal had de slaaplust bij Argos opgewekt en aan ’t eind hield hij nog slechts twee ogen open. Hermes speelde nu een dermate slaapverwekkende en bedwelmende melodie op de fluit dat ook die laatste twee ogen dichtvielen. Het ogenblik was gekomen om toe te slaan: Hermes hakte Argos het hoofd af en bevrijdde Io. Maar Hera stuurde een horzel op haar af, waarop de koe het hazenpad nam en in ijltempo het Griekse vasteland doorkruiste in noordelijke richting. Aan de kusten van Epiros nam ze een duik in de zee, die naar haar genoemd is: de Ionische zee. Haar tocht was hiermee evenwel niet ten einde: een groot deel van Europa en Azië zou ze nog moeten doorkruisen. Ze zwom de zeeëngte tussen beide werelddelen over, een zeeëngte die Bosporus wordt genoemd, “de plaats waar de koe overstak”. Tenslotte arriveerde ze in Egypte. Daar gaf Zeus haar de normale gedaante terug en ze baarde er een zoon, Epaphos. Epaphos had een dochter, Libya. Maar hoe het daarmee vergaan is vertel ik later.

    Dit verhaal zou niet volledig zijn als ik niet zou vertellen wat er verder nog met het dode lichaam van Argos is gebeurd. Hera nam zijn ogen, alle honderd, en strooide ze op de staart van haar lievelingsdier, de pauw, die daar heden ten dage nog steeds mee pronkt.

    13-05-2022 om 08:37 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (1 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    12-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 11

    11. Hermes, het boefje.

     

    Hermes is de god van de handel, maar ook de bode van de goden en... de god van de dieven. Desondanks is hij één van de sympathiekste onder de Griekse goden. Hij duikt op in vele mythologische verhalen. Dit verhaal gaat enkel over zijn geboorte en zijn prille jeugd.

    Hermes was de zoon van de nimf Maia en, jawel, Zeus. Maia was een van de zeven Pleiaden, dochters van Atlas en Pleione. Zowel Atlas als Pleione waren titanenkinderen: Atlas was de zoon van de titaan Japetos, Pleione was één van de drieduizend Okeaniden, zijnde de dochters van de titaan Okeanos. Het was in een grot op de berg Kyllene in Arkadië, in het noorden van de Peloponnesos, dat Zeus gemeenschap had met haar: een vluggertje. Ook de zwangerschap was een vluggertje: na één dag reeds werd Hermes geboren!

    Geen kind groeide ooit sneller dan Hermes. Tegen de avond van zijn eerste levensdag – hij was nog in luiers gewikkeld – verliet hij ongemerkt zijn wieg en hij trok erop uit, richting Pieria, in het noordoosten van Griekenland, alwaar de prachtige kudde koeien van zijn broer Apollo weidde. De gewiekste boreling nam al de koeien met zich mee en leidde ze door heel Griekenland tot in Pylos, in het zuidwesten van de Peloponnesos. Er wordt verteld dat hij stukken van de schors van een eikenboom onder de poten van de koeien bond teneinde speurders op een dwaalspoor te brengen. In Pylos doodde hij twee koeien, stroopte ze de huid af en offerde het vlees aan de goden. De overige koeien verborg hij in een grot. Hij zag daar een schildpad, dewelke hij van haar schild ontdeed. Uit de koeiendarmen vervaardigde hij snaren, waarmee hij het schild bespande: hij had de lier uitgevonden. Hij betokkelde de snaren met een houten plaatje – een plectrum: er kwamen melodieuze klanken uit. Met zijn lier en de twee koeienhuiden begaf hij zich nu snel op weg naar de grot waar zijn wieg stond. Bij de ingang van de grot hing hij de huiden te drogen. Tegen de ochtend vond Maia haar blozend kind in zijn wiegje, rustig slapend en nog in zijn luiers gewikkeld, alsof er die nacht niets gebeurd was...

    In geen tijd was Apollo er achter gekomen wie zijn dieren gestolen had. Toen hij bij de ingang van de grot op de Kylleneberg kwam en daar de huiden zag, was er geen twijfel meer mogelijk. Hermes mocht nóg zo zeer de onschuldige uithangen en Maia mocht nóg zo hard beweren dat haar kind onmogelijk een dergelijke misdaad kon gepleegd hebben, Apollo was té zeker van zijn stuk: hij greep de kleine boef beet en bracht hem naar de Olympos, vóór de troon van hun beider vader, Zeus, onder beschuldiging van een ongehoorde diefstal. De kleine Hermes ontkende eerst alles, maar het bewijsmateriaal tegen hem was dermate groot dat hij uiteindelijk zijn wandaad toegaf. Maar, zo sprak hij, ik heb er maar twee gedood en hun vlees heb ik in twaalf gelijke delen verdeeld en ik heb het geofferd aan elk van de twaalf goden. Op dat ogenblik waren er nog maar elf Olympische goden. Zeus en Apollo vroegen wie die twaalfde dan wel mocht zijn. Die twaalfde ben ík, zei Hermes zelfverzekerd, mijn deel heb ik overigens opgegeten. Terwijl Zeus en vooral Apollo daar hevig tegen protesteerden, haalde Hermes de lier te voorschijn, die hij inderhaast had meegenomen, en hij begon erop te tokkelen. Apollo was zo verrukt over die heerlijke klanken dat hij Hermes voorstelde hem de lier te geven in ruil voor de koeien. Akoord, zei het knaapje, als ik die twaalfde god mag worden. Apollo vond het allang goed, maar Zeus moest natuurlijk zijn toestemming geven. De oppergod bleek snel bereid aan dat verzoek van zijn pientere telg te voldoen en hem zijn zonde te vergeven. Hermes moest echter beloven nooit meer een dergelijke misdaad te plegen, het eigendomsrecht van eenieder te eerbiedigen en niet meer te liegen. Hermes beloofde het, al voegde hij er guitig aan toe, niet te kunnen verzekeren dat hij “altijd de héle waarheid” zou vertellen.

    Zeus gaf zijn zoon een staf met linten, gevleugelde sandalen om zich snel door het luchtruim van de ene plaats naar de andere te kunnen verplaatsen, en een ronde hoed tegen de regen, en hij stelde hem aan tot bode van de goden en tot god van de commercie.

    12-05-2022 om 12:07 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (1 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    11-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 10

    10. Leto.

     

    De oppergod Zeus werd verliefd op twee van zijn nichten, dochters van de titaan Koios en de titanes Phoibe. De eerste, Asteria, vluchtte echter voor de oppergod. Ze sprong in de zee en verdronk. Zeus veranderde haar dode lichaam in een klein drijvend rotsachtig eilandje, Delos. De tweede, Leto, werd door Zeus zwanger gemaakt van een tweeling. Sommigen beweren dat Zeus haar en zichzelf tijdens de paring veranderde in een kwartel, om op die wijze hun vereniging aan het speurend oog van zijn echtgenote te onttrekken. Maar Hera kreeg er toch lucht van en ze begon Leto het vuur aan de schenen te leggen. Ze gaf de slang Python opdracht Leto te achtervolgen zodat ze nergens een plaatsje zou vinden om rustig te bevallen. Uiteindelijk vluchtte Leto alover de zee in de hoop een eiland te vinden waar ze ongestoord haar kinderen ter wereld zou kunnen brengen. Maar Hera had alle eilanden verboden haar gastvrijheid te verlenen. Tot ze in de buurt kwam van het eilandje Delos dat dolend op het zeeoppervlak dreef. Hier werd haar de toegang niet geweigerd, en dat was maar net op tijd, want de weeën kwamen al opzetten. Leto ging zitten in de schaduw van een dadelpalm die midden op het eiland groeide, om er uit te rusten en te baren. Maar Hera had nog andere pijlen op haar boog. Ze zorgde ervoor dat de weeën zeer hevig en pijnlijk werden en dat de baring desondanks niet vooruitging. Daarenboven leidde ze de aandacht af van de godin Eileithyia, de helpster in barensnood. Het duurde negen lange dagen tot Zeus Letoÿs nood inzag. De oppergod zelf riep Eileithyiaÿs hulp in en Leto baarde haar tweeling, de armen krampachtig geslagen rond de dadelpalm. Die boom staat er heden ten dage nog, op Delos – ik heb hem met eigen ogen aanschouwd – of anders is het een rechtstreekse nakomeling van de boom van toen...

    Als eerste werd een meisje geboren: de godin Artemis. Het kind groeide zo snel dat sommigen beweren dat ze haar moeder reeds bijstond bij de geboorte van haar tweelingbroer, Apollo. Zeus was fier over zijn goddelijke tweeling en hij liet een gouden glans stralen over het eiland Delos, dat hij uit dankbaarheid met vier zuilen verankerde aan de bodem, in het midden van de zee die later de naam ´Egeïsche Zee¡ zou krijgen. Eeuwige roem en rijkdom zouden het eiland ten deel vallen.

    Ook Apollo ontwikkelde zich razendsnel. Na amper vier dagen was hij opgegroeid tot een jonge knaap. De eerste taak die hij op zich nam was het doden van de slang Python, als vergelding voor het leed dat zijn moeder was aangedaan. Hij achtervolgde Python tot in Delphi, op het Griekse vasteland. Daar schoot hij de slang dood met één van zijn gouden, nooit falende pijlen. Dit geschiedde bij een rots, die iedere bezoeker van Delphi op heden kan zien. De rots bevindt zich op amper een paar tientallen meter van de plaats die door Zeus zelf bepaald werd als het middelpunt van de wereld. Op dat punt staat de omfalos, de steen die Zeusÿ vader Kronos had uitgebraakt, samen met de vijf kinderen...

    Maar het schuldgevoel knaagde aan het hart van Apollo. Python was immers een zoon van de Aarde, dit is van zijn overgrootmoeder Gaia. Zou deze laatste hem niet ter verantwoording roepen? Om verzoening voor zijn daad af te smeken bij Gaia, hieuw hij alvast een stadion uit in de flank van het Parnassosgebergte, teneinde er Spelen te organiseren: de beroemde Pythische Spelen van Delphi.

    11-05-2022 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (1 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    10-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 9

    9. Poseidon.

     

    Poseidon was één van de hoogstgeplaatsten onder de goden. Niettemin was hij van alle onsterfelijken misschien wel de meest gefrusteerde. Dat bij de verdeling van het heelal de heerschappij over hemel en aarde niet hém maar zijn jongere broer Zeus ten deel viel, heeft hij nooit helemaal kunnen verteren. Dat hij de duimen moest leggen in zijn strijd tegen zijn nicht Athena, bracht hem, zoals vermeld, in alle staten. In de hoop zijn woede te bedaren, bouwden de inwoners van Attika een prachtige tempel op Kaap Sounion.

    Toen Poseidon heerser werd over de zeeën, bouwde hij op de bodem van de zee een grote burcht. Hij hield er paarden met gouden manen. In een gouden koets, getrokken door de paarden, reed hij over het wateroppervlak van zeeën en oceanen: hiermee kon hij de hevigste zeestormen tot bedaren brengen. Maar als hij vertoornd was kon hij geweldig tekeergaan met zijn drietand, waarmee hij de wateren omwoelde en schepen met man en muis liet vergaan. De held Odysseus, die Poseidons woede had opgewekt door zijn éénogige zoon, de cycloop Polyphemos, deerlijk te verwonden, heeft dit aan den lijve ondervonden (zie verhaal 103, 104 en 105).

    Dat Poseidon, net als zijn broer Zeus, hartstochtelijk verliefd was op de nereïde Thetis, één van de dochters van de zeegod Nereus, is misschien minder bekend. Omdat het noodlot voorzegd had dat een zoon van Thetis machtiger zou worden dan zijn vader, zagen beiden af van een huwelijk met de mooie zeenimf. Zoals we later zullen zien werd Thetis uiteindelijk de echtgenote van Peleus, koning van Iolkos. Deze verwekte bij haar de Griekse held, Achilles. Het was met Thetisÿ zuster Amphitrite dat Poseidon in het huwelijk trad. Aanvankelijk vluchtte Amphitrite voor de wilde god en ze verborg zich in een onderzeese grot, maar dank zij de hulp van een dolfijn kwam Poseidon haar weer op het spoor. Toen stemde ze erin toe zijn vrouw te worden. Als dank voor de hulp plaatste Poseidon de dolfijn als sterrenbeeld aan de hemel. Bij zijn echtgenote verwekte Poseidon een aantal kinderen, zeegoden en -godinnen van lagere rang. De bekendste is Triton: hij had het bovenlichaam van een man en het onderlichaam van een vis en trouw vergezelde hij zijn vader als deze met zijn wagen de zeeën doorkliefde.

    Maar evenmin als zijn broer Zeus was Poseidon trouw in de liefde. En ook hier resulteerde de ontrouw in wraakgevoelens van de bedrogen echtgenote jegens verscheidene van de buitenechtelijke geliefden. Zo was er Skylla, een dochter van de zeegoden Phorkys en Keto, die door de godin Kirke op vraag van Amphitrite omgetoverd werd tot een vreselijk zeskoppig monster. Al even erg verging het Skyllaÿs zuster, Medusa, over wie we het later nog zullen hebben. Over Amymone, een andere geliefde van Poseidon vertellen we later eveneens. Ook zijn eigen zuster Demeter trachtte hij te verleiden. Zij probeerde hem te misleiden door zich te veranderen in een paard, doch Poseidon veranderde zichzelf ook in een paard en zo verkrachtte hij haar. Hieruit is het paard Arion voortgekomen. Bij de zeenimf Thoösa verwekte hij een aantal cyclopen, waaronder de reeds genoemde Polyphemos. En zeker niet te vergeten is het roemrijk nageslacht dat de grote zeegod verwekte bij Lybia, een kleindochter van Zeus en de nimf Io: het komt aan bod in een van de eerstkomende verhalen.

    Daarmee is de lijst van Poseidons buitenechtelijke avonturen bijlange niet ten einde. Het zou ons te ver leiden. Ook het pad van de homoseksuele liefde was de god niet vreemd. U leest er meer over in het verhaal over Pelops. Ik zei het al: op het gebied van liefdeshistories moest Poseidon nauwelijks onderdoen voor Zeus…

    10-05-2022 om 08:46 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (1 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    09-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 8

    8. Arachne.

     

    Athena, godin van de wijsheid en de wetenschappen, was een “bijna” perfecte godheid. Zij schonk de mensheid allerlei nuttige werktuigen: de ploeg is er één van, en het weefgetouw. En zij leerde de mensen de kunst van het weven. Toch had ze ook haar kleine kantjes...

    Nooit is Athena verliefd geweest, nimmer heeft zij kinderen gebaard. Wie haar naaktheid aanschouwd had, hetzij met opzet, hetzij per ongeluk, strafte ze met blindheid. Dat ervaarde een sterveling, Teiresias, die haar verraste terwijl ze zich baadde. Ze ontnam hem het licht uit zijn ogen. Doch achteraf kreeg ze daar spijt van en ter compensatie schonk zij hem de gave van de helderziendheid en de voorspelling, een gave die hij ook na zijn dood mocht behouden in de onderwereld. Er is evenwel een ander verhaal over de beroemde ziener Teiresias, hoe hij blind werd en de gave van de profetie kreeg, maar dat vertel ik  een andere keer.

    Zoals alle goden wenste ook Athena naar waarde geëerd te worden. Als ze zich op dat gebied te kort gedaan voelde, kon ze vaak meedogenloos uit de hoek komen. Ziehier wat Arachne is overkomen. Zij was een meisje uit de streek van Miletos in Klein-Azië. Als kind reeds had Arachne een buitengewone aanleg voor kunst. Athena zelf bemoeide zich met haar opvoeding en leerde haar de fijnste knepen van de weefkunst. Weldra was het meisje in staat, naar sommigen beweren, om mooiere stukken te weven dan Athena zelf, en alom werd zij geprezen vanwege haar kunst. Maar de roem steeg haar naar het hoofd en ze begon hoogmoedig te worden: menselijke “hybris”, die de goden verafschuwen. Aan al wie het horen wilde, vertelde ze dat ze Athena ver overtrof in de kunst van het weven. Ze ontkende daarenboven dat ze ook maar iets van de godin geleerd had. Ze beweerde dat ze alles uit zichzelf kon. Toen Athena dat vernam, ging ze bij Arachne op bezoek, vermomd als een oud vrouwtje. Ze probeerde Arachne tot nederigheid te bewegen en haar wat meer eerbied en dankbaarheid te doen betuigen jegens haar leermeesteres en jegens de goden. Maar Arachne riep uit in al haar hoogmoed:

    - Laat ze zich dan met mij meten, als ze durft, uw godin. Laten we beiden een weefstuk maken, opdat iedereen kan oordelen hoezeer ik haar overtref.

    Daarop legde Athena, uitermate ontstemd, haar vermomming af en zij ging met Arachne de wedstrijd aan om ’t mooiste weefstuk. Arachne weefde een kunstwerk dat de goden voorstelde op de Olympos. Het bleek van zo’n perfectie te zijn dat de prestatie onmogelijk kon geëvenaard, laat staan verbeterd worden. En Athena, verre van toe te geven dat het meisje iets onovertrefbaars had gemaakt, beschimpte het werk van Arachne, zeggende dat ze de goden had afgebeeld in onzedige houdingen en dat het werk allerminst getuigde van eerbied voor de goden. Ze scheurde het werk aan flarden en dreigend liep ze op Arachne toe. Deze werd plots bevangen door een panische angst en ze vluchtte naar haar vaders atelier, alwaar ze zich met een touw ophing aan een balk. Toen Athena het levenloze lichaam van het meisje aanschouwde, kreeg ze spijt van haar brutaal optreden: ze veranderde het dode lichaam in een spin en ze droeg haar op verder te weven... tot in eeuwigheid.

    09-05-2022 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (1 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    08-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 7

    7. Erichthonios.

     

    Erichtonios was een van de eerste koningen van Athene. Een drietal waren er hem voorafgegaan, maar Erichthonios wordt beschouwd als de echte stamvader van de Atheners. Zijn ontstaan is merkwaardig. Het is een verhaal dat we situeren op de Akropolis lang voordat Athena tot schutsgodin van de stad werd gekozen, ten nadele van Poseidon. Het begint met de lelijke kreupele god Hephaistos, die vrijwel bij geen enkele vrouw terecht kon om zijn sexuele drift te bevredigen. En bij de godin Athena was hij al helemaal aan het verkeerde adres. Athena had immers gezworen maagd te blijven. Toen Hephaistos zijn zuster – zoals wij eerder gezien hebben was Athena hooguit zijn halfzuster – wilde verkrachten bleek echter dat zij allerminst een katje was om zonder handschoenen aan te pakken. Ze ontworstelde zich uit zijn greep en verkocht hem een dermate krachtige stamp tegen de onderbuik dat alle lust tot verdere toenadering hem ontvlood. Het zaad van Hephaistos was bij dit incident terechtgekomen in de aarde, zeg maar in de schoot van moeder Gaia. Het kind dat Gaia baarde had een slangenstaart: het was Erichthonios. Ze schonk dit kind aan Athena: deze laatste wás het immers voor wie Hephaistos – de vader – het kind had bedoeld. Athena stopte de pasgeborene in een mandje en ze gaf het aan de drie dochters van de allereerste koning van de stad, Kekrops. Deze drie dochters kregen als opdracht over het kind te waken, zonder dat ze evenwel het deksel van het mandje mochten oplichten en het kind aanschouwen. Maar, nieuwsgierig als vrouwen zijn, ze deden het toch... En óf ze geschrokken waren: ze zagen een kind met een kronkelend slangenlichaam. Schreeuwend van angst renden ze naar de rand van de Akropolis en sprongen de afgrond in, hun dood tegemoet.

    Athena was ondertussen bezig een enorm rotsblok naar de Akropolis te zeulen, ter versterking, toen haar toenmalige lievelingsvogel, de kraai, haar de ongehoorzaamheid van Kekropsÿ dochters kwam melden. In haar verontwaardiging liet zij het blok vallen, aan de rand van de stad: het werd later de Lykabettos-heuvel, twee keer zo hoog als de Akropolis zelf. Ze vervloekte de kraai, die het onheil had gemeld. De vogel moest zijn witte veren inruilen voor zwarte en zijn zoetgevooisde stem voor een vervelend gekras. Ze koos nu voor een andere vogel, de uil, en ze verbood de kraai en zijn nakomelingen nog ooit de Akropolis te betreden. En dat is waarom wij nooit kraaien zien op de Akropolis...

    Athena moeide zich nu verder met de opvoeding van Erichthonios. Met veel tederheid bracht ze hem op, alsof het haar bloedeigen kind was. En dat kind zou later koning worden in Athene. Te zijner ere bouwden de Atheners een mooie tempel op de Akropolis, bovenop de plaats waar Poseidon in zijn woede de grond met zijn drietand had gespleten. Vlak naast deze tempel – het Erechteion – was het dat Athena haar olijfboom plantte. De inwoners van Athene zijn overigens te allen tijde fier geweest op hun "autochtone" afkomst, uit de schoot van Gaia, uit de eigen roodkleurige Attische grond, in tegenstelling tot de stamvaders van de andere grote Griekse steden, die meestal inwijkelingen waren van buiten de grenzen van hun land. Het moge nu ook duidelijk zijn waarom ook de god Hephaistos een heel bijzondere verering genoot in Athene. Zo werd er een prachtige tempel gebouwd aan de overzijde van de agora – gezien vanuit de Akropolis – te zijner ere, een tempel die tot op heden nog goed bewaard is en nog steeds fraai oogt.

    De beroemdste van Erichthonios' afstammelingen is Theseus, één van de grootste helden uit de klassieke Griekse mythologie. We zullen het er nog uitgebreid over hebben.

     


    08-05-2022 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (1 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    07-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 6

    6. Athena, opgestegen uit het hoofd van Zeus.

     

    Zoals reeds gezegd, de meeste van Zeus' kinderen waren buitenechtelijk, "bastaards" dus. Zo ook zijn meestgeliefde dochter, Athena. Wie was nu de moeder van Athena? Het is een op zijn minst bizar verhaal.

    Zeus had zijn nicht Metis "liefdevol benaderd", diezelfde Metis die hem het toverdrankje bezorgd had waarmee hij zijn zusters en broeders verlost had uit de maag van zijn schrokkige vader Kronos. Over die verhouding tussen de oppergod en de wijze titanes zijn weinig details bekend. We weten dat Metis zwanger werd en, zwanger zijnde, ruzie kreeg met Zeus. Het moet een hoogoplopende ruzie geweest zijn, want ziehier, kort en goed, hoe die afliep: Zeus vrat zijn zwangere nicht op met huid en haar...

    Maar de vertering verliep slecht. De "maaltijd" bleef zwaar op de maag liggen. Zeus voelde zich kotsmisselijk. Het leek of er iets opsteeg uit zijn maag in de richting van zijn hoofd. Het liep uit op een razende hoofdpijn. Zijn hoofd zwol en stond letterlijk op barsten. De enige die hem van die ondraaglijke pijn kon verlossen, was zijn zoon Hephaistos. We weten uit het vorige verhaal dat het vaderschap van Hephaistos erg twijfelachtig was en ook Zeus had serieuze twijfels omtrent dat vaderschap. En al was hun verhouding niet al te best, toch ontbood Zeus de god van de smeden en smeekte hem zijn hoofd te klieven met een bijl. En Hephaistos, zij het met enige tegenzin, kweet zich vakkundig van die taak. En ziet: uit het hoofd van Zeus steeg een volwassen vrouwspersoon op, fier rechtop, gehelmd en geharnast, met lans en schild. Het was Athena. Metis mag als haar moeder beschouwd worden – heeft ooit een man leven geschonken zonder toedoen van een vrouw? – en van Metis had Athena het verstand en de vindingrijkheid.

    Ze was de schutspatrones van de Griekse hoofdstad Athene. Ook de god Poseidon begeerde die titel. Er werd overeengekomen dat die eer zou te beurt vallen aan de godheid die de stad het nuttigste geschenk zou aanbieden. Poseidon schonk de stad een paard en liet daarenboven een zoetwaterbron ontspringen. Athena schonk een olijfboom, die ze plantte op de Akropolis – die boom staat er heden nog, in de nabijheid van het Erechteion. De bevolking koos voor Athena. Poseidon voelde zich vernederd door die keuze en in zijn woede stootte hij vanuit de zee zijn machtige drietand doorheen het aardoppervlak. Wie heden ten dage de Akropolis van Athene bestijgt en een bezoek brengt aan het Erechteion, kan daar nog steeds de scheur in de aardbodem zien die Poseidon teweeggebracht heeft.

    Op een kwade dag doodde Athena, tijdens een vriendschappelijk gevecht, per ongeluk, haar vriendin Pallas, een dochter van Poseidons zoon Triton. Athena maakte een beeld van haar dode vriendin (het palladium) en ze voegde Pallas' naam aan de hare toe: Pallas Athena.

    Behalve godin van de wijsheid, de wetenschappen en de schone kunsten werd Athena ook godin van de krijgskunst genoemd. Toch was zij bijlange niet zo oorlogszuchtig als haar halfbroer, de god Ares. Wee echter degene die het met haar aan de stok kreeg. Daarover meer in een volgend verhaal.

     


    07-05-2022 om 08:34 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    06-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 5

    5. Ares.

     

    Hij was de god van de oorlog en één van de weinige kinderen die voortgesproten waren uit het huwelijk van het oppergodenpaar Zeus en Hera – de overgrote meerderheid van Zeus’ kinderen waren buitenechtelijk. Ares had weliswaar een knap voorkomen, toch werd hij  vrijwel door niemand geliefd, noch door goden noch door mensen, zelfs niet door zijn eigen ouders. En dat hoeft in feite geen verwondering te wekken. Ares was een gewetenloze, bloeddorstige god. Hij wordt ook beschreven als laf en dom. Wat een contrast met de godin Athena, die toch ook bekend staat als de godin van de oorlog! Deze laatste was algemeen geliefd en werd door vrijwel iedereen geëerd. Als Athena ten strijde trok was dat steeds “voor de goede zaak”. Ares daarentegen hield van de oorlog om de oorlog zelf, om het gevecht, het bloedvergieten, het doden. Alleen de goden van de onderwereld, Hades en zijn echtgenote Persephone, stonden op goede voet met hem: was hij immers niet een opperbeste “leverancier”? Of toch, er was ook nog Eris, de godin van de twist, met wie hij het goed kon vinden. Vaak stuurde hij er haar op uit om ergens tweedracht en twist te zaaien onder goden of mensen, zodat het uitliep op oorlog, waar Ares voortdurend naar verlangde. Een voorbeeld van zo een door Eris uitgelokte strijd, is de oorlog van Troje, waar de Grieken het opnamen tegen de Trojanen. Ares kon het niet laten zelf aan de strijd deel te nemen. Daar stond hij op zeker ogenblik oog in oog met Diomedes, één van de grootste Griekse krijgers. Het bekwam hem slecht, want hij werd zwaar getroffen door de speer van Diomedes, al moeten we hierbij vermelden dat de godin Athena Diomedes bijstond in de strijd. Ares’ verwonding zou voor iedere sterveling dodelijk geweest zijn, maar goden kunnen nu eenmaal niet sterven. Pijn lijden doen ze wel. En óf Ares pijn leed! Hij stootte een geschreeuw uit, zo luid dat het doordrong tot op de top van de Olympos, de woonplaats van de goden. Ares ontvluchtte de strijd, ging klagen bij zijn vader Zeus en verzocht hem iemand opdracht te geven zijn wonde te verzorgen. Maar Zeus toonde geen medelijden, hij verweet hem zijn wreedheid, zijn onmenselijkheid, en zei dat hij zijn wonden maar zelf moest verzorgen.

    Niet alleen zijn vader Zeus en zijn halfzuster Athena spelden hem vaak de les. Ook met zijn tante Demeter leefde hij voortdurend in onmin. Demeter, die bijzonder begaan was met ’s mensen welzijn en met hun gezondheid, ijverde voor de vrede. Ares verweet haar dat zij de mensen aanzette tot een leven zonder oorlog, terwijl het zoveel mooier was op het slagveld te sneuvelen in de volle kracht der jaren, dan op ver gevorderde leeftijd te sterven als een eenzame en afgeleefde grijsaard.

    Hoe onsympathiek de oorlogsgod voor de dag kwam, toch dient het gezegd dat menige vrouw - sterfelijke of onsterfelijke - viel voor de charmes die hij ongetwijfeld bezat en dan bedoel ik hiermee de stoere lichaamsbouw. Het meest bekend is zijn relatie met Aphrodite, de godin van de liefde. Met Ares had Aphrodite één van haar meest bekende verhoudingen, een buitenechtelijke weliswaar. Zij was immers gehuwd, zij het onder dwang van Zeus, met de lelijke en kreupele god Hephaistos, met wie zij uiteindelijk nooit het bed heeft gedeeld. De zonnegod Helios bracht de god van de smeedkunst op de hoogte van de overspelige verhouding van zijn echtgenote. Hierop smeedde Hephaistos een onzichtbaar net dat hij boven het bed hing waar Ares en Aphrodite de liefde bedreven. En jawel, te gepasten tijde kwam het net naar beneden en beiden zaten als ratten in de val. Hephaistos riep toen alle goden van de Olympos bijeen en liet hen getuige zijn van Aphrodites ontrouw. De goden vonden het hele geval erg grappig. “Ik wou wel best met Ares ruilen” flapte Poseidon er uit. Voor de betrapte geliefden was het echter al bij al een vernederende toestand. Toen Hephaistos vond dat zij genoeg geboet hadden bevrijdde hij hen. Beschaamd vluchtten ze weg, Ares naar Thracië, Aphrodite naar Cyprus.

    Een aantal kinderen zijn gesproten uit Ares’ verhouding met Aphrodite. Vermelden we: Eros, Harmonia, Deimos en Phobos. Deze laatste twee zouden Ares later steeds vergezellen tijdens zijn krijgstochten. Eros is het bekende engelachtig gevleugeld kereltje dat met zijn gouden pijltjes het liefdesvuur bij de getroffene aanwakkert. Harmonia tenslotte trouwde met de eerste Thebaanse koning, Kadmos. Zij werd alzo de stammoeder van het roemrijke geslacht van Thebe waartoe ook Oidipous behoort.

    Hoe krijgshaftig Ares er ook uitzag en hoe strijdlustig hij ook was, menigmaal moest hij het in de strijd afleggen. Zo kreeg hij eens een flink pak rammel van de held Herakles. Ook tegen de godin Athena bleek hij niet opgewassen. Ook niet tegen de twee buitenechtelijke zonen van Poseidon, de tweeling Otos en Ephialtes. Deze laatsten zetten hem zelfs gevangen: een jaar lang zat Ares aldus opgesloten in een metalen kooi, waarin hij zich nauwelijks kon bewegen. Dat jaar was een jaar van vrede: nergens in Griekenland werd er oorlog gevoerd, nergens kletterden de wapens. En hoewel Zeus vond dat zijn gewelddadige zoon een lesje kon gebruiken, toch vond hij het na dat ene jaar welletjes. Hij stuurde zijn zoon, de god Hermes, er op uit om de gekooide Ares te zoeken en hem te bevrijden. Hij is per slot van rekening je halfbroer, sprak Zeus, en daarenboven kan een oorlog af en toe geen kwaad, want als de mensen niet langer lijden houden ze op de goden te gehoorzamen…

    Zoals ik al zei: Ares was niet geliefd en zo goed als nergens werd hij vereerd. Ter ere van Ares bestaat er in Griekenland geen enkele tempel of heiligdom van betekenis. De meest bekende aan Ares gewijde plaats is misschien de areopagos, een heilige heuvel in Athene, op een boogscheut van de Akropolis. Hier werd in de klassieke tijd in ’t openbaar recht gesproken. De eerste die er voor het tribunaal moest verschijnen was Ares zelf. Hij had namelijk de zoon van Poseidon gedood omdat deze zijn dochter zou verkracht hebben. De verkrachting kon niet bewezen worden, maar het tegendeel evenmin: Ares werd vrijgesproken.

    06-05-2022 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    05-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 4

    4. Hephaistos.

     

    Zelf schonk Hera haar man maar weinig kinderen: drie, hooguit vijf. De drie waarover iedereen het eens is, zijn Ares, de oorlogsgod, Eileithyia, de godin van de geboorte, en Hebe, de godin van de jeugd. Sommigen beschouwen ook Eris, de godin van de twist, als een kind van het oppergodenpaar. En dan is er Hephaistos. Hera baarde hem, tot daar is iedereen het erover eens. Maar geregeld wordt aangenomen dat Hera hem bij zichzelf verwekt heeft, zonder tussenkomst van haar echtgenoot noch van enig ander mannelijk wezen: een soort revanche voor de vele buitenechtelijke kinderen van Zeus. Hoe ze het klaargespeeld heeft, blijft een duistere zaak. Maar Hephaistos was aartslelijk en ontgoocheld wierp Hera haar pasgeboren zoon in de zee, alwaar hij door de zeenimfen Thetis en Eurynome werd opgenomen en grootgebracht. Ze deden de kleine Hephaistos in de leer bij de dwerg Kedalion, bij wie hij zich bekwaamde in de smeedkunst, een vak waarin hij een onvoorstelbare bekwaamheid bereikte. Om zich te wreken op zijn moeder smeedde hij een gouden zetel die hij naar de Olympos liet brengen als geschenk voor Hera. Eenmaal gezeten, sloten onzichtbare klemmen zich om haar lichaam, zodat de godin gevangen was. De god Dionysos kon Hephaistos er uiteindelijk toe overhalen zijn moeder te bevrijden, nadat hij hem dronken had gemaakt met wijn. Hephaistos eiste en bekwam hiervoor de hand van de bevalligste onder de godinnen, Aphrodite. Zijn wrok tegenover Hera was nu over: voortaan zou hij zelfs haar verdediger worden. Toen Zeus op een dag, gekweld door haar eeuwig gezeur over zijn ontrouw, zijn vrouw als straf aan een gouden ketting liet bengelen tussen hemel en aarde, met aan elke voet een zwaar metalen aambeeld, verloste Hephaistos haar uit deze netelige positie. Daarop werd hij echter door de vertoornde Zeus uit de hemel gestampt en hij plofte neer op het eiland Lemnos: hij hield er kreupele onderste ledematen aan over. Aan handigheid had hij evenwel niets ingeboet en op Lemnos richtte hij een smidse in, waar hij de mooiste juwelen, wapenrustingen, meubelen, instrumenten en dergelijke vervaardigde. Eén van zijn beroemdste werken is de schitterende wapenrusting – de mooiste die ooit gemaakt werd – die Achilles droeg toen hij de grootste Trojaanse held Hektor dodelijk verwondde.

    Hoe kunstzinnig hij ook mocht wezen, het boterde niet tussen Aphrodite en de lelijke wanstaltige Hephaistos, en dat laat zich raden. Er wordt zelfs beweerd dat hij zijn bloedmooie echtgenote nooit heeft mogen aanraken. Ze waren niet te tellen, de liefdesavonturen van de overspelige liefdesgodin. Geleidelijk schikte Hephaistos zich in zijn lot van ´hoorndrager¡. Eén keer heeft hij zich behoorlijk kwaad gemaakt op één van Aphrodites minnaars. Dat vertellen we in het volgend verhaal.

    Waarom Hephaistos speciaal vereerd werd in de Griekse hoofdstad Athene, vertellen we eveneens in één van de volgende verhalen.

    05-05-2022 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    04-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 3

    3. Hera.

     

    Zeus nam zijn jongste zuster Hera tot echtgenote. Een incestueus huwelijk. Maar wat wilt u: veel keuze was er niet, als hij enigszins binnen zijn stand wilde trouwen. Of het een goed huwelijk was? Ach… We kunnen alvast zeggen dat het huwelijk stand gehouden heeft. Met de nodige echtelijke twisten, zoals die in de beste families voorkomen. Al namen de twisten tussen de oppergod en de oppergodin wel vaak heel grote proporties aan, goddelijke proporties. Oorzaak van het voortdurend gekrakeel en de vaak slaande ruzies: de grenzeloze ontrouw van Zeus. Talrijk zijn de vrouwelijke wezens tot wie hij toenadering zocht: godinnen, halfgodinnen en sterfelijke vrouwen. En al even talrijk zijn de kinderen die Zeus, de “albevruchter” daarbij verwekte. Hera had de handen vol met het voortdurend bespioneren van haar echtgenoot en vaak legde zij hem het vuur aan de schenen. Alles tevergeefs. Ze koelde haar woede ook op de geliefden van Zeus en op de bastaards die hij bij hen had verwekt: soms werden ze tot het einde van hun dagen door haar achtervolgd en gekweld.

    Hera mag dan van alle Griekse godinnen misschien niet de populairste en meest vereerde geweest zijn, ze was alleszins de hoogste in rang. Ze was immers de echtgenote van de oppergod. Toen ze met Zeus in het huwelijk trad kreeg ze als bruidscadeau van haar grootmoeder Gaia een gouden appelboom. Ze plantte de boom in haar eigen tuin, die zich bevond op de hellingen van het Atlasgebergte, dat is aan de westelijke kant van de wereld, waar ’s avonds de door paarden getrokken zonnewagen van de god Helios op de aarde nederdaalt en waar de weiden zich bevinden waar de onmetelijke kudden koeien en schapen van Atlas grazen. De dochters van Atlas, de Hesperiden, stalen op een dag de gouden vruchten van de appelboom. Toen Hera dat in de gaten kreeg plaatste ze een draak – hij had honderd koppen en heette Ladon – in de buurt van de boom om hem te bewaken. Later zou de draak gedood worden door Herakles tijdens de uitvoering van één van zijn beroemde twaalf werken: de gouden appelen uit Hera’s tuin naar koning Eurystheus van Mykene brengen.

    Ja zeker, Hera was een jaloerse echtgenote. Maar laten we eerlijk zijn: had zij er niet alle redenen toe? En het dient gezegd: nooit ofte nimmer is ze zelf ontrouw geweest. Ze bleef alles in het werk stellen om haar huwelijk te redden en om haar man te behagen. Soms leende ze de gordel van Aphrodite, waarmee ze zich dan omgordde om bij Zeus hartstocht op te wekken. En jaarlijks nam ze een bad in de Kanathosbron in haar geliefde Argolis, waardoor ze haar maagdelijkheid hernieuwde, met als doel het haar man naar de zin te maken. Hij van zijn kant was maar zelden lief voor haar.

    Hera was, zoals reeds gezegd, niet de populairste onder de godinnen. Ze stond niettemin in hoog aanzien in Argolis, alwaar zij vereerd werd in een prachtig heiligdom, het Heraion. In dit heiligdom is het nu volgend verhaal te situeren. De bejaarde priesteres van Hera begaf zich dagelijks naar het heiligdom in een wagen, getrokken door twee ossen. Toen, op een dag, de ossen ziek waren, spanden haar beide zonen, Kleobis en Biton, zichzelf voor de wagen en brachten zo hun moeder naar het Heraion. Dankbaar en fier bracht de priesteres hiervan relaas uit bij de godin en ze vroeg haar een mooie beloning voor haar zonen, voor zoveel gedienstigheid. En ziet, de godin liet beide jongelingen terstond dood ter aarde neervallen. Want, zo sprak de godin, de dood is het mooiste geschenk dat de mens kan te beurt vallen! Zijn ’s goden wegen ondoorgrondelijk? De prachtige meer dan levensgrote beelden van Kleobis en Biton zijn heden ten dage te bewonderen in het museum van Delphi.

    Ook op het eiland Samos was Hera onmiskenbaar de nummer één en ook nog op andere plaatsen werd ze vereerd. Niet in het minst op de heilige grond van Olympia. Daar had ze een tempel, ouder dan die van Zeus. Te harer ere werden daar Spelen gehouden, de Heraiën,  uitsluitend bestemd voor vrouwen. Maagden, naar men zegt.

    04-05-2022 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    03-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 2

    2. Zeus.

     

    In het vorig verhaal heb ik verteld hoe Kronos, de jongste van de twaalf kinderen van Ouranos, zijn vader uit de hemel stootte, na hem zwaar verminkt te hebben, en zich alzo de hemelse troon toe-eigende. Kronos bevrijdde zijn broeders en zusters, de Titanen, die door hun vader Ouranos diep in de schoot van de aarde waren begraven. Met één van hen, zijn zuster Rhea, huwde hij en hij verwekte bij haar zes kinderen: drie dochters (Demeter, Hestia en Hera) en drie zonen (Hades, Poseidon en Zeus). De voorspelling van zijn vader indachtig, bibberde Kronos bij de gedachte dat één van zijn kinderen hem op zijn beurt van de troon zou stoten. Daarom gebood hij zijn echtgenote hem ieder kind direct na de geboorte te overhandigen opdat hij het zou kunnen verslinden. Vijf kinderen werden alzo door hun vader verorberd. Toen echter de jongste zoon, Zeus, geboren werd, misleidde Rhea haar echtgenoot door hem in plaats van het kind een in luiers gewikkelde steen aan te bieden. Kronos merkte het verschil niet en verslond de steen. De kleine Zeus werd door zijn moeder in veiligheid gebracht op het eiland Kreta. Op de berg Ida, op Kreta, woonden nimfen, samen met een goddelijke geit, Amaltheia. De nimfen waren ontstaan uit de bloeddruppels van de verminkte Ouranos, waar ze op de grond neergevallen waren. Amaltheia was ontstaan uit de vereniging van twee Titanen, de god Okeanos en de godin Tethys. De nimfen hadden, hoog op de berg Ida, een wiegje klaargezet voor de kleine Zeus. Ze voedden het kind met de melk van Amaltheia. Zeus groeide snel. Als kleuter stoeide hij met de nimfen en met Amaltheia. Op een dag brak, tijdens het spel, één van de hoorns van de geit af. Zeus vulde daarop de hoorn met korenaren en vruchten en allerhande kostbaarheden. Hij schonk de hoorn aan Tyche, eveneens een dochter van Okeanos en Tethys, een zuster dus van Amaltheia. De Romeinen gaven Tyche de naam Fortuna, de godin van het geluk. De hoorn draagt de naam “cornucopia”, de Hoorn des Overvloeds: de hoorn schenkt de houder ervan alles wat zijn hartje lust.

    Groot en krachtig geworden, begaf Zeus zich naar zijn vader en liet hem een braakverwekkende drank drinken, die hij had gekregen van zijn wijze nicht Metis, nóg een dochter van Okeanos. Kronos braakte meteen de vijf verslonden kinderen uit. Met zijn broeders Hades en Poseidon bond Zeus nu de strijd aan tegen Kronos en de andere Titanen. Eerst had hij de honderdarmige reuzen en de Cyclopen, die nog steeds onder de aardkorst zuchtten, bevrijd en tot zijn bondgenoten gemaakt. De strijd was lang en hevig, een “titanenstrijd”. De drie broeders wonnen het pleit en de overwonnen Titanen werden voor eeuwig naar de tartaros verbannen. Hades, Poseidon en Zeus verdeelden nu het heelal onder elkander. Hades kreeg de onderwereld toegewezen. Poseidon werd de heerser over de oceanen en de zeeën. Zeus zelf nam de heerschappij waar over de hemel en de aarde. Nog één groot obstakel viel er voor Zeus te overwinnen: eerst diende hij nog Typhon te verslaan, een immens vuurspuwend monster met honderd drakenkoppen – Typhon was een zoon van Gaia, door Tartaros bij haar verwekt. Na een moeilijke strijd won Zeus het pleit, nadat hij erin geslaagd was Typhon te verpletteren onder een eiland dat hij uit de zee had opgevist: Sicilië. Nog steeds spuwt het monster vuur…

    Met hun drie zusters vestigden Zeus en Poseidon zich op de hoge Olymposberg in het noordoosten van Griekenland. Hades bracht voortaan het grootste deel van zijn tijd door in de onderwereld.

    03-05-2022 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (1 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    02-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Verhaal nummer 1.

    1Uit het schuim van de zee.

     

    Aan de oorsprong der tijden, een eeuwigheid geleden dus, was het heelal gevuld met een ongeordende dode oermassa, de chaos. Daarnaast was er ook nog een bezielende kracht, die structuur en leven bracht in de chaos. Die kracht wordt ´eros¡ genoemd, niet te verwarren met het goddelijk pijlen schietend gevleugeld zoontje van de liefdesgodin Aphrodite. Chaos en Eros verdienen dat wij ze met een hoofdletter schrijven: het waren de eerste godheden, de oergoden. Door de vereniging met Eros ontstonden uit de oermassa: Ouranos (de hemel), Gaia (de aarde) en Tartaros (de hel), alsook Thanatos (de dood), Hypnos (de slaap), Eris (de godin van de twist) en Nemesis (de godin van de wrekende rechtvaardigheid). Ouranos verbond zich in liefde met Gaia en verwekte bij haar vele reusachtige kinderen. Drie onder hen, de Hekatoncheiren, hadden honderd armen en vijftig koppen, drie anderen waren Cyclopen, reuzen met slechts één oog, midden hun enorm voorhoofd. Zowel de Honderdarmigen als de Cyclopen werden door hun allesbehalve liefhebbende vader in de Tartaros geworpen. Slecht ook verging het de twaalf andere kinderen, de Titanen. Ouranos begroef hen diep onder de aardbodem, opdat zij nooit het zonlicht zouden aanschouwen. Het Noodlot had hem immers voorspeld dat één van zijn kinderen hem de heerschappij over de hemel zou ontnemen…

    Maar Gaia, bedroefd over het lot van haar kinderen, bevrijdde haar jongste spruit, Kronos. Ze bracht het staal voort en maakte er een sikkel van die ze de knaap ter hand stelde. Op aanraden van zijn moeder overviel de zoon zijn vader in de slaap, op ÿt ogenblik dat hij, naar sommigen beweren, betrekking had met Gaia. Kronos hieuw Ouranos de geslachtsorganen af en wierp ze ver weg in de zee. En waar het zaad van Ouranos zich vermengde met het zeewater begon dit laatste te schuimen en uit het schuim kwam een onbeschrijflijk mooi en lieftallig wezen te voorschijn, Aphrodite, de godin van de liefde, een kind van de Hemel en van de Zee. Met krachtige hand stiet Kronos nu de ontmande Ouranos uit de hemel, niet zonder dat deze hem vervloekt had en hem hetzelfde lot had voorspeld als hijzelf zijn vader had aangedaan. Nog te vermelden dat de Giganten (enorme reuzen), de Erinyen (de wraakgodinnen) en de Oreaden (bergnimfen) ontstaan zijn, waar de bloeddruppels van Ouranos op de aarde (Gaia) zijn neergevallen.

    De golven tilden Aphrodite zachtjes op en vleiden haar neer in een reusachtige schelp die haar, aangedreven door een zacht briesje, alover de rustige zee, naar Cyprus bracht, het eiland dat voor altijd zou fungeren als haar thuishaven. Toen haar sierlijk lichaam in contact kwam met de bodem van het eiland, ontsproot heerlijk groen gras onder haar tere voetjes, overal waar zij die neerzette, en boterbloempjes en madeliefjes begonnen t' allen kante te bloeien, en vogeltjes begonnen alom te zingen, een ode aan de schepping. Zo en niet anders is Aphrodite ontstaan, de godin van de liefde, die de Romeinen Venus noemden. Ze is dus niet de dochter van Zeus, zoals sommigen beweren, maar ze is ouder dan Zeus, al geniet ze de eeuwige jeugd. Ze heeft haar plaats gekregen onder de twaalf Olympische goden en van allen is zij steeds de mooiste en de meest begerenswaardige gebleven. Door de tijden heen werd zij door dichters en beeldhouwers bezongen en bejubeld en door de beste kunstschilders vereeuwigd: Aphrodite, de godin die eenieder bekoorde en voor wie de zinnelijke liefde het hoogste goed was. Wie afkerig stond tegenover die liefde werd door haar vaak wreed gestraft. Ze beloonde wie haar eerde. Zo was er op Cyprus een beeldhouwer, Pygmalion, die een levensgroot marmeren beeld maakte van de godin. Hij werd verliefd op het beeld en nam het iedere avond mee in zijn bed. Aphrodite bracht het beeld tot leven. Pygmalion noemde zijn geliefde Galathea. Ze leefden gelukkig en ze hadden een zoon, Paphos, die zijn naam gaf aan Aphrodites meest geliefde stad op Cyprus. 

    02-05-2022 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    01-05-2022
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Griekse mythologie in 136 verhalen




    Op deze site vindt u, vanaf morgen, iedere dag, gedurende 136 dagen, een verhaal uit het boek

     Griekse mythologie in 136 verhalen

    01-05-2022 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    31-12-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Het uitgebreid horoscoopverhaal...

    Speciaal voor de lezers van De Druivelaar:
    In 2012 vindt u hier, de 20e van elke maand, het uitgebreid mythologisch verhaal omtrent het sterrenbeeld van de maand.

    31-12-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (11 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    27-12-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.EINDEJAARSGESCHENK.

    Uit het schuim (van de zee) (2011), 402 pag.,

    de Griekse mythologie in 136 verhalen (geïllustreerd)

    Een perfect eindejaarsgeschenk voor uw cultuurminnende  familieleden, vrienden en kennissen.

    Vanaf 1.1.2012 is het boek enkel nog te verkrijgen bij de auteur (prijs 18,95 euro).
    Bestellen via tel. 056.215944  of  via mail  kvansteenbrugge@gmail.com.
    Voor leveringen in België worden geen verzendkosten aangerekend.
    Vermelden indien u een gesigneerd exemplaar wenst.
    Levering binnen de drie dagen.

    27-12-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (13 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    28-09-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Recensie.
    Het boek "Uit het schuim van de zee" (Griekse mythologie in 136 verhalen) valt blijkbaar in goede aarde. Een uitgebreide en meer dan hartverwarmende recensie staat te lezen op (klik hier) www.bloggen.be/tisallemaiet/archief.php?ID=1359842 .
    Hier alvast een uittreksel:

    Uit het schuim van de zee.

    Dit is het boek dat ik al in mijn jeugd koortsachtig zocht tot in de rommeligste boekenwinkels, op gezellige oude markten en hoog in het gebinte van ontelbare bibliotheken. Gij zult het niet vinden, zo klonk het t' allen kante, het boek dat gij zoekt, moet immers nog geschreven worden!

    Dit hier is die ene, vaak vergeten peiler van de twee pilaren waarop de ganse westerse beschaving rust. Want naast het monotheïstische christendom dat sinds tweeduizend jaar de wereld overspoelde, is dit die andere en nog veel oudere bron, met wel duizend goden en evenveel verhalen: mysterieus en meer dan sprookjesachtig, maar o zo verklarend als wij díe vragen áchter de vragen stellen zoals bij uitstek kinderen dat doen. Hoe zijn wij uit de chaos voortgekomen? Waarom verbeeldt onze achillespees de kwetsbaarheid? Kan een man een kind baren uit zijn hoofd of uit een van zijn dijen?

    (hier volgt een bespreking van de eerste 21 verhalen)

    Maar hiermee werd de beknopte inhoud van slechts de eerste eenentwintig van de in totaal honderdzesendertig verhalen weergegeven. Ze bestrijken een kleine vierhonderd bladzijden en worden aangevuld met een vooral voor oningewijden bijzonder welkome, overzichtelijke genealogie en ook een uitgebreid trefwoordenregister. De tekst wordt verlucht door grappige pentekeningen van de grafische kunstenaar en cartoonist Kurt Vangheluwe. Het boek ligt vlot in de hand met zijn plooibare doch stevige kaft, de bladspiegel oogt fraai en ook lettertype en lettergrootte komen de leesbaarheid zeer ten goede. Een kanjer dan toch, een unicum in de Nederlandse taal en niet van de eerste de beste, een onschatbare rijkdom aan culturele bagage met eeuwigheidswaarde. Over pakweg driehonderd jaar zal men dit boek nog lezen in Vlaanderen en in Nederland, en zonder te overdrijven: als een boek het verdient om vertaald te worden, dan wel deze prachtige parel.

    28-09-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (11 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    27-09-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar 27.9.2010.



    Voor een uitgebreid verhaal over Oidipous klik hier op www.bloggen.be/dzeus/archief.php?ID=23 en op www.bloggen.be/dzeus/archief.php?ID=24 .

    27-09-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    13-09-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar 13.9.2010.


    Voor een meer uitgebreid verhaal over de geboorte van Dionysos: klik hier op www.bloggen.be/dzeus/archief.php?ID=12

    13-09-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    08-09-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Lee(s/r)boek over de Griekse mythologie.
    Mededeling van de uitgever: het boek verschijnt op 25 juli a.s.!
    Laat het nu nog een week later wezen...



    08-09-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (11 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    26-08-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Vragen over de Danaïden.

     

    De laatste dagen hebben zeker een dozijn mensen mij aangeklampt met vragen omtrent het verhaal over “Het vat der Danaïden” op het blaadje van “De Druivelaar” van 17 augustus. Sommigen noemden mijn verhaal zeer onvolledig. Ze houden ongetwijfeld geen rekening met de beperktheid van de mij toegemeten ruimte: een half paginaatje van zo’n scheurblaadje…

    De vragen zijn drieërlei: 1° waarom heeft die ene Danaïde haar echtgenoot gespaard? 2° wat is er nadien met haar en haar echtgenoot gebeurd? 3° zijn haar negenenveertig zussen direct na hun misdaad naar de onderwereld verhuisd? Welnu,

    1°/ Die ene Danaïde was Hypermnestra. De haar toegewezen echtgenoot was Lynkeus. Omdat Lynkeus haar tijdens de huwelijksnacht had gerespecteerd en haar haar maagdelijkheid had laten bewaren, waarvoor ze hem zeer erkentelijk was, kon ze het niet over haar hart krijgen hem te doden. Ze hielp hem daarenboven het land uit te vluchten.

    2°/ Danaos, was woedend om het verraad van zijn dochter en wilde haar doden, maar uiteindelijk zag hij daar toch van af. Lynkeus echter keerde enige tijd later terug naar Argos om de moord op zijn broeders te wreken. Hij doodde Danaos, eigende zich het koningschap van Argos toe, en trouwde met Hypermnestra. Het koningspaar kreeg een onovertroffen roemrijk nageslacht. Hun achterkleindochter Danaë werd de moeder van de held Perseus: de vader was niemand minder dan de oppergod Zeus, himself. En nóg roemruchter was de zoon van Perseus’ kleindochter Alkmene: Herakles, de grootste held die ooit op aarde heeft geleefd. Ook hier was Zeus de vader! Overigens waren Lynkeus en Hypermnestra zelf reeds nazaten van Zeus. Zij waren immers allebei kleinkinderen van Belos, die samen met zijn tweelingsbroer Agenor gesproten was uit de vereniging van de god Poseidon met Lybia. Deze was een kleindochter van Zeus en Io, u weet wel, die later door Zeus zelf in een koe werd veranderd.

    3°/ De Danaïden zijn niét direct naar de onderwereld verbannen. In de eerste dagen na de misdaad organiseerde hun vader Danaos een hardloopwedstrijd voor trouwlustige mannen, met als inzet de hand van zijn negenenveertig dochters: de winnaar van de wedstrijd mocht het eerst kiezen, daarna de tweede, en zo verder. Aanvankelijk kwamen maar weinig deelnemers opdagen, bang als zij waren dat ze het lot van hun voorgangers zouden ondergaan. Een paar dagen later organiseerde Danaos een nieuwe loopkoers: nu waren er wel voldoende deelnemers, omdat ondertussen bekend was dat de anderen de huwelijksnacht hadden overleefd. Zo zijn alle Danaïden uiteindelijk nog “aan de man geraakt”. Na hun dood, eenmaal in de onderwereld, was de lol er evenwel volkomen af.

    Onlangs heb ik gelezen dat er heden ten dage in Argos nog jaarlijks een “huwelijkswedloop” gehouden wordt…

    26-08-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    17-08-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar 17.8.2010.


    Voor het uitgebreid verhaal over het vat der Danaïden + een prachtige tekening van Jan bauwens: klik hier op  www.bloggen.be/dzeus/archief.php?ID=25 en op www.bloggen.be/dzeus/archief.php?ID=26 

    17-08-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    02-08-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar 2.8.2010



    Er is een zetfout geslopen in bovenstaande tekst. Er moet staan: "...smeekte zij de oppergod om hem de onsterfelijkheid te schenken". 

    Meer over Tithonos en Eos: klik hier op 
    www.bloggen.be/dzeus/archief.php?ID=151129

    02-08-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    26-07-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Een voorsmaakje.

    Dit is een van de 17 tekeningen, van de hand van Kurt Vangheluwe, uit het boek “Uit het schuim van de zee” (400 pag.) dat rond deze tijd verschijnt. Deze tekening is een illustratie bij verhaal nr. 15 (zie op deze blog nr. 12 d.d. 25/6/2007). Ino, dochter van Kadmos, wordt achtervolgd door haar woedende echtgenoot Athamas. Deze is verbolgen omdat Ino de kinderen van zijn eerste echtgenote, de godin Nephele, ten onrechte heeft laten offeren (zie het offeraltaar met de bijl op de tekening). Maar de kinderen zijn ontsnapt op de rug van een vliegende ram  met een gouden vacht (hier met vleugels afgebeeld). Nephele wordt duizelig en zal naar beneden storten maar Phrixos zal veilig aan land komen in een ver land, waar hij de ram zal offeren aan de god Ares en waar de gouden vacht aan een boom zal gehangen worden, bewaakt door een vervaarlijke draak. Ino, met haar spartelend zoontje Melikertes in de armen zal van een hoge rots in zee storten. Beiden zijn dood, maar worden door de goden tot de goddelijke rang verheven. Het dode lichaam van Melikertes wordt door een dolfijn aan wal gebracht (al lijkt de knaap op de tekening springlevend...)



    26-07-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (11 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    11-07-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Aangenaam geschrokken.
    De laatste drukproef (de zesde!) is OK bevonden. Het wachten is nu nog op de definitieve uitgave. Ondertussen ben ik wel (aangenaam) geschrokken van een recensie van Jan Bauwens. Wenst u ook even aangenaam te schrikken, klik dan hier:  www.bloggen.be/portretten/archief.php?ID=1243371

    11-07-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (7 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    09-06-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.We werken aan het boek!

    Beste lezer,

    We zijn aangeland in Epidauros, de plaats aan de oostkust van Argolis, waar het mooiste en best bewaarde Grieks theater uit de oudheid zich bevindt, alsook het heiligdom van Asklepios, de god van de geneeskunde. Hier is ook een stadion en dat is een ideale plaats om weer eens “Spelen” te houden. Hoe dat allemaal verlopen is, vertellen wij u ná de grote vakantie. We houden het nu inderdaad zo lang voor bekeken. De ervaring heeft ons geleerd dat deze blog tijdens de examenperiode en de daaropvolgende vakantie toch al veel minder frequent bezocht wordt dan tijdens de rest van het jaar. Daarenboven kunnen wij de aldus vrij gekomen tijd goed gebruiken om te werken aan  “Het schuim van de zee”, een boek waarmee we in een “logische opeenvolging” van 136 verhalen en 17 ludieke tekeningen een vrij volledig overzicht trachten te geven van de Griekse mythologie. Wij hopen dat het vrij lijvig boek (ongeveer  400 pagina’s) rond het begin van het schooljaar in de boekenwinkels zal liggen en dat het een standaardwerk mag worden voor alle humaniorastudenten en voor allen die geïnteresseerd zijn in de antieke cultuur. Tijdens de komende weken houden wij u op de hoogte betreffende de vorderingen die gemaakt zijn omtrent het boek.

    09-06-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (6 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    14-05-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.UIT HET SCHUIM VAN DE ZEE.

    Er is de laatste weken hard gewerkt aan het boek "Uit het schuim van de zee" (de Griekse mythologie in 136 verhalen). Hier een ontwerp voor de cover (voor- en achterkant) van het boek, dat waarschijnlijk zal verschijnen tijdens de grote vakantie. Hierbij ook één van de 17 verhalen uit het boek, die op een ludieke manier geïllustreerd zijn door de talentrijke Vlaamse illustrator-cartoonist Kurt Vangheluwe.  







    (uittreksel uit "Het schuim van de zee)

    8. Arachne.

     

    Athena, godin van de wijsheid en de wetenschappen, was een “bijna” perfecte godheid. Zij schonk de mensheid allerlei nuttige werktuigen: de ploeg is er één van, en het weefgetouw. En zij leerde de mensen de kunst van het weven. Toch had ze ook haar kleine kantjes...

    Nooit is Athena verliefd geweest, nimmer heeft zij kinderen gebaard. Wie haar naaktheid aanschouwd had, hetzij met opzet, hetzij per ongeluk, strafte ze met blindheid. Dat ervaarde een sterveling, Teiresias, die haar verraste terwijl ze zich baadde. Ze ontnam hem het licht uit zijn ogen. Doch achteraf kreeg ze daar spijt van en ter compensatie schonk zij hem de gave van de helderziendheid en de voorspelling, een gave die hij ook na zijn dood mocht behouden in de onderwereld. Er is evenwel een ander verhaal over de beroemde ziener Teiresias, hoe hij blind werd en de gave van de profetie kreeg, maar dat vertel ik  een andere keer.

    Zoals alle goden wenste ook Athena naar waarde geëerd te worden. Als ze zich op dat gebied te kort gedaan voelde, kon ze vaak meedogenloos uit de hoek komen. Ziehier wat Arachne is overkomen. Zij was een meisje uit de streek van Miletos in Klein-Azië. Als kind reeds had Arachne een buitengewone aanleg voor kunst. Athena zelf bemoeide zich met haar opvoeding en leerde haar de fijnste knepen van de weefkunst. Weldra was het meisje in staat, naar sommigen beweren, om mooiere stukken te weven dan Athena zelf, en alom werd zij geprezen vanwege haar kunst. Maar de roem steeg haar naar het hoofd en ze begon hoogmoedig te worden: menselijke “hybris”, die de goden verafschuwen. Aan al wie het horen wilde, vertelde ze dat ze Athena ver overtrof in de kunst van het weven. Ze ontkende daarenboven dat ze ook maar iets van de godin geleerd had. Ze beweerde dat ze alles uit zichzelf kon. Toen Athena dat vernam, ging ze bij Arachne op bezoek, vermomd als een oud vrouwtje. Ze probeerde Arachne tot nederigheid te bewegen en haar wat meer eerbied en dankbaarheid te doen betuigen jegens haar leermeesteres en jegens de goden. Maar Arachne riep uit in al haar hoogmoed:

    - Laat ze zich dan met mij meten, als ze durft, uw godin. Laten we beiden een weefstuk maken, opdat iedereen kan oordelen hoezeer ik haar overtref. 

    Daarop legde Athena, uitermate ontstemd, haar vermomming af en zij ging met Arachne de wedstrijd aan om ’t mooiste weefstuk. Arachne weefde een kunstwerk dat de goden voorstelde op de Olympos. Het bleek van zo’n perfectie te zijn dat de prestatie onmogelijk kon geëvenaard, laat staan verbeterd worden. En Athena, verre van toe te geven dat het meisje iets onovertrefbaars had gemaakt, beschimpte het werk van Arachne, zeggende dat ze de goden had afgebeeld in onzedige houdingen en dat het werk allerminst getuigde van eerbied voor de goden. Ze scheurde het werk aan flarden en dreigend liep ze op Arachne toe. Deze werd plots bevangen door een panische angst en ze vluchtte naar haar vaders atelier, alwaar ze zich met een touw ophing aan een balk. Toen Athena het levenloze lichaam van het meisje aanschouwde, kreeg ze spijt van haar brutaal optreden: ze veranderde het dode lichaam in een spin en ze droeg haar op verder te weven... tot in eeuwigheid.

    14-05-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    05-04-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar 5.4.2010.
    °



    Voor  een meer uitgebreid verhaal over Arachne: zie op deze blog, verhaal nr 6, d.d. 4.6.2007.

    05-04-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    22-03-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar 22.3.2010.

    °



    22-03-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    08-03-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar 8.3.2010




    Hoe Adonis door de jaloerse god Ares gedood werd hebt u reeds kunnen lezen op deze blog d.d. 24.3.2008 in het verhaal over "Ares" (vakantieverhaal). Voor het volledig verhaal over Adonis: klik hier op  www.bloggen.be/dzeus/archief.php?ID=840990

    08-03-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    22-02-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar 22.2.2010
    Niet alles, maar toch héél véél, over Sisyphos kunt u lezen op deze blog d.d. 10.3.2008 en 14.3.2008 (verhalen nrs. 72 en 73)

    22-02-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    08-02-2021
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar 8.2.2010.



     
    Meer over Tantalos kunt u lezen op deze blog, d.d. 9.7.2007: nr.16 Tantalos.

    08-02-2021 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    31-12-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Twee sabbatjaren



    Dit was, voorlopig, mijn laatste maandelijks verhaaltje op De Druivelaar. Na vijf jaar Druivelaarverhaaltjes neem ik nu een sabbatjaar - wat zeg ik? twéé sabbatjaren! Maar in 2023  ben ik er terug (bij leven en welzijn, natuurlijk) met de twaalf werken van Herakles: eentje per maand dus...

    Ondertussen blijf ik wel actief op de blogs:

    1/ www.bloggen.be/dzeus: beschouwingen over de Spelen in de klassieke oudheid;

    2/ www.bloggen.be/mythos: de Griekse mythologie in 136 verhalen (in "min of meer" chronologische volgorde). Een drietal verhalen per week zal ruim volstaan om klaar te zijn tegen het einde van komend jaar. Het zijn de verhalen uit het boek "Uit het schuim van de zee" dat verscheen in 2010 en een paar herdrukken heeft gekend en dat vorig jaar is verschenen onder een andere en nieuwe naam: "De Griekse mythologie in 136 verhalen".


    Kris Vansteenbrugge, www.bloggen.be/pierpont


    31-12-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    30-12-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De wondermooie mythe van Eros (Amor) en Psyche
    Marc kon het niet laten het wondermooi beeld "Amor en Psyche" van Canova  ten tonele te brengen. En dát vraagt enige toelichting. Daarom dit ontroerend verhaal, het laatste uit mijn boek "De Griekse mythologie in 136 verhalen"...

    Er was eens een koning die drie mooie dochters had. De oudste twee waren gewoon mooi. Maar de jongste, Psyche, was nog véél mooier. Woorden schieten tekort om haar schoonheid te beschrijven. De mensen noemden haar schoonheid "goddelijk" en van heinde en verre kwamen zij de jonge prinses bewonderen. Die bewondering was als een soort verering, die doorgaans alleen goden te beurt valt. En al durfde niemand het openlijk zeggen, men vond dat zij Aphrodite, de godin van de liefde, in schoonheid overtrof. En dat wekte in niet geringe mate de afgunst op van de godin. Ze besloot zich te wreken...
    Aphrodite riep haar zoon Eros bij zich en gaf hem de opdracht de prinses zodanig te bewerken met zijn liefdespijlen dat zij verliefd werd op een lelijk monster. Eros, die zijn moeder zeer gehoorzaam was, begaf zich naar het paleis van Psyche's vader, doch toen hij daar het mooie meisje zag, werd hij dermate ontroerd door haar verblindende schoonheid, dat hij begon te beven over al zijn leden en zich hierbij verwondde aan zijn eigen pijlen. Eros stond weldra in lichterlaaie voor de prinses en hetgeen zijn moeder hem had opgedragen kon hij nu niet meer gedaan krijgen. Hij besefte dat een romance met een sterfelijk wezen voor hem niet weggelegd was – Aphrodite zou dat nooit goedkeuren! – en tegelijkertijd kon hij zich niet verzoenen met de gedachte dat een ander dit wondermooi wezentje de zijne zou mogen noemen. Daarom bewerkstelligde hij dat nooit een man haar ten huwelijk zou vragen.
    Toen nu de beide zusters van Psyche reeds lang de prins hunner dromen gevonden hadden, was nog niemand de hand van onze mooie prinses komen vragen. Alle jonge koningszoons bewonderden haar wel, maar niemand kwam haar ten huwelijk vragen. Durfden ze niet? Het verdroot haar ouders zeer en daarom besloten ze het orakel van Apollo in Delphi te raadplegen. Maar Eros was hen vóór: hij had een plan! Hij kocht de hogepriesters van Delphi om, opdat ze zouden verklaren dat het de wil van de god was om Psyche te brengen naar de top van een hoge rots aan de rand van de zee en haar daar alleen achter te laten. Alleen door zo te handelen zou zij een geschikte echtgenoot vinden. En alles geschiedde zoals Eros het had gepland. Zeer tegen hun zin, maar om aan de wens van de god te voldoen, brachten Psyche's ouders hun dochter naar de top van de rots. Gedwee bleef ze daar alleen achter, omdat ze ervan overtuigd was dat de goden het beste met haar voorhadden...
    En toen kwam Zephyros, de Westenwind. Hij nam Psyche mee naar een veraf gelegen kasteel, dat zich in het midden van een groot bos bevond. In het kasteel was alles van een ongekende pracht en praal: goud en marmer en de kostelijkste houtsoorten. In de kamer waar Zephyros haar had gebracht straalde het daglicht ongehinderd naar binnen en er speelde een hemelse muziek. Er stond een tafel, die gedekt was met de heerlijkste spijzen, en een uitnodigend zacht bed. Haar hongerige maag knaagde en vol vertrouwen in de afloop van dit avontuur ging ze aan tafel en toen ze helemaal verzadigd was, ging ze liggen op het donzig bed, in de hoop dat er nu weldra een knappe jonge man zou komen om haar het hof te maken. En dat zou gebeuren...
    Het duurde weliswaar een tijdje en het was al donker toen iemand de kamer van het paleis binnenkwam. Zo donker was het reeds dat zij zelfs geen vage gestalte van de bezoeker kon waarnemen. Hij begaf zich naar het bed en vleide zich naast haar neer. En hij raakte haar aan, streelde haar schouders en haar dijen, kuste haar en fluisterde haar zachte lieve woordjes in het oor. Psyche was hierdoor in een opperste staat van verrukking en ofschoon zij haar aanbidder niet kon zien, toch was zij er zeker van dat het een héél knappe jongeling was die daar naast haar lag en met haar zo teder de liefde bedreef. Zij beantwoordde zijn liefde volkomen. Toen zij hem evenwel vroeg haar zijn naam te noemen, gaf hij haar ten antwoord:
    - Mijn naam moet voor jou verborgen blijven, noch mag je mij ooit aanschouwen. Als deze regel overtreden wordt, zal aan onze liefde een bruusk einde komen!
    Deze woorden stemden Psyche verdrietig. Hoe gaarne had ze haar minnaar bij klaarlichte dag aanschouwd... Haar nachten waren heerlijk, in de armen van haar minnaar, maar telkens als ze 's ochtends wakker werd, was hij verdwenen en bij dage verveelde zij zich in haar gouden paleis. Nooit zag ze nog iemand. Ze miste vooral het gezelschap van haar beide zusters. Ze vroeg haar geliefde of ze haar zusters mocht zien, want dat ze anders zou wegkwijnen van verdriet. Hij stond het toe, met tegenzin, want hij was bang dat zij Psyche zouden uitvragen over de identiteit van haar geliefde. Hij verzocht Zephyros de zusters te halen. Dezen waren niet weinig verrast toen zij het paleis binnentraden, waar Psyche nu vertoefde: het was honderd keer mooier en kostbaarder dan dat van hun eigen vader. Toen Psyche hun vertelde dat zij daar verbleef met een jonge knappe minnaar, die ze evenwel nog nooit bij klaarlichte dag had gezien en wiens naam ze niet eens kende, werden de twee zusters achterdochtig.
    - Hoe kan je weten dat hij jong en knap is, vroegen ze, als je hem nog nooit hebt gezien. Het zou best wel een monster kunnen zijn, waarmee jij argeloos het bed deelt. Waarom anders zou hij zich niet kenbaar maken en zich niet aan jou willen vertonen? Misschien vermoordt hij jou wel, op een dag...
    Waren hun woorden ingegeven door bezorgdheid om hun zus, of door jaloezie, of door beide? In Psyche's hart was er alvast twijfel ontstaan en toen haar zusters weggingen vroeg ze hun wat er haar te doen stond.
    - Wij zullen er samen eens over nadenken, zeiden ze, en als we een oplossing denken gevonden te hebben, komen we spoedig terug.
    En ze kwamen terug, een paar weken later. Ze brachten een olielamp mee en een dolk.
    - 's Nachts moet je hem bespieden, in 't licht van deze olielamp, zeiden ze. En als hij inderdaad een monster blijkt te zijn, moet je deze dolk in zijn borstkas planten, recht in zijn hart.
    Psyche gruwelde bij de gedachte. En met de onzekerheid kon zij niet leven. En de volgende nacht, toen Eros, na een heerlijk liefdesspel, in diepe slaap was verzonken, ontstak ze haar olielamp en hield die boven het lichaam van haar minnaar. En wat zag zij? Ze kon haar ogen niet geloven: een knappe jonge man, nog mooier dan ze zich hem in haar stoutste dromen had durven voorstellen. Zo groot was haar opwinding dat ze begon te beven over al haar leden en dat ze gloeiende olie morste op de schouder van haar geliefde. Met een door merg en been snijdende schreeuw van pijn schoot deze wakker. Groot was zijn afschuw toen hij zijn beminde zag met in de ene hand de brandende olielamp en in de andere hand… de dolk. Huilend van de pijn vluchtte hij het paleis uit. Psyche besefte dat hij nooit meer zou terugkeren. Toch rende ze hem nog achterna, in de pikdonkere nacht. Ze riep om vergiffenis en ze hoorde hem antwoorden:
    - Als je het zo nodig weten wil: ik ben Eros, de zoon van Aphrodite. Hier eindigt onze liefde: liefde zonder vertrouwen kan immers niet gedijen. Nooit keer ik nog bij jou terug.
    Ze was zijn spoor bijster. Verdwaasd bleef ze doorlopen. Ze nam zich voor haar geliefde te blijven zoeken, ofschoon ze wist dat het allemaal tevergeefs zou zijn. Als hij tenminste maar kon begrijpen hoe groot haar liefde was, en hoe immens haar verdriet! Nu smeekte ze de goden om haar behulpzaam te zijn, maar geen die het aandurfde gevolg te geven aan haar bede: zozeer vreesden zij in ongenade te zullen vallen bij Aphrodite. Ten einde raad besloot Psyche zich te wenden tot de liefdesgodin zelf: de haat van de godin jegens haar kon toch niet eeuwig blijven duren, zo dacht ze, en tenslotte was Aphrodite de moeder van Eros. En wie weet zou zij dáár de geliefde niet terugvinden...
    En wat was er ondertussen geworden van Eros? Hij had een lelijke brandwonde en daarmee was hij naar zijn moeder gevlucht. Maar toen deze vernam wat er precies gebeurd was, ontstak ze in woede en ze weigerde de wonde te verzorgen. Ze sloot haar zoon zelfs op in een duistere kamer, alwaar hij zijn pijn moest verbijten.
    Aphrodite was niet weinig verbaasd toen Psyche haar paleis binnenkwam. Haar woede was geenszins bekoeld. Ze beschuldigde het meisje van hoogmoed en onbeschaamdheid en ze slingerde haar naar het hoofd dat ze lelijk was en onuitstaanbaar en dat nimmermeer een man op haar verliefd zou worden, tenzij...
    Aphrodite zag haar kans schoon om zich op Psyche te wreken, en ze zou het doen op zoÿn manier dat ze er zelf veel plezier aan kon beleven.
    - ...tenzij gij blijk kunt geven van onderdanigheid en noeste ijver, eigenschappen die echtgenoten zozeer op prijs stellen. Luister daarom goed naar de opdracht die ik u zal geven en breng die tot een goed einde, binnen de vierentwintig uur.
    - Ik zal mijn best doen om de taak die gij mij opdraagt naar best vermogen te vervullen, antwoordde Psyche onderdanig.
    Maar de taak bleek onmogelijk te zijn. De godin gaf haar een grote zak met allerlei graantjes en korreltjes, allemaal door elkaar gemengd: tarwekorrels, gerstekorrels, rijstkorrels en nog andere. De opdracht luidde: sorteer alle korrels volgens soort.
    Geen mogelijke opdracht voor een mens. Maar misschien niet voor een mier? Eén mier? Met vele honderden, met duizenden kwamen ze Psyche ter hulp. Toen de dag ten einde was, was de klus al lang geklaard. Aphrodite kon haar ogen niet geloven.
    - Dat werk hebt gij niet alléén verricht, zei ze. Morgen geef ik u een andere opdracht.
    In afwachting van die volgende opdracht werd Psyche opgesloten in een kamer, alwaar zij op de grond diende te slapen. Om haar honger te stillen kreeg zij slechts een homp brood. De volgende ochtend droeg Aphrodite haar op een hoeveelheid wol te gaan plukken van een kudde wilde schapen met gouden vacht, die weidden in een bosje, beneden aan de rivier. Toen zij in de buurt van de gouden schapen kwam, durfde zij de dieren niet benaderen. Toen hoorde ze een zacht stemmetje. Het was een kleine rozelaar die tot haar sprak:
    - Wacht hier tot de avond. Dan begeven de schapen zich doorheen de braamstruiken naar het water om hun dorst te lessen. Telkenmale blijft er dan wat van hun gouden wol hangen aan de struiken. Niets is zo gemakkelijk als die wol er te gaan afplukken.
    Psyche bracht de gouden wol naar Aphrodite. Maar ook nu was de godin niet tevreden en ze beweerde dat iemand haar geholpen had bij het vervullen van de opdracht. Ze had nog een derde, héél moeilijke opdracht in petto.
    - Ziet gij ginder die hoge rots? En ziet gij het zwarte water dat van die rots als een waterval naar beneden dondert? Het is het water dat de rivier van de onderwereld voedt, de Styx. Vul deze kruik met het water en breng het mij.
    Met geen mogelijkheid zou Psyche er in slagen de hoge glibberige rots te beklimmen. Maar weer daagde hulp op, deze keer onder de vorm van een arend. De vogel nam de kruik in zijn bek en vloog naar te top van de rots alwaar hij het water opving en het terugbracht bij Psyche. Maar ook nu was Aphrodite nog niet tevreden. En ze had nog een ultieme opdracht achter de hand. Daarvoor diende Psyche zich te begeven naar de onderwereld, een plaats waarvan nooit een sterveling was teruggekeerd, een paar van de allergrootste helden niet te na gesproken...
    En ziehier hoe de opdracht luidde:
    - Daal neder in de Hades en vraag aan de godin Persephone, tevens koningin van de onderwereld, of zij een kleine hoeveelheid van haar schoonheid wil meegeven, ten behoeve van haar halfzuster Aphrodite, wier schoonheid tanende is door het leed dat haar werd aangedaan door haar zoon Eros.
    Aphrodite lachte in haar vuist. Nooit zou Psyche de onderwereld bereiken, laat staan er levend van terugkeren. En nooit zou Persephone een deel van haar schoonheid afstaan, en zeker niet aan Aphrodite! Dat besefte ook Psyche en moedeloos en door slaap overmand vleide zij zich neer aan de voet van een oude toren. En ziet, de toren kwam tot leven en nodigde haar uit naar binnen te gaan. Er stond een tafel met daarop een kaart, een zilveren muntstuk – een obool – en ... een taart. Ze hoorde een stem die haar toesprak:
    - De kaart zal u de toegang tonen tot de dodenrivier die leidt naar de onderwereld. Daar zal Charon u opwachten. Overhandig hem de obool en hij zal u tot bij de poort van de onderwereld brengen, alwaar Kerberos, de vreselijke hellehond met de drie koppen, de wacht houdt. Voor hem is de taart bedoeld. Zet ze hem voor en terwijl hij zich daaraan te goed doet moet ge naar binnen glippen. Verder komt ge als vanzelf bij de troon van Persephone.
    Alles verliep zoals de toren haar voorzegd had. Persephone overhandigde het meisje een klein zilveren doosje dat, zo vertrouwde de godin van de onderwereld haar toe, een schoonheidselixir bevatte, en dat zij in geen geval mocht openmaken, aangezien het alleen voor Aphrodite bestemd was. Psyche dankte nederig en, sneller dan ze gekomen was, verliet ze de onderwereld en begaf zich op weg naar Aphrodite. Maar onderweg bekroop haar de nieuwsgierigheid, een nieuwsgierigheid waaraan ze niet kon weerstaan: wát precies zat er in het doosje? Per slot van rekening kon ze zelf ook wel een beetje extra schoonheid gebruiken, want de ellendige gebeurtenissen van de laatste dagen hadden haar op dat gebied zeker geen goed gedaan. Met een kloppend hart opende ze het doosje: het leek volkomen leeg! Er kwam alleen een bedwelmende geur uit, waardoor Psyche onmiddellijk in een diepe slaap viel. Zo lag ze daar, aan de kant van de weg...
    En Eros? Zijn wonde was reeds gedeeltelijk hersteld en ongezien was hij erin geslaagd te ontsnappen uit de ka-mer waar zijn moeder hem gevangen hield. De lichamelijke pijn was nu over, maar in de plaats was er nu de knagende hartepijn om het verlies van zijn geliefde. Nu zijn geheim uitgelekt was bij zijn moeder, weerhield niets er hem nog van om naar Psyche op zoek te gaan. En hij vond haar... slapend langs een verlaten weg. Hij wekte haar met een prik van één van zijn pijlen. Nu was hun beider geluk door geen mensenhand te beschrijven.
    - Niets of niemand zal onze liefde nog in de weg staan, zo sprak Eros vastberaden. Breng het doosje naar mijn moeder. Ondertussen begeef ik mij naar de hoge Olympos en ik zal er de oppergod van onze liefde op de hoogte brengen.
    Toen Zeus Eros aanhoord had, sprak hij:
    - Vaak heb je mij gekweld en schande over mij gebracht met je liefdespijltjes. Door jouw schuld ben ik gedwongen geweest mijzelf te veranderen in een zwaan, een stier, ja zelfs in een gouden regen. Mijn prestige heb jij, o zo menigmaal, door het slijk gesleurd en vaak heb je mij de woede van Hera op de hals gehaald! En toch, mijn lieve jongen, kan ik niet boos zijn op jou. Telkens weer laat ik mij door jou vertederen. Daarom geef ik je mijn zegen. En omdat ik weet dat je moeder Aphrodite geen sterfelijke echtgenote aan je zijde wenst, verhef ik je geliefde Psyche hierbij tot de goddelijke rang.
    Als dat geen gelukkig einde is!

    30-12-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (7 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    29-12-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Het hol van Pluto: de (kunst)historicus spreekt.

    De schaking van Proserpina door Pluto.


    Eindelijk nog eens een onderwerp waarbij beeldhouwwerken de overhand nemen op schilderijen.

    In Rome bevinden zich talloze kunstwerken van wereldfaam en de beeldhouwwerken tronen er in overvloed. Michelangelo is zeker de bekendste, ook door zijn schilderijen, maar Bernini moet niet onderdoen inzake genialiteit.

    Gian Lorenzo Bernini (1598-1680) was een barok architect, schilder en beeldhouwer met een uitzonderlijk talent. Als architect ontwierp en realiseerde hij o.a. de gedraaide zuilen in het Capitool van de St. Pietersbasiliek. Paus Paulus VI was zó onder de indruk van zijn kunnen dat hij in hem de nieuwe Michelangelo (1475-1564) zag.



    Een van zijn vroege werken, hij was toen amper 23 jaar, is de 'Schaking (verkrachting) van Proserpina', waarin reeds zijn uitzonderlijk meesterschap zichtbaar blijkt. Het werk bevindt zich in het museum van de Villa Borghese. De gaafheid van de beeldengroep in cararamarmer, de bijna levensechte uitbeelding van de krachtpatser Pluto en de radeloosheid van Proserpina die zich uit zijn houdgreep tracht te bevrijden zijn subliem uit het massieve blok marmer gehaald.



    Fenomenaal, vergeef mij wanneer ik te lyrisch word, is de uitbeelding van de manier waarop Pluto's vingers in de mollige vormen van het arme kind grijpen. Michelangelo zei al dat hij geen beeld creëerde maar enkel schepsels bevrijdde uit blokken steen. Zo foutloos als zijn grote voorganger deed het ook Bernini.



    Een van de vele werken die het technisch-sculpturaal meesterschap van Bernini ten overvloede illustreren is de 'Gezegende Ludovica Albertoni' (1674). Het bevindt zich in de kerk van San Francisco a Ripa te Rome. Toegegeven, de extase van de stervende in mystieke verbinding met God en de drapering van haar kleed zijn meer dan pompeus, telkens echter blijkt de onovertroffen virtuositeit van uitvoering.



    Terwijl wij nu toch in Rome zijn loont het de moeite een werk van Antonio Canova (1757-1822) in de Villa Borghese te gaan bewonderen, nl. de 'Paulina Borghese'. Zij was de tweede zus van Napoleon Bonaparte, nogal frivool van aard en gehuwd met een telg van de beroemde familie Borghese. Haar echtgenoot gaf Canova de opdracht zijn vrouw, die gold als een notoire schoonheid, te portretteren. Canova beeldde haar uit als een halfnaakte sensuele 'Venus Victrix'.


    Canova's beelden zijn neoclassicistisch, technisch volmaakt, waarbij hij streeft naar een ideaalbeeld, en stralen een zekere sensuele tederheid en zachtheid uit, soms over het randje van sentimentaliteit, bv. in zijn 'Amor en Psyche' (1794-99) dat te zien is in de Hermitage te St. Petersburg.



    --- Marc Van Hoye ---

    29-12-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    27-12-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar goes classic (XII)





    Pluto is de Latijnse naam van Hades, de god van de onderwereld en broer van de oppergod Zeus. Hades werd verliefd op Persephone, de dochter van zijn zuster Demeter. Hij vroeg Zeus met haar te mogen huwen. Zeus durfde zijn oudere broer geen afwijzend antwoord te geven, maar anderzijds durfde hij zich de woede van zijn zuster Demeter niet op de hals halen. Het lag natuurlijk in de bedoeling van Hades om Persephone mee te nemen naar de onderwereld, om er samen met hem te regeren over de doden. Demeter was al te zeer aan haar dochter gehecht. Zeus probeerde zich uit de slag te trekken met: ik zeg niet ja, ik zeg niet nee... Hades interpreteerde dit antwoord als zijnde positief en op een zomerse dag ontvoerde hij het meisje met geweld, toen zij wandelde op een weide in de buurt van de stad Eleusis - al zou dat op vele andere plaatsen kunnen gebeurd zijn, als men er verschillende schrijvers op naleest.   

    Demeter was uitzinnig van verdriet. Dolend liep ze door de velden op zoek naar haar dochter. Negen dagen lang weigerde ze te eten en te drinken. De tiende dag zocht ze onderdak bij de koning van Eleusis. 's Konings zoon, Triptolemos, had vernomen dat op een naburige weide een meisje was geschaakt door een geweldenaar in een door vurige zwarte paarden getrokken wagen. Daarna was de aarde opengescheurd en had het hele gespan verzwolgen. Toen Triptolemos dit verhaal vertelde, rees bij Demeter reeds het zwaar vermoeden dat Hades de hand had in de hele affaire. Ze ontbood Hermes en vroeg hem haar naar Helios te brengen. Helios is de zonnegod, de zoon van de titaan Hyperion en de titanes Theia. Helios ziet álles en tegenover Demeter verklaarde hij dat haar dochter inderdaad door Hades was geroofd. Demeter eiste nu een onderhoud met Zeus: hij moest er maar voor zorgen dat ze haar dochter terugkreeg. Zeus wendde al zijn diplomatie aan bij Hades. Helaas! Ze had reeds van de granaatappel gegeten die de terugkeer uit het rijk der doden in principe onmogelijk maakt. Het zag er naar uit dat Demeter het verlies van haar dochter nooit te boven zou komen. Haar droefheid was eindeloos, en met haar treurde de hele natuur. De gewassen groeiden niet meer, alles verdorde. Zo kon het niet blijven duren. Zeus ging nog eens serieus praten met Hades en uiteindelijk werd er een compromis bereikt. Persephone zou een deel van het jaar bij haar moeder mogen doorbrengen, doch het andere deel van het jaar moest zij doorbrengen in de onderwereld aan de zijde van Hades, haar gemaal. Groot was de vreugde van Demeter bij het weerzien van haar dochter. De natuur leefde weer helemaal op, alles werd weer groen: 't was lente. Maar onverbiddelijk kwam telkenjare de dag dat Persephone weer naar de onderwereld moest terugkeren: dat was op het einde van de zomer. Nu kwam er weer droefenis over Demeter en over de aardse gewassen die zij onder haar hoede had genomen. De natuur maakte zich op voor een sombere en dorre winter, die duurde tot de terugkeer van Persephone, tot de lente weer in 't land kwam.

    Dit mythologisch verhaal ligt aan de basis van de Eleusinische mysteriën, die eeuwenlang gevierd werden in het oude Griekenland. Het waren geheimzinnige en uitbundige feesten, die in het teken stonden van de eeuwigdurende cyclus van leven en dood in de natuur en waarbij de jonge meisjes en knapen ingewijd werden in de mysteries van het leven. In Eleusis kan men heden ten dage de ruïnes bezoeken van dit heiligdom van Demeter. Daar ligt ook het hol van Pluto (Latijnse naam van Hades), zijnde een hol in een rots, waarlangs Persephone van de aarde verdween in de grijpgrage armen van de god van de onderwereld.

    Nog dit. Demeter was dankbaar tegenover prins Triptolemos omdat hij haar de nuttige tip had gegeven die tot de ontvoerder van haar dochter had geleid. Ze leerde hem de kunst van de akkerbouw. Dank zij Triptolemos heeft die kunst zich dan verspreid over de mensheid.


    Het hol van Pluto in Eleusis (foto d.d. 30/7/1994, tijdens Grijslokes Olympiade)


    27-12-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    30-11-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Een bacchanaal: de (kunst)historicus spreekt...

    De Hermes (met de kleine Dionysos op de arm) van Praxiteles: twee afbeeldingen van hetzelfde beeldhouwwerk:


    Het 'echte' werk, met de onvermijdelijke verminkingen. Heel jammer dat Hermes' rechter arm op zo'n rare plaats is afgebroken. Het stáát gewoon niet. Beter ware de arm bijna helemaal gamputeerd, net zoals zijn nochtans bescheiden* uitwendig geslachtsdeel (*De oude Grieken beschouwden dit als beschaafder).. 



    In een poging tot reconstructie zien we Hermes een druiventros tonen aan de kleine Dionysios. Hij heeft ook zijn pietje terug. 



    De Bacchus ofte Dionysos van Caravaggio (Michelangelo Merisi da Caravaggio, 1571-1610) olie op doek (1596), 95 x 85cm, bevindt zich in het het museum Uffizi te Florence. Van de meesterlijke uitvoering van dit en andere werken van Caravaggio, hoef ik niemand te overtuigen.

    Voor de beschrijving van de woelige levensloop van dit enfant terrible uit de Barokperiode verwijs ik naar het artikel betreffende de 'Medusa' in de blog van 30 sept 2018.
    Gewoonlijk wordt Bacchus dronken voorgesteld, dansend tussen Saters en andere feestvierenden. Hier zien we een dromerige of halfbeschonken jongeling in een sensueel aandoende scene. Een zekere homo-erotiek valt niet te ontkennen. Het model zou een zelfportret van de jonge Caravaggio kunnen zijn of van zijn zéér (!) geliefde model. Jongensliefde was in die tijd een vrij aanvaard gegeven. Ook zijn opdrachtgever, de kardinaal del Monte, had zelf een voorliefde voor (koor)knapen….
    De afgehakte hoofden op de schilderijen 'David en Goliath' en 'Salome met het hoofd van Johannes de Doper' zijn vermoedelijk zelfportetten van deze kleurrijke artist op latere leeftijd.


    De 'Bacchus en de drinkers' of 'Het feest van Bacchus' van Velazquez (Diego Rodriguez de Silva y Velazquez, 1599-1660) olie op doek 165 x 225cm, dateert van 1628-1629 en bevindt zich in het Prado van Madrid. Het werd in opdracht van koning Philips IV van Spanje voor een ereloon van 100 ducaten vervaardigd. (Het betrof waarschijnlijk gouden ducaten met een huidige waarde van rond de 500 € voor een Hollandse ducaat.)

    De god Bacchus wordt omringd door wijndrinkende boeren in de kledij van die tijd. De halfnaakte Bacchus zelf valt op door zijn veel lichtere huid en de kledij van klassieke mythische figuren. Bacchus voorziet de boeren van wijn en lijkt ook de toeschouwer uit te nodigen tot meevieren.
    Van een zeer gelijkaardige opzet is Velazquez'  schilderij 'Apollo bezoekt de smidse van Hephaistos' (Zie de blog van 28 febr 2018) waarin Apollo eveneens opvalt door zijn lichtere huidskleur en zijn kledij tussen de werkers in de smidse met getaande huid en hun eenvoudige werkplunje, Hephaistos incluis.

    -- Marc Van Hoye --


    30-11-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (6 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    21-11-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar goes classic (XI)


    Dionysos (Bacchus voor de Romeinen) was een zoon van Semele en Zeus. Semele was de dochter van Kadmos, koning van Thebe, en Harmonia. Zeus liet zijn oog vallen op de mooie maagd Semele. Hij benaderde haar in de gedaante van een knappe jonge man en hij had geslachtelijke omgang met haar. In alle oprechtheid vertelde hij haar dat hij niemand minder was dan de oppergod Zeus, in menselijke gedaante. Semele dacht dat haar geliefde slechts een grapje maakte, maar diep in haar binnenste knaagde toch de twijfel. Ze vertelde alles aan haar zusters, die het verhaal belachelijk vonden. Ze zeiden: als hij werkelijk Zeus is, dat hij zich dan eens vertone in zijn goddelijke gedaante, al is het maar één enkele keer. En toen de jongeman haar weer benaderde en haar volop zijn liefde betuigde, zwoer hij in een onbezonnen ogenblik, dat hij haar, als bewijs van zijn liefde, alles zou geven wat zij maar wilde. Zij wenste maar één ding: dat hij zich, al was het maar één enkele keer, aan haar zou vertonen in zijn goddelijke gedaante, in zijn schitterend gewaad, met staf en bliksem en al. Zeus was niet weinig geschrokken door die wens. Hij wist immers dat geen enkele sterveling de aanblik van de oppergod in zijn ware gedaante kon doorstaan. Hij smeekte haar een andere wens te doen. Maar Semele bleef vastbesloten en wat Zeus plechtig beloofd had, daaraan moest hij nu voldoen. Hij deed nog zó zijn best om zijn geliefde een vreselijk lot te besparen: hij haalde zijn minst schitterende kleed uit de kast en uit de kist waarin hij zijn bliksems bewaarde, diepte hij zijn allerkleinste bliksempje op... Alles tevergeefs. Toen Semele de oppergod in al zijn glorie aanschouwde, vatten haar lijf en leden vuur en smeulend ging zij ten onder. En op dat ogenblik realiseerde Zeus zich dat zij zijn kind droeg. Hij riep zijn trouwe zoon Hermes ter hulp en gebood hem de ongeboren vrucht via een keizersnede uit de buik van de moeder te halen. Daarna liet Zeus de foetus bij zichzelf inplanten in het losmazig weefsel aan de binnenkant van de dij, om hem daar verder te laten groeien: een ingreep waar de hedendaagse chirurgen een punt kunnen aan zuigen. Toen de tijd van voldragenheid gekomen was, verloste Hermes zijn vader Zeus van een zoon, Dionysos, die aldus ten tweede male werd geboren. Hermes nam het kind Dionysos op de linker arm en hij hield het een tros druiven voor. De beeldhouwer Praxiteles heeft dit toneeltje op onnavolgbare wijze in beeld gebracht: de "Hermes van Praxiteles", het mooiste beeldhouwwerk dat ooit werd voortgebracht, is te bezichtigen in het archeologisch museum van Olympia. Hermes bracht vervolgens deze jongste spruit van Zeus naar een veilig oord, waar hij door nimfen opgevoed en bewaakt werd. Want de woede van Hera richtte zich naar alle bastaardkinderen die uit de talloze misstappen van haar echtgenoot voortsproten.

    Dit goddelijk kind zou weldra een echte god worden, de god van de wijn en de goede sier. Hij was de dertiende onder de Olympische goden, maar toen de godin van de haard, Hestia, de meest bescheidene van alle hoge godinnen, zich terugtrok, waren ze op de Olympos weer met zijn twaalven...

    Vijf nimfen namen de opvoeding van de jonge Dionysos waar. Ze voedden hem met honing en andere zoete spijzen. Mogelijk hieraan te wijten zijn de blonde lokken en de vrouwelijke trekken van de volwassen god. Als dank voor hun goede zorgen plaatste Zeus de nimfen - de Hyaden - als sterrenbeeld aan de hemel. Hera bracht verdwazing in het brein van de bastaardzoon van haar gemaal en zo komt het dat Dionysos er een extravagante levenswandel begon op na te houden. Vermelden we nog dat hij tijdens zijn verblijf bij de nimfen in de bergen van Beotië op eigen kracht ontdekt had hoe van druiven wijn kon gemaakt worden. Hij kreeg een heel stel volgelingen, die in bewondering stonden voor deze knappe jonge god, met zijn uitbundige levensstijl en zijn wonderbare geestrijke drank. Wie waren die volgelingen? Eerst waren er de maenaden: sommigen van hen waren nimfen, anderen gewone sterfelijke vrouwen. En dan waren er de saters: mannelijke wezens met een menselijke gedaante, doch met horentjes op hun hoofd, bokkenpoten en een geitenstaart en een altijd opgerichte fallus. De bekendste onder de saters was de bosgod Pan: hij was de zoon van de god Hermes en de nimf Dryope, een "boomnimf". Pan zelf verwekte vele saters bij de nimfen, maar van een aantal andere saters is Hermes de vader... Opgehitst door de wijn en door het wilde enthousiasme van hun god trokken ze zingend en dansend, en zich te buiten gaand aan allerlei baldadigheden, door het land. Ze waren gewapend met zwaarden en levende slangen en met de thyrsos, een staf omkranst door wijnranken en met een dennenappel op de top. Ze waren zo driest dat ze de dieren in het bos aanvielen en doodden en aan stukken reten, en hun vlees verslonden onder het uiten van wilde kreten. En ze trokken de grenzen van hun land over en kwamen in andere werelddelen, alwaar ze de bevolking wijn leerden bereiden en verscheidene steden stichtten, onder andere in Egypte en India. Uiteindelijk keerde Dionysos met zijn gevolg terug naar zijn geliefkoosde Beotië.

    Het is de god Dionysos zelf die de mens de kunst van het wijnmaken heeft bijgebracht. Het gebeurde in Kalydon, een stad in het Ziudwesten van het Griekse vasteland. De koning van Kalydon was Oineus. Er was geregeld goddelijk bezoek aan het koninklijk hof in Kalydon. De hoge bezoeker was Dionysos, de god van de wijn, bij wie alle geneugten des levens hoog in het vaandel stonden. Of Oineus dan zulke goede maatjes was met de god? Welnee. Dionysos kwam in de eerste plaats voor Althaia, ’s konings echtgenote die hij het hof maakte. Had Oineus dat niet in de gaten? Zeer zeker wel, maar Oineus tolereerde het overspel van zijn vrouw. Hij deed alsof hij niets merkte en telkens als de god op bezoek kwam trok hij zich bescheiden terug op zijn akkers. Dionysos wist deze handelwijze van Oineus zeer naar waarde te schatten. Uit erkentelijkheid leerde hij Oineus hoe hij uit druiven wijn kon maken, een kunst die tot dan toe enkel voorbehouden was aan de goden. En via Oineus heeft deze kennis zich verder verbreid over het mensdom. De oinologie, ook oenologie of enologie genoemd, de leer van de wijn en de wijnbouw, hebben we te danken aan de god Dionysos en aan Oineus, de tolerante koning van Kalydon, die niet te beroerd was om al eens een oogje dicht te knijpen...



    21-11-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    27-10-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De esculaap: de (kunst)historicus spreekt.


        

           ASKLEPIOS

    Mooie verhalen genoeg omtrent Asklepios, en enkele sculpturen, maar  jammer genoeg is het moeilijk gebleken de beeldhouwer ervan te achterhalen. In de 4de eeuw v. Chr. werkte de Griekse beeldhouwer Timotheos in Epidauros aan een tempel voor Asklepios. Hij zou de auteur zijn van een beeld van Leda die een zwaan beschermt tegen een adelaar en is allicht ook de auteur van een beeld van Asklepios in het museum aldaar. De website van dat museum vermeldt enkel dat er een beeld staat van Asklepios uit de Romeinse tijd. Vele van de oorspronkelijk Griekse beelden zijn spoorloos maar gelukkig bewaard onder de vorm van een Romeinse copie. 

    Wanneer ik op de website van het Nationaal archeologisch museum te Athene ga zoeken naar Ασκληπιός krijg ik enkel een onthoofd en nogal beschadigd beeld van een vrouw te zien. 

    Asklepios staat vrijwel altijd afgebeeld met een staf of flinke boomtak, de esculaap, waar zich een slang omheen kronkelt.

    De esculaap is een oud Grieks symbool geassocieerd met Asklepios, astrologie, medicijnen en genezing. De slang staat in de esculaap symbool voor de genezing, omdat dit dier zijn huid kan afwerpen, hetgeen staat voor herboren worden en genezing, maar ook door zijn beet de dood kan brengen. De esculaap wordt gebruikt in het logo van artsen, dierenartsen, verplegenden, apothekers en van de Wereldgezondheidsorganisatie.                                                                        

     - Marc Van Hoye -



    27-10-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    26-10-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar goes classic (X)



    Apollo raakte verliefd op Koronis, een kleindochter van de god Ares, en hij  maakte haar zwanger. Desondanks begon Koronis een verhouding met een sterveling, Ischys genaamd. Apollo werd echter op de hoogte gebracht van die ontrouw door één van zijn lievelingsvogels, de raaf, die toen nog een witte vogel was. In blinde woede deed Apollo beroep op zijn zuster Artemis en gaf haar de opdracht Koronis met haar pijlen te doorboren. Toen de dode Koronis reeds op de brandstapel lag, waaraan men doden toevertrouwt, zag Apollo het zinloze van zijn daad in en hij vervloekte nu de raaf, die van dat ogenblik af zwart werd - dit verhaal doet denken aan dat van de kraai, die zwart werd als gevolg van een vervloeking door de godin Athena - maar door sommigen wordt ook beweerd dat die vervloeking reeds plaatsgreep op 't ogenblik dat de raaf Koronis' ontrouw kwam melden: Apollo verweet de vogel immers dat hij zijn rivaal niet de ogen had uitgepikt. Apollo realiseerde zich nu ook dat Koronis zíjn kind droeg en hij ontbood Hermes om hem te helpen het kind alsnog te redden. Hermes paste een keizersnede toe op het dode lichaam. Het kind was Asklepios en Apollo vertrouwde het toe aan de wijze Kentaur Cheiron, die het onderwees in alle wetenschappen en in het bijzonder in de geneeskunde. Al gauw bleek de jonge Asklepios over heel bijzondere geneeskundige gaven te beschikken. Niet alleen kon hij zieken genezen, maar hij kon zelfs doden weer tot leven brengen. Hierbij werd hij geholpen door de godin Athena die hem een flesje bloed, afkomstig van Medusa, had geschonken, dat levenswekkende eigenschappen bezat. Maar dat zinde de goden in 't geheel niet. Vooral de opwekking uit de doden van Hippolytos werd Asklepios zwaar aangerekend. Hippolytos was de zoon van de Atheense koning Theseus. Om zijn kuisheid was hij geliefd bij de godin Artemis. Maar om dezelfde reden verfoeide Aphrodite hem en met de hulp van Poseidon bewerkstelligde ze zijn dood. Artemis kreeg het van Asklepios gedaan dat hij de jongeling het leven terugschonk. Maar nu gingen de god van de onderwereld en de drie Schikgodinnen hun beklag doen bij Zeus: als het zo doorging konden ze hun winkel wel opdoeken... De oppergod wond er weinig doekjes om: hij doodde Asklepios met een bliksemstraal.

    Maar ook na zijn dood namen de mensen hun toevlucht tot Asklepios. Ze bouwden te zijner ere heiligdommen (asklepions) in talrijke steden in Griekenland en ook daarbuiten, alwaar ze hem als een god gingen aanbidden en genezing van hun kwalen afsmeekten. Het meest bekende asklepion bevindt zich in Epidauros, in de landstreek Argolis in de Peloponnesos, waar, naar men zegt, zijn graf zich zou bevinden. Zijn twee zonen, de geneesheer Podaleirios en de chirurg Machaon, stonden de Grieken bij tijdens de oorlog van Troje. Ook zijn twee dochters maakten zich verdienstelijk in de geneeskundige branche: Hygieia, die staat voor "gezondheid" en Panakeia, die staat voor "medicatie".



    26-10-2020 om 10:56 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    30-09-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De knoop doorhakken: de (kunst)historicus spreekt...
    De Gordiaanse knoop


    Geen gebrek aan afbeeldingen van Alexanders doortastende manier om de Gordiaanse knoop los te maken. Gewoon doorhakken! De Franse schilder Jean Simon Berthélemy (1743 - 1811) maakte er een imposant schilderij in laat-barokke stijl van. Het is meesterlijk geschilderd maar de scène is zó druk dat naar de knoop - die de dissel van een strijdwagen met het juk verbond - moet worden gezocht. Het zou een Rubens kunnen geweest zijn ware het niet dat er geen enkele blote vrouw te ontwaren is.



    In onze tuin schuilt sinds mijn beginjaren beeldhouwen aan de Academie voor Schone Kunsten te Hoboken een door de natuur gepatineerde Super Gordiaanse knoop die, zoals die van Gordium, begin noch einde kent.



    Alexander III de Grote (356 - 323 v. Chr., werd slechts 33 jaar!), narcist en homofiel, veroveraar van het Perzische rijk tot aan de Indus, held of vulgaire moordenaar, prijkt in een oorlogstreffen met de verliezende Perzische  koning Darius III op een 5,82 x 3,13m grote vloermozaiëk die in Pompeï onder de as is gevonden. Die mozaiëk bevindt zich nu in Napels en in Pompeï werd een copie vervaardigd.



    Op een uitgelicht detail zien we een eerder bezorgde Alexander. Hij lijkt erg te twijfelen aan de kansen op een overwinning. In de blik van zijn paard leest men enkel paniek.

    --- Marc Van Hoye ---

    30-09-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (6 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    27-09-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar goes classic (IX)



    In 't jaar 333 vóór Christus bereikte de Macedonische koning Alexander de Grote, tijdens zijn veroveringstocht in Klein-Azië, de stad Gordium, de hoofdstad van Phrygië. Hij bezocht er de tempel van Zeus. Daar bevond zich een heel bijzondere knoop, in een touw dat deel uitmaakte van een oude strijdwagen, die had toebehoord aan de stichter van de stad, koning Gordias. De knoop had de naam onontwarbaar te zijn. En er was ook de voorspelling van het orakel dat wie erin zou slagen de Gordiaanse knoop los te maken meester zou worden van de hele wereld. En dat was nu net waar het Alexander de Grote om te doen was: de hele wereld veroveren. Tevergeefs echter poogde Alexander de knoop te ontwarren, tot hij tenslotte met zijn zwaard de knoop doorhakte. Dit was ongetwijfeld niet wat het orakel bedoeld had. Niettemin brak er de nacht na deze daad een gigantisch onweer los, met donder en bliksem, een teken van goedkeuring vanwege de oppergod Zeus. En inderdaad: in de jaren die volgden slaagde Alexander de Grote erin vrijwel de hele wereld te veroveren.

    27-09-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    31-08-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Muziek: de (kunst)historicus spreekt



    APOLLO EN DE NEGEN MUZEN

    Raphaël (Raphaello Sanzio da Urbino, 6 april 1483 – Rome, 6 april 1520) werd enkel 37 jaar oud, was een Italiaanse kunstschilder en architect uit de hoogrenaissance. Naast fresco's, altaarstukken en portretten heeft hij ontwerpen gemaakt voor kerken, palazzo's en wandtapijten.

    Rafaël werd geboren in Urbino, waar zijn geboortehuis nog steeds te bezoeken is. Er bestaat onzekerheid over zijn geboortedatum.

    Van zijn jeugd is weinig anders bekend dan dat hij schilderles kreeg van zijn vader Giovanni Santi, een schilder die in 1494 overleed. 

    In de periode tussen ongeveer 1500 en 1504 was hij leerling bij Perugino.

    Rond 1504 ging Rafaël naar Florence. Hij werd vooral beïnvloed door Leonardo da Vinci en in mindere mate door Michelangelo. In Florence schilderde hij een groot aantal afbeeldingen van de Maagd Maria.

    Waarom Rafaël naar Rome vertrok is niet helemaal duidelijk. Mogelijk was hem ter ore gekomen dat er in het Vaticaan, destijds onder paus Julius II, privévertrekken waren die opnieuw gedecoreerd moesten worden. In 1509 kreeg hij de opdracht voor één ervan, waaronder het voorgestelde werk. Hij schilderde hierbij over werk van onder meer Perugino heen. Al heel snel gold hij in het Vaticaan, op Michelangelo na, als de belangrijkste kunstenaar. Hij zou er de rest van zijn korte leven blijven.

    Hij stierf - rijk - op zijn zevenendertigste verjaardag in Rome en ligt begraven in het Pantheon aldaar, wat in Italië de grootst mogelijke eer is. Op zijn graf lezen we: “Dit is de graftombe van Rafaël, die tijdens zijn leven Moeder Natuur deed vrezen door hem te worden verslagen, en als hij stierf, met hem te moeten sterven.”

    Er is geen bewijs dat het gerucht van destijds ondersteunt dat de paus hem tot kardinaal wilde benoemen, maar het toont wel Rafaëls zeer hoge status aan.

    Rafaël geldt als briljant portretschilder. Bekend portret is o.a. dat van de in 1513 aangetreden paus Leo X. Beroemd is ook zijn zelfportret.

    Rafaël is ook bekend om zijn talloze, vaak erg tedere Madonna's. Vasari schreef dat werken van anderen schilderijen genoemd moesten worden, maar dat die van Rafaël echt leefden.

    Rafaël leefde in een periode dat de waarschijnlijk al in de klassieke oudheid gebruikte temperaverf werd vervangen door olieverf. Medio 15e eeuw gebruikten de Vlaamse Primitieven als eersten olieverf. Rafaël gebruikte zowel tempera als olieverf. Vanaf het moment dat hij zich in 1508 in Rome vestigde, gebruikte hij alleen nog maar olieverf.

    Ook in de tapijtkunst liet hij zich gelden. Zijn kartons voor de reeks Handelingen van de Apostelen waren zodanig beroemd dat ze als zelfstandige kunstwerken bewaard zijn. Ze werden geweven in het Brusselse atelier van Pieter van Aelst. Daarna ontwierp Rafaël nog verschillende andere reeksen.

    Rond 1515 ontwierp Rafaël in opdracht van Giulio de Medici de Villa Madama even buiten Rome. Dit luidde een tijdperk in van paleisconstructie waarbij de grote Romeinse families en kerkleiders met elkaar wedijverden om altijd meer imposante structuren neer te zetten.

    Het werk van Rafaël wordt sterk opgehemeld bij de vroege kunsthistoricus Giorgio Vasari in zijn werk 'De levens van de grootste schilders, beeldhouwers en architecten’. Rafaëls kunst wordt erin beschouwd als het toppunt van een eeuwenlange evolutie. Vanaf dan werd hij 300 jaar lang door velen beschouwd als de grootste artiest aller tijden.

    Rafaël wordt niet gezien als een grote vernieuwer, zoals Giotto dat was geweest, maar als iemand die de schilderkunst verder vervolmaakte. De schoonheid van zijn kunst is gedistilleerd uit die van kunst die hem voorafging en die om hem heen gecreëerd werd. Op het toppunt van zijn fortuin schreef hij aan Castiglione: "Om één mooie vrouw te schilderen zou ik verscheidene mooie vrouwen moeten zien, en met jou erbij om de beste eruit te kiezen."

    Voor sommigen is zijn werk zelfs te perfect. De leden van de negentiende-eeuwse Engelse kunstenaarsgroep de Prerafaëlieten vonden hem overgewaardeerd en beschouwden hem als een symbool van en voorbeeld voor een academische kunst die oppervlakkige vormperfectie boven inhoud en gedachte verhief.


    ERATO (Grieks: Ἐρατώ) is een van de negen muzen uit de Griekse mythologie. Haar naam betekent 'beminnelijke' en ze is de muze van de hymne, het lied, de lyriek, de liefdespoëzie. Haar attributen zijn snaarinstrumenten.

    Schilderij (1870) van Sir Edward John Poynter (1836 - 1919).

    Poynter was een Engels kunstschilder en ontwerper. Hij behoorde tot de stroming van de academische kunst. Van 1896 tot 1918 was hij president van de Royal Academy of Arts. Hij studeerde schone kunsten in Londen en Rome.

    Poynter verkreeg vooral bekendheid met zijn mythische en historische taferelen. Verder schilderde hij ook portretten en landschappen, in een academische, neoclassicistische stijl.

    Poynter vervulde in zijn leven tal van officiële functies. In 1896 werd hij geridderd, in 1898 kreeg hij een eredoctoraat van de Universiteit van Cambridge en in 1902 werd hem de baronet-titel verleend.

    Poynter overleed in 1919 te Londen en werd begraven in de St Paul’s Cathedral. Zijn zuster was vertaalster Clara Bell.

    --- Marc Van Hoye ---

    31-08-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    24-08-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar goes classic (VIII)



    De Muzen, trouwe gezellinnen van Apollo, godinnen van de kunsten en de wetenschappen, waren negen in aantal. Polyhymnia nam de zang voor haar rekening, Euterpe de muziek, Terpsichore de dans, Erato de poëzie, Kalliope het proza, Klio de geschiedschrijving, Melpomene de tragedie, Thalia de komedie, Urania de sterrenkunde. De Muzen waren kinderen van Zeus. Ze danken hun ontstaan aan de vereniging van de oppergod met de titanes Mnemosyne. Die vereniging duurde negen dagen en gebeurde op een afgelegen plaats, ver van de andere goden. De geboorteplaats van de Muzen is Pieria, de lieflijke streek ten noorden van de Olymposberg. Ze hadden er hun dansplaats en hun paleis en ze woonden er samen met de Charites, de drie Gratiën, de onafscheidelijke dochters van Zeus en zijn nicht, de okeanide Eurynome. Ook Eros, het gevleugelde zoontje van Aphrodite verbleef vaak in hun gezelschap. Gaarne vertoefden ze ook in de streek van Delphi, op de Parnassosberg, en op de Helikonberg. Op deze laatste berg hadden ze eveneens een dansplaats, in de nabijheid van de Hippokrene-bron. Deze bron was ontstaan door de hoefslag van het paard Pegasos, dat geboren was uit het onthoofde lichaam van Medusa. Poseidon had het gevleugelde paard naar de berg gestuurd omdat deze onder de invloed van het gezang van de Muzen dermate groter werd dat hij in de hemel dreigde te groeien. Op de Parnassosberg verbleven de Muzen in de buurt van de Kastalische bron. Deze bron dankt haar naam aan de nimf Kastalia, één van de velen die vluchtten voor de god Apollo. Achtervolgd door de god sprong ze in de bron en verdronk...

    Apollo haalde de Muzen uit hun verblijfplaats op de Helikon en ging hen voor in oog- en oorstrelende dansen en gezangen.

    Ofschoon sierlijk en kunstzinnig, waren de Muzen geen katjes om zonder handschoenen aan te pakken. Net als Apollo waren ze wreed voor wie het aandurfde hen op hun eigen terrein naar de kroon te steken of uit te dagen. Slecht verging het de zanger Thamyris. Deze had ooit eens verklaard dat hijzelf mooier kon zingen dan alle negen Muzen tezamen. Dezen voelden zich zwaar beledigd en ze wreekten zich op Thamyris door hem te beroven van zijn stem, zijn gezicht en zijn geheugen. En slecht verging het ook de dochters van de Macedonische koning Pieros: omdat zij wedijverden met de Muzen en ernaar streefden hun plaats in te nemen werden ze veranderd in eksters.





    24-08-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    31-07-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.In de armen van Morpheus: de (kunst)historicus spreekt...
    Morpheus en Iris.

    Olie op doek (1811, 251x178 cm) Hermitage, St. Petersburg.


    Godin van de regenboog Iris is door Juno gezonden naar Morpheus, god van de dromen, om hem op te dragen Alkyone te melden dat haar man Ceyx op zee tijdens een storm was omgekomen. Daartoe nam Morpheus de gedaante van Ceyx aan en verscheen hij in een droom waarin hij haar de droeve mare bracht. 

    Het 2,5m hoge schilderij toont Iris die Morpheus in zijn grot de opdracht van Juno komt brengen. Het blonde godinnetje met tere tetjes is uit haar regenboog neergedaald en lijkt de slapende Morpheus met nog preuts pietje een beetje te gaan opwinden.

    Het werk baadt in een sfeer van overdreven sentimentele romantiek,  typisch voor de Napoleontische tijd. Schilderijen als deze versierden de keizerlijke residenties en dit vrij erotisch getint werk was bijzonder geschikt voor een luxueus privaat appartement: Barbie en Playboy/-girl avant la lettre in de speelkamer.

    Pierre-Narcisse Guérin (1774-1833) was een Frans kunstschilder en een van de laatste vertegenwoordigers van het Franse neoclassicisme. Hij droeg in belangrijke mate bij tot de overgang van die periode naar die van de romantiek. Guérin werd opgeleid door Jean-Baptiste Regnault en Jacques Louis David. Zelf was hij de leermeester van onder anderen Théodore Géricault en Eugène Delacroix.

    De kunstenaar kende al snel succes, onder meer door 'De terugkeer van Marcus Sextus', dat op het Parijse salon van 1799 veel indruk maakte. Hij won tweemaal achtereen de prestigieuze Prix de Rome en werd in 1822 directeur van de academie in Rome, een functie die hij bekleedde tot 1828. In 1829 werd hij benoemd tot baron.

    Tijdens zijn periode in Italië bestudeerde hij de kunst van de klassieke oudheid en de Romeinse mythologie. Deze onderwerpen maakte hij tot zijn hoofdthema. Daarnaast schilderde hij ook menig portret. Zijn stijl werd sterk beïnvloed door die van David.

    In mijn zoektocht naar een geschikt schilderij stootte ik op een ander even virtuoos werk van Guérin: 'Aurora en Cephalus'. Zelfde afmetingen, sfeer, zelfde figuren met stereotiepe kopjes, lichamen en poses, wolkjes, tot het gevleugelde engeltje Eros/Cupido toe.

    Alleen: in spiegelbeeld en voorzien van een andere verhaaltitel. Voor in een aanpalende speelkamer allicht....

    Merkwaardig... --- Marc Van Hoye ---




                                                                                                                                                                                         

    31-07-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (1)
    27-07-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar goes classic (VII)
    In de armen van Morpheus.




    Morpheus is de god van de dromen. Hij is de zoon van Hypnos (de slaap) en dezes tweelingsbroer Thanatos (de dood), die beiden, net als Ouranos (de hemel), Gaia (de aarde) en Tartaros (de hel), ontstaan zijn uit de Chaos (de oermassa). Zijn naam is afgeleid van het Griekse woord "morfè", hetgeen "vorm" betekent. Hij bracht dromen naar de mensen waarbij hij de vorm kon aannemen van diegenen die in de droom figureerden. Woorden als morfologie (vormleer), amorf (vormloos) en andere zijn hiervan afgeleid. Het medicijn "morfine" dankt zijn naam aan de god van de dromen. Het onderdrukt het centraal zenuwstelsel (vooral de pijnperceptie en de ademhaling), en het is slaapverwekkend. Die slaap gaat vaak gepaard met dromen. Vandaar...

    Morpheus had een jong en knap voorkomen. Zijn verblijfplaats was een grot waar hij zich vleide op een bed van papavers. Zijn bekendste rol speelt deze Droomgod wellicht in het verhaal van Keyx en Alkyone, het voorlaatste verhaal uit mijn boek "De Griekse mythologie in 136 verhalen". Voor die enkelen die het boek nog niet in hun bezit hebben volgt hier het hele verhaal:

    Keyx was de zoon van Hesperos, de Avondster, die een zoon was van Eos, de Dageraad. Hij was getrouwd met Alkyone, een dochter van Aiolos, de god van de Winden. Liefde en trouw was voor de beide echtelieden het hoogste gebod. Alkyone was dan ook zeer bedroefd toen Keyx haar vertelde dat hij dringend een lange reis moest ondernemen. Zij was doodsbang dat haar echtgenoot iets zou overkomen op zee, dat hij zou omkomen in een storm. Zij smeekte hem af te zien van de reis of haar mee te nemen, opdat zij niet gedurende lange tijd zijn aanwezigheid zou hoeven te missen en in angst te leven. Tevergeefs. De opdracht was te belangrijk en Keyx wilde zijn geliefde vrouw niet blootstellen aan de gevaren van de zee. Hij verzekerde haar dat hij spoedig behouden zou thuiskomen.

    Ziek van verdriet bad Alkyone die nacht, alleen in haar kille bed, tot de godin Hera, dat ze haar man zou beschermen en hem veilig zou laten thuiskomen. Had zij een voorgevoel? Had het Noodlot dit zo beschikt? Het schip van Keyx kwam in een storm terecht, die aanzwol tot een orkaan: de hele bemanning werd overboord geslingerd en allen kwamen om in de woeste zee. Voor Keyx de geest gaf, gingen zijn gedachten naar zijn geliefde Alkyone. Hij was blij dat zij nu tenminste veilig zat in hun huis aan de kust. Hij smeekte de goden dat ze zijn dode lichaam zouden laten aanspoelen op die kust opdat zij het nog eens liefdevol zou kunnen omarmen alvorens het te begraven…

    Hera, de beschermster van het echtelijk geluk, voelde dat zij tekort geschoten was. Ze begaf zich naar Hypnos, de god van de slaap, met het verzoek Alkyones leed te verzachten. Hypnos speelde deze opdracht door naar zijn zoon Morpheus. Deze bezocht Alkyone tijdens haar slaap. Hij had de gedaante van haar echtgenoot aangenomen: een drenkeling, lijkbleek, met doorweekte en gescheurde klederen, het lichaam met wonden overdekt. Alkyone begreep wat er gebeurd was. Woorden waren overbodig. Ze sprong op van haar bed en ze wilde de geliefde dode vastgrijpen en omhelzen, maar hij was niet meer van vlees en bloed, hij was nog slechts een schim, waar haar handen geen vat op hadden.

    Uitzinnig van verdriet rende Alkyone nu in de richting van de zee. Wezenloos staarde ze voor zich uit naar de wrede donkere zee, die haar het levensgeluk had ontnomen. Toen het dag begon te worden zag zij in de verte een lichaam komen aandrijven. Smachtend stak ze haar armen uit: "Keyx, mijn teergeliefde Keyx!" En ziet, er geschiedde een wonder: als door vleugels gedragen zweefde haar lichaam naar de drenkeling toe. De goden hadden haar veranderd in een prachtige vogel, een ijsvogel – die in 't Engels "kingfisher" wordt genoemd. Ze streek neer op de borst van de geliefde. Op 't ogenblik dat ze hem met haar vleugels wilde omarmen steeg deze op uit het water: door zoveel liefde bewogen, hadden de goden ook hém veranderd in een ijsvogel!

    Keyx en Alkyone beminden elkander nu verder zoals vogels dat doen. Ze paarden als vogels, en zoals de ijsvogels ook nu nog doen, broedde Alkyone haar eieren uit in de winterperiode. En haar vader Aiolos houdt in die periode alle winden in toom, zodat zij in alle rust kan verder kan broeden.

    27-07-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    30-06-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De lesbische liefde: de (kunst)historicus spreekt.

    De "Zoetzingende van Lesbos", de "Tiende muze". Ondermeer met deze epithetons werd Sappho (6de eeuw vóór Chr.) vereerd. Kunstenaars hebben haar ontelbare malen uitgebeeld in twee en drie dimensies.

    Haar overgebleven gedichten (onlangs heeft men er in Egypte nog gevonden) zijn menigmaal gepubliceerd en vol lof besproken. 

    Een van haar mooiste portretten, een fresco daterend van + 45 tot 100 na Chr., is gevonden onder de as van Pompeï. Het toont de dichteres met een schrijfstift en wastafel. Bijzonder goed geschilderd en bewaard.




    Na de Sappho van Pompeï zou ik onderstaande afbeelding kiezen, waarin Sappho drie van haar leerlingen in de muziek (lierspel) onderwijst. Over de auteur van de schilderij is mij NIETS bekend. Het enige wat ik daarover zou kunnen zeggen is dat het goed geschilderd is in de klassieke stijl. Kris Vansteenbrugge vindt dit een schilderij "om van te snoepen", 




    Als derde keuze wil ik nog graag dit beeld dat vrij representatief is voor lesbische liefde. Evenmin als in de vorige schilderij vond ik hier een vermelding van de auteur, al doet de stijl van het werk en het aangezicht van de kussende mij sterk denken aan een Preraphaëliet.

    Marc Van Hoye

    30-06-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    22-06-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar goes classic (VI)

    De lesbische liefde.

    Sappho was een dichteres die leefde op het Griekse eiland Lesbos, van omstreeks 630 v.C. tot ongeveer 570 v.C. Ze was geboren in de hoofdstad Mytilini en ze was van aristocratische afkomst. Ze stichtte er een kostschool voor meisjes, die ze onderrichtte in de muziek, de poëzie en de dans. Ze werd vooral geprezen om haar lyrische poëzie (gedichten om gezongen te worden onder begeleiding van de lier). Ze werd ook wel "de tiende muze" genoemd. Ze schreef ook epische poëzie, alsook epigrammen en bruiloftsgedichten. In haar lyrische gedichten bezong zij haar vertrouwelijke omgang met de meisjes en de liefde in 't algemeen. Door de sfeer van intimiteit die zij in haar gedichten opriep werd zij aanzien als een voorstandster van de "vrouwenliefde", de homofiele liefde tussen vrouwen, die naar haar ook "sapphische liefde" of "Lesbische liefde" (naar het eiland Lesbos) werd genoemd. Enkele verzen van Sappho:

           zodra ik naar je kijk

    stokt mijn stem

    mijn tong is gebroken,

    een licht vuur loopt door

    mijn huid, ik zie niets meer

    mijn oren suizen

    zweet stroomt van mij af

    een beven bevangt me





    22-06-2020 om 09:45 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    27-05-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Een sirenenzang: de (kunst)historicus spreekt...

    In de Odyssea van Homeros worden de Sirenen beschreven als verleidelijk zingende maagdelijke wezens met een vogellichaam, zoals te zien op een GRIEKSE VAAS van ± 480 vóór Chr. waar Odysseus en zijn bemanning door Sirenen worden overrompeld. De vaas werd gevonden op een diepte van 2km in een uitzonderlijk goed bewaard wrak van een oud Grieks schip dat er al zeker 2400 jaar ligt. Deze diepte en het lage zuurstofgehalte van de Zwarte zee vormen de ideale conditie voor de goede bewaring van houten schepen. Archeologen stonden versteld van de treffende overeenkomst tussen het wrak en de voorstelling op de vaas.



    De Preraphaëliet John William WATERHOUSE (1849-1917) maakte van de confrontatie van Odysseus met de Sirenen een schitterende dramatische voorstelling. Preraphaëliten hadden een voorliefde voor mythologische en historische thema's.
    Waterhouse blijft in zijn versie van het gebeuren bij de oorspronkelijke voorstelling van de Sirenen, nl. als een meisjeshoofd op een vogellichaam, wat ondanks hun verleidelijke zang, een allerminst flatterend beeld van deze wezens biedt. (Varianten met vogellichaam vanaf het middel vormen overigens evenmin een attractieve mix). 


    Zijn tijdgenoot Herbert James DRAPER (1863-1920), een Victoriaanse classicist ging nog een stapje verder en volgde de trend om de Sirenen aantrekkelijker voor te stellen door er eentje, nog in het water, als een mooie zeemeermin voor te stellen, maar eenmaal aan boord ze het uiterlijk van een volmaakt menselijke verleidster te bezorgen.
    De meermin van de Lorelei is trouwens een 'allumeuse' van hetzelfde slag: mannen gek maken om ze aansluitend onbevredigd in hun ongeluk te storten….

    Mark Van Hoye

    27-05-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (9 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    26-05-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Jade
    Enkele weken geleden heb ik een oproep gedaan tot de leerlingen van de Vlaamse basisscholen om een tekening te maken als illustratie bij het verhaaltje uit de Griekse mythologie dat iedere maand verschijnt op de scheurkalender "De Druivelaar". Het succes van deze oproep was buiten alle verwachtingen. De mooiste tekening i.v.m. het thema van de maand mei (De sirenenzang) kwam volgens mij van Jade Vantyghem, 11 jaar, uit het 6e leerjaar van de gemeentelijke basisschool te Kooigem. Jade beeldt de Sirenen niet af met het onderlichaam van een vogel maar met dat van een vis (een soort zeemeermin) en daarin staat zij niet alleen: verscheidene kunstenaars hebben haar dat voorgedaan (dixit kunstkenner Marc Van Hoye). Soms ook werden de Sirenen voorgesteld met een normaal vrouwenlichaam...




    26-05-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (8 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    25-05-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar goes classic (V)

    Een sirenenzang.

    Tijdens zijn omzwervingen na de oorlog van Troje was Odysseus met zijn makkers terechtgekomen op het eiland Aiaia, waar de godin Kirke, dochter van de zonnegod Helios, de plak zwaaide. Kirke werd hopeloos verliefd op Odysseus, maar kon niet beletten dat hij het eiland verliet. Vóór zijn vertrek voorspelde zij hem wat er hem op zijn verdere reis nog te wachten stond en ze gaf hem ook goede raad mee: 

    Eerst zult gij nog voorbij een eiland moeten varen dat bewoond wordt door de Sirenen. Het waren oorspronkelijk drie allerbekoorlijkste jonge meisjes, begiftigd met wondermooie stemmen. Maar omdat zij, noch door goden noch door sterfelijken hun maagdelijkheid lieten beroeren, vielen zij in ongenade bij de godin Aphrodite. Daarom toverde de liefdesgodin hen om in wezens met het bovenlichaam van een aantrekkelijke jonge vrouw en met het onderlichaam en de vleugels van een reusachtige vogel. Hun heerlijke zangstem mochten ze behouden. Aanvankelijk waren ze ook in staat om te vliegen, maar die mogelijkheid werd hun ontnomen door de Muzen, die, door jaloersheid gedreven, hun slagpennen hebben uitgetrokken. Volledigheidshalve moet ik nog zeggen dat sommigen beweren dat niet Aphrodite, maar de godin Demeter verantwoordelijk is voor hun metamorfose. Ze zouden vriendinnen geweest zijn van Demeters dochter Persephone, en met eigen ogen gezien hebben hoe deze door Hades werd ontvoerd. Maar omdat ze nooit tegen de god van de onderwereld hebben willen of durven getuigen, zou Demeter hen op deze wijze gestraft hebben. Nu verblijven ze dus op hun eiland, alwaar zij voorbijvarenden lokken met hun heerlijke gezangen. Maar wee degene die er voet aan wal zet: niemand heeft het eiland ooit levend verlaten! Overal ligt de grond er bezaaid met de beenderen van gestrande zeelui. Ik bezweer u het eiland van de Sirenen in geen geval te betreden. Maar omdat ik weet dat niemand aan hun gezang kan weerstaan, schenk ik u deze pot met was. Stop daarmee uw aller oren dicht, opdat hun hemelse melodieën niet tot u doordringen. Als ge deze raad volgt, en slechts dan alleen, zal u geen kwaad geschieden.

    De mannen hadden in spanning geluisterd en ze beloofden nauwgezet de adviezen van Kirke te volgen. Maar zij vervolgde:

    - Precies. Dat hebt ge goed begrepen. Ik wens u goede vaart. Moge Zeus, onze aller vader, u behoeden.

    De mannen dankten Kirke en ze begaven zich naar het schip. Ze wuifden haar nog na. Maar ze zag het niet meer. Ze had zich omgedraaid en ze liet haar tranen de vrije loop. De godin-tovenares weende bitter...

    Op een kalme zee voer hun schip in zuidelijke richting, voortgedreven door een rustige noordenwind. De raadgevingen van Kirke indachtig, stopte Odysseus de oren van de mannen dicht met de was die de godin hen had meegegeven. Zelf was hij echter dermate benieuwd om de hemelse gezangen van de Sirenen te aanhoren dat hij het vertikte zijn eigen oren dicht te stoppen. Maar omdat hij vreesde te zullen bezwijken bij het aanhoren van de heerlijke smachtende stemmen van die lieve wezens, gebood hij zijn mannen hem met een stevig touw vast te binden aan de mast van het schip. In geen geval mochten zij het touw losmaken: als hij hen erom zou verzoeken, dienden ze het integendeel nog steviger aan te sjorren.

    Er kwam een vredige rust over Odysseus. Vastgebonden aan de mast dommelde hij langzaam in en droomde van drie Sirenen, die als prille tedere maagden het schip beklommen. Eén voor één drukten ze hun zachte lichamen tegen het zijne en fluisterden zoete lieve woorden in zijn oor. En plots veranderde het gefluister in een gezang, dat  van ver buiten het schip op hem af kwam. Odysseus schoot wakker. In de verte hoorde hij klaar en duidelijk meisjesstemmen: een heerlijke meeslepende melodie. Hij spitste zijn oren en naarmate het schip verder voer werden de klanken duidelijker en hij kon ook de woorden verstaan. Die woorden, zoeter dan de zoetste nectar, vervulden zijn hart met een onwezenlijk gevoel. Hij wilde naar hen toe, naar de bezitsters van die overheerlijke stemmen, die zijn lichaam doorzinderden met een ongekend genot:

     

    O onverschrokken Odysseus,

    O machtige held van Troje,

    Kom tot ons,

    Laat ons uw zongebruind en krachtig gespierd lichaam verwennen,

    Laat ons u beroeren met onze zachte warme lijven,

    Laat ons toe uw hart te vertederen

    Met gezangen over uw geliefde Ithaka,

    Waar gij zo naar verlangt

    Met hart en ziel…

     

    Het zwoele gezang van de Sirenen bracht zijn zinnen in de war. Hij schreeuwde zijn mannen toe dat ze hem moesten losmaken, maar ze hoorden hem niet. Toen hij echter met hoofdgebaren te kennen gaf dat hij aan land wilde gaan, kwamen zij naar hem toe en bonden hem nog steviger vast. Ze lieten Odysseus nog een hele tijd wild te keer gaan, tot hij stil bleef en niet langer meer poogde zich los te rukken. Dan haalden zij de was uit hun oren en maakten hun meester los. Het gezang was niet meer te horen. Het schip zette nu zijn rustige koers verder.

    Naar sommigen beweren, zouden de Sirenen zichzelf, na dit voorval, van het leven beroofd hebben.






    25-05-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    30-04-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De narcis: de (kunst)historicus spreekt...

    Geen probleem deze maand om treffende en mooie afbeeldingen omtrent Narcissus te vinden.


    Een prachtig werk van John William Waterhouse (Rome 1849 - Londen 1917) illustreert de tragische scène uit Ovidius' Metamorfosen waarin Narcissus geen oog heeft voor de mooie nimf Echo, die smoorverliefd is op hem, maar niet in staat zich te uiten. De halfgod is enkel verliefd op zijn eigen spiegelbeeld. Beiden wacht een droevig einde. De nimf zal van verdriet wegkwijnen en Narcissus verandert in een bloem met zijn naam.

    Waterhouse schilderde dit werk (olie op doek, 109 x 189cm) in 1903, waarna het onmiddellijk door de Walker Art Gallery te Liverpool werd aangekocht. Het is een romantisch werk, esthetisch, neoclassisistisch en horend bij de Preraphaëlieten, beweging waarover reeds eerder werd uitgeweid



    Michelangelo Merisi Caravaggio hoort met zijn Narcissus in de barokke stijl. Ik koos dit werk om zijn picturale kwaliteiten, maar vooral omdat het 'clair - obscur' hier ten volle aan bod komt, een wijze van schilderen waaraan Rembrandt bij Caravaggio schatplichtig is. Typisch ook voor Caravaggio is de kledij die zijn personage draagt, nl. de gewone klederdracht van een Romeinse jongeman. Velasquez deed precies herzelfde, bv. in het eerder voorgestelde schilderij 'Apollo bezoekt de smidse van Vulcanus'.


    Honoré Daumier tenslotte tekent zijn Narcissus in zijn typisch spottende stijl, de halfgod vel over been, en geeft niettemin zijn werk de titel "Le beau Narcisse": Geestig.

    - Marc Van Hoye -

    30-04-2020 om 14:37 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (6 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    25-04-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar goes classic (IV)
    Narkissos was de zoon van de riviergod Kephisos. Hij was een knappe jongeling, die niet gaf om vrouwelijk schoon en vooral interesse toonde voor de jacht. De mooie nimf Echo voelde zich bijzonder aangetrokken tot Narkissos, doch deze negeerde haar volkomen. Dit was niet naar de zin van de goden en al zeker niet naar de zin van Aphrodite. Als hij dan niet verliefd kan worden op een vrouw, dat hij dan verliefd worde op zichzelf, zo sprak de godin van de liefde. Het was een vloek die de godin over hem uitsprak. En ziet wat er gebeurde... Toen Narkissos op een dag zichzelf zag in het wateroppervlak van een meer, raakte hij zo in de ban van zijn spiegelbeeld, dat hij er zijn ogen niet meer kon van afhouden. De vloek van Aphrodite was uitgekomen: Narkissos was verliefd op zichzelf. Als aan de grond genageld bleef hij staren naar zijn eigen beeld, zonder eten of drinken. Uiteindelijk begon hij wortel te schieten en tenslotte veranderde Aphrodite hem, toch enigszins door medelijden bewogen, in een bloem: de narcis.




    25-04-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    31-03-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De hyacint: de (kunst)historicus spreekt...


    "De dood van Hyacinthus". schets, olie op paneel, 14x14cm, (1636-37) van P. P. Rubens. Prado, Madrid.
    Een kleine maar meesterlijke schets zoals we die van de hand van onze Rubens gewend zijn, een verademing tussen alle zeemzoete schilderijen - zie maar op het internet - die aan dit onderwerp gewijd zijn.

    Apollo, van smart overrompeld, buigt zich over de stervende prins, halfgod en geliefde, en wil beletten dat Hades hem komt halen door het bloed dat uit de hoofdwonde stroomt in een bloem met zijn naam "hyacinth" te veranderen.

    Merkwaardig toch hoe een schets van Rubens nu veel genietbaarder is dan de vele pathetische conterfeitsels van dezelfde periode.
    Grappig detail: de discus die erbij ligt is meer een krulbol dan een klassieke discus.

    Deze schets diende tot de uitvoering van een schilderij in de 'Torre de la Parada' een voormalig Jachthuis buiten Madrid. Felipe IV had Rubens een opdracht gegeven voor niet minder dan 60 schilderijen, welke voor het merendeel scènes uit de Metamorphosen van Ovidius moesten voorstellen. Door tijdsgebrek moest Rubens overigens vele schilderijen laten uitvoeren door - veelal Vlaamse - leerlingen en tijdgenoten, waardoor de kwaliteit ervan niet altijd optimaal was.  [Marc Van Hoye]


    31-03-2020 om 10:59 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (6 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    23-03-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar goes classic ( III)

    Zelden of nooit kenden ze een rimpelloos verloop, de liefdesavonturen  van Apollo, de god van de schoonheid en het licht, de wetenschap en de voorspelling, de orde en de regelmaat. Menig keer werd Apollo verliefd op sterfelijke of onsterfelijke vrouwen. Tot zijn geliefkoosd “jachtterrein” behoorden de nimfen. Er zijn ook twee zeer bekende verhalen waarin Apollo verliefd werd op een mooie jongeling: de ene was Kyparissos, een jonge jager, de andere was de jonge prins Hyakinthos, zoon van koning Oibalos van Lakedaimonië. Niet alleen Apollo was verliefd op Hyakinthos, ook Zephyros, de Westenwind. Toen Apollo en Hyakinthos zich eens verlustigden in het spel met de discus, deed de jaloerse Zephyros een door Apollo geworpen discus van zijn koers afwijken en met kracht terecht komen tegen het hoofd van de geliefde prins. Deze viel dood ter aarde neer en wat Apollo ook beproefde, hij slaagde er niet in Hyakinthos’ levensgeesten weer op te wekken. Uit het bloed van de dode jongeling liet Apollo, door verdriet overmand, een bloem ontspruiten, de hyacinth, op wier bladeren hij schreef “AI-AI”, de weeklacht van de treurende god.

     

    23-03-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    20-03-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Schoolgaande jeugd schiet wakker!
    Van Leonie Ranson (4e leerjaar Damiaanschool Kortrijk) kreeg ik twee prachtige tekeningen als illustratie bij de "Druivelaarverhaaltjes" van januari (Pyrrhusoverwinning) en februari (vulkaanuitbarsting). Wie van de jonge lezertjes (in Vlaanderen, Nederland en de US) doet even goed? Tekening opsturen via mail (kvansteenbrugge@gmail.com).

    Waartoe een klas in staat is kunt u zien op  www.bloggen.be/mythos (en scrollen tot het einde).


    Pyrrhusoverwinning. Deze bokser is overwinnaar, maar bloed spat overal in 't rond en gutst uit zijn knie. Zijn rechter oog is ook zwaar toegetakeld. Nog zo'n overwinning en hij is... verliezer!



    Een vulkaanuitbarsting. Dit lijkt wel een heel krachtige vulkaan, die nog maar net tot uitbarsting begint te komen.

    20-03-2020 om 17:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    27-02-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Een vulkaanuitbarsting: de (kunst)historicus spreekt...


    Vulcanus, geschilderd door Rubens (links) en Velasquez (rechts)

                                                                                                                 

     < Rubens           < Velasquez                 

    Rubens (1577-1640) en Velasquez (1599-1660), twee reuzen van de BAROK hebben elkaar goed gekend. Rubens raadde de 22 jaar jongere Velasquez o.a. aan in Italië te gaan studeren. Ze werden respectievelijk 63 en 61 jaar oud.

    Rubens werd tijdens een diplomatieke missie door Philips IV gevraagd hem in staatsiekledij te portretteren, terwijl Velasquez, hofschilder, hem kort tevoren in harnas had geconterfeit. Het verschil is duidelijk, maar de kwaliteit van het werk, de houding en de gelijkenis van de geportretteerde zijn nagenoeg dezelfde.

    De Vulcanus daarentegen is door de twee grootmeesters totaal anders voorgesteld.

    Voor Rubens, in zijn typische pathetische stijl, is Vulcanus een machtige wilde God.

    Bij Velasquez daarentegen ziet men de meesterlijk vertolkte gelaatsuitdrukking van een eenvoudige werkman, zoals hij trouwens meestal gewone stervelingen een godenrol liet spelen.

    Aan de lezer de keuze welke visie hem het best bevalt. [Marc Van Hoye]

       
    Philips IV, geschilderd door Rubens (links) en Velasquez (rechts)


    27-02-2020 om 17:24 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (1)
    24-02-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar goes classic ( II )
    Vulcanus is de Romeinse naam van de Griekse god Hephaistos, de god van de smeden. Over deze god is op deze blog, twee jaar geleden, een uitgebreid verhaal verschenen: zie www.bloggen.be/dzeus/archief.php?ID=3048012. Het zal u allerminst verbazen dat deze veel geplaagde god af en toe zijn opgekropte woede moet luchten. Het komt dan tot een uitbarsting van de Etna, of van een andere vulkaan, waar Vulcanus ongetwijfeld zijn "filialen" heeft...


    24-02-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    31-01-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Een Pyrrusoverwinning: de (kunst)historicus spreekt...

    In 280 vóór Christus landde Pyrrhus met zijn leger, dat uit 25.000 man en een twintigtal ‘vechtolifanten’ bestond, bij Tarentum en trok vanuit daar verder Italië in. De eerste veldslag in deze zogenaamde Pyrrische oorlog werd gehouden bij Heraclea. Tegenover de 25.000 man van Pyrrhus stond een leger van liefst 50.000 Romeinen. Desondanks werd de slag gewonnen door Pyrrhus. Wel leed hij grote verliezen. Hij verloor naar schatting 4.000 man (de Romeinen verloren zo’n 10.000 man). Ook de tweede veldslag bij Asculum werd door Pyrrhus gewonnen. Maar ook hier tegen een hoge prijs. Bij deze veldslag verloor hij nog eens 3.500 man (tegenover 6.000 slachtoffers aan Romeinse kant). Na afloop feliciteerde één van zijn generaals hem met de overwinning, waarop Pyrrhus de beroemde woorden sprak: “Als we nog één zo’n veldslag winnen, dan gaan we eraan ten onder!‘ Sindsdien worden overwinningen die meer kosten dan dat ze opleveren pyrrusoverwinningen genoemd.

    Pyrrhus vertrok uiteindelijk in 275 vóór Christus weer naar Griekenland. Drie jaar later kwam hij in de stad Argos om het leven tijdens gevechten in een conflict met Sparta . Volgens de overlevering gooide een oude vrouw vanuit een huis een dakpan op zijn hoofd terwijl Pyrrhus beneden met haar zoon in gevecht was. Pyrrhus viel bewusteloos op de grond. Of hij toen al dood was, is niet zeker maar toen even later iemand hem onthoofde was zijn dood wel zeker. Als illustratie van het verhaal van de maand gaat mijn voorkeur uit naar een ets van Henri-Paul Motte, meesterlijk uitgevoerd, heel gedetailleerd, vol beweging en op een dramatische wijze de overrompeling van de Romeinse legioenen voorstellend. H.-P. Motte (13 december 1846 - 1 april 1922) was een 19e-eeuwse Franse schilder uit Parijs, die zich specialiseerde in het historisch genre. Hij was een leerling van de meer bekende Jean-Léon Gérôme en begon vanaf 1874 te exposeren in het Parijse Salon. Het schilderij "Le cheval de Troie" was het debuut van de kunstenaar op het Salon en werd in 2011 verworven door het Wadsworth Atheneum. In 1892 werd hij tot Chevalier de la Légion d'Honneur gemaakt. Hij won een bronzen medaille op de Exposition Universelle (1900). Hij is vooral bekend om zijn werk "Het beleg van La Rochelle", een afbeelding van kardinaal Richelieu in de strijd in de 17e eeuw, voltooid in 1881.[Marc Van Hoye]

     

    Dit zijn Carthagische vechtolifanten (zoals die eerder ook door Pyrrhus werden ingezet) tijdens de slag om Zama in 202 vóór Christus (tekening Henri-Paul Motte). Volgens Plinius de oudere kon je ze goed bestrijden door hete olie over varkens te gieten en deze krijsende beesten vervolgens richting de olifanten te jagen: “Olifanten zijn bang voor zelfs het kleinste gilletje van een varken en slaan dan op hol”.



    31-01-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    27-01-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De Druivelaar goes classic ( I )
    Ook dit jaar krijgt de populaire scheurkalender De Druivelaar een "klassiek tintje": éénmaal in de maand. Vooral scholen in Vlaanderen, Nederland en de States zullen zich daar ongetwijfeld over verheugen. Leerlingen die zich geroepen voelen om een zelfgemaakt tekeningetje en/of een verhaaltje op te sturen in verband met het onderwerp van de maand, kunnen dit doen via mail (kvansteenbrugge@gmail.com). Het komt dan op de blog. Het doet mij denken aan de tekeningen die alle 23 leerlingen van het 6e leerjaar van de Watermolenschool in Heule mij in 2008 stuurden, ter illustratie van mijn verhaaltjes op www.bloggen.be/mythos. Op deze laatste blog zijn de tekeningen nog alle 23 te bewonderen.
    Zoals vorig jaar volgt op deze blog, telkens op de laatste dag van de maand, "kunsthistorische duiding" door Marc Van Hoye.





    27-01-2020 om 15:18 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    01-01-2020
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Gelukkig Nieuwjaar!

    Lieve Lezer(es),

    Ik wens u een voorspoedig, gezond en gelukkig 2020.  Van ganser harte hoop ik een beetje tot dat geluk te kunnen bijdragen door mijn maandelijks verhaaltje op De Druivelaar en door mijn blogs:

    1° www.bloggen.be/dzeus: met duiding i.v.m. het Druivelaarverhaal van de maand;

    2° www.bloggen.be/pierpont: met af en toe wat onnozel geschrijf;w.bloggen/d“duid

    3° www.bloggen.be/kris: met wonderbare verhalen over leven en werk van drie Onbekende Vlamingen;

    4° www.bloggen.be/zerar, een blog die 12 jaar geleden (in 2008) gewijd was aan de lotgevallen van Zerar, maar datzelfde jaar nog, samen met Zerar, ter ziele is gegaan. Een jonge schrijfster komt nu, ter gelegenheid van Kerst 2019, op de proppen met een striproman “De Avonturen van Zerar” (cf.bijlage) waarmee onze veel te vroeg overleden held weer boven water komt. Het boek verdient onze volste aandacht en in het nieuwe jaar zal de blog (die de laatste jaren besteed werd aan pictaiku’s) er helemaal aan gewijd zijn.

    Kris.

    01-01-2020 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (1)
    31-12-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Antigone in de kunst

    Telkens de laatste dag van de maand..

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar een treffende illustratie bij het mythologisch "Druivelaarverhaal" van de voorbije maand. Ditmaal komt hij uit bij een schilderij van Nikiforos Lytras en bij een klassieke tragedie van Sophocles.



    Antigone bij het lichaam van haar broer Polynices. Olie op doek, van Nikiforos Lytras, 1865, in de Nationale Pinacotheek van Athene. Een clair-obscur met een bijzonder dramatische voorstelling van de belangrijkste scène in de tragedie.




    Dezelfde scène op een affiche voor een theatervoorstelling van het verhaal volgens Sophocles is uitgevoerd in een soberder archaïsche stijl. De versie van Sophocles is echter slechts een van de vele, zowel in de klassieke Griekse en Romeinse als in de modernere kunsten en heeft aanleiding gegeven tot ontelbare* uitingen in literatuur, theater, plastische kunsten, muziek en kinematografie.


    *Zie desgewenst Wikipedia.



    31-12-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (1)
    16-12-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.ANTIGONE (het hele verhaal)

    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 15 december (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van Antigone. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust".

    Na de dood van de Thebaanse koning Oidipous ruzieden zijn zonen Eteokles en Polyneikes om de troonsopvolging. In afwachting dat dit geschil zou beslecht worden, werd in  Thebe het bewind gevoerd door hun moeders broer Kreon. Uiteindelijk luidde de overeenkomst tussen de twee broers als volgt: om de beurt zou één van hen over de stad heersen gedurende één jaar. Eteokles zou als eerste het koningschap waarnemen. Maar toen zijn jaar om was weigerde hij de troon aan zijn broer Polyneikes af te staan. Daarom nam deze laatste zich voor, zich gewapenderhand zijn rechten toe te eigenen. Teneinde zich van een behoorlijk leger te voorzien, trok hij naar Argos, alwaar hij hoopte op de steun te kunnen rekenen van de aldaar heersende koning, Adrastos. Zijn verzoek viel in goede aarde...

    Koning Adrastos van Argos trok ten strijde tegen de stad Thebe met een indrukwekkend leger, met aan het hoofd zeven gedegen strijders. Thebe had zeven toegangspoorten. Het leger van Argos verdeelde zich over deze zeven poorten en elk van de zeven leiders nam er één voor zijn rekening. Maar ze hadden de Thebanen fel onderschat. In geen tijd waren velen van de belegeraars gesneuveld, waaronder vier van hun zeven leiders: enkel Adrastos, Amphiaraos en Polyneikes bleven nog over. Toen vond Polyneikes dat er aan het bloedvergieten een einde moest komen en hij stelde een tweekamp voor, tussen hem en zijn broer Eteokles. Deze laatste ging in op het voorstel. In de meedogenloze broederstrijd die daarop volgde, verwondden beiden elkander zo erg dat ze ter plaatse de geest gaven. Hierop rukte het Thebaanse leger uit, nu aangevoerd door Kreon. Ze achtervolgden de onthutste vijanden en ze doodden er velen. Adrastos was een van de weinigen die erin slaagden heelhuids weer thuis te komen. 

    Voor de derde maal nam Kreon het bewind over in Thebe. Hij gaf opdracht alle gesneuvelde Thebanen met de nodige eer te begraven, maar daarentegen de lijken van de omgekomen vijanden, waaronder dat van Polyneikes, buiten de stadsmuren te brengen en ze daar onbegraven te laten liggen, ten prooi aan de gieren en andere aasdieren. Groot was hierover de verontwaardiging van Antigone, de zuster van de beide broers. Des nachts ging ze haar broeders dode lichaam met aarde bedekken om hem zodoende toch enige vorm van begrafenis te geven. Maar deze ongehoorzaamheid kwam haar oom Kreon ter ore. Hij veroordeelde haar ter dood. Ze werd in een onderaardse kerker geworpen, hoezeer zijn zoon Haimon, die met Antigone verloofd was, hem ook smeekte haar leven te sparen.

    Toen kwam Teiresias – laattijdig, helaas! – ten tonele. De grote ziener voorzag onheil voor de familie van de wrekende heerser. Door zijn hardvochtigheid zou Kreon weldra twee van zijn geliefden verliezen, zo luidde Teiresias’ voorspelling. Dit opende Kreon de ogen. Hij gaf opdracht Antigone uit haar kerker te verlossen, maar… te laat: het meisje had zich verhangen. Haimon, door verdriet overmand, benam zich eveneens het leven. En evenzo deed Kreons echtgenote, die al die ellende niet langer kon aanzien. De voorspelling was uitgekomen. De wrede koning was vreselijk gestraft.


    16-12-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    30-11-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Teiresias in de kunst

    Telkens de laatste dag van de maand..

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar een treffende illustratie bij het mythologisch "Druivelaarverhaal" van de voorbije maand. Ditmaal komt hij uit bij een schilderij van Louis Jean François Lagrené



    Schilderij door Louis Jean François Lagrenée (Parijs 1725-1805): olie op doek, 76 x 58 cm. Teiresias ontwaart, verschrikt en duidelijk per ongeluk, een badende Athena in haar blootje. Waarna de gewezen transgender buiten elke proportie met blindheid wordt gestraft.

    L. J. F. Lagrenée (Parijs 1725-1805) is een van de vele door het grote publiek bijna 'vergeten' goede schilders. Hij kreeg zijn opleiding o.a. in de school van Karel André van Loo te Rome. Won diverse grote prijzen, werd o. a. directeur van de Académie de France en van de Academie voor Schone Kunsten te St. Petersburg. Na zijn verblijf in Rusland kreeg hij vele opdrachten van koninklijke paleizen en adellijke personen. Hij was zeer productief. Wel 460 doeken zijn aan hem toegeschreven: naast portretten en bijbelse taferelen vnl. onderwerpen uit de klassieke oudheid en mythologie. Heel wat scenes zijn ronduit erotisch, vnl. in de voorstelling van lesbische koppels. Zijn stijl is die van de Italianen uit de 17de eeuw, rococo later overgaand naar het neoclassicisme. Zijn doeken hebben een geslaagde compositie en zijn lieflijk van kleur, de personages anatomisch perfect getekend. Het verhaal is zelden overdreven pathetisch voorgesteld.


    (1) In dit verhaal wordt Teiresias met blindheid geslagen door Athena. 

    In een ander verhaal evenwel is Hera de "boosdoenster" (cf. www.bloggen.be/dzeus/archief.php?ID=3185904).

    30-11-2019 om 11:23 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    17-11-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.TEIRESIAS (het hele verhaal)

    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 16 november (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van Teiresias. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust".

    Nooit is Athena, de godin van de wijsheid, verliefd geweest, nimmer heeft zij kinderen gebaard. Wie haar naaktheid aanschouwd had, hetzij met opzet, hetzij per ongeluk, strafte ze met blindheid. Dat ervaarde een sterveling, Teiresias, die haar verraste terwijl ze zich baadde. Ze ontnam hem het licht uit zijn ogen. Doch achteraf kreeg ze daar spijt van en ter compensatie schonk zij hem de gave van de helderziendheid en de voorspelling, een gave die hij ook na zijn dood mocht behouden in de onderwereld. Er is evenwel nog een ander verhaal over de beroemde ziener Teiresias, hoe hij blind werd en de gave van de profetie kreeg...

    Niet Athena maar de oppergodin Hera zou Teiresias met blindheid geslagen hebben. Aan de oorsprong hiervan ligt een hevig dispuut tussen de oppergod Zeus en zijn dierbare eega. Zeus was weer eens vreemd gegaan en daarom slingerde Hera hem allerlei verwijten naar het hoofd. Zeus verdedigde zich door te stellen dat de vrouw veel meer genot beleeft tijdens de geslachtelijke vereniging dan de man, waardoor deze laatste dus, bij wijze van compensatie, gerechtigd is vaker en met verscheidene vrouwen sexuele omgang te hebben. Hera was het met die stelling niet eens. Er diende een scheidsrechter aangesteld te worden. Daar kwam enkel Teiresias voor in aanmerking. Hij immers was de enige persoon die zowel man als vrouw geweest was, de enige dus die een oordeel kon vellen over wie het meeste genot beleeft bij de geslachtsdaad: de man of de vrouw. Teiresias was immers zelf een tijdje vrouw geweest... Hoe dat gekomen was? Ziehier.

    Toen Teiresias eens, een jonge knaap nog zijnde, op wandel was op de hellingen van het Kithairongebergte, zag hij twee slangen paren. Met zijn stok scheidde hij de twee slangen en sloeg er één dood, het vrouwtje. Dit was niet naar de zin van de goden en Teiresias werd, voor straf, veranderd in een vrouw. Zeven jaar later zag Teiresias op dezelfde plek weer twee slangen paren. Hij reageerde zoals de eerste keer en weer sloeg hij één van de slangen dood, het mannetje. En terstond kreeg hij zijn mannelijk lichaam terug.

    En Teiresias, als "ervaringsdeskundige" velde zijn oordeel: als wij het genot dat de man beleeft het getal één geven, dan moeten wij het genot van de vrouw het getal negen geven! Hera voelde zich zwaar gekrenkt door dat oordeel en ze sloeg Teiresias met blindheid. Zeus kon hem weliswaar het licht van zijn ogen niet teruggeven, maar de oppergod deed niettemin zijn best om een en ander goed te maken. Zo schonk hij hem de gave van de helderzienheid, hij maakte zijn gehoor vele malen scherper dan bij een normale sterveling en hij zorgde ervoor dat hij de taal van de vogelen kon verstaan. Verder schonk Zeus Teiresias zeven levens en hij beloofde dat hij in het hiernamaals zijn zienersgaven zou mogen behouden.




    17-11-2019 om 23:03 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    31-10-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Het gulden vlies in de kunst

    Telkens de laatste dag van de maand..

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar een treffende illustratie bij het mythologisch "Druivelaarverhaal" van de voorbije maand. Ditmaal komt hij uit bij twee kunstwerken die elk een verschillende episode in het verhaal illustreren: een tekening van Willy Pogani en een Apulische amphora.

    Iason, Medeia, het Gulden Vlies, de slang en de heilige boom

    Een zeer mooie tekening: 'Jason bevecht de draak met de hulp van Medea', leek mij terug te voeren tot de Jugendstil. Wie schetst mijn verbazing wanneer ik de herkomst ervan terugvond: een plaatje uit een verzameling 'om in te kleuren': "jason_medea_the golden_fleece_coloring_page.pdf." van 'supercoloring.com'! Onder 'Griekse mythologie' staan er maar liefst 57 en onder Ilias en Odyssea elk 34, allemaal van een kwaliteit die een bron met faam doet vermoeden en na wat zoeken blijkt dat een bekroond kinderboek te zijn met tekeningen van een mij tot gisteren nog onbekende Willy Pogany (°Hongarije 1882 - + US 1955): 'The golden fleece and the heroes who lived before Achilles' (1921). Willy Pogany was een productieve Hongaarse illustrator van o. a. kinderboeken en zijn werk is inderdaad onder te brengen in de…. Jugendstil !

    Iason overhandigt het Gulden Vlies aan Pelias

    Eens te meer blijkt een treffende en mooie afbeelding van het Gulden Vlies een zeer goed bewaarde versiering van een Apulische amphora te zijn. Mijn vermoeden dat ze niet een gewoon gebruiksvoorwerp was wordt bevestigd in een Duits artikel dat handelt over een collectie van dergelijke kruiken die in het bezit zijn van de 'Antikensammlung Berlin' en waarin beschreven wordt dat ze zouden gebruikt zijn bij een dodenceremonie. Datering tussen 240 en 340 voor Christus.
    De hier getoonde afbeelding staat op een kruik van dezelfde aard en afkomst welke sinds 1818 in het bezit is van het Louvre. Ze stelt de scène voor waarin Jason het Vlies aan koning Pelias overhandigt. Een gevleugelde 'Nike' staat op het punt Jason te kronen met een bloemenkrans.

    31-10-2019 om 18:08 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (1)
    17-10-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.HET GULDEN VLIES (het hele verhaal)

    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 16 oktober (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van het Gulden Vlies. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust".

    In het vorige verhaal hebben we gezien hoe het gulden vlies terechtkwam in Colchis, een stad aan de Zwarte Zee. Hier volgt het verhaal van Iason en de Argonauten, die de kostbare ramsvacht terughaalden naar Griekenland...

    In opdracht van Pelias, koning van Iolkos (een stad in Thessalië, in het Noorden van Griekenland) voer de held Iason, samen met vijftig andere Griekse helden naar Colchis, teneinde het gulden vlies terug te halen tot meerdere eer en glorie van het vaderland. Hun schip droeg de naam “Argo” en ze noemden zichzelf “Argonauten”. Toen ze, na een zeer tumultueuze reis vol avonturen en gevaren, Colchis bereikt hadden, begaf Iason zich onmiddellijk naar het paleis van koning Aietes en deelde hem zonder omwegen mee dat hij gekomen was om het gulden vlies mee te nemen naar Griekenland. De koning gaf geen krimp, deed alsof hij daar wel mee kon instemmen en sprak:

    - Het gulden vlies bevindt zich in een bos, dat gelegen is in een heiligdom van Ares. In dit heiligdom ligt ook een veld. Ten bewijze dat ge het gulden vlies waardig zijt, vraag ik u dit veld om te ploegen. Span daartoe mijn twee ijzeren stieren, een geschenk van Hephaistos, voor de ploeg, ploeg het veld om en zaai daarna op de omgeploegde akker de drakentanden die ik u zal geven. Als gij dat alles tot een goed einde zult gebracht hebben, zult ge toegang krijgen tot het heilig bos.

    Iason stemde in met de opdracht. Hera nochtans voelde dat haar beschermeling deze taak zonder hulp niet tot een goed einde zou brengen. Ze ging te rade bij Aphrodite. De liefdesgodin stuurde haar zoontje Eros naar het paleis van koning Aietes. Eros schoot een gouden pijltje in het hart van Medeia, ’s konings dochter. Deze werd stante pede tot over de oren verliefd op de stoere krijger Iason en ze voelde zich bereid hem te helpen bij zijn moeilijke onderneming. Van haar grootvader, de zonnegod Helios, had Medeia de kunst van het toveren geleerd en die kunst zou ze nu aanwenden ten bate van haar geliefde held. Ze bereidde een tovervloeistof waarmee hij zijn lichaam diende in te smeren. Dat zou hem onkwetsbaar maken en hem bovendien de kracht geven om de sterke vuurspuwende metalen stieren te bedwingen.

    En zo slaagde Iason erin de stieren bij de horens te grijpen, hen onder het juk te krijgen en het veld om te ploegen. En net zoals Kadmos in Thebe had gedaan (zie verhaal nr. 13), zaaide Iason de drakentanden, die Aietes hem had gegeven, op de omgeploegde akker. En ook hier ontstonden uit de tanden gewapende krijgers, die elkaar te lijf gingen en elkaar doodden, nadat Iason op Medeia’s advies, een steen tussen hen had geworpen. Toen begaf Iason zich in het heilig bos. Medeia kreeg van haar vader de toestemming hem de weg te wijzen naar de heilige eik waaraan het gulden vlies was vastgespijkerd. Aietes wist toen nog niet van haar liefdevolle houding ten opzichte van Iason. Het vlies werd bewaakt door een vreselijke draak. Maar ook hier wist Medeia raad. Zij wierp de draak een paar koekjes toe, die ze doordrenkt had met een sterk slaapverwekkend middel. De slapende draak het hoofd afhakken was nu kinderspel. Iason maakte het gulden vlies los en omgordde er zijn lenden mee. Ondertussen was het verraad van Medeia uitgelekt. Aietes was uitzinnig van woede. Hij gaf opdracht Iason en Medeia te doden. Maar beiden konden nog tijdig het argonautenschip bereiken. In ijltempo voer de Argo af. Inderhaast had Medeia nog haar broertje Absyrtos meegenomen. Met een gewapende legermacht zette Aietes de achtervolging in over zee. Ze zouden de Argo ongetwijfeld ingehaald hebben als Medeia niet weer was opgetreden. Een ongemeen wreed optreden. Met een mes stak ze haar bloedeigen broertje dood, ze sneed het lichaam aan stukken en wierp het in de zee, vóór de ogen van zijn vader en de andere achtervolgers. Aietes gaf opdracht aan zijn mannen de lichaamsdelen van zijn zoon op te vissen. Toen dit gebeurd was, was de Argo uit het zicht verdwenen. Om de achtervolgers te misleiden namen de argonauten een andere vaarroute, naar het noorden toe. Zo kwamen ze aan de monding van de Donau. Ze voeren deze rivier op. De mannen van Colchis waren ze kwijtgespeeld, maar de terugreis zou nog lang en ingewikkeld worden. Via de Donau kwamen ze in de Adriatische Zee terecht en vandaar via de Po en Zuid-Frankrijk in de Rhône en de Middellandse Zee. Vooraleer de thuishaven Iolkos te bereiken werd ook nog Korfoe aangedaan, en de Noordkust van Egypte, en Kreta...



    17-10-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (6 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    08-10-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.BOEK
    "Griekse Mythologie in 136 verhalen" (2019, 420 pag.) is een heruitgave van het boek "Uit het schuim van de zee".
    Inlichtingen:
    www.shopmybooks.be





    08-10-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 2/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    30-09-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Phrixos en Helle in de kunst

    Telkens de laatste dag van de maand..

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar een treffende illustratie bij het mythologisch "Druivelaarverhaal" van de voorbije maand. Ditmaal komt hij uit bij een muurschildering uit Pompeï (eerste eeuw na Christus).

    Op zoek naar een mooie afbeelding over het onderwerp van de maand, vond ik iets waarvan ik dacht dat het een Romeinse muurschildering kon zijn, maar dan wel één die uitzonderlijk goed bewaard was gebleven Niet dus... want na verder zoeken stootte ik op wat de échte muurschildering is (Pompeï, 1eE.n.C). Matig beschadigd, zoals te verwachten, maar o zoveel mooier!


    Ondanks de beschadiging behoudt de muurschildering zijn uitstekende picturale kwaliteiten, in 't bijzonder zijn prachtig coloriet. Phrixos' kop is hier veel mooier, zijn Griekse haardos en de speelse schildering zijn totaal verloren gegaan in de kopie.

     

    30-09-2019 om 10:46 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    16-09-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.PHRIXOS EN HELLE (het hele verhaal)
    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 15 september (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van Phrixos en Helle. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust".



    Ino was een dochter van Kadmos, koning van Thebe. Zij trouwde met Athamas, een koning in Beotië en later ook in Thessalië. Hij was een zoon van Aiolos, de god van de winden. Athamas had twee kinderen uit een eerste huwelijk met Nephele, de godin van de wolken: Phrixos en Helle. Het klikte niet tussen Ino en haar twee stiefkinderen. Toen er een tijd van rampspoed aanbrak en men volgens goede gewoonte het orakel raadpleegde, kocht Ino de orakelpriesters om. Het orakel was formeel: Phrixos en Helle moesten geofferd worden! Maar hun moeder Nephele waakte. Verstoten door Athamas leefde ze teruggetrokken. Toen Phrixos en Helle echter naar het offeraltaar geleid werden, liet zij een wolk nederdalen over hen, en toen de wolk optrok stond daar een gevleugelde ram met een gouden vacht. Nephele gaf haar kinderen opdracht plaats te nemen op de rug van de gevleugelde ram en in geen geval naar beneden te kijken als zij hoog in de lucht gingen stijgen. Het dier steeg op en zette koers in de richting van de Zwarte Zee. Toen ze gekomen waren boven de zeestraat die de Egeïsche Zee scheidt van de Zee van Marmara, keek Helle naar beneden, ondanks de waarschuwing die ze van haar moeder had gekregen. Ze werd duizelig, waardoor ze naar beneden tuimelde en verdronk in de zeestraat die naar haar “Hellespont” - nu beter bekend onder de naam “Dardanellen” - werd genoemd. Phrixos vloog nu alleen verder, tot de ram landde in Colchis, een gebied in het Oosten van de Zwarte Zee. Daar offerde Phrixos de ram aan Zeus en hij schonk de gouden vacht van het dier aan de koning van Colchis, Aietes. Deze was de zoon van twee titanenkinderen, namelijk van de zonnegod Helios en van de okeanide Perseïs. Aietes hing het vlies aan een eikenboom in een bos dat aan de god Ares was gewijd en hij liet het daar bewaken door een draak. Het orakel had hem immers voorspeld dat de welvaart van zijn land zou afhangen van het bezit van een gouden schapenvacht. Phrixos huwde met een dochter van Aietes en keerde nooit meer terug naar zijn vaderland.


    16-09-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (1)
    27-08-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Kyparissos in de kunst

    Telkens de laatste dag van de maand..

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar een treffende illustratie bij het mythologisch "Druivelaarverhaal" van de voorbije maand. Ditmaal komt hij uit bij een ets van Cornelis Cort en een tekening van Giulio Romano.


    Nooit was het moeilijker een treffende en tegelijk mooie afbeelding te vinden dan aangaande Kyparissos en zijn tragische lot, als beschreven in de Metamorfosen van Ovidius.

    Alle elementen uit het verhaal worden uitgebeeld in een ets van de hand van ene Cornelis Cort (1533-1578): ‘Cyparissus ab Apolline in arborem commutatur’. De uitvoering is m.i. ondermaats.



    Een tekening van de hand van Giulio Romano handelt enkel over de knapenliefde(s) van Apollo: ‘Apollo en Cyparissus of Apollo en Hyacinth’ (+/- 1520), bevindt zich in het Nationalmuseum in Stockholm. Apollo is hier duidelijk “handtastelijk” bezig, terwijl een mij onbekende toeschouwster bedenkelijk toekijkt. Hierbij weze opgemerkt dat knapenliefde en biseksuele interesses zowel in de Renaissance als in de Oudheid niet ongewoon waren. De uitvoering is mooi en doet denken aan bv. Rubens of Da Vinci.
    Een m.i. merkwaardig detail is de strijkstok aan de voet van Apollo. Het afgebeelde snaarinstrument (een Viola da Gamba) is overigens niet datgene waarvan Apollo zich bediende. Zijn instrument was de lier, hetwelk hij bespeelde met de vingers en allerminst met een strijkstok, dewelke, ook in de tijd van Ovidius, nog niet bestond...

    27-08-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    18-08-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.KYPARISSOS (het hele verhaal)

    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 17 augustus (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van Kyparissos. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust".


    Menig keer werd Apollo verliefd op sterfelijke en onsterfelijke vrouwen. Er zijn ook twee zeer bekende verhalen waarin Apollo verliefd werd op een mooie jongeling: de ene was Kyparissos, een jonge jager, de andere was de jonge prins Hyakinthos, zoon van koning Oibalos van Lakedaimonië.

    Niet alleen Apollo werd verliefd op Kyparissos, ook de zanger Thamyris. Deze had ooit verklaard dat hijzelf mooier kon zingen dan alle negen Muzen tesamen. Teneinde zijn rivaal uit te schakelen ging Apollo dat overbrieven aan de Muzen. Zij voelden zich zwaar beledigd en ze wreekten zich op Thamyris door hem te beroven van zijn stem, zijn gezicht en zijn geheugen.

    Maar meer dan tot Apollo voelde Kyparissos zich aangetrokken tot een hert. Toen de jonge jager op een kwade dag tijdens de jacht, geheel per ongeluk, zelf zijn lievelingsdier gedood had, overviel hem een onbeschrijflijke smart. Uit medelijden veranderde Apollo hem in een boom, een cypres. Dit is waarschijnlijk gebeurd aan de westkust van de Peloponnesos, waar nu het dorp Kyparissia ligt.



    18-08-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    31-07-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Orpheus en Eurydike in de kunst


    Telkens de laatste dag van de maand...

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar een treffende illustratie bij het mythologisch "Druivelaarverhaal" van de voorbije maand. Ditmaal komt hij uit bij een schilderij van Rubens en een beeldhouwwerk van Rodin.


    De mythe van Orpheus en Eurydike, die wij te danken hebben aan Vergilius en Ovidius, heeft veel kunstenaars geïnspireerd:

    Films: twee van Jean Cocteau en één van Marcel Camus, nl. de bijzonder mooie en beklijvende Braziliaanse versie ‘Orfeu Negro’, gebaseerd op een toneelstuk van ene Vinicius de Morales.

    Muziek: o.a. een opera van Claudio Monteverdi ‘Orfeo’ en een werk van Christoph Willibald Ritter von Gluck (1714-1787) met het overbekende ‘Dans der zalige geesten’. Jacques Offenbach schreef een operette en Liszt een symfonisch gedicht. Ook in de balletdans vond de mythe een plaats.

    Literatuur: vele romans en gedichten werden eraan gewijd.

    Plastische kunsten tenslotte, te veel om op te noemen:

    - Schilderijen uit alle stijlperiodes, waaronder de barok met als prominent vertegenwoordiger P.P. Rubens (1577-1640), die ik hier niet nogmaals hoef voor te stellen. Het gekozen werk toont het vertrek van het geliefd paar uit de onderwereld, prachtig geschilderd, kleurrijk zoals het een Rubens betaamt, onder het goedkeurend oog van de door het lierspel van Orpheus betoverd koppel Hades en Persephone.


    - In de beeldhouwkunst vinden wij werken daterend van uit de oudheid tot in onze tijd, als reliëfs of vrijstaand. Een mooi werk van Auguste Rodin stelt het paar voor in een hoogreliëf met als achtergrond een vage voorstelling (impressionisme) van de poort naar de onderwereld.

    Reliëfs waren vooral geliefd in de oudheid. In Egypte ging het om basreliëfs en verdiepte reliëfs. Later kwamen hoogreliëfs in de mode. Ze vormen een overgang tussen schilderijen en beeldhouwwerk. Ze hebben t.o.v. een vrijstaand beeld het voordeel van een achtergrond waarop bv. wolken of een gebouw kunnen getoond worden en daardoor zijn ze dikwijls “verhalend”.

    Geniet van de beelden op Wikipedia en/of Pinterest en van de muziek op You Tube van bv. von Gluck’s ‘Dans der zalige geesten’.



    31-07-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    17-07-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.ORPHEUS EN EURYDIKE (het hele verhaal)
    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 16 juli (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van Orpheus en Eurydike. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust".

    Orpheus was de zoon van Oiagros, een koning uit Thracië, maar sommigen beweren dat de god Apollo zijn vader was. Zijn moeder was Kalliope, één van de negen Muzen. De Muzen waren de godinnen van de kunsten en de wetenschappen. Ze waren de dochters van de titanes Mnemosyne en van de oppergod Zeus. Ze waren volgelingen van Apollo en hadden hun verblijfplaatsen in de buurt van het Parnassos- en Helikongebergte.

    Orpheus was een buitengewoon begaafd dichter en musicus. Van Apollo zelf had hij een lier gekregen, waaruit hij hemelse muziek toverde en waarmee hij zijn gezangen begeleidde. Hij bracht mensen en dieren en zelfs de planten, kortom de hele natuur, in vervoering door zijn kunst. Ook de goden kon hij ontroeren. Orpheus is vooral bekend door zijn dramatisch liefdesverhaal met Eurydike, een Najade ofte waternimf. Orpheus aanbad Eurydike. De liefde was grenzeloos. Op het huwelijksfeest deed zich echter een tragisch incident voor. Argeloos wandelde Eurydike blootsvoets door het jonge gras, toen zij plots in de voet gebeten werd door een giftige slang, een adder. Op haar geroep kwam Orpheus aangerend. Net op tijd om zijn geliefde in zijn armen te zien sterven…

    Onuitsprekelijk was zijn verdriet. Bloedstollende klaagliederen bracht hij ten gehore, en allen luisterden mee en de hele natuur werd in diepe rouw gedompeld. De gedachte om verder te moeten leven zonder zijn beminde was ondraaglijk. Toen nam hij zich voor iets te ondernemen wat nog nooit iemand vóór hem had gedaan: haar terughalen uit het dodenrijk. Op zijn tocht daarheen speelde hij zo aandoenlijk op zijn lier, dat niemand hem iets in de weg durfde leggen. Ook Charon niet, de veerman, die de doden over de dodenrivier naar de onderwereld bracht en anders nooit levenden overzette. Zelfs Kerberos de hond met de drie koppen, die de hellepoort bewaakte, werd vertederd door Orpheus’ gezang en bood geen weerstand. En ook de schimmen van de doden  werden ontroerd en ze kwamen in dichte drommen naderbij en luisterden, ademloos.

    Tot bij de troon van Hades en Persephone drong Orpheus door. Ook het godenpaar van de onderwereld raakte in de ban van zijn gezang. Op aandringen van zijn gade liet Hades zich overhalen om Eurydike  te laten weerkeren naar de aarde. Eén voorwaarde werd gesteld: zij diende op haar tocht haar man te volgen en deze mocht in geen geval naar haar omzien vóór ze het rijk van de levenden zouden bereikt hebben. Zoniet, dan was Eurydike onverbiddelijk en voor altijd voor hem verloren.

    Lang was de terugweg die ze moesten gaan, langs donkere, soms smalle en steile paden. Orpheus liep voorop. Hij hoorde de voetstappen van zijn geliefde achter hem, hij hoorde haar ademhaling en voelde zelfs haar adem in zijn hals, en dat stelde hem gerust. Doch plots leken die geruststellende geluiden verdwenen. Volgde zij hem niet meer? De angst deed Orpheus de waarschuwing van Hades vergeten en… hij keek om. Eurydike volgde hem nog steeds op de voet. Nog voor even, want haar gestalte vervaagde en als een schim gleed ze van hem weg, weer in de richting van het dodenrijk. Ze stak nog even de hand naar hem uit en ze fluisterde: “vaarwel mijn liefste”.

    Radeloos rende Orpheus terug naar de hellepoort, maar de hellehond liet ditmaal zijn tanden zien en was onvermurwbaar. Zeven dagen lang bleef de gebroken man zitten op de oevers van de Styx, zonder eten of drinken. Hij richtte smekende gezangen tot de goden en uiteindelijk ook verwensingen aan hun adres. Alles tevergeefs. Daarna zwierf hij door verscheidene landen, het gezelschap van andere mensen mijdend, vooral van vrouwen. Nimmer meer stelde hij zijn hart open voor een andere liefde. Daarom werd hij gehaat door de nimfen en door de Maenaden. Jaren later was het dat hij de Argonauten vergezelde op hun tocht: door zijn muziek en zijn wijze raad heeft hij zeker bijgedragen tot het welslagen van de onderneming. Na de tocht trok hij zich terug in Thracië. Daar troffen de vrouwelijke volgelingen van Dionysos hem aan, zittend aan de oever van een rivier en tokkelend op zijn lier. De uitzinnige vrouwen wierpen zich op de gehate man en scheurden zijn lichaam in stukken vaneen. Zijn hoofd werd samen met de lier in de rivier geworpen. Het kwam zodoende in de zee terecht en het bereikte het eiland Lesbos, alwaar het werd begraven. Zijn ziel ging naar de Hades bij zijn geliefde Eurydike. Hun zielen waren nu voor immer verenigd.

    Orpheus, kunst werk ("glas in lood") van Michiel Leenknegt. Cf. www.bloggen.be/pierpont/archief.php?ID=3165901



    17-07-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (10 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    30-06-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Aktaion in de kunst

    Telkens de laatste dag van de maand...

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar een treffende illustratie bij het mythologisch "Druivelaarverhaal" van de voorbije maand. Ditmaal komt hij uit bij een beeldengroep van Gaetano Salomone.

     

    Aktaion ten prooi aan zijn eigen jachthonden

    We bevinden ons in Italië, op een 30-tal km ten N van Napels, in de tuin van het 'Koninklijk paleis van Caserta', nabij de gelijknamige stad. Daar prijkt een enorm barok paleis annex een immens park met fonteinen, een theater en vele beeldengroepen, alles geïnspireerd door het paleis van Versailles, maar nóg groter.

    "Lasciate incantare della bellezza. Revivi le atmosfere di una corte reale".

    Tussen 1780 en 1861 was het de woon- en werkplaats van de koningen van Napels en Sicilië. Het is door de UNESCO op de Werelderfgoedlijst geplaatst, vooral omdat het het laatste perfect bewaarde gebouw is uit de barokperiode.

    Een teken van grootheidswaanzin, met 1200 kamers en met dubbel zoveel monumentale kamers met fresco's als het paleis van Versailles, want Napels was noch machtig noch rijk.

    De tuin in barokstijl, eveneens geïnspireerd door Versailles, loopt in een straal van drie km naar een kunstmatige waterval in de verte, waar men twee beeldengroepen aantreft die het verhaal van Aktaion en Artemis voorstellen. De ene groep toont Artemis omringd door nimfen, de andere Aktaion ten prooi aan zijn jachthonden. Overdadig, met personages in de meest onnatuurlijke houdingen, hoe perfect ook uitgevoerd, heeft de beeldhouwer Gaetano Salomone nauwelijks een plaatsje in de kunstgeschiedenis gehaald.



    30-06-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    17-06-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.AKTAION (het hele verhaal)
    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 16 juni (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van Aktaion. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust". 

    Autonoë was één van de vier dochters van koning Kadmos van Thebe. Aristaios was een zoon van de god Apollo. Autonoë en Aristaios hadden samen een zoon: Aktaion. Als jongeman beoefende deze de jacht. Op een warme zomerdag kwam hij toevallig met zijn jachthonden bij het water van een bron, waarin Artemis naakt aan het baden was, samen met enkele nimfen. Aktaion herkende de godin en wendde onmiddellijk de blik af, want hij wist dat Artemis, de maagdelijke tweelingzuster van Apollo, niet duldde dat enig mannelijk wezen haar naaktheid aanschouwde. Dat had ze gemeen met die andere godin-maagd, Athena. Maar Artemis was veel meedogenlozer dan Athena. Ziehier wat er gebeurde. Ze besprenkelde Aktaion met water uit de bron – of ze daarbij een toverformule uitsprak is niet met zekerheid bekend – waarbij de jonge jager veranderde in een hert. Hij was ook niet meer in staat menselijke klanken te uiten. Zijn honden herkenden hun baasje niet meer, instinctief stortten ze zich op het hert en verscheurden het...



    17-06-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (7 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    31-05-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De geboorte van Athena in de kunst.

    Telkens de laatste dag van de maand...

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar een treffende illustratie bij het mythologisch "Druivelaarverhaal" van de voorbije maand. Ditmaal komt hij uit bij beschilderd vaatwerk uit de 6e eeuw vóór Christus.



    Zoals reeds te vermoeden was leende de manier waarop Athena werd geboren zich niet tot een anatomisch-realistische voorstelling zoals we die kennen in de klassieke schilderkunst.

    Daarentegen vinden we deze scène meermaals terug op Griekse amphoren of ander vaatwerk daterend uit de zesde eeuw vóór Christus.

    De techniek staat bekend als die met de zwarte figuren en vraagt enige uitleg:

    De Attische klei was door de aanwezigheid van ijzer oranje-rood bakkend.

    Op deze ondergrond werden figuren aangebracht die door het bakken zwart werden. Eens gebakken werden met een harde stift details voor ogen, neus, kledij etc., in de zwarte figuur gekrast, waardoor aldaar de oranje-rode ondergrond weer tevoorschijn kwam.

    Het gekozen vaatwerk is een doos bedoeld om cosmetica zoals geparfumeerde zalf in te bewaren. De voorstelling is duidelijk van een archaīsch type. Centraal zit Zeus op zijn troon terwijl een volwassen Athena uit zijn hoofd ontspringt. Het kleine figuurtje onder hem is Metis die alhoewel door Zeus verslonden, toch aanwezig wil zijn bij de geboorte van haar dochter. Aan weerszijden van de Oppergod staan helpende  vroedvrouwen met één hand op zijn hoofd en het andere omhoog. Links staat Hephaistos met de bijl die Zeus’ hoofd heeft gekliefd. Rechts Zeus' broer Poseidon die er ook bij wou zijn. Beide mannen hebben hun plicht gedaan en staan op het punt te vertrekken: hun voeten staan reeds naar buiten gekeerd!



    31-05-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    17-05-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.DE GEBOORTE VAN ATHENA (het hele verhaal)
    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 16 mei (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van de geboorte van Athena. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust". 

    De meeste van Zeus’ kinderen waren buitenechtelijk, “bastaards” dus. Zo ook zijn meestgeliefde dochter, Athena. Wie was nu de moeder van Athena? Het is een op zijn minst bizar verhaal.

    Zeus had zijn nicht Metis “liefdevol benaderd”, diezelfde Metis die hem het toverdrankje bezorgd had waarmee hij zijn zusters en broeders verlost had uit de maag van zijn schrokkige vader Kronos. Over die verhouding tussen de oppergod en de wijze titanendochter zijn weinig details bekend. We weten dat Metis zwanger werd en, zwanger zijnde, ruzie kreeg met Zeus. Het moet een hoogoplopende ruzie geweest zijn, want ziehier, kort en goed, hoe die afliep: Zeus vrat zijn zwangere nicht op met huid en haar...

    Maar de vertering verliep slecht. De “maaltijd” bleef zwaar op de maag liggen. Zeus voelde zich kotsmisselijk. Het leek of er iets opsteeg uit zijn maag in de richting van zijn hoofd. Het liep uit op een razende hoofdpijn. Zijn hoofd zwol en stond letterlijk op barsten. De enige die hem van die ondraaglijke pijn kon verlossen, was zijn zoon Hephaistos. We weten dat het vaderschap van Hephaistos erg twijfelachtig was en ook Zeus had serieuze twijfels omtrent dat vaderschap. En al was hun verhouding niet al te best, toch ontbood Zeus de god van de smeden en smeekte hem zijn hoofd te klieven met een bijl. En Hephaistos, zij het met enige tegenzin, kweet zich vakkundig van die taak. En ziet: uit het hoofd van Zeus steeg een volwassen vrouwspersoon op, fier rechtop, gehelmd en geharnast, met lans en schild. Het was Athena. Metis mag als haar moeder beschouwd worden – heeft ooit een man leven geschonken zonder toedoen van een vrouw? – en van Metis had Athena het verstand en de vindingrijkheid. 



    17-05-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    30-04-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Phaedra in de kunst.

    Telkens de laatste dag van de maand...

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar een treffende illustratie bij het mythologisch "Druivelaarverhaal" van de voorbije maand. Ditmaal komt hij uit bij een schilderij van Alexandre Cabanel.



    “Phèdre” van Alexandre Cabanel (1823 - 1889)

    Olie op doek (1880, 1,9 x 2,8m) Musée Fabre, Montpellier.


    Een smachtende vrij sensuele Phaedra na haar schuldig verlangen naar de liefde van Hippolytus, zoon van haar echtgenoot Theseus, te hebben bekend. Haar dienaressen delen ten volle in haar ontzaglijke leed.


    Phaedra is een zeer dankbaar onderwerp geweest van talloze kunstwerken.

    Wikipedia vermeldt in onder andere:

    Plastische kunsten: een fresco in Pompeï, een bas-reliëf op een sarcofaag en vele schilderijen en tekeningen.

    Literatuur: (toneel, proza, poëzie) een 20-tal.

    Muziek: Een 15-tal werken

    Films: 7


    Alexandre Cabanel schilderde vele historische, klassieke en religieuze onderwerpen, naast portretten, in academische stijl.

    Op jonge leeftijd had hij al grote prijzen in de wacht gesleept. Zijn 'Naissance de Vénus’, een vrij erotisch werk, werd gekocht door Napoléon III en bezorgde hem onmiddellijk een leerstoel in de Académie waarin de klassieke schildertrant heerste. Dat pompeuze classicisme werd spottend ook wel 'Art Pompier’ genoemd. Hij zetelde vele jaren als jurylid ter selectie van werken voor het 'Salon’. Als fervent tegenstander van de nieuwe kunstvormen Realisme en Impressionisme weigerde hij werk van o. a. Eduard Manet op te nemen. Een politiek die zou leiden tot de oprichting van het 'Salon des Refusés’ en uiteindelijk tot de ondergang van het ‘Salon’.




    30-04-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    15-04-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.PHAEDRA (het hele verhaal)


    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 14 april (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van Phaedra. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust".



    Phaedra was de tweede vrouw van Theseus, één van Griekenlands grootste helden en tevens koning van Athene. Theseus verrichtte zijn grootste heldendaad toen hij nog prins was:  het doden van het monster Minotauros, half mens half stier, dat leefde in het labyrint van koning Minos op het eiland Kreta. Hij had daarbij de hulp gekregen van ’s konings dochter Ariadne die smoorverliefd was op de knappe jonge prins. Hij nam Ariadne mee bij zijn terugvaart naar Athene, maar op het eiland Naxos werd zij hem ontnomen door de god Dionysos. Bij zijn thuiskomst werd hij tot koning gekroond in opvolging van zijn vader Aigeus die, denkende dat zijn zoon was omgekomen, zich in wanhoop van een rots te pletter had gestort. Theseus trouwde met Antiope, die hij veroverd had in een strijd tegen de Amazonen. Maar jaren later kwam een leger Amazonen haar terughalen. Er kwam een oorlog van, waarbij Antiope ongelukkiglijk het leven liet.

    (het vervolg van dit verhaal komt uit mijn boek “De Griekse mythologie in 136 verhalen”, een heruitgave van het boek “Uit het schuim van de zee”) *

    Theseus voelde zich vereenzaamd. Met weemoed dacht hij terug aan Ariadne, zijn eerste liefde. Het was hem bekend dat Ariadnes jongere zuster Phaidra nog ongehuwd leefde aan het hof van koning Minos op Kreta. Phaidra leek qua uiterlijk veel op haar zuster. Ze was evenwel veel wispelturiger en minder trouwhartig dan Ariadne. Theseus trok naar Kreta. Met zijn nog knap figuur viel hij bij Phaidra in de smaak en ze werd zijn vrouw. Toen Phaidra later in Athene een zoon baarde, Demophon, bracht Theseus zijn eerste zoon Hippolytos, uit zijn huwelijk met Antiope, naar zijn overgrootvader Pittheus in Troizen; hij wenste namelijk niet dat er onder zijn beide opgroeiende zonen ruzie zou ontstaan omtrent de troonopvolging.

    Aan het hof van zijn overgrootvader groeide Hippolytos op in eer en deugd. Hij wijdde zich geheel aan de studie en de jacht. Hij bracht offers aan de godin-maagd Artemis. Aphrodite, de godin van de liefde, was daarover zeer ontstemd, vooral omdat Hippolytos nooit aan háár offerde. De liefde voor een vrouw kwam nooit in zijn hart op en alle onreinheid was hem vreemd. Toen hij eens een bezoek bracht aan zijn vader en diens echtgenote in Athene, zag de jaloerse Aphrodite haar kans op wraak schoon en ze liet in het hart van Phaidra een zondige liefde ontstaan voor haar stiefzoon. Phaidra’s toenaderingspogingen lieten de jongeman echter geheel onbewogen. Toen Hippolytos evenwel terug was in Troizen, dreef Phaidra’s hartstocht haar naar hem toe. In de schaduw van een myrteboom begluurde ze haar geliefde stiefzoon terwijl hij met zijn lichaamsoefeningen bezig was. Maar Hippolytos bleef haar afwijzen en dat maakte haar wanhopig. Waanzinnig door liefdesverdriet en gedreven door de angst dat Hippolytos haar gedrag aan zijn vader zou bekendmaken, vatte ze het plan op zich van het leven te beroven. Maar terzelfdertijd wenste zij zich te wreken op haar stiefzoon om zijn harteloosheid. Ze liet een brief achter waarin ze Hippolytos zondige gevoelens toeschreef jegens haar en waarin ze verklaarde de dood te zoeken om van die ondraaglijke toestand verlost te zijn. Daarna verhing ze zich. Diezelfde dag arriveerde Theseus, die zijn vrouw achterna gereisd was, in Troizen. Wie beschrijft zijn afschuw en zijn verontwaardiging! Hij twijfelde geen ogenblik aan de oprechtheid van de brief en, Poseidon aanroepend, verbande hij zijn zoon en verwenste hem met de dood. Hippolytos vluchtte in zijn door paarden getrokken wagen. Even buiten de stad, waar de weg over een steile rotskust loopt, liet Poseidon een geweldige storm ontstaan. Uit de hoge golven steeg een vervaarlijk zeemonster op, dat de paarden aan het schrikken bracht zodat ze op hol sloegen. Hippolytos werd uit de wagen geslingerd tegen de rotsen en vond de dood. Te laat kwam Theseus achter de waarheid en te laat kwam zijn spijt over zijn onbesuisd optreden…

    Allengs werd Theseus in Athene niet langer op handen gedragen. Zijn onverantwoorde daden hadden de Atheners een afkeer doen krijgen voor hun vorst en dat staken ze niet onder stoelen of banken. Het kwam zover dat Theseus zijn volk vervloekte, zijn stad verliet en in vrijwillige ballingschap trok naar het eiland Skiros, bij zijn vriend, koning Lykomedes. Maar de oude Theseus viel er de dochtertjes van zijn gastheer – kleine meisjes nog – lastig. En toen de kinderen dit aan hun vader gingen melden, besloot deze zich van de “oude geilaard” te ontdoen. Onder voorwendsel dat hij Theseus een mooi panorama van het eiland wilde laten aanschouwen, nam hij hem mee naar de top van een hoge rots. Eén duwtje volstond: zo kwam een roemloos einde aan het leven van Athenes grootste held en koning.

    *voor meer informatie omtrent het boek (420 pag., 25 euro) of bestelling van één of meerdere exemplaren, surf naar www.shopmybooks.com/BE/nl  


    15-04-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    31-03-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Pygmalion in de kunst.


    Telkens de laatste dag van de maand...

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar een treffende illustratie bij het mythologisch "Druivelaarverhaal" van de voorbije maand. Ditmaal komt hij uit bij een karikatuur van Daumier.


    Pygmalion en Galatea
    Dat dit onderwerp het gegeven voor menig schilderij zou worden had ik wel verwacht, maar niet dat het zó overweldigend zou uitgebeeld worden in alle mogelijke kunstvormen. Naast plastische kunsten als schilderen en beeldhouwen vindt men Pygmalion als inspiratiebron - van Ovidius tot Hollywood - in de literatuur (poëzie, roman), podiumkunsten (theater, opera, ballet, musical), film. Geen kunstvorm laat Pygmalion onberoerd.
    Hoe voordehandliggend de keuze voor een van de prachtige schilderijen of beeldhouwwerken ook zou zijn, toch wil ik graag met een karikatuur een buitenbeentje in de beeldende kunst voorstellen, nl. DAUMIER.
    Honoré Daumier (1808-1879) was een begenadigd Franse graficus, karikaturist, schilder en beeldhouwer in de periode van het Realisme.
    Hij maakte duizenden tekeningen en lithografieën waarin hij eerlijk en waarheidsgetrouw een beeld wou geven van de alledaagse werkelijkheid waarin zich de armen en de arbeidersklasse bevonden.
    In zijn karikaturen spaarde hij noch de regering, noch de geestelijkheid, de rechters en advocaten, de bourgeoisie en zelfs het koningshuis. Een karikatuur van koning Louis Philippe met een hoofd in de vorm van een peer deed hem wegens majesteitsschennis gedurende jaren achter de tralies belanden.
    In dezelfde satirische geest schilderde hij ook. Een prachtig werk toont het arme volk op de trein in 'Coupé de troisième classe’.
    Tenslotte toonde Daumier ook in zijn beeldhouwwerk zijn geniaal meesterschap. Getuige daarvan de karikaturen welke hij tijdens rechtszittingen, verdoken achter de rug van andere aanwezigen, vrijwel op de tast in klei boetseerde van rechters en advocaten.
    Daumier is nu een zeer gewaardeerd kunstenaar, maar tijdens zijn leven viel hem geen grote bijval te beurt, behalve vanwege zijn vrienden-kunstenaars, waaronder kleppers als de schilders Millet, Corot, Rousseau en Delacroix, ook schrijvers als Balzac en Beaudelaire.
    Hij stierf arm in een van Corot gekregen huis.
    Het loont de moeite zijn werk te bewonderen op bv. Wikipedia of Pinterest


        Lithografie (229mm x 189mm) gepubliceerd 1842 in het satirisch tijdschrift 'Le Charivari'


    O triomphe des arts! quelle fût la surprise,
    Grand sculpteur, quand tu vis ton marbre s' animer,
    Et d' un air chaste et doux, lentement se baisser
    Pour le demander une prise.

    Of, (zeer) vrij vertaald:  

    O, dat was me even schrikken,
    toen dat marm'ren beeldhouwwerk
    een levend vrouwmensch werd,
    en... een snuifje tabak vroeg.


    31-03-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    16-03-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.PYGMALION (het hele verhaal)

    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 15 maart (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van Pygmalion. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust". 

    Pygmalion (vrij naar Edith Hamilton)

    Op het eiland Cyprus leefde een jonge talentrijke beeldhouwer. Zijn naam was Pygmalion. Hij had besloten nooit te trouwen, want hij was vol misprijzen voor het vrouwelijk geslacht dat door de natuur overladen was met gebreken en “constructiefouten”. Desalniettemin spookte de gedachte aan de perfecte vrouw voortdurend in zijn gedachten, in die mate dat het standbeeld waaraan hij uiteindelijk al zijn krachten en zijn hele genie wijdde, een vrouw voorstelde. Een ivoren beeld, een pracht van een kunstwerk. Maar het voldeed de kunstenaar niet helemaal. Dag en nacht bewerkte hij het en het werd hoe langer hoe mooier. Géén vrouw was ooit geboren, geen beelden werden door kunstenaarshanden ooit gemaakt, die konden rivaliseren met dit werk van Pygmalion. En toen de dag kwam dat het beeld zo perfect was dat er niets meer te verbeteren viel, werd de kunstenaar overvallen door een vreemd gevoel, een gevoel dat hij nooit eerder gekend had: hij werd hartstochtelijk verliefd op dit levenloos beeld, de vrucht van zijn handen waarin hij zijn hele ziel had gelegd. Hij maakte zichzelf wijs dat het niet langer ging om een ivoren beeld maar om een vrouw van vlees en bloed. Hij raakte haar aantrekkelijke lippen aan met de zijne, maar zij konden zijn kussen niet beantwoorden. Hij streelde haar gezicht en  handen, maar deze bleven ongevoelig. Hij nam haar in zijn armen, maar zij bleef passief en koud. Hij kleedde haar met de mooiste jurken, hij overlaadde haar met juwelen en hij probeerde zich in te beelden dat zij er gelukkig mee was. ’s Avonds legde hij haar op een bed, hij bedekte haar liefdevol met zachte en warme dekens zoals kleine meisjes doen met hun poppen. Maar Pygmalion was geen kind meer en hij kon dat spelletje op de lange duur niet volhouden. Hij beminde een levenloos voorwerp en wanhoop en ellende overvielen hem…

    Deze bijzondere passie bleef niet verborgen voor Aphrodite. De godin van de liefde raakte gefascineerd door deze vreemde passie en ze besloot de jonge kunstenaar te helpen. Het was rond deze tijd van het jaar dat er feest was op Cyprus ter ere van Aphrodite. Mensen gingen een bezoek brengen aan haar tempel en ze brachten offers aan de godin. Onder hen bevond zich ook Pygmalion. Hij smeekte de godin dat ze hem een jonge vrouw zou laten ontmoeten die gelijkend was aan het kunstwerk dat hij gemaakt had. Daarna spoedde hij zich huiswaarts, naar zijn geliefde. Ze leek mooier dan ooit. Hij streelde haar. Hij schrok. Voelde hij lichaamswarmte? Hij zoende haar op de mond en onder zijn kussen werden haar lippen zacht. Hij raakte haar armen aan en haar schouders en deze voelden zacht aan als was dat smelt in de zon. Hij voelde haar polsslag. En het drong tot hem door: dit is het werk van de godin. Met een hart dat overvloeide van vreugde en dankbaarheid sloot hij zijn geliefde in de armen. Zij bloosde en glimlachte. Hij noemde haar Galathea. Ze kregen een zoon, Paphos. Deze gaf zijn naam aan Aphrodites geliefde stad Paphos.  

    Edith Hamilton, geboren in Dresden (Duitsland, 1867) en overleden in Washington D.C. (USA, 1942), was een van de meest gerenommeerde klassieke auteurs van haar tijd. 

    Onderstaande tekening is van Marc Van Hoye. Het is een voorstudie van de tekening (een “gekuiste versie”) op het kalenderblad van “De Druivelaar” d.d. 16.3.2019.


    16-03-2019 om 04:29 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (1)
    28-02-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Erichtonios in de kunst.

    Telkens de laatste dag van de maand...

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar de meest treffende illustratie bij het mythologisch "Druivelaarverhaal" van de voorbije maand. Ditmaal komt hij uit bij een kunstwerk van Peter Paul Rubens.





    Hierboven een van de genomineerden om de scène van het openen van het mandje uit te beelden. And the winner is... P. P. Rubens. 
    Het betreft een closeup van het belangrijkste deel van een groter werk in zijn karakteristieke barokke stijl. Slechts de ene dochter van koning Kekrops die het mandje heeft geopend en een verbaasde oudere vrouw zijn ten voeten uit afgebeeld.
    Het bijzondere aan dit schilderij is de meesterlijke uitvoering van het koninklijk gewaad van de prinses, uitzonderlijk eens niet poedelnaakt.
    Andere versies van Rubens en van zijn collega's, waaronder Jordaens, hielden het meestal bij bloot. Zolang het historische onderwerpen betrof zag men in de voorlopers van 'Playboy' geen graten.
    Overigens is zoals vele mythologische onderwerpen ook dit verhaal meermaals zeer stijlvol geslaagd op Griekse vazen en kruiken uitgebeeld.
    Wikipedia toont er een aantal van.

    28-02-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    17-02-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.ERICHTONIOS (het hele verhaal)

    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 16 februari (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van Erichtonios. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust".

    Erichtonios was een van de eerste koningen van Athene. Een drietal waren er hem voorafgegaan, maar Erichthonios wordt beschouwd als de echte stamvader van de Atheners. Zijn ontstaan is alleszins merkwaardig. Het is een verhaal dat we situeren op de Akropolis lang voordat Athena tot schutsgodin van de stad werd gekozen, ten nadele van Poseidon. Het begint met de lelijke kreupele god Hephaistos, die vrijwel bij geen enkele vrouw terecht kon om zijn sexuele drift te bevredigen. En bij de godin Athena was hij al helemaal aan het verkeerde adres. Athena had immers gezworen maagd te blijven. Toen Hephaistos Athena wilde verkrachten bleek echter dat zij allerminst een katje was om zonder handschoenen aan te pakken. Ze ontworstelde zich uit zijn greep en verkocht hem een dermate krachtige stamp tegen de onderbuik dat alle lust tot verdere toenadering hem ontvlood. Bij dit incident was het zaad van Hephaistos terecht gekomen in de aarde, zeg maar in de schoot van moeder Gaia. Het kind dat Gaia baarde had een slangenstaart: het was Erichthonios. Ze schonk dit kind aan Athena: deze laatste wás het immers voor wie Hephaistos – de vader – het kind had bedoeld. Athena stopte de pasgeborene in een mandje en ze gaf het aan de drie dochters van de allereerste koning van de stad, Kekrops. Deze drie dochters kregen als opdracht over het kind te waken, zonder dat ze evenwel het deksel van het mandje mochten oplichten en het kind aanschouwen. Maar, nieuwsgierig als vrouwen zijn, ze deden het toch... En óf ze geschrokken waren: ze zagen een kind met een kronkelend slangenlichaam. Schreeuwend van angst renden ze naar de rand van de Akropolis en sprongen de afgrond in, hun dood tegemoet.

    Athena was ondertussen bezig een enorm rotsblok naar de Akropolis te zeulen, ter versterking, toen haar toenmalige lievelingsvogel, de kraai, haar de ongehoorzaamheid van Kekrops’ dochters kwam melden. In haar verontwaardiging liet zij het blok vallen, aan de rand van de stad: het werd later de Lykabettos-heuvel, twee keer zo hoog als de Akropolis zelf. Ze vervloekte de kraai, die het onheil had gemeld. De vogel moest zijn witte veren inruilen voor zwarte en zijn zoetgevooisde stem voor een vervelend gekras. Ze koos nu voor een andere vogel, de uil, en ze verbood de kraai en zijn nakomelingen nog ooit de Akropolis te betreden. En dat is waarom wij nooit kraaien zien op de Akropolis...

    Athena moeide zich nu verder met de opvoeding van Erichthonios. Met veel tederheid bracht ze hem op, alsof het haar bloedeigen kind was. En dat kind zou later koning worden in Athene. Te zijner ere bouwden de Atheners een mooie tempel op de Akropolis. Vlak naast deze tempel – het Erechteion – was het dat Athena haar olijfboom plantte. De inwoners van Athene zijn overigens te allen tijde fier geweest op hun “autochtone” afkomst, uit de schoot van Gaia, uit de eigen roodkleurige Attische grond, in tegenstelling tot de stamvaders van de andere grote Griekse steden, die meestal inwijkelingen waren van buiten de grenzen van hun land. Het moge nu ook duidelijk zijn waarom ook de god Hephaistos een heel bijzondere verering genoot in Athene. Zo werd er een prachtige tempel gebouwd aan de overzijde van de agora – gezien vanuit de Akropolis – te zijner ere, een tempel die tot op heden nog goed bewaard is en nog steeds fraai oogt.

    (Uit "Uit het schuim van de zee", hoofdstuk 7) 



    17-02-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    31-01-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Atlas in de kunst

    Telkens de laatste dag van de maand...

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar de meest treffende illustratie bij het mythologisch "Druivelaarverhaal" van de voorbije maand. Ditmaal komt hij uit bij een kunstwerk van John Singer Sargent.



    Atlas is veelal als beeldhouwwerk uitgebeeld, minder als onderwerp van een schilderij. Niettemin heb ik een mooi werk van een schilder uitgekozen, nl. van John Singer Sargent.

    J. Singer Sargent (1856 - 1925)  was een in Italië uit Amerikaanse ouders geboren begenadigd kunstenaar, die voornamelijk in Europa leefde en werkte. Hij schilderde vooral portretten, van een kwaliteit waarvoor hij door de grote beeldhouwer Auguste Rodin “de Van Dijck van onze tijd” genoemd werd. Zijn stijl was realistisch, maar later met impressionistische trekjes vnl. in zijn landschappen, en in het gekozen werk zelfs sterk beïnvloed door de Art Nouveau, in Duitsland Jugendstil genoemd.

    Het werk dateert van 1925 en hangt in het Museum of Fine Arts te Boston. Het toont de gehurkte Atlas de hemelbol torsend, met de Hesperiden, zijn dochters, slapend aan zijn voeten. Hier klopt iets niet, want Atlas had het dragen van het hemelgewelf tijdelijk aan Heracles overgelaten terwijl hij de appels ging stelen. Het onderwerp in een rond medaillon midden een versierd kader ziet men frekwent in de Art Nouveau.




    31-01-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    16-01-2019
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.ATLAS (het hele verhaal)


    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 15 januari (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van Atlas. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust". 

    Met zijn broers Poseidon en Hades had Zeus de strijd tegen de Titanen gewonnen en zich zodoende de macht over hemel en aarde toegeëigend. Atlas, zoon van de titaan Japetos, had meegevochten tegen Zeus en werd nu door de oppergod zwaar gestraft: te eeuwigen dage diende hij het hemelgewelf op zijn schouders te torsen. De mythologische verhalen leren ons hoe twee Griekse helden zijn pad hebben gekruist. Luister maar:

    Vooreerst was er Herakles, de man van de twaalf werken. Eén van die werken bestond erin de gouden appels te roven uit de tuin van de Hesperiden, de zeven dochters van Atlas, en ze naar Mykene te brengen, naar koning Eurystheus. De appels hingen aan een boom die bewaakt werd door een woeste draak en rondom de tuin waarin de boom zich bevond was een hoge muur. Herakles begaf zich naar Atlas met de vraag of deze hem niet kon helpen bij deze gevaarlijke opdracht. Atlas verklaarde zich bereid, als Herakles even het hemelgewelf van hem wilde overnemen, want met zo’n gewicht op de schouders zou hij nooit over de muur kunnen klimmen. Herakles nam over en Atlas klaarde de klus maar weigerde de appels aan Herakles te overhandigen. Ik draag ze zelf wel naar Mykene, zei Atlas, en blijf jij ondertussen nog maar wat langer het hemelgewelf torsen. Herakles vreesde, niet onterecht, dat Atlas niet zou terugkeren. Hij veinsde op het voorstel in te gaan maar smeekte de reus nog heel even de last van hem over te nemen, de tijd die nodig was om een kussentje op zijn schouder te leggen, dáár op die plaats, waar het een beetje knelde. En Atlas liep in de val. Herakles griste hem de appels uit de handen en daar stond Atlas weer, ondersteunend het hemelgewelf…

    En dan die andere held, Perseus. Met succes had hij, in opdracht van koning Polydektes van Serifos, een onmogelijk gewaande taak tot een goed einde gebracht, namelijk het hoofd van de vreselijke Medusa afhakken  en het naar Serifos brengen. Bijná tot een goed einde, want huiswaarts kerend met het hoofd van Medusa in een zak, kwam Perseus voorbij het land der Hesperiden en daar versperde Atlas hem de weg en bedreigde hem met de dood. Tegen een reus als Atlas waren geen mens, geen wapens, opgewassen, tenzij... Perseus haalde het hoofd van Medusa uit de zak en hield het zijn tegenstander voor. En terstond verstijfde en versteende het lichaam van de reus. Het Atlasgebergte in het noorden van Afrika is daar het kolossaal overblijfsel van.En dan die andere held Perseus. Met succes had hij, in opdracht van koning Polydektes van Serifos, een onmogelijk gewaande taak tot een goed einde gebracht, namelijk het hoofd van de vreselijke Medusa afhakken  en het naar Serifos brengen. Bijná tot een goed einde, want huiswaarts kerend met het hoofd van Medusa in een zak, kwam Perseus voorbij het land der Hesperiden en daar versperde Atlas hem de weg en bedreigde hem met de dood. Tegen een reus als Atlas waren geen mens, geen wapens, opgewassen, tenzij... Perseus haalde het hoofd van Medusa uit de zak en hield het zijn tegenstander voor. En terstond verstijfde en versteende het lichaam van de reus. Het Atlasgebergte in het noorden van Afrika is daar het kolossaal overblijfsel van.

    Afgeleid van Atlas…

    - Atlasgebergte in Noord-Afrika;

    - atlaswervel: de bovenste halswervel (die de schedel draagt);

    - atlas: platenboek, verzameling van topografische kaarten en afbeeldingen in     boekvorm (de naam werd voor ’t eerst gebruikt door de wereldberoemde Vlaamse cartograaf Mercator);

    - de atlasvlinder: vanwege zijn reusachtige gestalte (vleugelwijdte 20 à 30 cm)




    16-01-2019 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (6 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    31-12-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Het paard van Troje in de kunst.

     Telkens de laatste dag van de maand...

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar de meest treffende illustratie bij het mythologisch “Druivelaarverhaal” van de voorbije maand. Ditmaal komt hij uit bij een schilderij van Henri Paul Motte.


    Dit enorme rekwisiet is tegenwoordig nog te bewonderen in Turkije in de stad Çannakale.


    Bij de zoektocht naar een representatief schilderij met dit onderwerp zag ik mij genoodzaakt het werk van Henri Paul Motte (1846-1922) boven dat van de veel belangrijker Giovanni Domenico Tiepolo (1696-1770) te verkiezen: Tiepolo schilderde een echt (boeren)paard, waarin men bezwaarlijk een peloton krijgers had kunnen verstoppen. Nog andere voorstellingen en tekeningen leggen de nadruk op de houten constructie en de beplanking, of zijn pogingen om te tonen hoe de soldaten in het paard verstopt zaten.

    Henri Paul Motte was een Frans schilder-beeldbouwer, leerling van Jean-Léon Gérôme (1824-1904). Hij schilderde voornamelijk historische taferelen met een voorkeur voor de oudheid.

    'Le Cheval de Troie’ (1874) 96x147cm, olie op doek, bevindt zich in het Wadsworth Atheneum Museum of Art te Hartford, Connecticut, USA.

    Het tekent het Paard binnen de muren van de stad Troje in een waar kikvorsperspectief, wat het gigantische van het bouwsel nog benadrukt. De Griekse soldaten dringen de weerloze stad binnen.




    31-12-2018 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    30-12-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.HET PAARD VAN TROJE (het hele verhaal).
    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 29 december (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van het paard van Troje. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust".



    Men zegt dat dit meesterlijk plan Odysseus ingegeven was door Athena. Epeios was de architect die zich met de bouw ervan belastte. Een enorm houten paard, gemaakt om binnenin veertig tot de tanden gewapende Griekse krijgers te herbergen. De meest waardevollen onder de Grieken – Agamemnon uitgezonderd –  waren het die alzo achterbleven in de buik van het paard, op het strand van Troje. Alle anderen trokken naar hun schepen en bliezen de aftocht of althans: zij lieten het vóórkomen alsof het hele Griekse leger verslagen huiswaarts keerde. In werkelijkheid voeren zij niet verder dan tot het eiland Tenedos dat amper een paar mijlen van de kust van Troje verwijderd was. Er werd afgesproken dat één man zou achterblijven op het strand. Zijn naam was Sinon en zijn taak zou erin bestaan de Trojanen, dank zij een machtig stukje toneel in de val te doen lopen, de val van “het Trojaanse paard”.

    Toen de Trojanen opmerkten dat alle Griekse schepen verdwenen waren en de vijand op het strand enkel een reusachtig houten paard en één armzalige strijder hadden achtergelaten, waren de meesten onder hen de mening toegedaan dat de Grieken inderdaad afgedropen waren en dat de overwinning binnen was. Toch waren velen op hun hoede. Was dit paard geen valstrik? En was die Sinon geen achtergelaten spion? Sinon verklaarde dat de Grieken hem hadden willen offeren aan de godin Athene, om haar bijzondere hulp af te smeken voor een voorspoedige thuisvaart, nu voor hen de oorlog toch verloren was. Maar hij had kunnen ontsnappen en had zich verborgen gehouden; alzo was hij ternauwernood aan een gewisse dood ontsnapt. En wat wist Sinon over het reusachtige houten paard? Ook dát was bedoeld om eer te brengen aan Athena en om de godin gunstig te stemmen. Waarom was het paard zo groot? Er zat toch niets in verborgen? Het was zo groot omdat het niet door de poort van de burcht zou kunnen, want als eenmaal het paard binnen de muren van de stad zou zijn, zou Troje machtiger worden dan het roemruchte Mykene. Dat alles wilde Sinon wel verklappen: dat was zijn wraak, vanwege het wrede lot dat de Grieken hem hadden willen laten ondergaan…

    Sinon had zijn rol bijzonder goed gespeeld en zo goed als iedereen geloofde zijn woorden. Wel was er ’s konings dochter, de zieneres Kassandra, die het van de daken schreeuwde dat het houten paard een list was en dat het vol gewapende mannen zat, maar, zoals wij weten (zie verhaal nr. 74), niemand geloofde haar. Ernstiger werd de waarzegger Laokoön genomen, de broer van Anchises. Ook hij was ervan overtuigd dat de buik van het paard vol soldaten zat. Maar toen hij zijn speer naar de buik van het paard slingerde kwamen twee grote giftige slangen opdagen uit de zee. De slangen kronkelden zich om de lichamen van Laokoöns beide zonen die op dat ogenblik op het strand een offer pleegden ter ere van de god Apollo. Laokoön kwam de jongens ter hulp. Tevergeefs. Samen met zijn beide zonen werd hij door de slangen doodgebeten. Dat was voor de Trojanen het ultieme bewijs dat het paard veilig kon binnengehaald worden. Triomfantelijk werd het dan ook binnen de muren gesleept. De poort was inderdaad te smal, zodat een deel van de vestingsmuur diende afgebroken te worden. In het paard: het kruim van wat nog van het Griekse leger overbleef…

    Toen het paard binnengehaald was, werd er volop feest gevierd binnen de muren van de stad. Er werd muziek gemaakt, er werd gezongen en gedanst. Het reusachtig houten paard werd versierd met bloemenkransen en er was vreugde alom. Er werden ook grote hoeveelheden wijn genuttigd, zodat allen dronken werden en tegen de avond in een diepe slaap verzonken. Alleen de Griek Sinon, die met de Trojanen had meegevierd, was nog wakker. Toen alles stil geworden was, sloop hij voorbij de slapende poortwachten, klom op een heuveltje met een lichtbaken in de hand en gaf alzo aan de bij Tenedos achtergebleven strijdmakkers het teken tot de aanval. Nadat de slapende wachters door de aangestormde Grieken op vakkundige wijze “naar de andere wereld geholpen waren” verlieten de krijgers in de buik van het paard hun schuilplaats. Zonder enig mededogen hakten zij erop los. Wat zich nu voordeed was een ongeziene slachtpartij. De meeste Trojanen werden in hun slaap gedood. Te allen kante werden hoofden afgehouwen, bloed stroomde bij beken. Zo goed als niemand slaagde erin te ontsnappen. Ook koning Priamos niet. Het fiere Troje bestond niet meer. (Uit: "Uit het schuim van de zee, hoofdstuk 99 en 100)


         

    30-12-2018 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 2/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    30-11-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Oineus in de kunst.

    Telkens de laatste dag van de maand...

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar de meest treffende illustratie bij het mythologisch "Druivelaarverhaal" van de voorbije maand. Ditmaal liep de zoektocht niet helemaal op wieltjes en hij komt uit bij... Oinos' zoon Meleager.



    Olie op doek, 152 x 120 CM. Antwerpen, KMSKA.

    Na enig vruchteloos zoeken naar een mooi picturaal werk gewijd aan  Oeneus heb ik het opgegeven. Meer dan een paar beschilderde vazen vond ik niet. Zijn zoon Meleager daarentegen en diens geliefde Atalanta bij de jacht op het grote everzwijn vielen erg in de smaak van o. a. Rubens en Jordaens.

    Jacob Jordaens (Antwerpen 1593 - 1678) hoort thuis in de Vlaamse barok. Hij schilderde dit onderwerp op zevenentwintigjarige leeftijd.

    Hij was zeker geïnspireerd door een werk van Rubens. Hetzelfde verhaal was trouwens niet enkel een dankbaar onderwerp voor menig schilder, het was ook een geliefde keuze voor het toneel.

    We zien hier Atalanta, vrij mollig voor een athlete, kijkend naar Meleager, die naar zijn zwaard grijpt op het ogenblik dat de twee ooms de kop van het everzwijn willen bemachtigen. Jordaens verkoos dit dramatisch moment boven de uitvoering van de dubbele moord op de twee ooms. Alle figuren zijn half torso uitgebeeld met de twee hoofdrolspelers in heldere tinten contrasterend tegen de overigens donkere achtergrond en de andere figuren. Een clair-obscur, typerend voor het ‘Caravaggisme’ waar o. a. ook Rembrandt schatplichtig aan is. (Zie ook de blog waar de Medusa beschreven wordt).

    Jordaens werd katholiek opgevoed maar bekeerde zich later tot het Calvinisme, waarvoor hij als ketter veroordeeld werd. Hij moest als straf enkel een boete betalen. Gezien zijn status als schilder werd zijn geloofsovertuiging echter verder gedoogd. Zo kreeg hij ook opdrachten van katholieken en kerken. Naast portretten, mythologische en religieuze werken schilderde hij veel doeken met een volks karakter waarin hij graag zelf figureert

    Eén van zijn beroemdste werken 'De koning drinkt’, is een schilderij met een volkse uitbundigheid vol vrolijkheid en een spel van kleuren en schaduwen. Het succes dat het werk destijds genoot was zó groot dat er meerdere uitvoeringen van bestaan, hetzij van het atelier van Jordaens, hetzij copieën.

    Na de dood van Rubens en Van Dyck, beiden hofschilders van hoog aanzien en in wiens schaduw hij altijd stond, werd hij als de belangrijkste Vlaamse schilder beschouwd. Hij schilderde tot op hoge leeftijd alhoewel de kwaliteit van zijn werken afnam. 

    Hij werd begraven op de begraafplaats aan de Nederlandse kant van het grensdorpje Putte waar vroeger een protestantse kerk stond.



    30-11-2018 om 09:46 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (1 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    26-11-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.OINEUS (het hele verhaal).

    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 25 november (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van Oineus. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust". Van Oineus (Oeneus in 't Latijn) is de term "oenologie" afgeleid, d.i. de leer van de wijn en de wijnbouw.

    Er was geregeld goddelijk bezoek aan het hof van koning Oineus in Kalydon. De hoge bezoeker was Dionysos, de god van de wijn, bij wie alle geneugten des levens hoog in het vaandel stonden. Of Oineus dan zulke goede maatjes was met de god? Welnee. Dionysos kwam in de eerste plaats voor Althaia, die hij het hof maakte. Had Oineus dat niet in de gaten? Zeer zeker wel, maar Oineus tolereerde het overspel van zijn echtgenote. Hij deed of hij niets merkte en telkens als de god op bezoek kwam trok hij zich bescheiden terug op zijn akkers. Dionysos wist deze handelwijze van Oineus zeer naar waarde te schatten. Uit erkentelijkheid leerde hij Oineus hoe hij uit druiven wijn kon maken, een kunst die tot dan toe enkel voorbehouden was aan de goden. En via Oineus heeft deze kennis zich verder verbreid over het mensdom. De oinologie, ook oenologie of enologie genoemd, de leer van de wijn en de wijnbouw, hebben we te danken aan de god Dionysos en aan Oineus, de tolerante koning van Kalydon, die niet te beroerd was om al eens een oogje dicht te knijpen...

    Eén van de kinderen van Oineus en Althaia was Meleager. Toen het kind geboren was stonden de drie schikgodinnen bij zijn wiegje: Clotho, Lachesis en Atropos. De schikgodinnen – ook Moiren genoemd – zijn de dochters van Zeus en de titanes Themis; zij zijn het die het lot van de mensen bepalen. Clotho voorspelde het kind een goede gezondheid, Lachesis voorspelde een roemvolle toekomst, Atropos voorspelde dat het kind net zolang zou leven tot het grote houtblok in de haard zou opgebrand zijn. Althaia was vreselijk aangedaan door deze voorspelling. Toen de drie Moiren het huis verlaten hadden greep ze haastig het brandend houtblok en gooide het in het water. Daarna ging ze het verstoppen in een donkere hoek van het paleis, waar niemand ooit kwam.

    Alles zou verder goed gegaan zijn, ware het niet dat koning Oineus zich de woede van de godin Artemis op de hals had gehaald. Er was een voorspoedige tijd geweest in Kalydon – de oogst was overvloedig en het vee was gezond – en toen het tijd werd om de goden te danken, bracht Oineus gulle offers: veldgewassen voor Demeter, druiven voor Dionysos, olijven voor Athena. Aan Artemis evenwel had hij niets geofferd. Vergeten! De godin had minstens een geit of een schaap of een reebokje verwacht, maar... niets! Artemis was weer eens diep vernederd en de gevolgen zouden weer niet uitblijven. Zij stuurde een ontiegelijk groot everzwijn naar Kalydon, dat de vruchten des lands vernietigde en de mensen aanviel, zowel als het vee. Niemand slaagde erin het dier te vangen en te doden. Tot uiteindelijk ’s konings zoon Meleager alle heldhaftige krijgers uit de streek opriep om zich te verenigen en een gezamenlijke jacht in te zetten tegen het everzwijn. Velen gaven gehoor aan de oproep. Onder hen ook een vrouw, Atalante: een jonkvrouw van koninklijken bloede, uit Arkadië, die meer dan behoorlijk overweg kon met pijl en boog. Velen van de krijgers stonden afkerig tegenover haar deelname. Sommigen vonden het vernederend te moeten vechten aan de zijde van een vrouw en haakten af. Maar Meleager, onder de indruk van de charmes van deze bekoorlijke jonge vrouw, liet haar niettemin mee ten strijde trekken.

    Algauw bleek de strijd tegen de Kalydonische ever geen gemakkelijke klus te zijn. De ever beukte onvervaard in op het legertje gewapende mannen en aanvankelijk slaagde niemand erin het dier te treffen terwijl velen van de mannen zelf ernstig gewond raakten. Men begon reeds te twijfelen aan de goede afloop van de onderneming toen het dier plots neerzeeg, getroffen door één van Atalantes pijlen. Meleager rende op de ever af en doorboorde hem met zijn speer. Hij stroopte het dier het vel af en hieuw de kop van het lijf. De kop en het vel schonk hij als trofee aan Atalante, omdat zij de ever het eerst had getroffen. De twee broeders van Althaia, die ook aan de strijd hadden deelgenomen, protesteerden daar hevig tegen en eisten zelf de trofee op. Daarop ontstak Meleager in dolle woede en hij doodde zijn beide ooms.

    Toen Althaia de uitslag van de veldtocht vernam was zij verheugd. Doch algauw maakte haar blijdschap plaats voor afgrijzen, toen men de lijken van haar beide broeders voor haar voeten kwam neerleggen. Op slag begon zij de goden te aanroepen en smeekte hun de moordenaar te straffen met de dood, niet wetend dat de moordenaar niemand anders was dan haar eigen teergeliefde zoon. De dood van haar broeders mocht niet ongewroken blijven. Ook niet toen de afschuwelijke waarheid tot haar was doorgedrongen. Ze nam het weggeborgen half opgebrand houtblok en wierp het in het vuur. En met het houtblok smeulde ook het leven weg uit het stoere lichaam van haar fiere zoon. En nog vooraleer hij de geest gaf had Althaia zichzelf het leven benomen, door verhanging.







    26-11-2018 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    31-10-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Cassandra in de kunst

    Telkens de laatste dag van de maand...

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar de meest treffende illustratie bij het mythologisch “Druivelaarverhaal” van de voorbije maand. Ditmaal komt hij uit bij een schilderij van Evelyn Pickering.


    Een zeer succesvol onderwerp voor een schilderij is Cassandra in tegenstelling tot vele andere mythologische figuren nooit geweest.

    Toch heeft ene Evelyn Pickering (Londen 1855-1919) er een mooi werk aan gewijd. Zij groeide op in een welgestelde aristocratische Engelse familie en toonde heel jong haar picturale talenten. Zonder veel aanmoediging van haar vader zette ze toch door om van kunst haar levensdoel te maken.

    Ze volgde lessen en werd onderscheiden in Engelse kunstacademies. Samen met haar man William De Morgan (keramist) verbleef en werkte ze ook ook regelmatig in Italië, vnl. in Florence, waar ze sterk onder de indruk kwam van de klassieke kunst aldaar.

    De stijl van haar werk is die van de prerafaëlieten, welker stroming reeds uitvoerig werd besproken in de blog over de 'Draad van Ariadne’. (mei '18)

    Cassandra staat hier, in een zwierig gewaad en met vurige haardos, vóór de achtergrond van een brandend Troje bevallig te zijn. Ze heeft een voor de prerafaëlieten en Jugendstil vrij stereotiep en weinig expressief gelaat. In dezelfde stijl heeft een andere getalenteerde prerafaëliet met tumultueuze levensloop, Anthony Frederick Augustus Sandys (1928-1904), de door onbegrip gek geworden Cassandra evenwel afgebeeld in een portret vol expressie. Mijn collega Kris Vansteenbrugge maakt er reeds gewag van op deze blog (d.d. 22.10 l.l.) en daar staat ook een fragment van het schilderij.


           Cassandra door Evelyn Pickering


    31-10-2018 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    22-10-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.CASSANDRA (het hele verhaal)

    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 21 oktober (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van de Trojaanse prinses Cassandra. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust". Op de kalender werd evenwel per vergissing de verkeerde tekening afgedrukt: hieronder prijkt de tekening die werkelijk bij het verhaal past. Helemaal onderaan een fragment van een werk van de Engelse schilder Frederick Sandys (1829-1904): Cassandra voorziet het vreselijk lot dat haar en haar stad te wachten staat, het afgrijzen staat op haar gezicht te lezen. 

    Apollo werd verliefd op de mooie Trojaanse prinses Kassandra. Hij bood haar een mooi geschenk in de hoop dat ze met hem het bed zou willen delen. Dat geschenk was de gave van de profetie. Tot Apollo’s grote ontgoocheling weigerde Kassandra echter met hem gemeenschap te hebben. Hij was weliswaar niet in staat haar die gave te ontnemen doch hij zorgde ervoor dat niemand haar voorspellingen ooit zou geloven. Dat heeft haar later lelijke parten gespeeld…

    Zij doorzag als enige de list van het houten paard dat de ondergang van Troje zou betekenen. Ze schreeuwde het van de daken dat het paard vol gewapende mannen zat, maar niemand geloofde haar. Het paard werd Troje’s ondergang.

    Nadat de Grieken Troje ingenomen hadden werd Kassandra door Agamemnon als slavin meegenomen. Kassandra voorzag welk een vreselijk lot voor haar en voor Agamemnon weggelegd was: de dood! Maar wat baatten haar waarschuwingen: niemand geloofde haar.

    In het koninklijk paleis van Mykene werd allerminst met blijde verwachting uitgekeken naar de terugkeer van koning Agamemnon. Diens schoonbroer Aigistos had er zijn plaats op de troon ingenomen en hij deelde daarenboven het bed met ’s konings vrouw, Klytaimnestra. Weliswaar werd Agamemnon door de inwoners van de stad triomfantelijk ingehaald, maar de stemming was gedrukt, want iedereen wist van de verhouding tussen de koningin en Aigistos. Met geveinsde blijdschap trad Klytaimnestra haar echtgenoot tegemoet en ze verklaarde fier te zijn en blij met zijn thuiskomst, ondanks alles wat in ’t verleden was geschied. En Agamemnon stelde haar Kassandra voor, als een geschenk van de Trojanen aan hun overwinnaar. Draag goed zorg voor haar, zo sprak hij tot Klytaimnestra. Reken maar, grijnsde ze. Ze had een warm bad klaar gezet voor haar echtgenoot. Agamemnon maakte daar dankbaar gebruik van…

    Niet veel later verscheen Klytaimnestra triomfantelijk bij de poort van het paleis. Haar kleed was doordrenkt van het bloed. Als een waanzinnige was zij te werk gegaan: meerdere malen had zij de borst van haar badende echtgenoot met het zwaard doorboord. En op hetzelfde ogenblik sleepte Aigistos het levenloze lichaam van Kassandra naar buiten: de wraak was kompleet!

    (Uit: "Uit het schuim van de zee", hoofdstukken 74, 99 en 101)


     
    Kassandra, van Frederick Sandys.

    22-10-2018 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    30-09-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Medusa in de kunst

    Telkens de laatste dag van de maand…                                                                                                          

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar de meest treffende illustratie bij het mythologisch “Druivelaarverhaal” van de voorbije maand.


    De  ‘Medusa’ van Michelangelo Merisi (da Caravaggio vanwege de naam van zijn geboorteplaats) (1571 - 1610) is het gekozen werk van deze maand.




    Het bevindt zich in het Museum Uffizi te Florence. Olie op doek, gemaroufleerd op een convex houten schild van 60 x 55cm.

    Caravaggio maakte een eerste versie in 1596. Toen zijn beschermheer de Kardinaal Francisco Maria del Monte het zag gaf hij Caravaggio de opdracht het uit te voeren op een schild dat hij cadeau wou geven aan Groothertog Ferdinand l de Medici welke de mythe (al wie het schild aanschouwde zou verstenen) gebruikte als een symbool voor de militaire macht van de Medicis.

    De gelaatsuitdrukking van het afgehouwen hoofd verraadt echter eerder afgrijzen voor haar eigen spiegelbeeld dat zij te zien kreeg in het spiegelend schild dat Perseus haar voorhield vooraleer haar te onthoofden dan een beeld dat schrik wil inboezemen.

    Hoe dan ook blijft het een magistraal uitgevoerd en beklijvend beeld, op het convexe schild des te meer omdat dit de driedimensionale illusie nog versterkt. Beroemd vanwege zijn kwaliteit en interessant om de kunstenaar en zijn levenswandel.

    Caravaggio’s werk valt in de barokke periode, maar het verschilt in belangrijke mate van de klassieke idealiserende barok door het naturalistisch schilderen van heiligen met rimpels in het gelaat, kapotte kleren, en zwarte nagelriemen, met mensen van de straat als model, zoals ook Velasquez placht te doen in de o.a. eerder in deze blog besproken 'Smidse van Vulcanus’. Hij had een grote invloed op schilders in Europa na hem, o.a. door zijn clair-obscur, waarin Rembrandt hem gevolgd heeft. Hij kreeg in West Europa zoveel enthousiaste volgelingen dat men  spreekt van ‘Caravaggisme’.

    Zijn levensloop was die van een geniale vagebond. Hij vertoefde in gore buurten samen met hoeren en kerels van laag allooi. Hij zou zowel homo als vrouwengek geweest zijn.

    Het was een heethoofd, moeilijk om mee samen te werken, licht geraakt, met de degen op de heup altijd klaar voor een gevecht, waarin hij trouwens een tegenstrever doodde om een vrouw, of was het een uit de hand gelopen spelletje tennis? Hij werd toen ter dood en nadien nog meermaals veroordeeld en zo hij niet gevlucht was gevangen gezet. Hij  kon telkens ontsnappen. Ondanks zijn omzwervingen naar o.a. Malta en Sicilië bleef hij schilderen. Een vast atelier heeft hij nooit gehad, evenmin als leerlingen. Niettemin werd hij als genie beschouwd, nauwelijks de mindere van Michelangelo Buonarotti. Hij stierf op 39-jarige leeftijd, van malaria of vermoord op een strand!


    Interessante artikels op het Internet evenals video’s op YouTube onder 'Caravaggio’



    30-09-2018 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    27-09-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.MEDUSA (het hele verhaal)

    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 26 september (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van Medusa. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust". De schilderij met het afgehakte hoofd van Medusa, is van Peter Paul Rubens (1577-1640). 



    Wie was nu de vreselijke Medusa? Eén van de drie Gorgonen, dochters van Phorkys en Keto, die zelf zoon en dochter waren van Gaia, de aarde, en Pontos, de zee. De Gorgonen waren gedrochtelijke vrouwspersonen met uitpuilende ogen, kronkelende slangen op het hoofd in de plaats van haren, een dikke tong en een paar slagtanden. Slechts één onder hen was sterfelijk: Medusa. Wie haar in de ogen keek werd door haar indringende blik in steen veranderd. Sommigen beweren dat Medusa ooit een aantrekkelijke jonge vrouw is geweest. Ze zou echter de toorn van Athena opgewekt hebben door in de tempel van de godin de liefde te bedrijven met Poseidon. Goden worden nooit ongestraft uitgedaagd...

    De Gorgonen woonden ergens in het verre westen, aan het uiteinde van de wereld. Waar hun woonplaats zich precies bevond was alleen bekend aan hun drie zusters, de Graien. Deze laatsten waren eveneens wansmakelijke wezens: drie oude wijven met een zwanenlijf. Samen beschikten ze over slechts één oog en één tand, dewelke ze onder hun drieën moesten delen. Enkel diegene kon zien die het oog in zijn bezit had.

    Medusa doden: een onmogelijke taak? Niet voor wie de almachtige goden op zijn hand heeft: Perseus! Van Hermes kreeg Perseus een bijzondere sikkel waarmee in één haal het hoofd van Medusa kon afgehouwen worden. Athena schonk hem een schitterend schild dat dienst kon doen als spiegel, hetgeen hem in staat moest stellen Medusa te besluipen zonder haar rechtstreeks aan te kijken. Verder kreeg hij van de goden de raad zich te wenden tot de nimfen van de Styx die hem nog enkele onontbeerlijke zaken ter hand zouden stellen om zijn onderneming tot een goed einde te brengen.

    Vol goede moed begaf Perseus zich op weg, naar Lybië, waar de Graien huisden in een grot. Op een sluwe wijze slaagde hij erin hun het oog te ontfutselen. Pas nadat ze hem de woonplaats van Medusa hadden aangewezen, gaf hij hen het oog terug. Dan reisde hij naar de nimfen van de Styx: van hen kreeg hij een koppel gevleugelde sandalen, een onzichtbaar makende helm en een zak om het hoofd van Medusa in te stoppen.

    Nadat hij nauwgezet de door de Graien aangeduide weg had gevolgd, bereikte hij de schuilplaats van de Gorgonen. Hij trof hen slapende aan. Behoedzaam achteruitlopend en met behulp van zijn schild kwam hij ruggelings tegenover de schrikaanjagende Medusa te staan. Eén krachtige houw met de sikkel volstond. En pas was het hoofd van de romp gescheiden of daar ontsprongen uit de bloedende hals het gevleugeld paard Pegasos en de monsterachtige reus Chrysaor, de vrucht van Medusa’s avontuur met Poseidon. De twee andere Gorgonen waren ondertussen wakker geworden en Perseus was ongetwijfeld niet levend aan hun klauwen ontkomen ware het niet geweest van de onzichtbaar makende hoed en de gevleugelde sandalen.

    Huiswaarts kerend met het hoofd van Medusa in de zak, kwam Perseus voorbij het land der Hesperiden, dochters van de titanenzoon Atlas. Daar bewaakten zij in een tuin de gouden appelen, een huwelijksgeschenk van Gaia aan Zeus en Hera. Atlas verkeerde in de waan dat Perseus erop uit was om de appels te stelen en hij bedreigde hem met de dood. Tegen een reus als Atlas was geen mens, geen wapens, opgewassen, tenzij... Perseus haalde het hoofd van Medusa uit de zak en hield het zijn tegenstander voor. En terstond verstijfde en versteende het lichaam van de reus. Het Atlasgebergte in het noorden van Afrika is daar het kolossaal overblijfsel van.

    (Medusa, P.P. Rubens)

    27-09-2018 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (0 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    31-08-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Europa in de kunst

    Telkens de laatste dag van de maand…                                                                                                          

    Elke maand speurt kunstkenner Marc Van Hoye naar de meest treffende illustratie bij het mythologisch “Druivelaarverhaal” van de voorbije maand. Ditmaal komt hij uit bij een fresco uit Pompeï.
     
    File:Rape of Europa MAN Napoli Inv111475.jpg

    https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:Rape_of_Europa_MAN_Napoli_Inv111475.jpg

    Terug naar de oudheid: een fresco. Een vlucht, weg van de vele barokke - naar ons moderne gevoel bombastische - manieren om deze zoveelste flirt van de Oppergod voor te stellen. De gekozen muurschildering ontdekte men in de onder as bedolven stad Pompeï (uitbarsting van de Vesuvius in 79 na Chr.) en deze bevindt zich nu in het Nationaal Archeologisch Museum (MAN) van Napels. Het onderwerp 'fresco' verdient m.i. enige technische uitweiding.

    Dat men er in slaagt een fresco zonder brokken naar een museum over te brengen is een klein wonder. De Italianen zijn hierin toonaangevend. Er zijn drie methodes om de klus te klaren. Bij de ‘stacco’ techniek wordt de grondlaag in meer of mindere mate, van een dunne pleisterlaag tot de ganse muur, meegenomen. Bij de ‘strappo’, een minder agressieve techniek met niettemin behoorlijk resultaat wordt enkel de bovenlaag van het fresco verwijderd en nadien op een andere drager overgebracht. Dit wordt zeer uitvoerig en mooi uitgelegd in een video op YouTube:

    https://youtu.be/MzCDPDmk3AQ

    Het maken van een nieuw fresco is een werkje van lange duur. De grondlaag bestaat uit opeenvolgend fijnere lagen. Het aanbrengen van het schilderij moet gebeuren op een nog vochtige (fresco) laatste grondlaag, wat betekent dat men een groot werk in stukken moet afwerken en dan elders een volgende grondlaag moet aanbrengen vooraleer hierop verder te gaan met schilderen. Vergissingen in het schilderen kan men nagenoeg niet corrigeren: de aangebrachte kleuren zijn nl. wateroplosbaar en dringen ook IN de grondlaag door. Snel en precies werken is een must! Twee zeer goede video's terzake:

    https://youtu.be/Cej4Ggq5nQI

    https://youtu.be/I3wiH-ddGy8

    In tegenstelling tot de pathos eigen aan vele barokke schilderijen heerst hier de totale rust. Geen emoties, enkel statiek, waarmee de eenvoud in coloriet harmoniseert. De prinses Europa, zich van geen kwaad bewust, zit onbewogen op een als dociele stier vermomde Zeus, die daardoor niet enkel de prinses maar ook zijn jaloerse vrouw Hera om de tuin kon leiden.

    Ook de gezelschapsdames lijken weinig argwaan te koesteren en  ze lijken het normaal te vinden dat hun frêle prinses zomaar op de rug van een uit de kluiten gewassen stier kon klimmen. Ooit al eens een dikbil stier in de wei zien staan? De stier keert zijn blik recht naar de toeschouwer: hij is misschien wel ongerust dat iemand zijn snode bedoelingen zou doorzien en verraden….

    31-08-2018 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    28-08-2018
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.EUROPA (het hele verhaal)
    Op de achterkant van het kalenderblaadje van 27 augustus (scheurkalender De Druivelaar) prijkt het verhaal van Europa. De tekening is van mijn oude studiemakker en collega Marc Van Hoye, ortopedisch chirurg "op rust". "Europa op de stier" is een geliefd thema voor schilders en beeldhouwers ...(*) 


    Poseidon, de god die heerste over de zeeën, was net als zijn broer Zeus, zeer gevoelig voor vrouwelijk schoon. Libya, een kleindochter van Zeus en Io, was één van de velen die door Poseidon bemind werden. Dat resulteerde in een tweeling: Agenor en Belos. Agenor trok vanuit zijn geboorteplaats in Egypte naar Tyrus in Kanaän, waar hij koning werd. Hij kreeg zes nakomelingen: één dochter en vijf zonen. De dochter heette Europa. En wie ontbrandde in liefde voor deze schone maagd? Zeus! Om haar te versieren had hij een ingenieus plan bedacht. Hij gaf zijn zoon Hermes de opdracht het vee van Agenor naar de zeekust van Tyrus te drijven, alwaar Europa vaak vertoefde. Hij veranderde zichzelf in een stier en begaf zich tussen het vee. Europa merkte het dier op en raakte in vervoering door de indrukwekkende gestalte, de schitterende witte vacht en de grote trouwe ogen. De stier liet zich gewillig strelen door het meisje en nodigde haar uit op zijn rug plaats te nemen. Pas was dit geschied, of hij zette het op een lopen, recht de zee in, en waar het water te diep werd begon hij te zwemmen. Europa was niet weinig geschrokken, ze schreeuwde het uit van angst en ze riep de goden ter hulp. Maar de stier had geen oren naar haar smeekbeden en in een razend tempo zwom hij alover de Middellandse Zee tot hij het eiland Kreta bereikte. Aan de zuidelijke kust van het eiland ging hij aan land, op een plaats waar nu de stad Gortyna ligt. Hier nam hij weer zijn normale gedaante aan. Onder de schaduw van een reusachtige olijfboom had hij betrekking met Europa – de boom staat er nog steeds. In een nabijgelegen grot schonk Europa het leven aan een zoon, de latere koning Minos, legendarisch heerser in de machtige burcht van Knossos, en naar wie de Minoïsche cultuur zou genoemd worden. In diezelfde grot kreeg Europa nog meerdere malen het bezoek van Zeus en ze schonk hem later nog twee zonen: Rhadamanthys en Sarpedon.                 (Uit "Uit het schuim van de zee", hoofdstuk 13)


    (*) ...en ook voor de ontwerper(s) van de Griekse euromunt.

    28-08-2018 om 00:00 geschreven door Kris Vansteenbrugge  

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (5 Stemmen)
    >> Reageer (0)


    Foto

    O jerum jerum jerum…

    Mijn memoires

    (2006, 206 p., 17,95 €)

    Te bestellen via mail:

    kvansteenbrugge@gmail.com

    (geen verzendkosten)


    Foto

    Bezoek Zerar op www.bloggen.be/zerar

    Mythologische verhalen voor het lager onderwijs:

    www.bloggen.be/mythos


    Wie stuurt een tekening?
    i.v.m. één van deze mythologische verhalen...
    ... naar kris.vansteenbrugge@skynet.be
    De mooiste worden gepubliceerd.
    Vermeld je naam en die van je school+klas.
    Inhoud blog
  • Verhaal nummer 16
  • Het boek
  • Verhaal nummer 15
  • Verhaal nummer 14
  • Verhaal nummer 13
  • Verhaal nummer 12
  • Verhaal nummer 11
  • Verhaal nummer 10
  • Verhaal nummer 9
  • Verhaal nummer 8
  • Verhaal nummer 7
  • Verhaal nummer 6
  • Verhaal nummer 5
  • Verhaal nummer 4
  • Verhaal nummer 3
  • Verhaal nummer 2
  • Verhaal nummer 1.
  • Griekse mythologie in 136 verhalen
  • Het uitgebreid horoscoopverhaal...
  • EINDEJAARSGESCHENK.
  • Recensie.
  • De Druivelaar 27.9.2010.
  • De Druivelaar 13.9.2010.
  • Lee(s/r)boek over de Griekse mythologie.
  • Vragen over de Danaïden.
  • De Druivelaar 17.8.2010.
  • De Druivelaar 2.8.2010
  • Een voorsmaakje.
  • Aangenaam geschrokken.
  • We werken aan het boek!
  • UIT HET SCHUIM VAN DE ZEE.
  • De Druivelaar 5.4.2010.
  • De Druivelaar 22.3.2010.
  • De Druivelaar 8.3.2010
  • De Druivelaar 22.2.2010
  • De Druivelaar 8.2.2010.
  • Twee sabbatjaren
  • De wondermooie mythe van Eros (Amor) en Psyche
  • Het hol van Pluto: de (kunst)historicus spreekt.
  • De Druivelaar goes classic (XII)
  • Een bacchanaal: de (kunst)historicus spreekt...
  • De Druivelaar goes classic (XI)
  • De esculaap: de (kunst)historicus spreekt.
  • De Druivelaar goes classic (X)
  • De knoop doorhakken: de (kunst)historicus spreekt...
  • De Druivelaar goes classic (IX)
  • Muziek: de (kunst)historicus spreekt
  • De Druivelaar goes classic (VIII)
  • In de armen van Morpheus: de (kunst)historicus spreekt...
  • De Druivelaar goes classic (VII)
  • De lesbische liefde: de (kunst)historicus spreekt.
  • De Druivelaar goes classic (VI)
  • Een sirenenzang: de (kunst)historicus spreekt...
  • Jade
  • De Druivelaar goes classic (V)
  • De narcis: de (kunst)historicus spreekt...
  • De Druivelaar goes classic (IV)
  • De hyacint: de (kunst)historicus spreekt...
  • De Druivelaar goes classic ( III)
  • Schoolgaande jeugd schiet wakker!
  • Een vulkaanuitbarsting: de (kunst)historicus spreekt...
  • De Druivelaar goes classic ( II )
  • Een Pyrrusoverwinning: de (kunst)historicus spreekt...
  • De Druivelaar goes classic ( I )
  • Gelukkig Nieuwjaar!
  • Antigone in de kunst
  • ANTIGONE (het hele verhaal)
  • Teiresias in de kunst
  • TEIRESIAS (het hele verhaal)
  • Het gulden vlies in de kunst
  • HET GULDEN VLIES (het hele verhaal)
  • BOEK
  • Phrixos en Helle in de kunst
  • PHRIXOS EN HELLE (het hele verhaal)
  • Kyparissos in de kunst
  • KYPARISSOS (het hele verhaal)
  • Orpheus en Eurydike in de kunst
  • ORPHEUS EN EURYDIKE (het hele verhaal)
  • Aktaion in de kunst
  • AKTAION (het hele verhaal)
  • De geboorte van Athena in de kunst.
  • DE GEBOORTE VAN ATHENA (het hele verhaal)
  • Phaedra in de kunst.
  • PHAEDRA (het hele verhaal)
  • Pygmalion in de kunst.
  • PYGMALION (het hele verhaal)
  • Erichtonios in de kunst.
  • ERICHTONIOS (het hele verhaal)
  • Atlas in de kunst
  • ATLAS (het hele verhaal)
  • Het paard van Troje in de kunst.
  • HET PAARD VAN TROJE (het hele verhaal).
  • Oineus in de kunst.
  • OINEUS (het hele verhaal).
  • Cassandra in de kunst
  • CASSANDRA (het hele verhaal)
  • Medusa in de kunst
  • MEDUSA (het hele verhaal)
  • Europa in de kunst
  • EUROPA (het hele verhaal)
  • Daidalos en Ikaros in de kunst.
  • DAIDALOS EN IKAROS (het hele verhaal)
  • Syrinx en Pan in de kunst
  • SYRINX EN PAN (het hele verhaal)
  • De draad van Ariadne in de kunst.
  • DE DRAAD VAN ARIADNE (het hele verhaal)
  • Koning Midas in de kunst.
  • KONING MIDAS (het hele verhaal)
  • Athena overwint Poseidon, in de kunst
  • ATHENA OVERWINT POSEIDON (het hele verhaal)
  • Hephaistos in de kunst
  • HEPHAISTOS (het hele verhaal)
  • Danaë in de kunst
  • DANAË (het hele verhaal).
  • Iedere maand een verhaal.
  • NIET ONBELANGRIJK INTERMEZZO
  • Ik, Zeus (2)
  • Ik, Zeus (1)
  • Voor wat hoort wat...
  • Overweldigend succes!
  • Gratis via mail.
  • Nieuwe "beperkte" druk.
  • Vierde druk?
  • Boeken.
  • Lezers van over de plas.
  • Nieuw boek: Strijdtoneel Troje
  • Eurobiljetten en mythologie.
  • Twee keer goed nieuws...
  • Even geduld...
  • Mythos-blog gestopt
  • Mythos.
  • De grote verhalen in afleveringen.
  • Derde druk !
  • § STEENBOK.
  • § BOOGSCHUTTER.
  • § SCHORPIOEN
  • Uw sterrenbeeld.
  • § WEEGSCHAAL
  • § MAAGD
  • § LEEUW
  • § KREEFT
  • § TWEELINGEN
  • § STIER
  • § RAM
  • § VISSEN
  • § WATERMAN
  • Tweede druk !
  • De finale.
  • Panorama van Athene
  • Het heiligdom van Athena: de Akropolis.
  • Athene.
  • Eleusis.
  • Van Korinthe naar Eleusis.
  • Isthmia.
  • Epidauros.
  • De jacht op de Kalydonische ever.
  • Naar de Oostkust van Argolis.
  • Tiryns.
  • Midea
  • Heraion
  • Korinthe
  • Stymphalia en Sikion.
  • Van het stadion naar de tempel van Zeus.
  • Het stadion van Nemea.
  • De burcht van Mykene.
  • Mykene: de koepelgraven.
  • Argos.
  • Tegea en Lerna.
  • Sparta.
  • Het Taygetosgebergte.
  • Pylos.
  • Bassaï en Kiparissia.
  • Arkadia.
  • Olympische Spelen.
  • Het stadion van Olympia.
  • Het Olympia-heiligdom.
  • Olympia: het museum.
  • Hippoliet
  • Kalydon en de Evvinos-rivier.
  • Het museum van Delphi.
  • Het stadion van Delphi en de Pythische Spelen.
  • Het heiligdom van Apollo.
  • Delphi: Marmaria en Kastaliabron.
  • Schiste Odos.
  • Levadia
  • Orchomenos.
  • Gla.
  • Kabirion.
  • Thebe.
  • Aulis.
  • Amphiaraion.
  • De loopclub in Marathon.
  • Marathon en Ramnous
  • Brauron (Vravrona).
  • Thorikos
  • Sounion
  • De reis van Loopclub Grijsloke (1993 en 1994)
  • Foto's van de godenloop.
  • De godenloop in 1996.
  • De ontstaansgeschiedenis van de Panatheneïsche Spelen.

    Foto

    Foto

    Foto


    Blog tegen de wet? Klik hier.
    Gratis blog op https://www.bloggen.be - Bloggen.be, eenvoudig, gratis en snel jouw eigen blog!