Lotte zweefde langzaam door de cabine terwijl ze met haar vingers langs het raam streek. Buiten hing de maan nog altijd stil en indrukwekkend onder hen, een zilveren halve bol die zacht werd verlicht door de zon. Het voelde bijna onwerkelijk dat hun rondje eromheen er al op zat.

“Het blijft raar,” zei Amir terwijl hij een checklist op zijn tablet afvinkte. “We zijn hier geweest. Gewoon... hier. En straks zijn we weer thuis, alsof het een weekendtrip was.”

Lotte glimlachte. “Een weekendtrip van bijna vierhonderdduizend kilometer.”

Ze draaide zich om en duwde zichzelf voorzichtig richting het bedieningspaneel. De Artemis-capsule was klein, maar elk hoekje voelde inmiddels vertrouwd. Hun spullen zweefden netjes vastgeklikt op hun plek, alleen een verdwaalde pen dreef langzaam langs het plafond.

“Oké,” zei Amir, iets serieuzer nu. “Tijd om ons klaar te maken voor de terugkeer. Over twintig minuten starten we de burn.”

Lotte knikte en pakte haar helm. “Communicatie check?”

“Stabiel. Houston klinkt alsof ze naast ons zitten.”

“Systemen?”

“Groen. Alles op groen.”

Ze keken elkaar even aan. Er zat een mengeling van opluchting en spanning in hun blikken. Dit was het moment waarop alles moest kloppen.

Lotte zette haar helm op en sloot de ring met een zachte klik. “Weet je nog,” zei ze via de intercom, “toen we maanden geleden in de simulator zaten? Jij bleef maar zeggen dat je dit moment het spannendst zou vinden.”

Amir lachte kort. “Ja. En jij zei dat je vooral bang was om iets te vergeten.”

“Ben ik nog steeds.”

“Daarom hebben we checklists,” zei hij. “En elkaar.”

Even was het stil, behalve het zachte gezoem van de systemen. Buiten gleed de maan langzaam uit beeld terwijl de capsule zich in positie draaide.

“Oké,” zei Amir uiteindelijk. “Oriëntatie klopt. Klaar voor de motorontsteking.”

Lotte haalde diep adem. “Klaar.”

Een paar seconden later voelde ze een zachte, maar duidelijke druk. De motoren kwamen tot leven en duwden hen voorzichtig weg van de maan, terug richting de aarde. Het was geen schokkende beweging, maar een gestage, onverbiddelijke versnelling.

“Daar gaan we,” fluisterde Lotte.

Op het scherm verscheen een kleine, blauwe stip in de verte: de aarde. Nog ver weg, maar onmiskenbaar thuis.

Amir keek ernaar en zijn stem werd zachter. “Grappig… vanaf hier lijkt alles daar zo klein. Alle zorgen, alle drukte.”

“En toch,” zei Lotte, “is het de enige plek waar we naartoe willen.”

De motoren doofden en de capsule gleed verder op haar traject. Ze hadden de maan achter zich gelaten.

Lotte leunde achterover, haar blik nog steeds gericht op die blauwe stip. “Volgende keer,” zei ze, “landen we daar.”

Amir grijnsde. “Eén missie tegelijk, Lotte. Laten we eerst maar eens veilig thuiskomen.”

Ze lachten allebei, terwijl de stilte van de ruimte hen weer omhulde, dit keer met de zekerheid dat ze onderweg waren naar huis.

donderdag, 9 april 2026

10-04-2026, 00:00 geschreven door Peter Motte  

Lately an agency asked me to check translations, and they wanted to pay me per “hits”.

A “hit” is a text segment that contains a number of words.

Read here why I declined.

09-04-2026, 08:05 geschreven door Peter Motte  

De zon scheen alsof ze iets goed te maken had. Op het pleintje voor het café stonden drie plastic stoelen, waarvan er maar twee heel waren. Op de derde zat Rachid toch, een beetje scheef, alsof hij en de stoel samen een compromis hadden gesloten.

“Het leven is als een mango,” zei hij, terwijl hij naar zijn glas sinaasappelsap keek. “Je denkt dat je weet wat je krijgt, en dan - bam! - vezels tussen je tanden.”

Fatima rolde met haar ogen. “Alles is bij jou eten, hè. Gisteren was het leven nog een kapsalon.”

“Dat was een slechte dag,” zei Rachid serieus. “Veel saus. Geen overzicht.”

Aan de overkant van de straat probeerde een man zijn auto in te parkeren in een plek die duidelijk te klein was. Elke keer als hij dacht dat hij erin zat, stapte hij uit, keek, en stapte weer in om opnieuw te beginnen. Het was een soort dans, maar zonder muziek.

“Dat is mijn oom,” zei Fatima plots.

“Echt?” Rachid keek opnieuw. “Hij lijkt koppig.”

“Hij ís koppig. Hij heeft ooit drie uur gedaan over een IKEA-kast omdat hij de handleiding niet vertrouwde.”

“Respect,” zei Rachid. “Handleidingen zijn ook maar suggesties.”

Op dat moment kwam Jamal aanlopen, buiten adem, met een plastic zak vol fruit. “Ik heb alles,” zei hij trots. “Appels, bananen, en ... wacht even... wat is dit ook alweer?” Hij hield iets omhoog dat eruitzag als een mislukte peer.

“Dat is een avocado,” zei Fatima.

“Serieus?” Jamal keek ernaar alsof hij zich verraden voelde. “Ik dacht dat het een groene kiwi zonder haar was.”

Rachid begon te lachen, zo hard dat zijn stoel gevaarlijk kraakte. “Zie je? Het leven is niet alleen een mango. Soms is het een avocado. Je denkt: fruit. Maar eigenlijk… weet niemand wat het is.”

De man met de auto gaf het eindelijk op en reed weg. Het parkeerplekje bleef leeg, alsof het nooit de bedoeling was geweest.

Fatima stond op. “Kom, we gaan wandelen. Ik heb geen zin om de hele dag hier te zitten en naar jouw fruitfilosofie te luisteren.”

“Dit is geen filosofie,” zei Rachid terwijl hij ook opstond. “Dit is wetenschap.”

Jamal stopte de avocado voorzichtig terug in de zak, alsof hij hem nog niet helemaal vertrouwde. Samen liepen ze de straat in, pratend over niets en alles tegelijk.

En ergens, tussen de mango’s en de mislukte parkeerpogingen, voelde het leven ineens… precies goed.

maandag 23 - woensdag 25 maart 2026

08-04-2026, 00:00 geschreven door Peter Motte  

Het is al enkele decennia bon ton om te vermijden om persoonsnamen, zoals ‘bakker’, ‘advocaat’, ‘directeur’ te zoeken zonder te impliceren dat het om mannen gaat en tegelijk vrouwen uit te sluiten. In Duitsland gebruikt men daarvoor o.a. vormen zoals “StudentInnen” en “Student*innen”. Maar er is ook een slimmere manier in opkomst, vormen zoals “Studierende”.

Het is inderdaad een mogelijkheid: woorden gebruiken die geen geslacht uitdrukken. Ik heb zelf daarom vaak enkelvoudige vormen vertaald met meervoudige.

Meer details op 

https://vertaalbureaumotte.com/2026/04/06/vrouwen-tussen-haakjes-of-liever-met-middenhoofdletters-en-achter-sterretjes/

07-04-2026, 00:00 geschreven door Peter Motte  

De lancering van de Artemis voelde voor Lotte en Amir als het begin van iets dat groter was dan henzelf. Terwijl de motoren bulderden en de aarde langzaam onder hen verdween, kneep Lotte even in Amirs hand. Niet uit angst, maar uit ontzag.

“Daar gaan we,” fluisterde Amir.

De missie was eenvoudig op papier: een baan om de maan, experimenten uitvoeren, en veilig terugkeren. Maar ergens, diep vanbinnen, voelden ze allebei dat dit geen gewone reis zou worden.

Toen ze achter de maan verdwenen - het punt waarop elk ruimtevaartuig tijdelijk het contact met de aarde verliest - werd het plots stil. Geen stemmen van missiecontrole. Geen geruststellende instructies. Alleen het zachte gezoem van de systemen en hun eigen ademhaling.

“Radiostilte,” zei Lotte, terwijl ze naar het paneel keek. “Zoals gepland.”

Maar minuten werden langer dan verwacht.

Amir fronste. “We zouden nu al weer signaal moeten hebben.”

Lotte probeerde opnieuw. “Aarde, hier Artemis… ontvangen jullie?” Alleen ruis antwoordde.

De stilte voelde anders nu. Niet gepland. Niet tijdelijk. Het was alsof de ruimte hen had opgeslokt.

Buiten het raampje strekte de achterkant van de maan zich uit, een landschap dat geen mens ooit direct vanaf de aarde kan zien. Kraters wierpen lange schaduwen, en het licht van de zon leek scherper, kouder.

“Zie jij dat?” vroeg Amir plots.

Aan de rand van een enorme krater leek iets te bewegen. Geen stof. Geen schaduw. Iets… regelmatigs.

Lotte kneep haar ogen samen. “Dat kan niet… dat is...”

Het object gleed langzaam langs de horizon van de maan, alsof het hen observeerde. Het had geen duidelijke vorm, maar reflecteerde het zonlicht in pulserende patronen.

De instrumenten begonnen te flikkeren.

“Onze systemen reageren erop,” zei Amir. “Dit stoort alles.”

Plots viel de navigatie kort uit. De capsule draaide een fractie, genoeg om hun koers te verstoren.

“Handmatig corrigeren!” riep Lotte.

Amir greep de bediening en stabiliseerde het schip, maar zijn handen trilden. “Wat is dat ding?”

Alsof het antwoord wilde geven, veranderde het object van richting. Het kwam dichterbij.

En toen… werd alles stil.

Niet alleen de radio. Ook het gezoem van de systemen stopte. Voor een fractie van een seconde leek de tijd zelf stil te staan.

Lotte voelde haar hart bonzen in een leegte zonder geluid.

Toen, net zo plotseling, kwam alles terug.

Systemen sprongen weer aan. Lichten flitsten. En de radio kraakte.

“…Artemis, horen jullie ons? Dit is missiecontrole!”

Lotte hapte naar adem. “Aarde! We horen jullie!”

Amir keek meteen naar buiten.

Het object was verdwenen.

Alsof het er nooit was geweest.

“Artemis, jullie waren 12 minuten onbereikbaar,” klonk de stem. “Bevestig status.”

Lotte en Amir wisselden een blik.

Twaalf minuten.

Maar voor hen voelde het als iets… anders. Iets dat niet in tijd te meten was.

“Status… stabiel,” zei Lotte uiteindelijk.

Amir bleef naar de maan kijken, naar de stille kraters die niets verraadden.

Zacht zei hij: “Denk je dat we alleen zijn?”

Lotte antwoordde niet meteen.

Ze wist één ding zeker: wat er ook achter de maan gebeurde, het had hen gezien.

En misschien… zouden ze het nooit meer loslaten.

paasmaandag 6 april 2026

07-04-2026, 00:00 geschreven door Peter Motte  

Lotte drukte haar neus bijna tegen het kleine raampje van de capsule. “Weet je zeker dat dit veilig is?” fluisterde ze, zonder haar ogen los te maken van de eindeloze zwartte buiten.

Amir grinnikte zacht en zweefde een beetje dichterbij, zijn hand vast aan een metalen handgreep. “Veilig genoeg. Anders hadden ze ons hier niet naartoe gestuurd, toch?”

De capsule gleed geruisloos verder. Geen motorgeronk, wel het zachte gezoem van systemen die hun leven bewaakten. Voor hen hing de maan, eerst nog een bekende, bleke schijf. Maar ze wisten dat ze iets gingen zien wat maar weinig mensen ooit hadden gezien.

“Daar gaan we,” zei Amir.

Langzaam draaide de Artemis-capsule om de maan heen. Het licht veranderde subtiel. De bekende voorkant gleed weg, en voor een paar seconden leek alles donkerder te worden, alsof ze een grens overstaken.

Lotte slikte. “Dit is het moment, hè?”

Toen gebeurde het.

De achterkant van de maan kwam in zicht, en die was niet donker zoals Lotte zich altijd had voorgesteld. Integendeel. Het oppervlak lag badend in fel zonlicht, een landschap van scherpe kraters en ruige bergen, glanzend als zilver onder een oneindige hemel.

“Wauw…” bracht ze uit.

Amir zei niets. Hij hoefde ook niets te zeggen.

Het licht viel schuin over de kraters, waardoor lange schaduwen ontstonden die het oppervlak diepte gaven. Het leek bijna alsof de maan leefde, alsof elk litteken een verhaal vertelde van inslagen en tijdperken die geen mens ooit had meegemaakt.

“Het is… zo anders,” zei Lotte uiteindelijk. “Alsof we naar een geheime kant kijken. Een kant die altijd verborgen was.”

Amir knikte langzaam. “Iedereen denkt dat de achterkant van de maan donker is. Maar kijk dan… het is alleen maar een kwestie van perspectief.”

Ze zweefden samen in stilte terwijl de capsule zijn baan vervolgde. In de verte, net langs de rand van de maan, verscheen iets blauws.

De aarde.

Klein, helder en kwetsbaar, hangend in de leegte.

Lotte draaide zich ernaartoe. “Daar… daar zijn we vandaan.”

Amir glimlachte. “En daar gaan we ook weer naartoe.”

“Denk je dat iemand ons zal geloven?” vroeg ze.

Hij haalde zijn schouders op. “Misschien niet helemaal. Maar dat maakt niet uit.”

Lotte keek nog één keer naar de zonverlichte achterkant van de maan, alsof ze het beeld wilde vastzetten in haar geheugen.

“Wij hebben het gezien,” zei ze zacht.

En terwijl de Artemis verder gleed door de stilte van de ruimte, wisten ze allebei dat dit moment hen voor altijd zou veranderen.

paasmaandag, 6 april 2026

06-04-2026, 09:26 geschreven door Peter Motte  

De nacht was ongewoon stil op het lanceerplatform. Een dunne mist hing boven de grond terwijl de enorme raket als een metalen reus de sterren leek te raken. Binnen in de capsule zat Lotte, haar hart bonzend in haar borstkas. Ze had haar hele leven naar dit moment toegewerkt: een vlucht naar de Maan met Artemis.

Lotte sloot even haar ogen. Ze dacht aan de eerste keer dat ze door een telescoop keek als kind, hoe de Maan toen dichtbij en toch onbereikbaar leek.

Een donderend geraas vulde de wereld. De raket trilde hevig en werd langzaam, maar onverbiddelijk, omhoog geduwd door een zee van vuur. Lotte voelde de kracht in haar lichaam drukken terwijl de Aarde onder haar begon te verdwijnen.

Binnen enkele minuten brak de raket door de dampkring. De trillingen verminderden en maakten plaats voor een bijna onnatuurlijke stilte. Toen ze haar gordels iets losser voelde worden, zweefde haar pen zachtjes omhoog.

“Welkom in de ruimte,” zei haar collega Amir met een glimlach.

Lotte draaide zich naar het raampje. Daar was ze: de Aarde. Een blauwe, kwetsbare bol die langzaam kleiner werd. Ze slikte even. “Het is… mooier dan ik me ooit had voorgesteld.”

De reis duurde dagen. Ze controleerden systemen, voerden experimenten uit en deelden stille momenten terwijl de Maan langzaam groter werd voor hun ogen. Elke dag leek hij minder een lichtpuntje en meer een wereld.

Toen het moment eindelijk kwam om in een baan rond de Maan te gaan, hield iedereen zijn adem in. De motoren werden opnieuw ontstoken, dit keer om af te remmen. Alles moest perfect zijn.

“Orbit bereikt,” klonk het uiteindelijk.

Een zucht van opluchting ging door de cabine.

Later, toen Lotte zich voorbereidde om af te dalen naar het Maanoppervlak, keek ze nog één keer naar de Aarde in de verte. Ze voelde geen angst meer, alleen verwondering.

“Laten we geschiedenis schrijven,” zei ze zacht.

En terwijl de Maan onder haar dichterbij kwam, wist ze dat dit nog maar het begin was.

paaszondag, 5 april 2026

05-04-2026, 10:14 geschreven door Peter Motte  

Op een stille avond, toen de lucht helder was en de sterren als kleine lichtjes flonkerden, zat Mira op het dak van haar huis. Ze keek naar de maan, groot en zilver, alsof die haar riep.

Mira droomde al haar hele leven van reizen. Niet zomaar reizen naar verre landen, maar naar plekken waar bijna niemand ooit was geweest. En die avond voelde anders. De maan leek dichterbij dan ooit.

Plotseling hoorde ze een zacht zoemend geluid achter zich. Ze draaide zich om en zag een klein, vreemd voertuig landen in de tuin. Het leek op een mix tussen een raket en een glazen bol. De deur gleed open en een zachte stem klonk:
“Bestemming: de maan. Instappen?”

Mira aarzelde geen seconde. Ze sprong van het dak, rende naar de bol en stapte naar binnen. Zodra de deur sloot, voelde ze hoe ze langzaam omhoog werd getild. Haar hart bonsde van opwinding.

De aarde werd kleiner en kleiner. Steden veranderden in lichtpuntjes, oceanen in donkere vlakken. En daar, recht voor haar, hing de maan, enorm en mysterieus.

Toen ze landde, voelde alles anders. Lichter. Alsof ze zweefde. Ze zette voorzichtig een stap en moest lachen toen ze bijna een sprongetje maakte zonder moeite.

Het maanlandschap was stil. Geen wind, geen geluid—alleen eindeloze grijze vlaktes en kraters. Maar het was niet leeg. Terwijl ze verder liep, zag ze iets glinsteren achter een rots.

Het waren kleine, lichtgevende wezens. Ze leken gemaakt van sterrenstof. Ze bewogen langzaam en lieten sporen van zacht licht achter zich. Eén van hen kwam dichterbij en tikte voorzichtig tegen haar hand.

“Welkom,” hoorde ze in haar hoofd.

Mira glimlachte. Ze voelde zich niet bang, maar juist thuis. Alsof ze hier al eens was geweest, in een droom die ze zich nooit goed had herinnerd.

Ze bracht uren door met de wezens, leerde hun stille taal en keek samen met hen naar de verre, blauwe aarde die boven de horizon hing.

Maar uiteindelijk begon de bol weer zacht te zoemen. Het was tijd om terug te gaan.

Toen Mira weer op haar dak zat, leek alles hetzelfde. Maar zij was veranderd. Vanaf die dag wist ze dat het universum vol geheimen zat… en dat sommige dromen dichterbij zijn dan ze lijken.

En elke nacht, als ze naar de maan keek, zag ze heel even een zacht lichtje bewegen, alsof haar nieuwe vrienden haar nog steeds groetten. 

04-04-2026, 08:03 geschreven door Peter Motte  

In een uitgestrekt bos, waar de bomen fluisterden in de wind en het licht in gouden vlekken door het bladerdak viel, leefde een buizerd die iedereen kende en vreesde.

Zijn naam was Brann.

Brann was groot, met donkere veren die glansden als natte aarde en ogen die fel geel brandden. Waar andere buizerds rustig cirkelden boven de velden, zweefde Brann met scherpe, hoekige bewegingen, alsof hij voortdurend op zoek was naar iets om boos op te worden.

De dieren in het bos begrepen hem niet.

“Hij valt zonder reden aan,” piepte een veldmuis ooit tegen een eekhoorn.
“Hij schreeuwt naar de wind zelf,” antwoordde de eekhoorn.

En het was waar. Brann krijste tegen wolken, tegen regen, zelfs tegen zijn eigen schaduw wanneer die hem te plotseling verraste.

Maar niemand wist waarom.

Op een dag, toen de lucht zwaar was van naderende storm, zat Brann op zijn favoriete tak van een kromme, oude eik aan de rand van het bos. De wind rukte aan de bladeren en in de verte rommelde de donder.

“Kom maar!” riep Brann woedend naar de hemel. “Ik ben niet bang voor je!”

De storm antwoordde niet, maar kwam wel.

De wind zwol aan tot een razende kracht. Takken kraakten. Regen sloeg neer als stenen. En midden in dat geweld verloor Brann zijn grip.

Hij werd uit de boom geslingerd.

Voor het eerst in lange tijd voelde hij geen woede, maar iets anders ... angst.

Hij probeerde zijn vleugels te spreiden, maar de wind was sterker. Hij tolde door de lucht, viel, en kwam hard neer tussen natte struiken.

Even bleef alles stil.

Toen hoorde hij een zachte stem.

“Gaat het?”

Brann opende zijn ogen. Voor hem stond een jonge vos, met natte vacht en voorzichtige blik.

“Ik heb je zien vallen,” zei de vos. “Je kunt hier schuilen tot de storm voorbij is.”

Brann wilde snauwen. Wilde schreeuwen dat hij niemand nodig had. Dat hij sterker was dan stormen, dan bomen, dan alles.

Maar hij kon niet.

Zijn vleugel deed pijn. Zijn borst ging zwaar op en neer.

En dus knikte hij… heel even.

De vos leidde hem naar een kleine holte onder een boomwortel. Het was krap, maar droog. Buiten raasde de storm verder, maar daarbinnen was het stil.

Ze zeiden niets.

Voor het eerst in zijn leven zat Brann gewoon… zonder te vechten.

Na een tijdje vroeg de vos zacht: “Waarom ben je altijd zo boos?”

Brann keek weg.

Niemand had hem dat ooit gevraagd.

“Ik… was niet altijd zo,” zei hij uiteindelijk, zijn stem schor. “Toen ik jong was, had ik een nest. Hoog in een boom. Veilig, dacht ik.”

De regen tikte op de aarde.

“Op een dag kwam er ook een storm. Groter dan deze. De boom brak. Mijn nest… viel.”
Hij slikte.
“Ik kon niets doen.”

De vos zei niets, maar zijn ogen verzachtten.

“Daarna,” ging Brann verder, “werd alles stil. En leeg. En ik… wist niet wat ik moest doen met dat gevoel.”
Hij keek naar zijn klauwen.
“Dus werd ik boos. Dat voelde tenminste als iets.”

De storm begon langzaam te luwen.

De vos knikte. “Boosheid maakt lawaai,” zei hij. “Maar verdriet fluistert.”

Brann keek op.

Voor het eerst brandden zijn ogen niet van woede, maar van iets anders.

Toen de storm eindelijk voorbij was, kroop Brann voorzichtig naar buiten. De lucht was schoongewassen, en ergens brak een streep zonlicht door.

Hij spreidde zijn vleugels. Ze deden nog pijn, maar hij kon vliegen.

Hij keek naar de vos.

“Dank je,” zei hij, onwennig.

De vos glimlachte. “Je hoeft niet altijd te schreeuwen om sterk te zijn.”

Brann steeg op.

Maar deze keer vloog hij anders.

Niet scherp. Niet boos.

Rustiger.

En diep in het bos merkten de dieren het meteen. De lucht voelde anders wanneer hij voorbij kwam, minder zwaar, minder dreigend.

Soms, als de wind weer opstak, voelde Brann de oude woede opborrelen.

Maar nu wist hij dat er iets onder zat.

En heel af en toe… liet hij de wind gewoon waaien, zonder terug te schreeuwen.

vrijdag, 3 april 2026

03-04-2026, 00:00 geschreven door Peter Motte  

De regen viel niet, hij hing. Als een dun gordijn dat de wereld net niet afsloot, maar haar wel dempte. Op het plein stond een man die zijn handen in zijn jaszakken hield alsof hij daar iets belangrijks bewaarde... een sleutel, een herinnering, of gewoon de gewoonte om niets los te laten.

Niemand kende hem. Of beter: iedereen dacht hem ooit gezien te hebben, maar nooit lang genoeg om zeker te zijn. Hij hoorde bij de stad zoals de scheve lantaarnpaal bij de hoek of de barst in het trottoir die elk jaar een beetje groter werd.

Hij keek naar de etalage van een gesloten winkel. In het glas zag hij zichzelf, maar ook de straat achter hem, en daarachter weer iets dat er niet was. Dat vond hij het prettigst: dat een spiegel nooit alleen toont wat er is, maar ook wat er ontbreekt.

Een vrouw passeerde, haar stappen snel, haar blik recht vooruit. Ze droeg een tas die te zwaar leek voor wat erin zat. Hij vroeg zich af of mensen ooit weten wat ze meeslepen, of dat het gewicht pas betekenis krijgt wanneer ze het neerzetten.

“Het is altijd dit weer,” zei hij plots, zonder iemand specifiek aan te spreken.

De vrouw vertraagde even, niet genoeg om stil te staan, maar net genoeg om te twijfelen of ze iets moest antwoorden. Ze deed het niet. Mensen kiezen zelden voor het onverwachte, dacht hij, en dat stelde hem gerust.

Hij haalde een hand uit zijn zak en keek ernaar, alsof hij verwachtte dat er iets veranderd was. Niets. Dezelfde lijnen, dezelfde bleke huid. Toch voelde hij dat er iets verschoven was, iets kleins, onzichtbaars. Misschien was het de tijd. Misschien was het gewoon de regen die bleef hangen.

Aan de overkant ging een deur open. Een jongen kwam naar buiten met een fiets die te groot voor hem was. Hij worstelde even met het slot, keek op, en hun blikken kruisten elkaar. Het was maar een seconde, maar daarin lag een vraag die geen woorden nodig had.

De man knikte, bijna onmerkbaar.

De jongen knikte terug, alsof hij begreep wat niet gezegd werd.

En toen was het moment voorbij, opgelost in het grijze licht van de middag.

De man stak zijn hand weer in zijn jaszak en liep verder, zonder bestemming, maar met het vage gevoel dat hij ergens al was aangekomen.

maandag 23 - woensdag 25 maart 2026

02-04-2026, 00:00 geschreven door Peter Motte  

De lucht boven de stad had die typische, vale kleur van een herinnering die je te lang hebt vastgehouden. Niet grijs, niet blauw, eerder iets ertussenin, alsof de hemel zelf niet meer wist wat hij ooit geweest was.

Marek wist dat dit het moment was.

Hij stond aan de rand van het kanaal, waar het water traag en stroperig voorbijgleed als een gedachte die weigert te verdwijnen. Achter hem lag de stad: beton, glas en een eindeloze herhaling van ramen waarin niemand nog echt naar buiten keek. Voor hem lag… iets anders. Of misschien niets. Dat was altijd moeilijk te zeggen.

In zijn jaszak voelde hij het apparaat zacht pulseren. Het was niet groot, ongeveer zo groot als een luciferdoosje, maar het gewicht ervan leek elke dag toe te nemen, alsof het zich voedde met zijn twijfel. Hij haalde het eruit en hield het tussen duim en wijsvinger. Het oppervlak was glad, zonder knoppen of naden, maar toch wist hij precies hoe het werkte.

Iedereen wist dat, uiteindelijk.

“Je gaat het doen, hè?”

De stem kwam onverwacht. Marek draaide zich om en zag een vrouw op enkele meters afstand. Ze droeg een lange, donkere jas die te dun leek voor het seizoen, en haar haar waaide niet in de wind, wat op zich al vreemd genoeg was.

“Ken ik jou?” vroeg hij.

Ze glimlachte. “Niet echt. Maar ik ken jou wel. Of beter: ik ken jouw soort.”

Marek zuchtte. “Er is geen ‘soort’.”

“Dat is precies wat jullie allemaal zeggen.” Ze kwam dichterbij, haar stappen geluidloos op het natte asfalt. “Altijd dat idee dat je uniek bent. Dat dit moment, deze keuze, alleen van jou is.”

Hij keek weer naar het water. “Is dat niet zo?”

Ze bleef naast hem staan en volgde zijn blik. “Vertel me eens: hoe lang draag je dat ding al bij je?”

Hij aarzelde. “Ik weet het niet precies. Jaren, denk ik.”

“En je hebt nooit geprobeerd het weg te gooien?”

“Ik heb het geprobeerd,” zei hij zacht. “Het kwam altijd terug.”

De vrouw knikte, alsof ze dat antwoord verwacht had. “Natuurlijk. Het hoort bij je. Net zoals het bij hen allemaal hoorde.”

“Wie zijn ‘hen’?”

Ze antwoordde niet meteen. In plaats daarvan wees ze naar het water. “Kijk goed.”

Marek fronste, maar deed wat ze zei. Aanvankelijk zag hij alleen zijn eigen vage spiegelbeeld, vervormd door de trage beweging van het kanaal. Maar toen, heel even, leek het alsof er andere gezichten opdoken. Niet scherp, niet duidelijk, maar genoeg om te weten dat ze er waren.

Honderden. Misschien duizenden.

Hij deinsde achteruit. “Wat was dat?”

“Voorgangers,” zei ze eenvoudig. “Mensen zoals jij. Mensen die hier stonden, met hetzelfde apparaat, dezelfde vraag.”

“En wat hebben zij gedaan?”

Ze haalde haar schouders op. “Dat is het probleem. Dat weet niemand meer zeker.”

Marek keek naar het apparaat in zijn hand. “Dus jij zegt dat dit allemaal al eens gebeurd is?”

“Niet ‘eens’,” verbeterde ze. “Altijd.”

De woorden bleven hangen tussen hen in, zwaar en onontkoombaar.

“En jij?” vroeg hij na een tijdje. “Wat is jouw rol in dit alles?”

Ze glimlachte opnieuw, maar deze keer zat er iets droevigs in. “Ik ben wat er overblijft. Een herinnering aan een keuze die nooit definitief was.”

Hij begreep het niet helemaal, maar ergens voelde hij dat hij dat ook niet hoefde. Niet nu.

“Dus,” zei ze zacht, “ga je het doen?”

Marek keek nog één keer naar de stad achter hem. Naar de ramen. Naar de levens die zich daarachter afspeelden, of deden alsof. Toen richtte hij zijn blik weer op het water.

Het apparaat pulseerde sneller nu, alsof het zijn besluit al kende.

“Wat gebeurt er als ik het gebruik?” vroeg hij.

“Dat hangt ervan af,” zei ze. “Op wat je hoopt. En waar je bang voor bent.”

Hij knikte langzaam. Dat klonk logisch, op een manier die hij niet kon uitleggen.

Zonder nog iets te zeggen, kneep hij het apparaat in.

Er was geen flits. Geen geluid. Alleen een kort moment waarin alles - de stad, het water, de vrouw, zelfs zijn eigen lichaam - zich leek terug te trekken tot een punt dat kleiner was dan een gedachte.

En toen...

stond hij weer aan het kanaal.

De lucht had die typische, vale kleur van een herinnering die je te lang hebt vastgehouden.

In zijn jaszak voelde hij iets zacht pulseren.

maandag 23 - woensdag 25 maart 2026

25-03-2026, 14:22 geschreven door Peter Motte  

Sociale media

De hele discussie over smartphones en/of socials al dan niet voor kinderen/jongeren, wordt volgens mij in de war gestuurd doordat wordt gezocht vanuit het idee dat de socials zijn ontstaan om mensen met elkaar te verbinden.

Ook in een artikel in De Standaard enkele weken geleden over het probleem stond (ik parafraseer): "sociale media dienen om mensen met elkaar te verbinden".

Ten eerste is dat een verkeerde uitgangspunt. Ten tweede wordt er dan vanuit het verkeerde uitgangspunt vertrokken als er gezocht wordt naar de problemen, en de problemen worden dan eigenlijk altijd teruggebracht tot problemen die ontstaan doordat mensen met elkaar worden verbonden, en dat sommigen dan onbetrouwbare inhoud versturen. 

Maar in werkelijkheid dienen socials niet om mensen met elkaar te verbinden, maar bedrijven klanten te bezorgen en politici kiezers en steun.

Als het vanuit dat standpunt wordt benaderd, is direct duidelijk dat je kinderen niet zomaar een reclamekanaal in handen moet geven, en ook geen propagandakanaal.

Socials verdienen nu eenmaal hun geld met reclame en het doorverkopen van je gegevens. En hoe betrouwbaar zijn de politiek boodschappen die je krijgt als een politicus een heel duidelijk beeld van je profiel heeft en dus zijn boodschap compleet op jou kan afstemmen, en dingen kan verzwijgen die hij (ook) wil doen en waarvan hij weet dat je ze niet wilt?

Dat algoritmen ervoor zorgen dat je lang online blijft, is eigenlijk onzin. Als je goede inhoud zou krijgen, zou dat eigenlijk geen probleem zijn, maar het echte probleem is dat de inhoud louter door winstbejag ontstaat, en helemaal niet met oog op het welzijn van de mensen die ermee worden verbonden.

Als men de zaak vanuit dat standpunt zou benaderen, zou er veel gemakkelijker worden gekozen om strenge leeftijdsgrenzen op te leggen. Momenteel wordt de aandacht door het verkeerde uitgangspunt voortdurend afgeleid door onderzoeken van problemen die ten eerste moeilijk te onderzoeken zijn, ten tweede zich ook voordoen met andere media (waardoor het gebruik van de onderzoeksresultaten zwak staat), en ten derde waardoor de socials zich voortdurend kunnen verdedigen door te stellen dat er te veel inhoud is, zodat ze die niet allemaal kunnen controleren.

Het valt mij op dat het heel moeilijk is om het argument dat "sociale media" in werkelijkheid reclame- en propagandamedia zijn, verspreid te krijgen. Berichten daarover worden nauwelijks gedeeld.

Maar ook dat derde punt is eigenlijk een zwaktebod, want de socials en veel andere verschijnselen op internet, zijn de eerste media die geen redactionele inbreng kennen voor de volledige inhoud.

D.w.z.: een krantenredactie controleert ALLES dat in de krant verschijnt. De socials hebben de samenstelling van hun inhoud volledig geautomatiseerd en doorgeschoven naar de gebruikers, zodat ze zo goedkoop mogelijk kunnen zijn om met hun advertentieprijzen te kunnen concurreren met andere media, die dat nu eenmaal technisch veel moeilijker kunnen.

Als volledige redactionele verantwoordelijkheid van internetpublicaties wordt vereist, dan schieten de kosten omhoog, en kunnen ze niet meer zo gemakkelijk met de traditionele media concurreren.

Om een of andere reden wil men dat niet inzien. Het argument van de socials e.d. dat er te veel inhoud (content, om het anglicisme te gebruiken) is om alles te controleren, is eigenlijk een non-argument, want media heeft dat tot nu toe altijd gedaan. Ze ontlopen dus gewoon hun verantwoordelijkheid om zo veel mogelijk te kunnen verdienen.

Als de socials hun inhoud zouden behandelen zoals de traditionele media dat doen, dan zouden dus veel problemen verdwijnen.

07-02-2026, 20:35 geschreven door Peter Motte  

Wat zijn “schrijfstrijders”?

Schrijfstrijders zijn mensen die zich inzetten om #leerlingen weer te leren #schrijven met de hand, en om minder te steunen op het gebruik van #beeldschermen in het #onderwijs.

Ze steunen zich op #wetenschappelijk #onderzoek, en uit eigen ervaring meen ik dat ze gelijk hebben.

Ik heb een paar jaar Japans geleerd, en dat was allemaal online en dus met beeldschermen.

De oefeningen werden uiteindelijk een soort videogame, waarbij je zo snel mogelijk iets herkende en ergens op klikte, maar eenmaal het spelletje voorbij was, bleek ondanks de herhaalde hoge scores dat ik er in de praktijk toch niets van terechtbracht.

Toegegeven, Japans is een moeilijke taal, maar waarom kon ik dan de tekens voor noord, zuid, oost en west niet eens herkennen, laat staan zelf schrijven? Het is niet alsof dergelijke tekens zo’n drempel vormen.

Daarom heb ik later ook een boek gekocht, zodat ik de letters met de hand moest neerzetten.

Dus, ja, de schrijfstrijders hebben gelijk.

Ik heb gisteren contact gelegd met Marc de Bel, een van de ondertekenaars van de open brief van de #schrijfstrijders, die stellen: “Als we in ons vooruitgangsenthousiasme de basisvaardigheden niet meer aanreiken, ondermijnen we de ontwikkeling van het concentratie-, ons redeneer- en ons kritisch denkvermogen. Dat zou wel eens tot een algemene fall-out in het denk- en leerproces van onze jongeren kunnen leiden.”

En ze hebben gelijk: de #digitalisering is veel te ver doorgeschoten, niet alleen doordat we als mensen #vaardigheden beginnen te verliezen – het punt van de schrijfstrijders – maar ook omdat de negatieve #milieu-effecten ervan enorm worden onderschat doordat de #vervuiling wordt weggemoffeld. Die vervuiling bestaat vooral uit #mijnbouw en een enorme #afvalberg van afgedankt digitaal materiaal, waar je niets meer mee kunt doen wegens “verouderd”.

Je kunt de open brief die werd verzonden naar schooldirecties, bedrijven en overheden mee ondertekenen op deze website: https://www.schrijfstrijder.be/

09-09-2025, 09:39 geschreven door Peter Motte  

Ik moest hieraan denken door een vriendin van mij, die vorig jaar de diagnose kanker kreeg, ook van roken, maar die goed op de therapie lijkt te reageren. Ze is er echter wel erg moedeloos van geworden. En een van mijn grootvaders stierf in de jaren 1980 aan kanker door roken.

Overigens kan alcohol ook kanker veroorzaken (levercirrose is daarvan de bekendste variant).

17-01-2025, 18:43 geschreven door Peter Motte  

In februari vorig jaar had ik via de lijst detijdlijn@scarlet.be al eens verspreid dat #alcohol  #kankerverwekkend is, omdat dat in tegenstelling tot de kankerverwerkkende eigenschappen van tabak weinig bekend is van alcohol. 
Nu staat vandaag in de krant dat alcohol altijd #ongezond  is, ook als je het weinig drinkt, en dat de gevaren ervan lang onderschat zijn omdat de vergelijkende onderzoeken slecht werden uitgevoerd.
Het blijkt dat groepen die weinig alcohol dronken omdat ze ziek waren, werden vergeleken met groepen die alcohol dronken die niet ziek waren.
Dus wie alcohol meed wegens ziekte, werd vergeleken met wie niet ziek was en alcohol dronk.
De onderzoeken weten de ziekte dus toe aan het mijden van alcohol, en af en toe alcohol drinken aan #gezond  zijn, terwijl de ziekte niet werd veroorzaakt door alcohol te vermijden.

#gezondheid

26-07-2024, 07:46 geschreven door Peter Motte  

13-03-2024, 10:23 geschreven door Peter Motte  

https://www.youtube.com/watch?v=8VWLjhJBCp0&ab_channel=SabineHossenfelder

29-01-2024, 16:27 geschreven door Peter Motte  

06-09-2023, 09:01 geschreven door Peter Motte  

14-08-2023, 16:30 geschreven door Peter Motte  

08-08-2023, 17:40 geschreven door Peter Motte