De regen viel niet, hij hing. Als een dun gordijn dat de wereld net niet afsloot, maar haar wel dempte. Op het plein stond een man die zijn handen in zijn jaszakken hield alsof hij daar iets belangrijks bewaarde... een sleutel, een herinnering, of gewoon de gewoonte om niets los te laten.

Niemand kende hem. Of beter: iedereen dacht hem ooit gezien te hebben, maar nooit lang genoeg om zeker te zijn. Hij hoorde bij de stad zoals de scheve lantaarnpaal bij de hoek of de barst in het trottoir die elk jaar een beetje groter werd.

Hij keek naar de etalage van een gesloten winkel. In het glas zag hij zichzelf, maar ook de straat achter hem, en daarachter weer iets dat er niet was. Dat vond hij het prettigst: dat een spiegel nooit alleen toont wat er is, maar ook wat er ontbreekt.

Een vrouw passeerde, haar stappen snel, haar blik recht vooruit. Ze droeg een tas die te zwaar leek voor wat erin zat. Hij vroeg zich af of mensen ooit weten wat ze meeslepen, of dat het gewicht pas betekenis krijgt wanneer ze het neerzetten.

“Het is altijd dit weer,” zei hij plots, zonder iemand specifiek aan te spreken.

De vrouw vertraagde even, niet genoeg om stil te staan, maar net genoeg om te twijfelen of ze iets moest antwoorden. Ze deed het niet. Mensen kiezen zelden voor het onverwachte, dacht hij, en dat stelde hem gerust.

Hij haalde een hand uit zijn zak en keek ernaar, alsof hij verwachtte dat er iets veranderd was. Niets. Dezelfde lijnen, dezelfde bleke huid. Toch voelde hij dat er iets verschoven was, iets kleins, onzichtbaars. Misschien was het de tijd. Misschien was het gewoon de regen die bleef hangen.

Aan de overkant ging een deur open. Een jongen kwam naar buiten met een fiets die te groot voor hem was. Hij worstelde even met het slot, keek op, en hun blikken kruisten elkaar. Het was maar een seconde, maar daarin lag een vraag die geen woorden nodig had.

De man knikte, bijna onmerkbaar.

De jongen knikte terug, alsof hij begreep wat niet gezegd werd.

En toen was het moment voorbij, opgelost in het grijze licht van de middag.

De man stak zijn hand weer in zijn jaszak en liep verder, zonder bestemming, maar met het vage gevoel dat hij ergens al was aangekomen.

maandag 23 - woensdag 25 maart 2026

02-04-2026, 00:00 geschreven door Peter Motte  

De lucht boven de stad had die typische, vale kleur van een herinnering die je te lang hebt vastgehouden. Niet grijs, niet blauw, eerder iets ertussenin, alsof de hemel zelf niet meer wist wat hij ooit geweest was.

Marek wist dat dit het moment was.

Hij stond aan de rand van het kanaal, waar het water traag en stroperig voorbijgleed als een gedachte die weigert te verdwijnen. Achter hem lag de stad: beton, glas en een eindeloze herhaling van ramen waarin niemand nog echt naar buiten keek. Voor hem lag… iets anders. Of misschien niets. Dat was altijd moeilijk te zeggen.

In zijn jaszak voelde hij het apparaat zacht pulseren. Het was niet groot, ongeveer zo groot als een luciferdoosje, maar het gewicht ervan leek elke dag toe te nemen, alsof het zich voedde met zijn twijfel. Hij haalde het eruit en hield het tussen duim en wijsvinger. Het oppervlak was glad, zonder knoppen of naden, maar toch wist hij precies hoe het werkte.

Iedereen wist dat, uiteindelijk.

“Je gaat het doen, hè?”

De stem kwam onverwacht. Marek draaide zich om en zag een vrouw op enkele meters afstand. Ze droeg een lange, donkere jas die te dun leek voor het seizoen, en haar haar waaide niet in de wind, wat op zich al vreemd genoeg was.

“Ken ik jou?” vroeg hij.

Ze glimlachte. “Niet echt. Maar ik ken jou wel. Of beter: ik ken jouw soort.”

Marek zuchtte. “Er is geen ‘soort’.”

“Dat is precies wat jullie allemaal zeggen.” Ze kwam dichterbij, haar stappen geluidloos op het natte asfalt. “Altijd dat idee dat je uniek bent. Dat dit moment, deze keuze, alleen van jou is.”

Hij keek weer naar het water. “Is dat niet zo?”

Ze bleef naast hem staan en volgde zijn blik. “Vertel me eens: hoe lang draag je dat ding al bij je?”

Hij aarzelde. “Ik weet het niet precies. Jaren, denk ik.”

“En je hebt nooit geprobeerd het weg te gooien?”

“Ik heb het geprobeerd,” zei hij zacht. “Het kwam altijd terug.”

De vrouw knikte, alsof ze dat antwoord verwacht had. “Natuurlijk. Het hoort bij je. Net zoals het bij hen allemaal hoorde.”

“Wie zijn ‘hen’?”

Ze antwoordde niet meteen. In plaats daarvan wees ze naar het water. “Kijk goed.”

Marek fronste, maar deed wat ze zei. Aanvankelijk zag hij alleen zijn eigen vage spiegelbeeld, vervormd door de trage beweging van het kanaal. Maar toen, heel even, leek het alsof er andere gezichten opdoken. Niet scherp, niet duidelijk, maar genoeg om te weten dat ze er waren.

Honderden. Misschien duizenden.

Hij deinsde achteruit. “Wat was dat?”

“Voorgangers,” zei ze eenvoudig. “Mensen zoals jij. Mensen die hier stonden, met hetzelfde apparaat, dezelfde vraag.”

“En wat hebben zij gedaan?”

Ze haalde haar schouders op. “Dat is het probleem. Dat weet niemand meer zeker.”

Marek keek naar het apparaat in zijn hand. “Dus jij zegt dat dit allemaal al eens gebeurd is?”

“Niet ‘eens’,” verbeterde ze. “Altijd.”

De woorden bleven hangen tussen hen in, zwaar en onontkoombaar.

“En jij?” vroeg hij na een tijdje. “Wat is jouw rol in dit alles?”

Ze glimlachte opnieuw, maar deze keer zat er iets droevigs in. “Ik ben wat er overblijft. Een herinnering aan een keuze die nooit definitief was.”

Hij begreep het niet helemaal, maar ergens voelde hij dat hij dat ook niet hoefde. Niet nu.

“Dus,” zei ze zacht, “ga je het doen?”

Marek keek nog één keer naar de stad achter hem. Naar de ramen. Naar de levens die zich daarachter afspeelden, of deden alsof. Toen richtte hij zijn blik weer op het water.

Het apparaat pulseerde sneller nu, alsof het zijn besluit al kende.

“Wat gebeurt er als ik het gebruik?” vroeg hij.

“Dat hangt ervan af,” zei ze. “Op wat je hoopt. En waar je bang voor bent.”

Hij knikte langzaam. Dat klonk logisch, op een manier die hij niet kon uitleggen.

Zonder nog iets te zeggen, kneep hij het apparaat in.

Er was geen flits. Geen geluid. Alleen een kort moment waarin alles - de stad, het water, de vrouw, zelfs zijn eigen lichaam - zich leek terug te trekken tot een punt dat kleiner was dan een gedachte.

En toen...

stond hij weer aan het kanaal.

De lucht had die typische, vale kleur van een herinnering die je te lang hebt vastgehouden.

In zijn jaszak voelde hij iets zacht pulseren.

maandag 23 - woensdag 25 maart 2026

25-03-2026, 14:22 geschreven door Peter Motte  

Sociale media

De hele discussie over smartphones en/of socials al dan niet voor kinderen/jongeren, wordt volgens mij in de war gestuurd doordat wordt gezocht vanuit het idee dat de socials zijn ontstaan om mensen met elkaar te verbinden.

Ook in een artikel in De Standaard enkele weken geleden over het probleem stond (ik parafraseer): "sociale media dienen om mensen met elkaar te verbinden".

Ten eerste is dat een verkeerde uitgangspunt. Ten tweede wordt er dan vanuit het verkeerde uitgangspunt vertrokken als er gezocht wordt naar de problemen, en de problemen worden dan eigenlijk altijd teruggebracht tot problemen die ontstaan doordat mensen met elkaar worden verbonden, en dat sommigen dan onbetrouwbare inhoud versturen. 

Maar in werkelijkheid dienen socials niet om mensen met elkaar te verbinden, maar bedrijven klanten te bezorgen en politici kiezers en steun.

Als het vanuit dat standpunt wordt benaderd, is direct duidelijk dat je kinderen niet zomaar een reclamekanaal in handen moet geven, en ook geen propagandakanaal.

Socials verdienen nu eenmaal hun geld met reclame en het doorverkopen van je gegevens. En hoe betrouwbaar zijn de politiek boodschappen die je krijgt als een politicus een heel duidelijk beeld van je profiel heeft en dus zijn boodschap compleet op jou kan afstemmen, en dingen kan verzwijgen die hij (ook) wil doen en waarvan hij weet dat je ze niet wilt?

Dat algoritmen ervoor zorgen dat je lang online blijft, is eigenlijk onzin. Als je goede inhoud zou krijgen, zou dat eigenlijk geen probleem zijn, maar het echte probleem is dat de inhoud louter door winstbejag ontstaat, en helemaal niet met oog op het welzijn van de mensen die ermee worden verbonden.

Als men de zaak vanuit dat standpunt zou benaderen, zou er veel gemakkelijker worden gekozen om strenge leeftijdsgrenzen op te leggen. Momenteel wordt de aandacht door het verkeerde uitgangspunt voortdurend afgeleid door onderzoeken van problemen die ten eerste moeilijk te onderzoeken zijn, ten tweede zich ook voordoen met andere media (waardoor het gebruik van de onderzoeksresultaten zwak staat), en ten derde waardoor de socials zich voortdurend kunnen verdedigen door te stellen dat er te veel inhoud is, zodat ze die niet allemaal kunnen controleren.

Het valt mij op dat het heel moeilijk is om het argument dat "sociale media" in werkelijkheid reclame- en propagandamedia zijn, verspreid te krijgen. Berichten daarover worden nauwelijks gedeeld.

Maar ook dat derde punt is eigenlijk een zwaktebod, want de socials en veel andere verschijnselen op internet, zijn de eerste media die geen redactionele inbreng kennen voor de volledige inhoud.

D.w.z.: een krantenredactie controleert ALLES dat in de krant verschijnt. De socials hebben de samenstelling van hun inhoud volledig geautomatiseerd en doorgeschoven naar de gebruikers, zodat ze zo goedkoop mogelijk kunnen zijn om met hun advertentieprijzen te kunnen concurreren met andere media, die dat nu eenmaal technisch veel moeilijker kunnen.

Als volledige redactionele verantwoordelijkheid van internetpublicaties wordt vereist, dan schieten de kosten omhoog, en kunnen ze niet meer zo gemakkelijk met de traditionele media concurreren.

Om een of andere reden wil men dat niet inzien. Het argument van de socials e.d. dat er te veel inhoud (content, om het anglicisme te gebruiken) is om alles te controleren, is eigenlijk een non-argument, want media heeft dat tot nu toe altijd gedaan. Ze ontlopen dus gewoon hun verantwoordelijkheid om zo veel mogelijk te kunnen verdienen.

Als de socials hun inhoud zouden behandelen zoals de traditionele media dat doen, dan zouden dus veel problemen verdwijnen.

07-02-2026, 20:35 geschreven door Peter Motte  

Wat zijn “schrijfstrijders”?

Schrijfstrijders zijn mensen die zich inzetten om #leerlingen weer te leren #schrijven met de hand, en om minder te steunen op het gebruik van #beeldschermen in het #onderwijs.

Ze steunen zich op #wetenschappelijk #onderzoek, en uit eigen ervaring meen ik dat ze gelijk hebben.

Ik heb een paar jaar Japans geleerd, en dat was allemaal online en dus met beeldschermen.

De oefeningen werden uiteindelijk een soort videogame, waarbij je zo snel mogelijk iets herkende en ergens op klikte, maar eenmaal het spelletje voorbij was, bleek ondanks de herhaalde hoge scores dat ik er in de praktijk toch niets van terechtbracht.

Toegegeven, Japans is een moeilijke taal, maar waarom kon ik dan de tekens voor noord, zuid, oost en west niet eens herkennen, laat staan zelf schrijven? Het is niet alsof dergelijke tekens zo’n drempel vormen.

Daarom heb ik later ook een boek gekocht, zodat ik de letters met de hand moest neerzetten.

Dus, ja, de schrijfstrijders hebben gelijk.

Ik heb gisteren contact gelegd met Marc de Bel, een van de ondertekenaars van de open brief van de #schrijfstrijders, die stellen: “Als we in ons vooruitgangsenthousiasme de basisvaardigheden niet meer aanreiken, ondermijnen we de ontwikkeling van het concentratie-, ons redeneer- en ons kritisch denkvermogen. Dat zou wel eens tot een algemene fall-out in het denk- en leerproces van onze jongeren kunnen leiden.”

En ze hebben gelijk: de #digitalisering is veel te ver doorgeschoten, niet alleen doordat we als mensen #vaardigheden beginnen te verliezen – het punt van de schrijfstrijders – maar ook omdat de negatieve #milieu-effecten ervan enorm worden onderschat doordat de #vervuiling wordt weggemoffeld. Die vervuiling bestaat vooral uit #mijnbouw en een enorme #afvalberg van afgedankt digitaal materiaal, waar je niets meer mee kunt doen wegens “verouderd”.

Je kunt de open brief die werd verzonden naar schooldirecties, bedrijven en overheden mee ondertekenen op deze website: https://www.schrijfstrijder.be/

09-09-2025, 09:39 geschreven door Peter Motte  

Ik moest hieraan denken door een vriendin van mij, die vorig jaar de diagnose kanker kreeg, ook van roken, maar die goed op de therapie lijkt te reageren. Ze is er echter wel erg moedeloos van geworden. En een van mijn grootvaders stierf in de jaren 1980 aan kanker door roken.

Overigens kan alcohol ook kanker veroorzaken (levercirrose is daarvan de bekendste variant).

17-01-2025, 18:43 geschreven door Peter Motte  

In februari vorig jaar had ik via de lijst detijdlijn@scarlet.be al eens verspreid dat #alcohol  #kankerverwekkend is, omdat dat in tegenstelling tot de kankerverwerkkende eigenschappen van tabak weinig bekend is van alcohol. 
Nu staat vandaag in de krant dat alcohol altijd #ongezond  is, ook als je het weinig drinkt, en dat de gevaren ervan lang onderschat zijn omdat de vergelijkende onderzoeken slecht werden uitgevoerd.
Het blijkt dat groepen die weinig alcohol dronken omdat ze ziek waren, werden vergeleken met groepen die alcohol dronken die niet ziek waren.
Dus wie alcohol meed wegens ziekte, werd vergeleken met wie niet ziek was en alcohol dronk.
De onderzoeken weten de ziekte dus toe aan het mijden van alcohol, en af en toe alcohol drinken aan #gezond  zijn, terwijl de ziekte niet werd veroorzaakt door alcohol te vermijden.

#gezondheid

26-07-2024, 07:46 geschreven door Peter Motte  

13-03-2024, 10:23 geschreven door Peter Motte  

https://www.youtube.com/watch?v=8VWLjhJBCp0&ab_channel=SabineHossenfelder

29-01-2024, 16:27 geschreven door Peter Motte  

06-09-2023, 09:01 geschreven door Peter Motte  

14-08-2023, 16:30 geschreven door Peter Motte  

08-08-2023, 17:40 geschreven door Peter Motte  

08-08-2023, 14:21 geschreven door Peter Motte  

08-08-2023, 14:21 geschreven door Peter Motte  

08-08-2023, 11:43 geschreven door Peter Motte  

04-08-2023, 22:42 geschreven door Peter Motte  

17-07-2023, 22:45 geschreven door Peter Motte  

13-07-2023, 21:42 geschreven door Peter Motte  

10-06-2023, 22:21 geschreven door Peter Motte  

10-06-2023, 22:19 geschreven door Peter Motte  

06-05-2023, 20:20 geschreven door Peter Motte