De rivier lag er verkeerd bij die ochtend. Niet breed, niet smal, maar alsof iemand haar in de nacht had hertekend en daarna de gum vergeten was. Ik merkte het pas toen de eerste boot voorbijgleed zonder water te verplaatsen.

Hij kwam uit de mist, een log, roestig ding dat meer leek op een herinnering dan op een vaartuig. Geen boeggolven, geen motorgeronk, alleen een zacht schurend geluid, alsof metaal langs tijd werd getrokken. Op het dek stonden figuren die niet bewogen, maar ook niet stilstonden. Je kent dat wel: zoals een beeld dat je alleen ziet als je net wegkijkt.

“Die vaart hier niet,” zei de oude man naast mij op de kade. Ik had hem niet zien aankomen. Misschien was hij er altijd al.

“Wat bedoel je?” vroeg ik.

Hij haalde zijn schouders op, een beweging die te veel gewrichten leek te bevatten. “Die hoort op een andere rivier. Of gisteren.”

De boot gleed voorbij en liet een geur na van natte kranten en verbrande suiker. Toen hij de brug bereikte, kromde het staal zich een fractie, alsof de constructie even twijfelde aan zijn eigen functie. De boot ging erdoorheen zonder te raken.

Daarna werd het drukker.

Een tweede schip verscheen, kleiner, maar met ramen die naar binnen leken te kijken. Ik zag mezelf in elk van die ruiten, maar telkens een seconde jonger. In het laatste raam was ik een kind dat iets in het water gooide. Een sleutel, zo te zien. Ik voelde plotseling het gewicht ervan in mijn jaszak. Toen ik keek, zat hij er echt.

“Niet openen,” zei de oude man. Ik had nog niets gezegd.

“Wat dan wel?”

“Herinneren,” antwoordde hij. “Maar niet te precies.”

De derde boot was geen boot. Het was een verzameling deuren, aan elkaar vastgemaakt met touw en spijkers. Sommige stonden op een kier. Achter één deur zag ik een keuken die ik nooit had gehad, waar iemand koffie zette voor mij. Achter een andere zat alleen maar een trap die naar beneden ging, maar de treden werden smaller naarmate ze dieper gingen, tot ze uiteindelijk niet meer bestonden. De deuren sloegen niet open of dicht; ze ademden.

Mensen op de kade begonnen te fluisteren. Of misschien waren het de boten die fluisterden via hen. Een vrouw liet haar tas vallen en liep het water in zonder nat te worden. Ze stapte op de deur-boot en verdween achter de kleinste deur. Niemand volgde haar.

“Gebeuren dit soort dingen hier vaker?” vroeg ik.

“Alleen als er iets vergeten wil worden,” zei de oude man. “Of herinnerd. Het verschil is klein, maar gevaarlijk.”

Ik voelde de sleutel in mijn zak pulseren, als een tweede hart. De rivier trok zich niets aan van stroming; ze lag er nog steeds verkeerd bij, maar nu begreep ik dat het niet de rivier was die fout zat. Het was de tijd die erdoorheen liep.

Een vierde vaartuig naderde. Dit keer hoorde ik wel een geluid: stemmen, overlappend, alsof iedereen die ik ooit had gekend tegelijk iets probeerde te zeggen, maar in verschillende talen die ik net niet verstond. Op het dek stonden stoelen zonder mensen. Toch bewogen ze, schoven ze, draaiden ze zich naar mij toe.

De oude man legde zijn hand op mijn arm. Zijn huid voelde als papier dat al eens nat was geweest.

“Als je opstapt,” zei hij, “moet je een keuze maken. Niet welke boot. Dat is al gebeurd. Maar wat je meeneemt.”

Ik dacht aan de sleutel. Aan het kind in het raam. Aan de keuken die niet van mij was maar wel rook naar ochtenden die ik had gemist. Aan de vrouw die door een deur was verdwenen alsof ze eindelijk de juiste had gevonden.

“En jij?” vroeg ik. “Ga jij mee?”

Hij glimlachte, en even zag ik dat hij geen tanden had, maar kleine, glanzende stukjes spiegel. “Ik ben al lang vertrokken.”

Toen begreep ik dat hij geen schaduw had.

De boten lagen nu naast de kade, zonder aan te leggen. De touwen die hen vasthielden, waren niet aan palen bevestigd maar aan woorden die in de lucht hingen. Ik kon ze bijna lezen, maar telkens ik scherp stelde, veranderden de letters.

Ik haalde de sleutel uit mijn zak. Hij was warm. Niet van mijn lichaam, maar van iets anders, van iets dat zich herinnerde dat het ooit koud was geweest.

“Niet openen,” hoorde ik opnieuw, maar de stem kwam nu uit de rivier zelf.

Ik stapte naar voren. Het water week niet uiteen; het keek terug. In het oppervlak zag ik geen reflectie, maar een reeks momenten die zich niet in een lijn wilden schikken. Ik zag mezelf op de kade blijven staan. Ik zag mezelf verdwijnen achter een deur. Ik zag mezelf de sleutel in het water gooien, zoals het kind had gedaan. Elke keuze was al gemaakt en toch nog niet.

Ik koos er één.

Niet de meest logische, niet de meest veilige. Gewoon de eerste die ophield met fluisteren.

Ik gooide de sleutel.

Hij raakte het water zonder geluid en zonk niet. Hij bleef liggen, als een woord dat je op het puntje van je tong hebt maar niet uitspreekt. De boten reageerden niet. De oude man ook niet. Alleen de rivier veranderde, een fractie, alsof ze eindelijk wist waar ze heen moest.

“Goed,” zei iemand achter mij. Ik draaide me om, maar er was niemand.

Toen ik weer naar de kade keek, waren de boten weg. Geen mist, geen geluid, geen deuren. Alleen de gewone rivier, correct en saai, met een lichte stroming en een eend die zich niets aantrok van wat net had plaatsgevonden.

De oude man was er ook niet meer.

In mijn zak zat niets.

Toch, als ik nu langs het water loop, voel ik soms een lichte druk tegen mijn been, alsof er iets ontbreekt dat zich nog niet heeft neergelegd bij het verdwijnen. En heel af en toe, in een etalageruit of een plas regenwater, zie ik mezelf een seconde jonger.

Ik kijk dan snel weg.

Niet te precies herinneren, had hij gezegd.

Ik doe mijn best.