Bureau de traductions Motte, Translation Agency Motte, Übersetzungsbüro Motte
22-07-2013
Types vertalingen
Types vertalingen
Her en der vind je op internet manieren om vertalingen te typeren, o.a volgens deze tien groepen:
Algemene vertalingen
Literaire vertalingen
Filosofische vertalingen
Administratieve vertalingen
Commerciële vertalingen
ICT-vertalingen
Economische vertalingen
Financiële vertalingen
Juridische vertalingen
Medische vertalingen
Technische vertalingen
Er kan het een en ander op die indeling wordt aangemerkt, o.a. dat we evengoed het woord "teksten" als "vertaling" hadden kunnen gebruiken. Maar we zullen de typen eerst hieronder toelichten, voor we er eventueel kritiek op hebben.
Algemene vertalingen
Dat is de eenvoudigste en meest gebruikte type vertaling. Maar opgepast: gesproken taal valt er niet onder, omdat gesproken taal wordt vertaald door tolken. Het idee is dat de algemene vertaling geen moeilijke termen of stadhuiswoorden zou bevatten, maar dat het gaat om documenten die gewone mensen kunnen lezen. De vraag is echter of dat soort teksten wel ooit wordt vertaald. Onze ervaring is dat de zogenaamde algemene vertaling nauwelijks voorkomt.
Literaire vertalingen
Hier steken we onze nek uit: we vermelden de literaire vertaling direct na de algemene vertaling, omdat literaire vertalingen de meest voorkomende algemene vertalingen zijn. Literaire teksten zijn de meest verspreide teksten die door een breed publiek moeten kunnen worden gelezen. Al andere hiernavolgende typen vragen altijd om gespecialiseerde vertalers.
Er bestaan ook moeilijke literaire teksten, maar het publiek daarvoor is vaak te gering om de kosten van een vertaling te verantwoorden, en bovendien spelen sommige van die teksten ingewikkelde taalspelletjes, waardoor ze sowieso moeilijk vertaalbaar zijn en de liefhebbers ze liever in de originele taal lezen.
Maar wat wel vertaalbaar is, bevat in minstens 90% van de gevallen normale, dagelijkse taal, zodat de grote massa van de literaire vertalingen ook de grote massa van de algemene vertalingen vormt.
Sommigen denken dat literaire vertalingen het meest geholpen zijn met een vrije vertaling, maar dat klopt niet. Sommigen beweren ook dat de literaire vertaling de hoogste vorm van vertaling is, maar wij vermoeden dat dat idee de wereld in werd geholpen doordat het vooral literaire vertalers zijn die hun zegje over het vertalen doen.
De hoogste vorm van vertaling is waarschijnlijk de juridische vertaling, omdat er leven en dood kan van afhangen.
Dat de creativiteit van de vertaler belangrijker zou zijn in de literaire vertaling dan in andere vertalingen, is eveneens een veel gehoorde mythe. Er is geen vertaler die niet elke dag zijn creativiteit nodig heeft om wat in een cultuur is bedacht, naar een andere cultuur over te brengen.
We weten dat er op die visie veel kritiek zal komen, vooral uit de hoek van de literaire vertalers, maar dat is dan maar zo.
Filosofische vertalingen
Dit plaatsen we vlak na literaire vertalingen, omdat een goede filosofische tekst vaak heel wat literair kunst-en-vliegwerk vereist. De filosoof moet namelijk ideeën tot uitdrukking brengen die nog niet eerder tot uitdrukking werden gebracht, en waar dus nog geen woordenschat voor bestaat. Het probleem voor de vertaler is direct duidelijk.
Filosofische teksten zijn er van allerlei aard, maar ze zijn geen louter literair spel. Ze vallen immers ook bij de wetenschappelijke teksten. De filosofische tekst hangt dus ergens tussen de literaire en wetenschappelijk-technische teksten in.
Administratieve vertalingen
Zoals "administratief" aangeeft, zijn dit vertalingen nodig voor zakelijke en bedrijforganisaties, en voor managementdocumenten. Maar let wel: die vertalingen worden o.a. gebruikt in handleidingen, en het gaat dus niet louter om teksten die door het management gebruikt worden bij het dagelijkse beheer van de organisatie en in verband met soortgelijke administratie teksten.
Commerciële vertalingen
Dit zijn handelsgerelateerde vertalingen, waaronder alle aanbestedingsdocumenten, handleidingen, zakelijke documenten, rekeningen, correspondentie, rapporten en zelfs commerciële tijdschriften. Het is een gespecialiseerde tak van het vertaalwezen, omdat commerciële vertalers de bedrijfs- en marktterminologie kennen.
ICT-vertalingen
Dit is de vertaling van alles wat met computers en communicatietechnologie te maken heeft. Het zijn onder andere computerhandleidingen, bestanden, helpbestanden, softwarestrings, gidsen, of andere softwarehelpteksten.
Economische vertalingen
Economische vertalingen zijn de vertalingen van teksten in verband met het vak economie. Die vertalingen worden vooral gebruikt in leerboeken.
Financiële vertalingen
Financiële vertalingen omvatten alle onderwerpen in verband met het bankwezen, van de boekhouding tot de beurs en aandelen. Alle vertalingen in verband met financiën vallen hieronder.
Juridische vertalingen
Juridische vertalingen omvatten alle vertalingen nodig in de rechtbank en bij juridische processen. Het gaat over contracten, testamenten, eigendomsakten en andere juridische onderwerpen.
In rechtbanken is een juridische vertaler altijd nodig, doordat er veel culturele en wetgevende verschillen tussen landen bestaan. In veel gevallen is dan ook een vertaling in beide richtingen nodig.
Medische vertalingen
Medische boeken en handleidingen voor medische instrumenten worden vertaald door een medische vertaler.
Het belang van de capaciteiten van de vertaler is hiervoor duidelijk: Vertaalbureau MOTTE vertaalde al handleidingen voor hersenchirurgie. We vinden het van een heel ander niveau dan literaire vertalingen.
Medische vertaling is vergelijkbaar met juridische vertaling door de specifieke terminologie ervan. Het kleinste term inologische verschil kan leiden tot de ergste gevolgen.
Technische vertalingen
Het omvat meestal de vertaling van handleidingen of instructies voor apparatuur en mechanische gereedschappen. Elektronische apparaten, IT-producten, fabrieken, werkplaatshandboeken... daar zijn allemaal vertalingen voor nodig.
Handleidingen moeten duidelijk zijn voor de gebruiker, en die gebruiker kan een gespecialiseerd vakman zijn, maar evengoed een particulier die een toestel heeft gekocht om in de woonkamer te installeren.
De specialist-vertaler gebruikt vaak gedetailleerde woordenlijsten, afkomstig van de klant, maar moet die lijsten soms zelf samenstellen.
De discussie over automatisch vertalen is vaak verwrongen.
Het wordt dikwijls naar voren gebracht alsof automatisch vertalen een radicale breuk met het verleden betekent, waardoor vertalers plotseling overbodig zouden worden.
De discussie wordt tegenwoordig gevoed door MT, of "machine translation".
Maar om te beginnen ontwikkelt automatisch vertalen zich in werkelijkheid al decennialang.
Puur automatisch vertalen, genaamd machinevertalen, waarbij de tekst in de machine wordt gestoken en er kraakhelder en correct vertaald weer uitkomt, was al minstens twintig jaar geleden een onderzoeksterrein van universiteiten en hogescholen.
Maar het leverde niets op.
Tegelijk werd gewerkt aan CAT: "computer assisted translation".
De keuze voor CAT lag voor de hand: veel vertaalbureaus werken voor telkens dezelfde klanten, en vertalen telkens dezelfde typen teksten.
Die teksten veranderen weinig.
Een voorbeeld: toen de bluray-schijven verschenen, kwamen er ook toestellen voor op de markt. De eerste toestellen waren BD-lezers. Daarvoor moesten handleidingen worden geschreven. Pas later kwamen de BD-recorders. Die toestellen waren in de grond niets anders dan de oorspronkelijke lezers met extra functies. De handleidingen waren dus ook de oorspronkelijke handleidingen, aangevuld met de opnamefuncties.
Dat betekende dat de vertaler alleen maar de oorspronkelijke tekst moest aanvullen met de nieuwe vertaling. Waardoor een goede organisatie van al uitgevoerde vertalingen een grote hulp is.
En aangezien een computer in de eerste plaats vooral wordt gebruikt om grote hoeveelheden informatie te klasseren en te bewaren, ligt het voor de hand dat computers konden worden ingezet voor het bewaren en klasseren van al gemaakte vertalingen.
Het was dus een kwestie van twee teksten samen te brengen: de brontekst en de vertaling ervan. Dat leverde een bestand op van twee kolommen: in de ene kolom een bronzin, en in de tweede kolom de vertaling. Dat is zowat de meest eenvoudige databasestructuur die je kunt bedenken.
De flexibiliteit is niet erg groot, maar bij veel terugkerende klanten kan het wel degelijk tijd besparen.
Geleidelijk werden de CAT-programma's ingewikkelder door ze meer mogelijkheden te bieden.
Een tweede stap is dat het CAT-programma je niet alleen een vertaling heeft als de bronzin precies gelijk is aan een zin die al in het bestand met vertalingen staat, maar ook als de zin licht afwijkt. De eerdere zin krijg je dan als voorbeeldzin, die je moet aanpassen. Iedere eerstejaarsstudent informatica kan zoiets al in elkaar boksen.
De volgende truc was het samenvoegen van bestaande vertalingen. Bijvoorbeeld doordat een nieuwe zin gedeelten gemeenschappelijk heeft met twee andere zinnen. Of bijvoorbeeld door een extra bestand toe te voegen met vertalingen van termen.
Het sneller de computers werden, hoe meer functies CAT-programma's konden krijgen, en hoe beter de resultaten werden.
Toen CAT al gesofisticeerd was geworden, stond MT nog nergens, en op het moment dat de zuivere MT echt interessant werd, slaagde het er enkel in om het even goed te doen als CAT.
Qua toegepaste technieken evolueren de twee systemen in dezelfde richting.
Het is een trage evolutie, omdat ze gebonden wordt door de rekenkracht van computers.
In feite is het hele MT-idee mislukt doordat men hoopte MT-programma's te schrijven die over taal denken zoals een mens. Maar de programmaregels die daarvoor nodig waren, bleken veel ingewikkelder dan verwacht. Bovendien zijn die programmaregels afgeleid van de regels die zich in het hoofd van menselijke taalgebruikers bevinden, en had men over het hoofd gezien dat niet precies bekend is hoe die regels in ons hoofd zitten.
De huidige buzz over MT is dan ook vooral een hype, in het leven geroepen door mensen die iets proberen te verkopen.
MT levert geen betere resultaten dan CAT. Lange tijd waren de resultaten zelfs veel slechter. Het is een typische IT-hype: ze verkopen producten door ze aan te prijzen met behulp van de vage, theoretische ideeën die erachter zitten, maar verzwijgen wat de beperkingen zijn van wat je uiteindelijk koopt.
Het is zoals spellingcontrole: geen enkele computer doet eigenlijk echt aan spellingcontrole. Wat spellingcontrole in werkelijkheid doet, is niets anders dan controleren of de woorden die je typt ook in zijn woordenboek zitten, aangevuld met enkele regeltjes over tekencombinaties die niet voorkomen in de taal waarin je typt, zoals bijv. "aaa" in het Nederlands. Maar de spellingcontrole past niet de spellingregels toe, want die begrijpt hij niet. Vandaar dat wie de spellingregels niet kent en volledig vertrouwd op spellingcontrole, massa's spellingfouten riskeert.
MT en CAT zijn in hetzelfde bedje ziek.
Al enkele jaren na elkaar vallen de begrotingstekorten tegen.
Aangezien de Nederlandse Taalunie vooral met subsidies wordt betaald, ziet ook zij haar toelagen verminderen.
De Nederlandse Taalunie is een verdragsorganisatie waarin Nederland, Vlaanderen en Suriname samenwerken.
Hun werk is erop gericht om wie Nederlands gebruikt of leert, daarvoor maximaal te steunen.
Dat uit zich onder andere in een Commissie Spelling, die de officiële Nederlandse spelling moet opstellen en vastleggen in de Woordenlijst Nederlandse Taal.
Het is nu vooral die commissie die hard getroffen wordt door de besparingsmaatregelen.
Het is daardoor niet meer mogelijk de woordenlijst elke tien jaar te actualiseren.
Sterker nog, door de krappere budgetten heeft de unie besloten terug te keren naar de spelling van het groene boekje van 1954.
Een bijkomend voordeel is dat de bevolking haar oudere woordenboeken weer kan gebruiken. De aanpak past in het kader van wat de regering noemt "een besparing waarbij de bevolking zo veel mogelijk wordt ontzien".
Bovendien schaft de Taalunie het Fries af.
Daardoor komt de communicatie met de provincie Friesland in het gedrang, en daarom worden alle wegen erheen afgesloten.
De opvallendste ingreep is dat men in Noord-Holland de Afsluitdijk niet meer op kan, omdat men anders vanaf Friesland de hele weg terug weer moet afleggen.
Niet iedereen is tevreden met die maatregel.
De uitbaters van het restaurant in "Het Monument" op de Afsluitdijk hebben op Facebook een protestgroep opgericht. Die had al na een uur tijd meer dan 2000 âlikesâ.
Vanaf vandaag wordt geleidelijk IPv6 ingevoerd ter vervanging van IPv4.
Volgens wie het zou moeten weten, zou dat voor niemand een probleem mogen zijn.
Met IPv6 is het aantal beschikbare internetadressen veel hoger dan met IPv4.
De IPv4-adressen zijn eigenlijk al lang op.
Freeter (ããªã¼ã¿ã¼, uitspraak: furÄ«tÄ); andere spellingen: ''furÄ«tÄ'', ''furiita'', ''freeta'', ''furiitaa'' en ''furitaa''.
Freeter is een Japans woord voor mensen tussen 15 en 34 jaar die geen voltijdse baan hebben of werkloos zijn, met uitzondering van huisvrouwen en studenten.
Oorspronkelijk verwees de term naar jongeren die er vrijwillig voor kozen om geen salary-men te worden, zelfs al waren er op dat moment banen te krijgen.
Het was een protestbeweging tegen een aspect van de Japanse maatschappij.
Freeters kunnen ook worden beschreven als freelancers of mensen die onder hun niveau werken of niet voltijds werken. Ze beginnen geen carrière na hun onderwijs, maar blijven geld verdienen met laaggeschoold en slecht betaald werk.
Het woord ''freeter'' of ''freeta'' werd in 1987 of 1988 voor de eerste keer gebruikt.
Het is een mengwoord uit het Engelse ''free'' (of ''freelance'') en het Duitse ''Arbeiter'' ("arbeider").
''Arubaito'' is de Japanse uitspraak van "Arbeiter". Het is een Japans leenwoord.
Doordat Duits en Engels (vooral voor wetenschappen en medicijnen) vóór Wereldoorlog II op Japanse universiteiten werd gebruikt, werd ''Arubaito'' een bekend woord onder studenten om deeltijds werk voor studenten aan te duiden.
Een andere mogelijkheid is dat freeloader, ''furee-ro-da'', werd afgekort tot ''furi-da''.
Je zou het niet verwachten, maar ook van literatuur kun je aandelen kopen.
Bob van Laerhoven kreeg de inval om aandelen te verkopen van zijn boeken om daarmee de vertaler te betalen.
Hij heeft dat momenteel al met twee titels gedaan: "De wraak van Baudelaire" en "Terug naar Hiroshima", twee romans die we durven aanbevelen.
In Crowd funding: vele kleintjes maken iets groot(s)op zijn blog zet hij het hele idee erachter uiteen.
De lijst met deelnemers staat er ook, en wie interesse heeft, kan via het web deelnemen.
Bob zegt dat hij het gênant vindt en dat het hem op "schooien" lijkt, maar wij vinden dat het getuigt van inzet en initiatief.
Eigenlijk is dat el een hele tijd het geval, maar sommige fans merken het nu pas. Kana NL was vroeger van het Franse bedrijf Kana, en op de site van Kana FR stonden ook de gegevens van Kana NL. Toen werd Kana NL overgenomen door Ballon Media. De pagina's van Kana NL moesten dus vroeg of laat wel verdwijnen van de site van de Franse Kana. De Franse Kana heeft echter nog zowat drie jaar doorverwezen naar de Nederlandse Kana, om de tijd te geven om ons aan te passen. Alleen heeft blijkbaar niemand de links aangepast, en alle oude verwijzingen via de Franse Kana werken sinds een week of zo niet meer. Nu moet het dus rechtstreeks via http://www.mangakana.com/nl/, maar alles is er dus nog.
Steve Jobs is overleden.
Ondanks zijn ziekte komt het toch nog onverwachts.
Steve Jobs en Steve Wozniak stonden aan de basis van Apple, Wozniak was het technische genie, Jobs de visionair.
De bijdrage van Wozniak aan de verspreiding van de computer mag niet worden onderschat. Hij was in staat het maximum te halen uit bestaande onderdelen, en daardoor kon Apple als eerste een computer op de markt brengen voor minder dan 1000 dollar.
Steve Jobs was op dat gebied bijlange zo sterk niet, maar hij had een fijne neus voor wat een succes kon worden. Hij zag wanneer iets hit-potentieel had, en wanneer niet, al heeft hij ook enkele flops op zijn naam staan.
Wozniak was de technicus, Jobs de manager.
Maar het is door Steve Jobs dat we nu allemaal met grafische besturingssystemen werken. Zijn bedrijf heeft het niet ontwikkeld, maar hij had een gelijkaardige systeem gezien bij Xerox. Zij hadden een grafisch besturingssysteem met muis ontwikkeld, maar ze deden er niets mee.
Steve Jobs zag het potentieel ervan in, en drukte het door bij Apple.
Het werd niet direct een succes. De eerste poging mislukte, maar de tweede, de Macintosh, werd een succes.
Zelfs zo'n succes dat na enkele jaren Microsoft zich verplicht voelde om met een antwoord te komen, en afstapte van het commande line besturingssysteem MS-DOS en met de eerste versies van Windows kwam.
Het is door de invloed van Steve Jobs dat we nu zo'n sterke aanwezigheid hebben van grafische systemen: als we de computer besturen, maar ook als we op internet werken.
Het is ook nog Steve Jobs geweest die de ereader sterker maakte. Ebooks bestaan als sinds eind de jaren zeventig, maar echt interesse was er niet voor. De toepassing breidde zich wel geleidelijk uit, maar om de haverklap botsten ebooks op grenzen.
De eerste die een echte bres in die grenzen sloeg, was Amazon, toen ze de Kindle uitbrachten. Maar het succes van ebooks bleef beperkt tot de klanten van Amazon. Dat is nu eenmaal een onlinewinkel, waar sowieso veel techno-minded klanten zijn. Zowat 2/3e van de boekenverkoop bij Amazon bestand uit 2010 ebooks, maar in de hele VS was het maar 10%.
De tweede stoot voor ebooks kwam er door Apples iPad. Dat werd een groot succes, onder andere door enkele slimme marketingtrucs, maar hij heeft niettemin ereaders weer een stuk salonfähiger gemaakt.
Steve Jobs, 1955-2011De zeven belangrijkste flops van Steve Jobs
Vandaag verscheen "Rosemeyer!", het tweede deel van de trilogie "Grand Prix" van Marvano.
Marvano vertelt het verhaal van de grand-prix-piloten van tijdens de jaren 30, met hun roekeloze races op de voorgrond, en het opkomende nazisme op de achtergrond.
Ondanks het soms zwaarwichtige onderwerp vindt Marvano de humor in de situaties.
Er is een tendens om het verwijzend voornaamwoord "dat" te vervangen door "wat".
Taalboekjes keuren het soms niet eens meer af.
In welke gevallen kun je zonder blikken of blozen de w-vorm gebruiken?
1 Na een onbepaald woord als "iets", "niets", "alles" en "het enige"
Als er iets is wat ik ken, is het de uitslag van de lotterij.
Er is niets wat hij niet voor elkaar krijgt.
Nadat hij alles had verwezenlijkt wat hij wou bereiken, verveelde hij zich stierlijk.
2 Na een voornaamwoord (dat, datgene)
Het is dat wat hij heeft gezegd, wat me heeft verontrust.
3 Na een bijvoeglijk naamwoord dat zelfstandig gebruikt is.
Meestal is dat zelfstandig gebruikt bn dan in de overtreffende trap gebruikt.
Het bevreemdendste wat ik ooit heb gelezen, was "Het einde van de eeuwigheid".
Het langste wat ik ooit las, was de serie Shaman King.
4 Na een telwoord of een rangtelwoord
Het eerste wat ik ooit las, waren de avonturen van Blake en Mortimer.
Het derde wat verscheen, was het laatste wat we zagen.
5 Als "dat" verwijst naar een hele zin
De uitgeverij bracht in korte tijd duizenden titels uit, wat de hele markt verstikte.
6 Als het antecedent van "wat" niet genoemd is
Wat ze ook hebben gezien, we zullen het nooit weten.
FOUT We vandaag de baan op moet, zal voorzichtig moeten zijn.
FOUT We vandaag de weg op moet, zal voorzichtig moeten zijn.
VERKLARING
Een "baan" is onder meer een plaats die voor bepaalde activiteiten wordt benut: glijbaan, kegelbaan, renbaan, tennisbaan, wielerbaan, startbaan.
Verwarrend is dat in de verkeersterminologie de "rijbaan" het gedeelte van de weg is waarop wordt gereden.
"Weg" wordt in het hele taalgebied gebruikt voor de al dan niet verharde strook grond die voor het verkeer bestemd is. Bijvoorbeeld: asfaltweg, betonweg, aardeweg en veldweg.
De discussie over automatisch vertalen is vaak verwrongen.
Het wordt dikwijls naar voren gebracht alsof automatisch vertalen een radicale breuk met het verleden betekent, waardoor vertalers plotseling overbodig zouden worden.
De discussie wordt tegenwoordig gevoed door MT, of "machine translation".
Maar om te beginnen ontwikkelt automatisch vertalen zich in werkelijkheid al decennialang.
Puur automatisch vertalen, genaamd machinevertalen, waarbij de tekst in de machine wordt gestoken en er kraakhelder en correct vertaald weer uitkomt, was al minstens twintig jaar geleden een onderzoeksterrein van universiteiten en hogescholen.
Maar het leverde niets op.
Tegelijk werd gewerkt aan CAT: "computer assisted translation".
De keuze voor CAT lag voor de hand: veel vertaalbureaus werken voor telkens dezelfde klanten, en vertalen telkens dezelfde typen teksten.
Die teksten veranderen weinig.
Een voorbeeld: toen de bluray-schijven verschenen, kwamen er ook toestellen voor op de markt. De eerste toestellen waren BD-lezers. Daarvoor moesten handleidingen worden geschreven. Pas later kwamen de BD-recorders. Die toestellen waren in de grond niets anders dan de oorspronkelijke lezers met extra functies. De handleidingen waren dus ook de oorspronkelijke handleidingen, aangevuld met de opnamefuncties.
Dat betekende dat de vertaler alleen maar de oorspronkelijke tekst moest aanvullen met de nieuwe vertaling. Waardoor een goede organisatie van al uitgevoerde vertalingen een grote hulp is.
En aangezien een computer in de eerste plaats vooral wordt gebruikt om grote hoeveelheden informatie te klasseren en te bewaren, ligt het voor de hand dat computers konden worden ingezet voor het bewaren en klasseren van al gemaakte vertalingen.
Het was dus een kwestie van twee teksten samen te brengen: de brontekst en de vertaling ervan. Dat leverde een bestand op van twee kolommen: in de ene kolom een bronzin, en in de tweede kolom de vertaling. Dat is zowat de meest eenvoudige databasestructuur die je kunt bedenken.
De flexibiliteit is niet erg groot, maar bij veel terugkerende klanten kan het wel degelijk tijd besparen.
Geleidelijk werden de CAT-programma's ingewikkelder door ze meer mogelijkheden te bieden.
Een tweede stap is dat het CAT-programma je niet alleen een vertaling heeft als de bronzin precies gelijk is aan een zin die al in het bestand met vertalingen staat, maar ook als de zin licht afwijkt. De eerdere zin krijg je dan als voorbeeldzin, die je moet aanpassen. Iedere eerstejaarsstudent informatica kan zoiets al in elkaar boksen.
De volgende truc was het samenvoegen van bestaande vertalingen. Bijvoorbeeld doordat een nieuwe zin gedeelten gemeenschappelijk heeft met twee andere zinnen. Of bijvoorbeeld door een extra bestand toe te voegen met vertalingen van termen.
Het sneller de computers werden, hoe meer functies CAT-programma's konden krijgen, en hoe beter de resultaten werden.
Toen CAT al gesofisticeerd was geworden, stond MT nog nergens, en op het moment dat de zuivere MT echt interessant werd, slaagde het er enkel in om het even goed te doen als CAT.
Qua toegepaste technieken evolueren de twee systemen in dezelfde richting.
Het is een trage evolutie, omdat ze gebonden wordt door de rekenkracht van computers.
In feite is het hele MT-idee mislukt doordat men hoopte MT-programma's te schrijven die over taal denken zoals een mens. Maar de programmaregels die daarvoor nodig waren, bleken veel ingewikkelder dan verwacht. Bovendien zijn die programmaregels afgeleid van de regels die zich in het hoofd van menselijke taalgebruikers bevinden, en had men over het hoofd gezien dat niet precies bekend is hoe die regels in ons hoofd zitten.
De huidige buzz over MT is dan ook vooral een hype, in het leven geroepen door mensen die iets proberen te verkopen.
MT levert geen betere resultaten dan CAT. Lange tijd waren de resultaten zelfs veel slechter. Het is een typische IT-hype: ze verkopen producten door ze aan te prijzen met behulp van de vage, theoretische ideeën die erachter zitten, maar verzwijgen wat de beperkingen zijn van wat je uiteindelijk koopt.
Het is zoals spellingcontrole: geen enkele computer doet eigenlijk echt aan spellingcontrole. Wat spellingcontrole in werkelijkheid doet, is niets anders dan controleren of de woorden die je typt ook in zijn woordenboek zitten, aangevuld met enkele regeltjes over tekencombinaties die niet voorkomen in de taal waarin je typt, zoals bijv. "aaa" in het Nederlands. Maar de spellingcontrole past niet de spellingregels toe, want die begrijpt hij niet. Vandaar dat wie de spellingregels niet kent en volledig vertrouwd op spellingcontrole, massa's spellingfouten riskeert.
MT en CAT zijn in hetzelfde bedje ziek.
Vrijdagmiddag 21 juni kreeg Vertaalbureau Motte bezoek van 
Het is al laat, maar het is nog altijd zondag, en er kan nog net een zondagbericht tussen.
Vertaalbureau Motte werkte mee aan de realisatie van de mangaserie Ikigami van Motoro Mase, uitgegeven door uitgeverij Kana.
Zoals de ander delen telt ook dit twee volledige verhalen die los leesbaar zijn.
In Rouwprentje is er een conflict tussen een oude fotograaf die aan analoge fotografie wil vasthouden, omdat hij geniet van het ambachtelijke aspect ervan, en een jongere vriend van hem, die wil overschakelen naar de digitale fotografie, omdat hij vreest met analoge fotografie niet meer aan de bak te komen.
In De droom die ik probeerde te verwezenlijken wil een liefhebber van street dance voor zijn overlijden nog eens een laatste keer tonen wat hij in zijn mars heeft.
Doordat mangaverhalen lang mogen zijn, krijgen ze de ademruimte die ze nodig hebben om het verhaal ten volle te ontwikkelen. Ze kunnen op de gepaste momenten versnellen en vertragen. Het ritme van de vertelling past volledig bij het ritme van het verhaal. Daardoor lezen manga's zonder horten of stoten. De vaart blijft erin.
In manga kunnen de personages uitgebreid aan het woord komen en de lezer inzicht gunnen in de ontwikkeling van hun gedachtengang en gevoelens. Dat biedt diepgang, en dat vermijdt stereotiepen.
Het uitgangspunt van Ikigami is het volgende:
In een nabije toekomst krijgt de leerlingen op hun eerste dag in het lager onderwijs een inspuiting, en 1 op 1000 daarvan is dodelijk tussen hun 18 en 24e jaar. 24 uur vooraf wordt hun door een ikigami hun aanstaande overlijden gemeld.
We zouden er graag op wijzen dat deze afleveringen maar eventjes tweehonderd veertig pagina's telt. 240!
Dat is erg veel voor een strip, zeker als die nog geen 10 euro kost.
Ikgiami 7 is verschenen op 8 mei 2013 bij uitgeverij Kana.
240 z/w-pagina's voor 9,95 euro.
ISBN 9789462100312
IKIGAMI by Motorô MASE © 2005 Motorô MASE / Shogakukan Inc.
Het is vandaag zondag, dus een zondagbericht:
Vertaalbureau Motte mocht meewerken aan de realisatie van enkele mangareeksen van uitgeverij Kana.
Eén daarvan is momenteel afgeprijsd: Doubt van Yoshiki Tonogai.
Er is een flinke hap genomen van de prijs van de 4-delige serie: de reeks is nu verkrijgbaar voor 30 euro in plaats van 39,80 euro. Elk deel telt 200 p's z/w.
"Doubt" gaat over enkele tieners die opgesloten worden in een huis waar een seriemoordenaar rondwaart. Het is een pure thriller vol verrassende wendingen.
Het aanbod is van de uitgever, het is niet een speciale actie van een of andere winkel.
Met het ISBN moet je het dus in elke goede boekhandel kunnen krijgen.
Vraag naar dit ISBN: 978-94-62100305.
Vanaf vandaag wordt geleidelijk IPv6 ingevoerd ter vervanging van IPv4.
Volgens wie het zou moeten weten, zou dat voor niemand een probleem mogen zijn.
Met IPv6 is het aantal beschikbare internetadressen veel hoger dan met IPv4.
De IPv4-adressen zijn eigenlijk al lang op.
Eindelijk verkrijgbaar: "Het boek der spoken" van Jean Ray!
Of John Flanders.
Of Raymond de Kremer.
Alla, what's in a name?
Die man had meer dan 150 pseudoniemen!
Hij was een Gentenaar die soms in het Nederlands en soms in het Frans schreef.
"Het boek der spoken" verscheen oorspronkelijk als "Le livre des fantomes", en was nog niet in het Nederlands verkrijgbaar.
Dat is nu wel het geval.
Het is een merkwaardige collectie spookverhalen in een merkwaardige editie: je krijgt in één deel zowel de Franse als de Nederlandse tekst: de ene kant bevat het Nederlandse boek, en als je het boek omdraait, krijg je de Franse versie. Een "back-to-back" wordt zoiets wel eens genoemd.
Wie het uitgeven van deze Nederlandse fantasy-auteur avant la lettre wil steunen, kan exemplaren rechtstreeks bij Vertaalbureau MOTTE bestellen omdat wij zorgden voor de correcties van het Nederlandse deel.
Indien gevraagd, wil de corrector die Nederlandse versie signeren.
"Het boek der spoken", Jean Ray, 2011, 1947 voor de Franse tekst, originele uitgave beperkt tot 300 exn, 15 x 21 cm, 328 p., D/2011/6358/4, 19,00 euro (excl. verzendingskosten).
Je zou het niet verwachten, maar ook van literatuur kun je aandelen kopen.
Bob van Laerhoven kreeg de inval om aandelen te verkopen van zijn boeken om daarmee de vertaler te betalen.
Hij heeft dat momenteel al met twee titels gedaan: "De wraak van Baudelaire" en "Terug naar Hiroshima", twee romans die we durven aanbevelen.
In 
De url van de site van de Nederlandse manga-uitgeverij Kana is verhuisd naar
Steve Jobs is overleden.
Ondanks zijn ziekte komt het toch nog onverwachts.
Steve Jobs en Steve Wozniak stonden aan de basis van Apple, Wozniak was het technische genie, Jobs de visionair.
De bijdrage van Wozniak aan de verspreiding van de computer mag niet worden onderschat. Hij was in staat het maximum te halen uit bestaande onderdelen, en daardoor kon Apple als eerste een computer op de markt brengen voor minder dan 1000 dollar.
Steve Jobs was op dat gebied bijlange zo sterk niet, maar hij had een fijne neus voor wat een succes kon worden. Hij zag wanneer iets hit-potentieel had, en wanneer niet, al heeft hij ook enkele flops op zijn naam staan.
Wozniak was de technicus, Jobs de manager.
Maar het is door Steve Jobs dat we nu allemaal met grafische besturingssystemen werken. Zijn bedrijf heeft het niet ontwikkeld, maar hij had een gelijkaardige systeem gezien bij Xerox. Zij hadden een grafisch besturingssysteem met muis ontwikkeld, maar ze deden er niets mee.
Steve Jobs zag het potentieel ervan in, en drukte het door bij Apple.
Het werd niet direct een succes. De eerste poging mislukte, maar de tweede, de Macintosh, werd een succes.
Zelfs zo'n succes dat na enkele jaren Microsoft zich verplicht voelde om met een antwoord te komen, en afstapte van het commande line besturingssysteem MS-DOS en met de eerste versies van Windows kwam.
Het is door de invloed van Steve Jobs dat we nu zo'n sterke aanwezigheid hebben van grafische systemen: als we de computer besturen, maar ook als we op internet werken.
Het is ook nog Steve Jobs geweest die de ereader sterker maakte. Ebooks bestaan als sinds eind de jaren zeventig, maar echt interesse was er niet voor. De toepassing breidde zich wel geleidelijk uit, maar om de haverklap botsten ebooks op grenzen.
De eerste die een echte bres in die grenzen sloeg, was Amazon, toen ze de Kindle uitbrachten. Maar het succes van ebooks bleef beperkt tot de klanten van Amazon. Dat is nu eenmaal een onlinewinkel, waar sowieso veel techno-minded klanten zijn. Zowat 2/3e van de boekenverkoop bij Amazon bestand uit 2010 ebooks, maar in de hele VS was het maar 10%.
De tweede stoot voor ebooks kwam er door Apples iPad. Dat werd een groot succes, onder andere door enkele slimme marketingtrucs, maar hij heeft niettemin ereaders weer een stuk salonfähiger gemaakt.
Vanaf deze week ligt Ikigami in de winkels, een stripreeks waaraan we meewerkten.
Het is géén kinderstrip, laat dat duidelijk wezen. We kijken dan ook uit naar de reacties, want er zijn weinig echt volwassen stripreeksen op de markt.
Wie dus is uitgekeken op de Jommekes, Kiekeboes', Suske & Wiskes en Kuifjes, kan dit eens proberen.
Het is een trap hoger dan Bernard Prince en gelijkaardige wat "hardere" strips.
