Er is een tendens om het verwijzend voornaamwoord "dat" te vervangen door "wat".
Taalboekjes keuren het soms niet eens meer af.
In welke gevallen kun je zonder blikken of blozen de w-vorm gebruiken?
1 Na een onbepaald woord als "iets", "niets", "alles" en "het enige"
Als er iets is wat ik ken, is het de uitslag van de lotterij.
Er is niets wat hij niet voor elkaar krijgt.
Nadat hij alles had verwezenlijkt wat hij wou bereiken, verveelde hij zich stierlijk.
2 Na een voornaamwoord (dat, datgene)
Het is dat wat hij heeft gezegd, wat me heeft verontrust.
3 Na een bijvoeglijk naamwoord dat zelfstandig gebruikt is.
Meestal is dat zelfstandig gebruikt bn dan in de overtreffende trap gebruikt.
Het bevreemdendste wat ik ooit heb gelezen, was "Het einde van de eeuwigheid".
Het langste wat ik ooit las, was de serie Shaman King.
4 Na een telwoord of een rangtelwoord
Het eerste wat ik ooit las, waren de avonturen van Blake en Mortimer.
Het derde wat verscheen, was het laatste wat we zagen.
5 Als "dat" verwijst naar een hele zin
De uitgeverij bracht in korte tijd duizenden titels uit, wat de hele markt verstikte.
6 Als het antecedent van "wat" niet genoemd is
Wat ze ook hebben gezien, we zullen het nooit weten.
FOUT We vandaag de baan op moet, zal voorzichtig moeten zijn.
FOUT We vandaag de weg op moet, zal voorzichtig moeten zijn.
VERKLARING
Een "baan" is onder meer een plaats die voor bepaalde activiteiten wordt benut: glijbaan, kegelbaan, renbaan, tennisbaan, wielerbaan, startbaan.
Verwarrend is dat in de verkeersterminologie de "rijbaan" het gedeelte van de weg is waarop wordt gereden.
"Weg" wordt in het hele taalgebied gebruikt voor de al dan niet verharde strook grond die voor het verkeer bestemd is. Bijvoorbeeld: asfaltweg, betonweg, aardeweg en veldweg.
FOUT: Die deur geeft uit op de keuken.
GOED: Die deur komt uit op de keuken.
VERKLARING
"uitgeven op" en "uitgeven in" in de betekenis van "uikomen op" zijn gallicismen afgeleid van "donner sur".
Een van de mogelijkheden is "uitkomen op"
Okay: everybody will agree that translating demands creativity from time to time.
But sometimes...
A few years ago I got a French to Dutch translation, mainly about... shoes. Sport shoes, that is.
It was filled to the brim with words I didn't find in any dictionnaries, not in my new cd-rom dictionnaries, not in my older paper dictionnaries, and not in web dictionnaires. I didn't even find them anywhere on the internet!
But then it occured to me that the text was mostly describing American brands.
So, I thought, could it be that... ?
And, yes: using my everyday English dictionnary I discovered there had been an English-French translator at work, who simplied replaced the English suffixes with French suffixes, thinking that was sufficient to come up with genuine French words!
Do you also recall odd ways to make a translation?
Wegens aanhoudende problemen met de Skynetblogs, is het mogelijk dat wij onze blog verplaatsen naar een andere aanbieder.
Voorlopig gaan we door op Blogger.
Het is eerlijk gezezgd tegen onze zin dat we vertrekken. De Skynetblogs leverden uitstekende kwaliteit, maar plotseling vonden ze dat ze iets moesten veranderen, en toen hebben ze massa's dingen overhoop gegooid.
We hebben het vermoeden dat het systeem voor sommige browsers gewoon niet geschikt meer is.
Bovendien hebben we o.a. gemerkt dat er handtekeningen van de ene blog op de andere terechtkwamen, wat dus niet door de gebruikte browser kan worden veroorzaakt: een browser kan geen informatie weergegeven die hij niet ontvangt.
Toen we echter merkten dat het type browser iets te maken heeft met de weergave van de blogs, hebben we de hoop opgegeven dat het ooit nog goedkomt.
Daarom zullen we hoogstwaarschijnlijk naar een andere aanbieder verhuizen, waar we hopen u evengoed over taal en vertalen te kunnen inlichten als we hier deden.
FOUT De hoogleraar kocht zijn vrouw een gouden armband.
GOED De hoogleraar kocht voor zijn vrouw een gouden armband.
VERKLARING
"zijn vrouw" is een belanghebbend voorwerp. Een belanghebbend voorwerp kan in Standaardnederlands alleen maar bij sommige werkwoorden zonder voorzetsel of voorzetseluitdrukking voorkomen, bijvoorbeeld met het werkwoord "inschenken."
Voorbeeld: Mag ik u iets inschenken?
In de meeste gevallen is er echter een voorzetsel of voorzetseluitdrukking nodig, zoals bij "kopen" of "breien".
Voorbeeld: "Mijn vrouw heeft voor me een trui gebreid."
Ook het belanghebbend voorwerp bij het werkwoord "bereiden" kan zonder voorzetsel of voorzetseluitdrukking worden gebruikt, maar dat is formeel taalgebruik.
Opmerking: Een voorzetselconstituent is een zinsdeel of zinsdeelstuk ingeleid door een voorzetsle of voorzetseluitdrukking.
FOUT Het epicentrum lag in Court-Saint-Etienne, op een diepte van 10,8 kilometer. GOED Het epicentrum lag in Court-Saint-Etienne, de haard bevond zich op een diepte van 10,8 kilometer.
VERKLARING Vandaag wat aardrijksunde: het epicentrum is de plek op het aardoppervlak loodrecht boven de aardbevingshaard. Het ligt per definitie nooit op een bepaalde diepte. De haard wordt ook hypocentrum genoemd.
FOUT De vlucht van Ryanair zou normaalgezien gisteren om 11 uur vertrekken. GOED De vlucht van Ryanair zou normaal gezien gisteren om 11 uur vertrekken.
VERKLARING "Normaal gezien" wordt net als "normaal gesproken" los gespeld. Beter is echter "normaliter" of de zin zo schrijven dat je "normaal" kunt gebruiken.
FOUT De idee is Alitalia op te delen in twee onafhankelijke maatschappijen. GOED Het idee is Alitalia op te delen in twee onafhankelijke maatschappijen.
VERKLARING "De idee" is een filosofisch begrip. Een voorstel of een plan is "het idee".
FOUT Vorig jaar zijn 392 minderjarigen met hun ouders opgesloten in een gesloten asielcentrum. In totaal ging het om 180 families. GOED Vorig jaar zijn 392 minderjarigen met hun ouders opgesloten in een gesloten asielcentrum. In totaal ging het om 180 gezinnen.
VERKLARING Ouders en kinderen die een huishouden vormen, zijn een "gezin". Een "familie" is ruimer. In het Engels betekent "family" wel "gezin". "Familie" in de betekenis "gezin" is een anglicisme.
FOUT Ramon heeft twee punten voorsprong op David Philippaerts. De Italiaan eindigde pas als tiende in Lommel. GOED Ramon heeft twee punten voorsprong op de Italiaan David Philippaerts. Die eindigde pas als tiende in Lommel.
VERKLARING In de originele tekst is het niet duidelijk wie de Italiaan is. Meer uitleg
FOUT Traditioneel is het weekend tussen juli en augustus een van de meest drukke van het jaar. GOED Traditioneel is het weekend tussen juli en augustus een van de drukste van het jaar.
VERKLARING Bij korte woorden zijn omschrijvingen met meest niet gebruikelijk, ook niet om extra nadruk te leggen. Meer uitleg
FOUT Het broeikaseffect wordt veroorzaakt door de uitstoot van CO2, maar er wordt nog een andere oorzaak aangehaald. GOED Het broeikaseffect wordt veroorzaakt door de uitstoot van CO2, maar er wordt nog een andere oorzaak genoemd.
VERKLARING "Aanhalen" betekent "citeren". In de betekenis "noemen" en "vermelden" is het geen standaardtaal. Meer uitleg