Bureau de traductions Motte, Translation Agency Motte, Übersetzungsbüro Motte
17-09-2008
Taalprobleem: samenstellingen met trans-
FOUT De EU-ministers zullen zich daar vrijdag bezighouden met het Europese veiligheidsbeleid en de transatlantische relaties met de Verenigde Staten en Canada. GOED De EU-ministers zullen zich daar vrijdag bezighouden met het Europese veiligheidsbeleid en de trans-Atlantische relaties met de Verenigde Staten en Canada.
FOUT De dagen nadien hoor je telkens een nummer uit dat fantastisch album. GOED De dagen erna hoor je telkens een nummer uit dat fantastische album.
VERKLARING "Nadien" wordt in het algemeen Nederlands alleen met betrekking tot het verleden gebruikt. Het bijvoeglijk naamwoord moet verbogen worden na dit.
FOUT De held die ik net vernoemd heb, heeft nu geen verweer. GOED De held die ik net genoemd heb, heeft nu geen verweer.
VERKLARING "Vernoemen" betekent dat iets of iemand wordt genoemd zoals iets of iemand anders. "Vernoemen" betekent niet dat iets wordt gezegd, gemeld, genoemd, meegedeeld... Hier heeft de schrijver "vernoemd" hoogstwaarschijnlijk verward met "genoemd".
FOUT De organisatoren van het festival overwegen gerechterlijke stappen tegen Winehouse. GOED De organisatoren van het festival overwegen gerechtelijke stappen tegen Winehouse.
VERKLARING "Gerechterlijk" is een contaminatie van "rechterlijk" en "gerechtelijk". Zowel "rechterlijk" als "gerechtelijk" bestaan, maar ze zijn niet van hetzelfde woord afgeleid. "Rechterlijk" komt van "rechter". "Gerechtelijk" komt van "gerecht" in de juridische betekenis van het woord "gerecht".
FOUT Het was een troostprijs voor de Verenigde Staten, die tijdens de vorige sprintnummers door de mand zijn gezakt. GOED Het was een troostprijs voor de Verenigde Staten, die tijdens de vorige sprintnummers door het ijs zijn gezakt. BETER Het was een troostprijs voor de Verenigde Staten, die tijdens de vorige sprintnummers faalden.
VERKLARING "Door de mand vallen" betekent dat met een fout of een leugen moet toegeven. "Door het ijs zakken" wordt in de sporttaal gebruikt in de betekenis van "mislukken, zijn doel niet bereiken". Die betekenis staat nog niet in woordenboeken en is niet algemeen bekend, zodat het beter is om ze te vermijden. Het is immers nogal komisch. Als je onzeker bent over beeldspreek, is het het best om ze te vermijden en te kiezen voor een gewoon woord dat de betekenis direct uitdrukt. De tekst wordt dan duidelijker, directer, sneller begrepen en gelezen, en meestal wordt dan ook woordomhaal vermeden. Veel standaarduitdrukkingen en beeldspraak is een typisch kenmerk voor slecht taalgebruik van journalisten.
FOUT De finaliste van Junior Eurosong 2007 moet zowat de grootste rock 'n roll meid van Vlaanderen zijn. GOED De finaliste van Junior Eurosong 2007 moet zowat de grootste rock-'n-rollmeid van Vlaanderen zijn.
VERKLARING In het Nederlands spellen we rock-'n-roll. In samenstellingen blijven de streepjes staan.
FOUT Uiteindelijk is de politie naar binnen gekunnen om het huis te doorzoeken. GOED Uiteindelijk is de politie naar binnen gekund om het huis te doorzoeken.
VERKLARING Het voltooid deelwoord van "kunnen" is "gekund".
FOUT Senator Biden is een expert inzake buitenlands beleid en moet het gebrek aan Obama's ervaring op dat gebied compenseren. GOED Senator Biden is een expert inzake buitenlands beleid en moet Obama's gebrek aan ervaring op dat gebied compenseren.
VERKLARING Obama heeft gebrek aan ervaring. Dus: Obama's gebrek aan ervaring.
FOUT De radioloog zou in zijn kabinet de elementaire regels van hygiëne hebben geschonden. GOED De radioloog zou in zijn praktijk de elementaire regels van hygiëne hebben geschonden.
VERKLARING In het Frans heeft een arts een cabinet. In het Nederlands heeft hij een praktijk(ruimte).
FOUT Hij is de duivel. Hij noemt niet zo, maar hij gedraagt zich gewetenloos. GOED Hij is de duivel. Hij heet niet zo, maar hij gedraagt zich gewetenloos.
VERKLARING Noemen is een naam geven, heten is een naam hebben: hij wordt niet de duivel genoemd, hij heet niet zo.
FOUT Bij Gerolsteiner doen ze er alles aan om Barredo niet te dicht te laten komen. GOED Bij Gerolsteiner doen ze er alles aan om Barredo niet te dichtbij te laten komen.
FOUT Van zodra hij in Frankrijk is komen wonen, is hij Fransman geworden. GOED Meteen nadat hij in Frankrijk was komen wonen, is hij Fransman geworden.
VERKLARING "Van zodra" is dialect. De standaardvariant is "zodra". Met "zodra" kan de zin beter anders geformuleerd worden: "Zodra hij in Frankrijk woonde, ..."
FOUT Kurt verdiende als arbeider gemiddeld tien euro en half bruto per uur. GOED Kurt verdiende als arbeider gemiddeld tien en een halve euro bruto per uur.
VERKLARING "Een combinatie van een heel getal met een breukgetal wordt in zijn geheel vóór het substantief geplaatst waar het bij hoort", schrijft de Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS).
FOUT Kopijen van gebouwen uit Wenen, Venetië en Londen domineren het straatbeeld. GOED Kopieën van gebouwen uit Wenen, Venetië en Londen domineren het straatbeeld.
VERKLARING Kopij is tekst die bestemd is om gedrukt te worden.
FOUT Onder leiding van Duvel wordt bij Liefmans in Dentergem weer gebrouwd. GOED Onder leiding van Duvel wordt bij Liefmans in Dentergem weer gebrouwen.
VERKLARING Als er wordt gebrouwd, dan wordt er met een schraperige r gesproken.
Het is vaak moeilijk kiezen, maar het juiste voorzetsels kiezen bij het werkwoord 'kiezen' is al even moeilijk. En dan moet je ook nog oppassen met het gebruikte voegwoord.
'Kiezen' kan met de voorzetsels 'tussen', 'voor' en 'uit' worden gecombineer, of helemaal geen voorzetsel meekrijgen. En zowel het voegwoord 'of' als 'en' kunnen worden gebruikt. Maar niet in alle omstandigheden.
- Kiezen tussen Na 'kiezen tussen' volgt altijd een meervoud, bijvoorbeeld een opsomming. Bijv.: Je kunt kiezen tussen een dieselmotor en een benzinemotor. In dat geval moet altijd het voegwoord 'en' worden gebruikt, eventueel tussen de laatste delen van de opsomming: Bijv. Je kunt kiezen tussen een dieselmotor, een benzinemotor en een hybride. Het is echter ook mogelijk dat er geen opsomming wordt gebruikt, maar in dat geval is dat waartussen je moet kiezen wel meervoudig. Bijv. Je kunt kiezen tussen verschillende motoren.
- Kiezen uit Met 'kiezen uit' volgt meestal een meervoudig begrip. Bijv.: Je kunt kiezen uit verschillende motorversies.
