Bureau de traductions Motte, Translation Agency Motte, Übersetzungsbüro Motte
12-04-2006
Taalprobleem: Wie is aan de beurt?
FOUT "Aan wie is het?" vroeg de caissière, waarop alle klanten gezamenlijk "ikke" riepen.
GOED "Wie is aan de beurt?" vroeg de caissière, waarop alle klanten gezamenlijk "ikke" riepen.
VERKLARING "Wie is aan de beurt?" is de correcte uitdrukking. Let op de spelling van caissière. Van Dale op cd-rom geeft ook 'kassière' als mogelijke spelling, maar we raden aan om dat te vermijden. Een 'kassierster' is iemand die de inkomsten en uitgaven beheert.
Bron: ABN P.C. Paardekooper, ABN-gids, Den Haag, Sdu, Standaard, 1996
FOUT Meneer, zou u alsjeblieft even op die andere stoel willen gaan zitten? Ik heb daar al gestofzuigd.
GOED Meneer, zou u alstublieft even op die andere stoel willen gaan zitten? Ik heb daar al gestofzuigd.
VERKLARING Een instinkertje: als je met 'u' begint, moet je met 'u' doorgaan. Het is dus in deze zin niet 'alsjeblieft' maar 'alstublieft'. Je zou ook kunnen zeggen dan een meneer sowies een 'u' is.Let op de schrijfwijze van 'meneer'. In formele teksten en als aanspreking in bv. brieven schrijf je 'mijnheer'. U wordt niet meer met hoofdletter geschreven, behalve natuurlijk in het begin van een zin.
FOUT De gambiste heeft last van indigestie, zullen we de entr'acte dan maar aflasten?
GOED De gambiste heeft last van indigestie, zullen we de entr'acte dan maar afgelasten?
VERKLARING "Aflasten" is fout, maar "afgelasten" is helemaal correct. Een gambiste is een muzikante die de viola da gamba bespeelt. Een entr'acte is een stukje dat tijdens de pauze van een opvoering wordt gespeeld. Het woord kan ook metaforisch worden gebruikt met de betekenis "klein kunstwerkje". Dat kan dan zowel muziek zijn, als een andere kunst, en het is vaak een kort verhaaltje.
FOUT De nieuwe gedeputeerde bedankte iedereen die haar had geholpen, en niet in het minst haar man, die haar steeds had gesteund in haar electorale campagne.
GOED De nieuwe gedeputeerde bedankte iedereen die haar had geholpen, en niet het minst haar man, die haar steeds had gesteund in haar electorale campagne.
VERKLARING "Niet in het minst" betekent "helemaal niet". "Niet het minst" betekent "vooral". Een gedeputeerde is in België een lid van het bestuurscollege van een provincie, en in Nederland o.m. een volksvertegenwoordiger.
Maakt Standaardnederlands spreken een goede indruk?
Nog altijd vindt de meerderheid van de taalgebruikers dat Standaardnederlands spreken een goede indruk maakt. De stelling: "Een onbekende die Standaardnederlands spreekt vind ik intelligenter dan iemand die zwaar dialect spreekt." gaf de volgende reacties: Eens: 64.00 % Oneens: 28.00 % Geen mening: 8.00 %
FOUT Onder bedreiging van een wapen verplichtten ze de werknemers de kluis open te maken.
GOED Onder bedreiging van een wapen werden de werknemers gedwongen de kluis open te maken.
VERKLARING Twee fouten: - "Verplichten" is morele druk uitoefenen of als plicht opleggen. - De zin is niet precies geformuleerd: de daders dreigden met een wapen, niet de werknemers. Ook goed: Onder dreiging met een wapen dwongen ze ...
FOUT Als je b.v. in een Nederlandse nv commissaris bent, of in een Belgische bestuurder, zetel je dan automatisch in de rvb?
GOED Als je bv. in een Nederlandse nv commissaris bent, of in een Belgische nv bestuurder, zetel je dan automatisch in de rvb?
VERKLARING In de oorspronkelijke zin zitten een fout en een stilistisch gebrek. Om te beginnen wordt "bijvoorbeeld" afgekort als" bv.", met kleine letters en een puntje achter de 'v'. In Nederlandse vennootschappen is een commisssaris wat in Belgische vennootschappen een bestuurder is. De "rvb" is de raad van beheer of van bestuur, maar we raden het veelvuldig gebruik van die afkorting af. Pas ze het liefst enkel toe in teksten waarvan duidelijk is dat zulke onderwerpen behandelen, zoals contracten, jaarrekeningen, vergaderingsverslagen, bedrijfsagenda's, enzovoort. Afkortingen zijn ontstaan toen het schrijfmateriaal duur was, en de tijd beperkt. Wie op duur perkament schrijft, en alles met de hand moet neerzetten, spaart veel geld uit als afkortingen worden gebruikt. Middeleeuwse teksten staan dan ook vol afkortingen. Met de hedendaagse technieken is schrijven en vermenigvuldigen van teksten echter veel goedkoper en sneller geworden, zodat afkortingen minder noodzakelijk zijn. Nooit afkortingen gebruiken is echter evenmin zinvol. Voortdurende Aids voluit schrijven heeft weinig zin, omdat de tekst er niet leesbaarder door wordt. Vooral technische, wetenschappelijke, zakelijke en administratieve teksten, waarin veel samengestelde woorden voorkomen (bijvoorbeeld voor terminologie en namen van instellingen), worden leesbaarder als die samenstellingen worden afgekort.
En ten tweede zijn de samentrekkingen strikt gezien correct, maar loopt de lezer er hier door verloren. Het is dan ook beter een van de samentrekkingen te vervangen door het volledige zinsdeel.
Bron voor de afkortingen: G. Geerts, T. den Boon en D. Geeraerts (red.), Van Dale Groot woordenboek der Nederlandse taal op cd-rom, Van Dale Lexicografie, 2000
FOUT Op het gelijkvloers zijn er zes bureaus en helemaal op het eind van de gang heb je de conciërgekamer.
GOED Op de benedenverdieping zijn er zes bureaus en helemaal op het eind van de gang heb je de conciërgekamer.
VERKLARING "Gelijkvloers" is in het algemeen Nederlands alleen maar een adjectief en geen substantief. Je kunt dus wel zeggen de "gelijkvloerse verdieping", maar niet "het gelijkvloers".
Referentie: G. Geerts, T. den Boon en D. Geeraerts (red.), "Van Dale Groot woordenboek der Nederlandse taal op cd-rom", Van Dale Lexicografie, 2000
Taalprobleem: onschuld staande houden / de feiten ontkennen
FOUT De twee hebben de feiten altijd ontkend, maar toch hebben ze een gevangenisstraf gekregen.
GOED De twee hebben altijd hun onschuld staande gehouden, maar hebben toch een gevangenisstraf gekregen.
VERKLARING In het Nederlands neigt de feiten ontkennen naar liegen: niet willen zien wat er aantoonbaar is. "Nier les faits" is de juistheid van een beschuldiging aanvechten.
FOUT De kwalijke gevolgen van roken zijn goed gekend, maar toch slagen velen er niet in om paal en perk te stellen aan die slechte gewoonte.
GOED De kwalijke gevolgen van roken zijn goed bekend, maar toch slagen velen er niet in om paal en perk te stellen aan die slechte gewoonte.
VERKLARING "Gekend" en "bekend" zijn alletwee bestaande woorden, maar ze worden nogal eens veward. Het is niettemin eenvoudig om ze uit elkaar te houden: "gekend" is het voltooid deelwoord van "kennen". "Bekend" is een adjectief en is afgeleid van "bekennen". Een les is gekend, want die ken je. Gevolgen zijn bekend.
Referentie: W. Penninckx, P. Buyse en W. Smedts, "Correct Taalgebruik", UGA, 2001.
Ik heb net een blogje bezocht: spelling.skynetblogs.be Het bestaat pas sinds 16/10/2005, maar in 7 dagen tijd haalde hij 1220 bezoeken! En dat voor een blog die gaat over ... spelling! Het bewijst niet alleen dat het probleem leeft bij de mensen, maar ook dat ze van die nieuwe spelling (bekend als GB05 van Groene Boekje 2005) niets willen weten.
Eerste verschil tussen Van Dale en Groene Boekje gevonden
Het eerste verschil tussen de Van Dale en het Groene Boekje is opgedoken. Alleen niet waar je nu, in de eerste dagen van de nieuwe lijst, direct zou kijken. Het zit namelijk niet in de spelling van een woord, maar in het meervoud ervan. Grand prix: meervoud in het Groene Boekje: grands prix meervoud in de Van Dale: grand prixs
VERKLARING "Telkens" is een bijwoord, geen voegwoord. Het kan wel een voegwoord versterken.
Niet: *Telkens hij dat deed, zette hij eerst zijn bril af. Wel: Als hij dat deed, zette hij altijd eerst zijn bril af. Wel: Telkens als hij dat deed, zette hij eerst zijn bril af.
FOUT De eindeloopbaanproblematiek was het belangrijkste socio-economische element in de besprekingen tussen de sociale partners.
GOED De eindeloopbaanproblematiek was het belangrijkste sociaal-economische element in de besprekingen tussen de sociale partners.
VERKLARING In deze samenstelling gaat het om twee elementen die gelijkwaardig zijn(sociaal en economisch). In zulke gevallen schrijven we sociaal en nietsocio. Als de twee elementen niet gelijkwaardig zijn, wordt het wel socio-, bv. in sociobiologie, sociografie, enzovoort.
SPORT Sprekers: Maarten van der Heijden (zwemmer) Marit van Eupen (roeister - nog niet zeker)
MUZIEK Namen nog niet bekend
BEDRIJFSLEVEN/UNIVERSITEIT Sprekers: Prof. Dr. Willem Hendrik Gispen (Rector Utrecht) Prof. Dr. Ir. Aalt A. Dijkhuizen (Voorz Raad v. best. Wageningen)
SCIENCEFICTION Sciencefiction is gebaseerd op onze ervaringen in onze tijd en onzeverwachtingen en dromen. SF benadert onze werkelijkheid door middel van spel, fantasie en creativiteit. Wat zijn de bronnen waar SF-schrijvers uit putten? Zij werken met de vraag: wie zijn we? Hoe leven we? Wat zijn onze mogelijkheden en onze kansen? Sprekers: Ir. Peter van Lith (Multimotions) Peter Motte (De Tijdlijn, tijdschrift voor sciencefiction)
Donderdag 10 november voorlopige dagindeling: 16.00 Opening: Dagvoorzitter: Leo de la Chambre 16.05 Sport Gesprek met twee studenten en twee sprekers 16.45 Sciencefiction Gesprek met twee studenten en twee sprekers 17.30 Pauze Koffie en thee 17.45 Beleid en bestuur Gesprek met twee studenten en twee sprekers(mogelijk 3 sprekers) 18.30 Muziek Gesprek met twee studenten en twee sprekers 19.15 Afsluiting sprekers, opening buffet, aankondiging discussiesDagvoorzitter 19.20 Buffet 20.00 Parallelle workshops Op de vier Thema gebieden sport, sciencefiction, beleid en bestuur, muziek, wordt dieper ingegaan in vier afzonderlijke ruimtes. 21.30 Afsluiting discussies Dagvoorzitter 21.30 Borrel 22.30 Band 2.00 Einde & opruimen
