Vertalingen en vertaalbureau
Bureau de traductions Motte, Translation Agency Motte, Übersetzungsbüro Motte
30-11-2016
De kunst van Morris , Stéphane Beaujean & Jean-Pierre Mercier & Gaétan Akyüz & Vladimir Lecointre
bespreking: Peter Motte
Een prachtig cadeauboek voor anderen of voor jezelf om op een prettige manier met Lucky Luke kennis te maken of hem opnieuw te ontmoeten. Het toont weinig gezien materiaal over de beginperiode, en behandelt alle aspecten van de groei van de cowboy.
Bijna de helft van de kinderen heeft zich wel eens geamuseerd met Lucky Luke. En de andere helft ook, en dat al meer dan 70 jaar. Lucky Luke en zijn bedenker-tekenaar Morris verdienen dus een boek, en dat werd "De kunst van Morris".
Sommigen beweren dat er niets nieuws in staat. Anderen zeggen dat Lucky Luke oude meuk is. Maar dat doet niet ter zake: niet iedereen weet het allemaal al, en bovendien worden al die gegevens nu overzichtelijk verzameld en mooi geïllustreerd aangeboden. Daarmee wordt de kennis over die geschiedenis uit de gespecialiseerde en moeilijke verkrijgbare tijdschriften gerukt, en buiten de kring van enkele specialisten aan iedereen aangeboden. En, nee, het is niet academisch. Maar mogen we er soms geen lol aan hebben?
En dat hebben we dus wel: op het eerste gezicht is "De kunst van Morris" een kijkboek, maar een kunstvorm die verhalen en beelden mengt, moet beschreven worden met meer dan lettertjes.
De foto's tonen vooral de beginperiode, de tekeningen doorlopen het hele oeuvre. Door de uitvergrotingen zien we elke pennentrek van Morris. Wie zien hoe hij met enkele eenvoudige lijnen een hele scène neerzet. Veel had Morris niet nodig. Het uitvergrote vakje op pagina 152-153 uit 1955 is erg plat, maar zit vol beweging. Morris had een gave om beweging en rust, kalmte en dreiging, met elkaar af te wisselen. En dat ritme droeg veel bij aan de humor.
De auteurs van "De kunst van Morris" behandelen verwachte en onverwachte vragen. Waarom een cowboy? Waarom verhalen van 44 pagina's? Waarom de pagina-indeling? Waarom de achtergronden? Waarom vertrok Morris bij Dupuis?
Al die vragen worden beantwoord, maar de onverwachte kwesties zijn even boeiend. Morris maakte speelgoedjes op basis van Lucky Luke, waarbij hij misschien zat te dromen over merchandising. Hij werd beïnvloed door film, maar had er ook zelf invloed op, zoals blijkt uit het werk van Terence Hill. Morris bedacht de term "de negende kunst" voor een artikelreeks in het weekblad Spirou/Robbedoes, en staat daardoor aan de basis van de geschiedschrijving van de strip. Als karikaturist stopte hij allerlei mensen in zijn verhalen, maar hij werkte ook als cartoonist voor tijdschriften. En dat Lucky Luke op het einde van zijn avonturen een liedje zingt, is ontstaan uit een stukje cultuur waar we niets meer van weten.
De beginjaren van Morris hebben een dubbele betekenis. Het is niet alleen de geschiedenis van Morris en Lucky Luke, maar ook van de wortels van het Belgische stripverhaal. Er waren geen Blake & Mortimer of smurfen, of experimentele tekenaars zoals Andreas en Moebius. Morris en zijn tijdgenoten moesten nog alles zelf uitvinden, zelfs al bood de Amerikaanse strip een steunpunt. De soms bizarre gevolgen daarvan waren een reis naar de Verenigde Staten, samen met enkele andere grote namen uit de Belgische strip, en verwikkelingen met het Amerikaanse humoristische blad MAD. Morris' keuzes bepaalden uiteindelijk hoe strips er nu uitzien.
Waarom Lucky Luke niet meer rookt? Censuur? Censuur in strips is een slechte herinnering. Het bestond in veel vormen. Ook Morris had met alle aspecten ervaring. Sommige van die vormen waren onvermijdelijk: strips werden aanvankelijk alleen voor kinderen gemaakt. Er zaten ook onprettige kanten aan vast, maar het was niet altijd zo erg als het lijkt. Uitgever Charles Dupuis had iets tegen boksen, en wou er geen verhalen over in zijn Spirou/Robbedoes, maar niettemin publiceerden zowel Franquin het verhaal "Robbedoes, bokser" als Morris "Harde knoesten" in het weekblad.
Met "De Kunst van Morris" zullen veel lezers bekende schatten met een opgefriste glans zien, zoals een oud schilderij waarvan de eeuwenoude vuillaag is verwijderd. En voor wie Lucky Luke nog niet kent, zal het boek een onverwachte schatkamer tonen.
De kunst van Morris, Stéphane Beaujean & Jean-Pierre Mercier & Gaétan Akyüz & Vladimir Lecointre, 2016, Lucky Comics & Dargaud, gebaseerd op "L'art de Morris", met tijdlijn van Morris' leven, lijst van gepubliceerde strips van Morris, bibliografie met geraadpleegde werken, en index, gebonden met omslag, in kleur geïllustreerd, 312 p's, 30x28x3 cm,
ISBN 9782884714266, 45 euro
vrijdag 25 - zaterdag 26 november 2016
Vertaalbureau Motte bedankt Ballon Media - Dargaud voor de kans om mee te werken aan hun strips.
30-11-2015
België gestript is een van die cadeaus, ideaal voor de striplezer die een overzicht wilt van een belangrijk deel van onze cultuur.
Het boek strooit illustraties rond van de schat die voor het beeldverhaal werd bijeengetekend door ijverige beroepsmensen, amateurs, klassiekers en eendagsvliegen. Het werd een verzameling jeugdherinneringen en wegwijzers naar nieuwe paden.
De auteur, Geert De Weyer, deed het zware labeur van de mijnwerker om ons het plezier te gunnen om tijdens lange winteravonden meer over onze favorieten te ontdekken, om te weten hoe onze geliefde schrijvers en tekenaars met elkaar in contact stonden, om de sporen te volgen die zij nalieten op hun tochten langs uitgevers, en om hun oeuvre te zien groeien.
Het boek roept bij iedereen herinneringen op die terugkeren tot de jeugd en de kindertijd, maar ook aan meesterwerken die strenge criteria trotseerden en vaak ondanks in plaats van dankzij de culturele canons ontstonden.
Het is een geweldige dikkerd geworden: groot formaat, geen pagina zonder illustraties, met vlot leesbare teksten die zich niet verliezen in eindeloos analytisch-academisch gezwam dat elke steen optilt om vast te stellen dat er grond onder ligt.
De voorpagina is een vondst: het boek als een doorkijk op een wereld. Het kondigt het bijzondere en unieke karakter van de uitgave aan.
Ik mag niet verzwijgen dat ik een van de eindredacteurs was, maar ik mag mijn rol niet groter voorstellen dan ze is: ik ben slechts één van de drie, en in het dankwoord vermeldt auteur Geert De Weyer meer dan honderd (100!) medewerkers, die zich vol overgave hebben ingezet om deze getuigenis vast te leggen.
Het is een boek dat de komende maanden in veel cadeauverpakkingen zal passen.
19-10-2015
27-08-2015
Het is een beetje een grap, maar als technisch vertaler kon ik er niet aan weerstaan: boeken voor een vlucht naar Mars!
24-08-2015
VIDEO
De Kunstkring Parnassos bestaat 20 jaar en viert dat met een overzichtstentoonstelling beeldende kunsten & poëzie.
Die vindt plaats op vrijdag 25 september en zaterdag 26 september in het Koetshuis in het Cultureel Centrum de Abdij te Geraardsbergen.
24 DEELNEMENDE KUNSTENAARS
Jimmy Carnier, Marleen De Smet, Yvan De Vos, Albert Depessemier, Ann Dhaenens, Laurence Faes, Suzanne Faut, Roger Labee, Ruth Labee, Jenny Lemahieu, Carla Leroy, Christine Meurrens, Peter Motte, Greta Praet, André Spitaels, Toon Uyttendaele, Michel Van Breussel, Marie-Paule Van De Veire, Siska Van De Keere, Patrick Van Der Heyden, Christelle Van Ongeval, Béatrice van Pottelsberghe, Antoine Van Riet, Carl Vanden Daele
PLAATS
in het Koetshuis van Geraardsbergen (Abdijstraat 10, 9500 Geraardsbergen)
TIJD
zaterdag 26 september 2015 van 13.30 uur tot 19.00 uur
en zondag 27 september 2015 van 10.30 uur tot 18.00 uur
PRIJS
De tentoonstelling is gratis toegankelijk.
23-08-2015
Kunstkring Parnassos richt zich niet alleen op beeldende kunsten, maar ook op poëzie. Daardoor waren sommige medewerkers van Vertaalbureau Motte wel eens lid van Parnassos.
Dit jaar viert de Kunstkring Parnassos zijn twintigjarig bestaan , en zoals het een groepje beeldende kunstenaars past, wordt dat gevierd met een tentoonstelling.
De tentoonstelling is gratis toegankelijk.
Ze is op
zaterdag 26 september 2015 van 13.30 uur tot 19.00 uur
zondag 27 september 2015 van 10.30 uur tot 18.00 uur Koetshuis van Geraardsbergen (Abdijstraat 10, 9500 Geraardsbergen)
Zowel tijdens de vernissage als tijdens de tentoonstelling is er een goodie-bag met o.a. uitgaven van Peter Motte. Op die manier legt Parnassos een link met zijn vroegere literaire ambities.
De kunst van Morris, Stéphane Beaujean & Jean-Pierre Mercier & Gaétan Akyüz & Vladimir Lecointre
bespreking: Peter Motte
Een prachtig cadeauboek voor anderen of voor jezelf om op een prettige manier met Lucky Luke kennis te maken of hem opnieuw te ontmoeten. Het toont weinig gezien materiaal over de beginperiode, en behandelt alle aspecten van de groei van de cowboy.
Bijna de helft van de kinderen heeft zich wel eens geamuseerd met Lucky Luke. En de andere helft ook, en dat al meer dan 70 jaar. Lucky Luke en zijn bedenker-tekenaar Morris verdienen dus een boek, en dat werd "De kunst van Morris".
Sommigen beweren dat er niets nieuws in staat. Anderen zeggen dat Lucky Luke oude meuk is. Maar dat doet niet ter zake: niet iedereen weet het allemaal al, en bovendien worden al die gegevens nu overzichtelijk verzameld en mooi geïllustreerd aangeboden. Daarmee wordt de kennis over die geschiedenis uit de gespecialiseerde en moeilijke verkrijgbare tijdschriften gerukt, en buiten de kring van enkele specialisten aan iedereen aangeboden. En, nee, het is niet academisch. Maar mogen we er soms geen lol aan hebben?
En dat hebben we dus wel: op het eerste gezicht is "De kunst van Morris" een kijkboek, maar een kunstvorm die verhalen en beelden mengt, moet beschreven worden met meer dan lettertjes.
De foto's tonen vooral de beginperiode, de tekeningen doorlopen het hele oeuvre. Door de uitvergrotingen zien we elke pennentrek van Morris. Wie zien hoe hij met enkele eenvoudige lijnen een hele scène neerzet. Veel had Morris niet nodig. Het uitvergrote vakje op pagina 152-153 uit 1955 is erg plat, maar zit vol beweging. Morris had een gave om beweging en rust, kalmte en dreiging, met elkaar af te wisselen. En dat ritme droeg veel bij aan de humor.
De auteurs van "De kunst van Morris" behandelen verwachte en onverwachte vragen. Waarom een cowboy? Waarom verhalen van 44 pagina's? Waarom de pagina-indeling? Waarom de achtergronden? Waarom vertrok Morris bij Dupuis?
Al die vragen worden beantwoord, maar de onverwachte kwesties zijn even boeiend. Morris maakte speelgoedjes op basis van Lucky Luke, waarbij hij misschien zat te dromen over merchandising. Hij werd beïnvloed door film, maar had er ook zelf invloed op, zoals blijkt uit het werk van Terence Hill. Morris bedacht de term "de negende kunst" voor een artikelreeks in het weekblad Spirou/Robbedoes, en staat daardoor aan de basis van de geschiedschrijving van de strip. Als karikaturist stopte hij allerlei mensen in zijn verhalen, maar hij werkte ook als cartoonist voor tijdschriften. En dat Lucky Luke op het einde van zijn avonturen een liedje zingt, is ontstaan uit een stukje cultuur waar we niets meer van weten.
De beginjaren van Morris hebben een dubbele betekenis. Het is niet alleen de geschiedenis van Morris en Lucky Luke, maar ook van de wortels van het Belgische stripverhaal. Er waren geen Blake & Mortimer of smurfen, of experimentele tekenaars zoals Andreas en Moebius. Morris en zijn tijdgenoten moesten nog alles zelf uitvinden, zelfs al bood de Amerikaanse strip een steunpunt. De soms bizarre gevolgen daarvan waren een reis naar de Verenigde Staten, samen met enkele andere grote namen uit de Belgische strip, en verwikkelingen met het Amerikaanse humoristische blad MAD. Morris' keuzes bepaalden uiteindelijk hoe strips er nu uitzien.
Waarom Lucky Luke niet meer rookt? Censuur? Censuur in strips is een slechte herinnering. Het bestond in veel vormen. Ook Morris had met alle aspecten ervaring. Sommige van die vormen waren onvermijdelijk: strips werden aanvankelijk alleen voor kinderen gemaakt. Er zaten ook onprettige kanten aan vast, maar het was niet altijd zo erg als het lijkt. Uitgever Charles Dupuis had iets tegen boksen, en wou er geen verhalen over in zijn Spirou/Robbedoes, maar niettemin publiceerden zowel Franquin het verhaal "Robbedoes, bokser" als Morris "Harde knoesten" in het weekblad.
Met "De Kunst van Morris" zullen veel lezers bekende schatten met een opgefriste glans zien, zoals een oud schilderij waarvan de eeuwenoude vuillaag is verwijderd. En voor wie Lucky Luke nog niet kent, zal het boek een onverwachte schatkamer tonen.
De kunst van Morris, Stéphane Beaujean & Jean-Pierre Mercier & Gaétan Akyüz & Vladimir Lecointre, 2016, Lucky Comics & Dargaud, gebaseerd op "L'art de Morris", met tijdlijn van Morris' leven, lijst van gepubliceerde strips van Morris, bibliografie met geraadpleegde werken, en index, gebonden met omslag, in kleur geïllustreerd, 312 p's, 30x28x3 cm,
ISBN 9782884714266, 45 euro
vrijdag 25 - zaterdag 26 november 2016
Vertaalbureau Motte bedankt Ballon Media - Dargaud voor de kans om mee te werken aan hun strips.
Die jaar vielen ons de 
Het is de tijd dat we cadeaus zoeken, en het is de tijd dat er cadeaus verschijnen.
België gestript is een van die cadeaus, ideaal voor de striplezer die een overzicht wilt van een belangrijk deel van onze cultuur.
Het boek strooit illustraties rond van de schat die voor het beeldverhaal werd bijeengetekend door ijverige beroepsmensen, amateurs, klassiekers en eendagsvliegen. Het werd een verzameling jeugdherinneringen en wegwijzers naar nieuwe paden.
De auteur, Geert De Weyer, deed het zware labeur van de mijnwerker om ons het plezier te gunnen om tijdens lange winteravonden meer over onze favorieten te ontdekken, om te weten hoe onze geliefde schrijvers en tekenaars met elkaar in contact stonden, om de sporen te volgen die zij nalieten op hun tochten langs uitgevers, en om hun oeuvre te zien groeien.
Het boek roept bij iedereen herinneringen op die terugkeren tot de jeugd en de kindertijd, maar ook aan meesterwerken die strenge criteria trotseerden en vaak ondanks in plaats van dankzij de culturele canons ontstonden.
Het is een geweldige dikkerd geworden: groot formaat, geen pagina zonder illustraties, met vlot leesbare teksten die zich niet verliezen in eindeloos analytisch-academisch gezwam dat elke steen optilt om vast te stellen dat er grond onder ligt.
De voorpagina is een vondst: het boek als een doorkijk op een wereld. Het kondigt het bijzondere en unieke karakter van de uitgave aan.
Ik mag niet verzwijgen dat ik een van de eindredacteurs was, maar ik mag mijn rol niet groter voorstellen dan ze is: ik ben slechts één van de drie, en in het dankwoord vermeldt auteur Geert De Weyer meer dan honderd (100!) medewerkers, die zich vol overgave hebben ingezet om deze getuigenis vast te leggen.
Het is een boek dat de komende maanden in veel cadeauverpakkingen zal passen.
1864: Calisch en Calisch houden hun verklarend woordenboek Nederlands boven de doopvont. Dat is opvallend, want in hetzelfde jaar verscheen het eerste deel van het Woordenboek der Nederlandsche Taal. Die parallel tussen het WNT en de Dikke Van Dale is nooit verdwenen.
De reden is eenvoudig: woordenboeken bouwen altijd voort op bestaande woordenboeken, behalve enkele honderden jaren geleden. Maar dat is een ander hoofdstuk van de lexicologie.
Calisch en Calisch wilden zich misschien minstens gedeeltelijk baseren op het WNT.
Maar het WNT was in 1864 niet volledig: alleen het eerste deel van A tot ajuin verscheen. Voor alle andere woorden moesten C&C dus elders te rade gaan. Dat was het door hun vader uitgegeven Fransch-Hollandsch en Hollandsch-Fransch woordenboek. En dat zal wel weer op andere boeken hebben gesteund.
Het Nederlands-Franse deel van het Nieuw Fransch-Nederduitsch en Nederduitsch-Fransch Woordenboek van S.J.M. van Moock werd door Van Dale gecombineerd met het werk van C&C, en zo ontstond in 1872 de eerste Van Dale.
In 1998 werd het WNT eindelijk voltooid, en gedurende al die jaren werd bij elke nieuwe editie van de Dikke Van Dale geput uit de resultaten van de WNT, aangevuld met zelfs inzendingen van de gebruikers.
Er is echter een probleem met het WNT: het werk was zo groots opgevat, dat op een bepaald moment werd besloten niet alle Nederlandse woorden op te nemen. Daarvoor werd zelfs een ander project opgestart. Bovendien had het WNT wetenschappelijke pretenties: elke ingang is een poging om de etymologie van het woord te beschrijven, en niet alleen de betekenis ervan. Het boek werd ook afgeladen met vindplaatsen van de woorden, om te bewijzen dat de vastgestelde etymologische, grammaticale en semantische ontwikkelingen juist waren. Daardoor is het om woorden op te zoeken compleet onbruikbaar.
Nog erger is dat het is gespeld volgens de spellingregels uit de 19e eeuw, zelfs toen die al lang waren opgegeven. Zeker daardoor is het voor de huidige gebruikers onleesbaar.
Het resultaat was in elk geval dat iedere nieuwe Van Dale dikker werd. De eerste uitgave was al omvangrijk, maar kon nog als één deel worden gepubliceerd. Uiteindelijk groeide het uit tot de huidige drie delen, en naar verluidt zou het daar bij blijven.
Dat is echter de vraag: ook deze uitgave telt weer meer woorden dan de vorige, zelfs al werden er heel wat geschrapt. Het boek werd aangevuld met allerlei nieuwigheden, die voor het WNT niet eens denkbaar waren. Zoals app.
Leuk is dat de Dikke Van Dale de etymologie niet helemaal heeft opgegeven. Die wordt bij sommige lemma's in een andere kleur weergegeven, zodat bij 'app' wordt vermeld dat het is afgeleid van het Engelse 'application'. Soms staat er ook een datum bij, 'Apostaat' blijkt al in 1504 in het Nederlands voor te komen.
In de vorige editie werden in de Van Dale ook illustraties toegevoegd. Dat is noodzakelijk om te voorkomen dat je in cirkeltjes leest. De tekeningen zijn wat klein, en er zouden er meer mogen zijn. Het zou bijvoorbeeld geen slecht idee zijn om bij 'wiskunde' of een gelijkaardig woord meerdere wiskundige figuren samen af te beelden. Er zijn ook niet echt veel afbeeldingen. Als je wat bladert, moet je zelfs wat geluk hebben om er eentje te vinden. Op dat gebied kan het boek dus nog worden verbeterd.
Toen de nieuwste editie werd voorgesteld, gewaagden sommigen dat het de laatste papieren versie zou zijn. Wij betwijfelen dat. Om te beginnen is de Van Dale nooit iets geweest dat echt in grote aantallen werd gekocht. Het is altijd een boek geweest dat je één of twee keer in je leven kocht om er zo lang mogelijk mee te doen. De normale huidige prijs is 179 euro, en de voorintekenprijs was 149 euro. Ter vergelijking: de nieuwe editie van 1984 kostte 6000 BEF, dus eigenlijk evenveel als de huidige voorintekenprijs. En dat was dertig jaar geleden. Het is dus nooit een boek geweest dat je er even tussendoor kocht. Waarom zou dat nu anders zijn? En waarom zou het dan nu worden weggeconcurreerd door internettoepassingen? Overigens: wie de papieren versie koopt, krijgt er één jaar gratis internettoegang bij.
Sommigen wijzen erop dat mobiele toepassingen zo'n zwaar boek van ongeveer zes kilogram overbodig zouden maken, maar mobiele toepassingen zijn evenmin altijd handig. Dus dat zit ook wel snor. En de kleinere pocketwoordenboeken verschijnen ook nog altijd.
Dus ergens zal dat papieren woordenboek wel overleven. Er zijn enkele nadelen, maar er zijn ook voordelen. Nog altijd slaagt geen enkel computerscherm erin om hetzelfde overzicht te bieden als een blad papier. We herinneren ons zelfs dat het schrijven op beeldscherm een aanpassing vroeg doordat het overzicht slechter was. En de Dikke Van Dale heeft aan die overzichtelijkheid nog bijgedragen, doordat bij lange lemma ook een mini-inhoudsopgave staat.
De encyclopedische waarde is versterkt doordat er kaderteksten werden toegevoegd, maar die beperken zich tot vaktermen uit de taalwetenschap, spelling en lexicografie. Rekening houdende met de soms waanzinnige veranderingen die de Spellingcommissie de laatste decennia probeerde door te voeren (o.a. het hilarische '1 aprilgrap' i.p.v. '1-aprilgrap'), is dat heel welkom.
Met deze nieuwe Van Dale zijn we weer gered voor tien jaar.
Van Dale Groot Woordenboek van de Nederlandse taal, 2015, 15e editie, Van Dale Lexicografie, 179 euro (voorintekenprijs 149 euro)
Vertalers hebben vaak belangstelling voor literatuur en de Kunstkring Parnassos richt zich niet alleen op beeldende kunsten, maar ook op poëzie. Daardoor waren sommige medewerkers van Vertaalbureau Motte wel eens lid van Parnassos.
Dit jaar viert de Kunstkring Parnassos zijn twintigjarig bestaan, en zoals het een groepje beeldende kunstenaars past, wordt dat gevierd met een tentoonstelling.
De tentoonstelling is gratis toegankelijk.
Ze is op
FOUT Het wordt boeiend om zien of Peeters zijn uitstel krijgt.
GOED Het wordt boeiend om te zien of Peeters zijn uitstel krijgt.
VERKLARING
"Om" wordt altijd met "te" gecombineerd als er een infinitief volgt.
Het is dus:
- Hij vertrekt al om op tijd thuis TE komen.
- Hij weigert om TE drinken.
- De inkomsten van de wafelverkoop moeten worden gebruikt om de vakantie TE
betalen.
- Dank je wel om met ons mee TE lopen.
Ik wil direct toegeven, dat het in sommige gevallen gemakkelijk over het
hoofd wordt gezien, en dat bovenstaande voorbeelden geen voorbeelden zijn
van de instinkers die er kunnen zijn.
