geschiedenis van stationswijk van Waregem Met de Statievrienden willen we de geschiedenis van de Statiewijk in Waregem in kaart brengen. We doen hierbij een oproep om ons hierbij te helpen. Uw informatie, foto's en anekdoten zijn welkom...
15-03-2026
NMBS was ooit staatsbedrijf met stomende treinen
100 jaar geleden op 23 juli 1926 werd de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS) opgericht. De NMBS kwam in de plaats van de toen noodlijdende Belgische staatsspoorwegen en is tot op vandaag de enige exploitant van reizigerstreinen in ons land. Tegen 2032 moet de liberalisering van het reizigersvervoer een feit zijn.
Die oude treinexploitant werd verlamd door een logge structuur, politieke inmenging, corruptie en gigantische financiële tekorten. Dat bleek niet werkbaar: er ging te veel geld naar de staatsspoorwegen, wat niet te verenigen viel met de hoge staatsschuld en de dure heropbouw van het land na de Eerste Wereldoorlog. De eigenlijke geschiedenis van de spoorwegen in ons land begint al veel vroeger, als de regering in 1834 de eerste treinrit op het Europese vasteland mogelijk maakt. Dat gebeurt mede dankzij koning Leopold I, die in Engeland ene George Stephenson heeft ontmoet en wat ziet in het concept van de stoomtrein.
In 1926 wordt NMBS een afzonderlijk rechtspersoon, met een eigen vermogen en een eigen financiering. Door een systeem van bevoorrechte aandelen behoudt de overheid haar controle op de bedrijfsvoering. Tijdens de economische crisis van de jaren 30 krijgt de spoorwegmaatschappij het moeilijk door het teruglopen van goederen en reizigers. Toch kan ze de expresslijn Brussel-Gent realiseren, waardoor sneltreinen Brussel in minder dan een uur met Oostende verbinden, sneller dan vandaag. Daarvoor wordt de blitse stoomlocomotief Atlantic 12 ingezet, die snelheden tot 165 kilometer per uur haalt. Ook de elektrificatie van de lijn Brussel-Antwerpen is een opmerkelijk project. Op het einde van de jaren 30 boekt het spoorbedrijf winst.
Stoomlocomotieven blijven ook na de Tweede Wereldoorlog rijden, maar ze moeten geleidelijk terrein prijsgeven. De toekomst ligt bij dieseltractie en bij elektrische treinen. Stoomlocs mogen trouwens niet op eigen kracht door de Noord-Zuidverbinding, die in 1952 officieel is ingehuldigd. In 1966 rijdt er voor de laatste keer een stoomloc van de NMBS, tussen Aat en Denderleeuw.
Vanaf de jaren 30 van de vorige eeuw verschijnen de eerste elektrische locomotieven op de sporen, maar die trein zet zich pas echt door vanaf de jaren 50. Aanvankelijk worden elektrische locomotieven vooral ingezet voor goederentransport op de lijn Antwerpen-Charleroi, enkele jaren volgt het reizigersverkeer op de grote assen, met de hoofdas Oostende-Brussel-Luik als prioriteit.
Ook in de jaren 30 neemt de NMBS zogenoemde motorwagens in dienst, treinstellen met een of meer rijtuigen, aangedreven door een dieselmotor. Die rijden vooral op de kleinere lokale spoorlijnen. Nadien komen daar diesellocomotieven bij, die op de niet-geëlektrificeerde lijnen gaan rijden. Dat is goedkoper dan elektrisch rijden, want elektrificatie blijkt een dure zaak.
Toch worden in de loop der decennia alsmaar meer spoorlijnen geëlektrificeerd: van 44 kilometer in 1946 naar 956 kilometer in 1962. Vandaag is meer dan 90 procent van het 3.062 kilometer lange spoornet geëlektrificeerd. Dieselstellen rijden alleen nog op enkele regionale lijnen - vooral in Oost-Vlaanderen - waar elektrificatie niet rendabel blijkt te zijn. Tegen 2030 wil de NMBS die vervangen door batterijtreinen.
Als je snel van stad naar stad wilde, nam je vroeger een directe trein. Daarnaast had je ook semi-directe treinen, die ook in enkele kleinere stations halt hielden en dus iets minder snel waren. Wie echt lokaal moest sporen, nam een omnibus of boemeltrein.
In 1984 gaat dat systeem voorgoed op de schop als toenmalig minister van Verkeer Herman De Croo (Open VLD) het IC/IR-plan introduceert. Door de opkomst van de auto is het marktaandeel van de NMBS flink gedaald. De NMBS zit in slechte financiële papieren en de minister vindt dat de spoorwegmaatschappij moet rationaliseren.
We krijgen voortaan IC-treinen (intercity) tussen de grote steden, die klokvast om het uur rijden. IR-treinen (interregio) stoppen ook in de kleinere steden, terwijl de L-treinen in de plaats komen van de omnibussen. Tegelijkertijd worden enkele niet-rendabele spoorlijnen opgedoekt en verdwijnen er meer dan 200 stations. In 2014 verdwijnt de benaming IR. Alle IR-verbindingen worden nu ook IC genoemd, waardoor het niet altijd duidelijk is of je IC-trein snel of minder snel is.
In 2024 vervoert de NMBS 245 miljoen reizigers. Daarmee komt ze in de buurt van de 253 miljoen van voor de coronacrisis. Sinds die crisis zit het aantal reizigers jaar na jaar in de lift. Van de 245 miljoen treinreizigers reisden er ruim 85 miljoen met een woon-werkabonnement. Dat is uitzonderlijk veel, met dank aan de vele pendelaars die dagelijks met de trein naar hun werk in Brussel sporen. Na enkele sobere decennia krijgt de NMBS in de jaren 90 bijkomende investeringsmiddelen, broodnodig om het spoornet te moderniseren. Er komen nieuwe comfortabele wagons en motorstellen en er worden hogesnelheidslijnen gebouwd.
In 2005 wordt de NMBS opgesplitst in infrastructuurbeheerder Infrabel en exploitant NMBS. Zo wil men tegemoetkomen aan de Europese vraag om liberalisering van de spoorwegmarkt. Daarbij krijg je één infrastructuurbeheerder, terwijl het de bedoeling is om verschillende exploitanten met elkaar te laten concurreren. Er ontstaat veel controverse over de opsplitsing, die volgens critici niet efficiënt is. Eind 2024 had de NMBS 16.953 mensen in dienst. Of dat er meer of minder worden, zal afhangen van de toekomst van het spoorwegbedrijf.
Tegen 2032 is NMBS haar monopoliepositie kwijt. De spoorwegmaatschappij moet concurrentieel zijn, en dat leidt tot veel sociale onrust en stakingen. Vooral de pensioenplannen en de plannen om de vaste benoemingen geleidelijk op te heffen zetten kwaad bloed bij vakbonden en personeel.
In het kader van het 100-jarig bestaan van de spoorwegmaatschappij NMBS (Nationale maatschappij der Belgische spoorwegen) brengen we enkele randbijdragen. NMBS werd opgericht op 23 juli 1926 als opvolger van de toen noodlijdende “Belgische staatsspoorwegen”. Dit keer : Verboden te spuwen.
Vroeger zag je in de trein bordjes "verboden te spuwen". Eronder hing een spuugbak, vaak in email of glas. Spuwen was de normaalste zaak van de wereld, zeker voor mensen die pruimtabak gebruikten. Draagbare spuugbakken, gevuld met een geschikte vloeistof in plaats van zand, moeten worden onderhouden en bijgevuld in zoveel mogelijk wagons.
Dokter Vallin in een rapport uit 1899 “Vanaf de 19e eeuw wordt spuwen in het openbaar als onhygiënisch en onbeschaafd beschouwd. "De neiging van tuberculosepatiënten om op de grond te spugen is des te groter omdat het een gewoonte is die veel reizigers, ziek of niet, delen", schrijft ene Bruno Carrière in de Franse publicatie "Rail & Histoire". Carrière verwijst naar een rapport over preventieve maatregelen in treinwagons van een zekere dokter Vallin uit 1899.
"In wachtruimtes en stationshallen moeten vaste spuugbakken op een standaard van 1 meter boven de grond worden geplaatst", beveelt Vallin aan. "Draagbare spuugbakken, gevuld met een geschikte vloeistof in plaats van zand, moeten worden onderhouden en bijgevuld in zoveel mogelijk wagons. "De waarschuwingsbordjes en de spuugbakken zijn al lang verleden tijd. Ze zijn achterhaald omdat spuwen in het openbaar gewoonweg taboe is geworden. Er is ook nog amper iemand die nog pruimt.
Historisch gezien werden spuugbakken in het openbaar als onhygiënisch beschouwd, vooral voor mensen die pruimtabak gebruikten. Technisch zijn er richtlijnen voor het plaatsen van spuugbakken in spoorwagens, zoals het aanbevelen van een standaard van 1 meter boven de grond.
Naar aanleiding van het 100-jarig bestaan van de spoorwegmaatschappij NMBS (Nationale maatschappij der Belgische spoorwegen opgericht op 23 juli 1926 als opvolger van de toen noodlijdende “Belgische staatsspoorwegen”) hebben we wat“spoorweetjes” verzameld. Vandaag: het perronkaartje!
Als je vroeger iemand wilde uitwuiven of afhalen in het station kon je zomaar niet vrij op het perron lopen, men moest er een perronkaartje voor kopen. Ook de kaartjesknipper had er werk mee, met zijn kniptang werd het kaartje gevalideerd. Hetzelfde gebeurde vroeger met een treinticket. Het waren kartonnen kaartjes die je moest afgeven als je na een treinreis het perron verliet. Het gebruik stamt uit de tijd dat het ticket alleen in de stations werden gecontroleerd en dat dit niet op de trein zelf gebeurde. Een trein was ingedeeld in compartimenten en de treinconducteur kon, wanneer de trein in beweging was, niet van het ene naar het andere compartiment.“Die kaartjesknippers deden wel meer dan louter kaartjes knippen", vertelt Luc, een vrijwilliger in het museum Train world. “Ze zorgden ervoor dat de informatie op de aankondigingsborden op tijd werd aangepast of openden de wachtzaal voor wie op zijn trein moest wachten.”
In België werden de perronkaartjes per koninklijk besluit ingevoerd in 1895 voor de Staatsspoorwegen. Ze bleven bestaan na de oprichting van de NMBS in 1926. In 1984 verdwenen de kaartjesknippers met een nieuw plan dat de spoorwegen gebruikersvriendelijker moest maken. Daardoor kreeg - vooral in de grote stations - iedereen toegang tot ruimte nabij de perrons die vroeger alleen toegankelijk was na het passeren van de kaartjesknippers, zoals sommige wachtzalen, toiletten en bars. De toegang tot de eigenlijke perrons bleef voorbehouden tot personen die in het bezit waren van een geldig vervoerbewijs of een perronkaartje. Wie zich zonder kaartje op een perron bevond, kon nog altijd een boete krijgen, maar in de praktijk gebeurde dat nauwelijks, behalve bij mensen die zich misdroegen.
Wie in het station naar het perron wilde, moest langs een stationsbeambte (in kleine stations was dat vaak de stationschef zelf) passeren om het vervoerbewijs of perronkaartje te knippen.De perronkaartjes waren te koop aan de loketten of aan afzonderlijke automaten. Het ging om een wit (later geel) kartonnen kaartje. De prijs bedroeg aanvankelijk 10 centiem. Uiteindelijk steeg die tot 10 frank, iets dat men moest over hebben om iemand uit te wuiven, of af te halen!
Ze waren van belang omdat ze - net als de vervoerbewijzen - in een schadeverzekeringvoorzagen bij een ongeval in de stations.(foto een perronkaartje geldig in het station Essen op 23 oktober 1992, bron VRT-nieuws)
Moeten we er hier aan herinneren dat ons boek 'Waregem Santé' geen registratie is van alle herbergen in Groot-Waregem, maar dat het vooral gaat over het herbergleven over de eeuwen heen.
Voor het archief hebben we wel een lijst van gevonden herbergnamen over de eeuwen heen. Het was ons echter niet mogelijk om over alle herbergen ook een saaie omschrijving te noteren. We hebben ons boek ingedeeld in hoofdstukken met behandeling van het herbergleven in volgens deelgemeenten/wijken/straten. In aanvang bieden we ook een beeld over de geschiedenis van de drank en ook oude brouwerijen komen aan bod. Hierbij publiceren we ook een lijst van de oudste cafés van groot-Waregem. Andere hoofdstukken behandelen :
- Beveren-Leie
-Desselgem
-Sint-Eloois-Vijve
-cafés van over de Statie
-station en Stationsstraat
-Olmstraat
-’t Gaverke
-Markt
-Stormestraat
-Hostraat – Leeuwke – Kabeljouw
-Eertbrugge
-Lebbestraat – Biest
-Nieuwenhove
Het kan dus dat een aantal herbergen uit andere straten niet zijn behandeld in ons boek. Dat betekent niet dat we daarover geen informatie hebben verzameld. Aanvankelijk was het de bedoeling om alle namen uit de codex Hermanos te publiceren achteraan het boek. Maar dat is ons uiteindelijk niet gelukt, omdat we de omvang moesten beperken tot 300 blz.
Gisteren dinsdag 16 december om 19 u. presenteerden we met de Statievrienden ons langverwachte herbergenboek, dat de titel kreeg ‘Waregem Santé’.Dit gebeurde in de historische feestzaal De Hoop, Stationsstraat 149 te Waregem.
De Statievrienden zijn daarmee al aan hun tweede boekuitgave. In 2020 verscheen ‘100 Waregemse spoortrekkers’ met figuren van de Statiewijk die afgelopen decennia Waregem op de kaart hebben gezet. De Statievrienden werd als feitelijke vereniging opgericht in 2014 door Herman De Clerck, Hendrik Ghistelinck en Marc Feys. De stuurgroep werd aangevuld met heemkundige Bernard Delange en stadsgids Bernard Vandenbussche. Bedoeling was de rijke geschiedenis van de Stationswijk in de kijker te plaatsen. Twee jaar geleden werd die stuurgroep vervangen door een redactieraad, die bijna wekelijks bijeenkwam.
De Statievrienden kwamen als erkende erfgoedvereniging naar buiten met expo’s in 2016 en 2018 en de uitgave in 2020 van ons boek ‘100 Waregemse spoortrekkers’. Ze publiceerden bijdragen over de Waregemse spoorweggeschiedenis in de jaarboeken vande heemkring. In 2022 volgde Stoassie Kirmesse met tal van activiteiten. In september 2022, 2023, en 2024 organiseerden ze ook al drie kunsttentoonstellingen met kunstenaars van rond de statie.
Met dit huzarenstuk heeft initiatiefnemer Hendrik Ghistelinck zijn belofte aan het ziekbed van zijn moeder Albertine Debaere ingelost. Zij was uitbaatster van het voormalige café Gambrinus aan de Statie. “Wij zouden een boek schrijven over deWaregemse herbergen als eerbetoon aan haar en aan het mooie beroep van cafébaas”. Hendriks vader Joris stamt dan weer uit het gezin dat café De Mooie Molen openhield, naast de Gambrinus.
Aan de realisatie is heel wat opzoekingswerk vooraf gegaan. De Statievrienden verzamelden archieven, kranten, boeken, tijdschriften tot zelfs belastingsfiches en vergeelde koekendozen, aangereikt door een honderdtal sympathisanten tijdens de wekelijkse zittingen van Hendrik in het Peerdeke. Met veel zorg werd een codex Hermanos opgesteld met 840 herbergnamen, alleen al voor de oude entiteit Waregem. We komen dus voor gans het huidige Waregem aan een stuk boven de 1000 ooit bestaande herbergen.
Door omstandigheden is de afwerking van hun herbergenboek enigszins uitgelopen. Twee jaar geleden werd een nieuwe redactieraad samengesteld onder coördinatie van Winoc Van Thuyne met Marc Callu, Marc Feys, Marc Vanryckeghem, Willy De Bouvrie, Jan Decock, Bernard Delange, Hendrik en Carlos Ghistelinck. Ook andere auteurs zoals Guy Opsomer werkten mee aan de inhoud van het boek.
‘Waregem Santé’belichaamt vooral het sociale leven in en rond de herbergen. Het is een meesterwerk waaraan 7 jaar is gewerkt, een boek dat gedragen wordtdoor veel verhalen en getuigenissen, een boek als eerbetoon aan het moeilijke beroep van caféhouder(ster). Het werd een uitgave van 300 blz A4, hardcover, met kleurenfoto’s. Dit uniek naslagwerk mag niet ontbreken in de boekenkast van al wie een hart heeft voor Waregem en zijn omgangsleven.
Tot eind dit jaar kan de bijzondere uitgave nog worden besteld aan de voorintekenprijs van 42 €. Nadien wordt de verkoopprijs 47 €.Bestellen kan via statievrienden@gmail.com of bij redactieleden na storten van kostprijs op rekening van de Statievrienden : BE88 9734 6961 6541
Nieuwe info: Omwille van verloven met de kerst- en nieuwjaarsdagen heeft de drukker aangekondigd dat het boek pas beschikbaar zal zijn vanaf 7 januari. De Statievrienden overwegen voor de intekenaars het organiseren van afhaaldagen vanaf 7 januari. Tot eind dit jaar blijft de voorintekenprijs van 42 € geldig. Inschrijven kan op statievrienden@gmail.com. Nadien wordt het 47 €.
De Waregemse ‘STATIEVRIENDEN’ brengen in december 2025 hun tweede boek uit dat de veelzeggende naam kreeg vanWAREGEMSANTE
Dit naslagboek, 300 pagina’s dik met zeldzame foto’s en teksten, beschrijft het herbergleven bij ons door de eeuwen heen. Bij de zowat duizend ooit bestaande herbergen in groot Waregem puurden we naar echt gebeurde verhalen. We brengen ook een beetje geschiedenis over brouwerijen en hun families, beroepen en producten. Kortom het is een boeiend en aantrekkelijk werk dat in geen enkele boekenkast in Waregem en deelgemeenten mag ontbreken.
Wie een hart heeft voor Waregem en zijn buurt komt hier aan bod. We brengen grote verhalen over kleine mensenen kleine verhalen over grote mensen, nieuws dat je kan ontroeren en dat je in beweging brengt ! Kom, zet U en drinkt iets, zei Solange !
Het boek is vooral een eerbetoon aan de aartsmoeilijke opdracht van caféhouders(sters) die vooral het sociaal netwerk in stand houden en proberen het hoofd boven water te houden.
De feestdagen naderen, doe familie en vrienden een plezier : koop eens een boek !
De voorintekening is gestart. Info via www.bloggen.be/Statievrienden
De voorintekenprijs bedraagt 42 € per boektot 12 december, daarna is de officiële prijs van 47€ van toepassing.Overschrijven kan op rekening van De Statievrienden BE88 9734 6961 6541 met vermelding van uw contactgegevens (adres, mail) zodat we verder kunnen afspreken voor aflevering boek.
De voorstelling van het boek gaat door op dinsdag 16 december om 19 u. in de legendarische zaal DE HOOP.
IN MEMORIAM Thijl Vanhoutte ( °23-03-1933 Waregem - â 05-08-2025)
Vorige dinsdag 5 augustus 2025 nam volksfiguur Thijl Vanhoutte afscheid van deze aardse wereld. Hij blijft in onze herinnering als levensgenieter, een joviale en enthousiaste man altijd in voor een gezellige babbel. Hij was als vrijwilliger sterk geëngageerd in het Waregems verenigingsleven. Thyl was een authentiek Waregemse figuur, ambassadeur van de gemeente Waregem!
Het was een strijd die reeds een tijdje geleden begon en die zich manifesteerde door twee valpartijen thuis, waarvan hij telkens moest herstellen. Maar Thijl was een ‘vechter’ en kwam er telkens weer bovenop hoewel de laatste val hem opnieuw aan het ziekbed kluisterde, het laatst in de Meers.
Thijl bereikte de leeftijd van 92 jaar en kan terugblikken op een leven waar hij zich sociaal engageerde en in menige vereniging een bestuursfunctie opnam. Hij was hoofd van het verzekeringskantoor Vanhoutte, was getrouwd met Maria Tavernier(†2019) en vader van vier zonen, Koen, Karel, Bart en Wim. Tot in 1995 bleef hij actief als verzekeringsmakelaar.
Hij was 25 jaar voorzitter van de Waregemse Waterratten, Waterpolo en actief in wielerclub Waregem Vooruit, waar hij de fakkel overnam van wijlen Jozef Beirlaen. In 1971 viel het waterpoloteam uit elkaar door de sluiting van het "Oud Konijntje". Onder impuls van Tijl Vanhoutte werd in 1980 een opsplitsing doorgevoerd in een afzonderlijke waterpoloploeg en een zwemclub, elk met hun eigen voorzitter en werking. Zwemvoorzitter werd toen Eric Casteur, algemeen voorzitter Tijl Vanhoutte. Tijl Vanhoutte was een opmerkelijke en gedreven figuur voor de zwemclub. Hij heeft zich gedurende vele jaren onophoudelijk ingezet, eerst als zwemmer en later als bestuurslid.
Tijl werd in 1943 op tienjarige leeftijd lid van de zwemclub en speelde al op 15-jarige leeftijd in de waterpoloploeg. Hij was bestuurslid sedert 1951 en was tussen 1963 en 1978 medeorganisator van de Nachten van Waregem Koerse. Eerst gebeurde dit in een feesttent op de camping van het Regenboogstadion. Nadien trok de organisatie naar het Jeugdcentrum. We zagen zowat alle grote namen uit de showbizz passeren, gaande van Gilbert Becaud, over Adamo tot zelfs het Golden Gate Quartet en vooral… Will Tura. Die laatste garandeerde telkens een grote opkomst en hij was nog dankbaar ook. Will trad twaalf keer op tijdens deze manifestaties. Voor het hele weekend boekten ze telkens een vijftien vedetten. Soms tartten de wensen van die ‘vedetten’ wel eens alle verbeelding. Tijdens de Nachten gingen ook de eerste verkiezingen van Miss Waregem Koerse van start. Yolande Gevaert haalde ooit het kroontje binnen.
Thyl Vanhouitte was voor de Waregemse Zwemclub algemeen voorzitter van 1971 tot 1989, periode waarin onder meer de Achten van Waregem (vanaf 1978) in de stadionvijvers werden georganiseerd en in 1980 de waterpoloploeg werd heropgericht. In 1981 huldigde de sportraad hem als laureaat van sportverdienste.
Natuurlijk is zijn verdienste ook groot bij wielerclub Waregem Vooruit, waar hij naast voorzitter ook de functie van koersdirecteur reeds had vervuld en de contracten met de ploegen die deelnamen aan Dwars door België regelde. Samen met zijn vriend Germain Beirlaen bekendheid gaf aan Waregem.
De Bilkhagefeesten duren dit jaar voor het eerst sinds lang opnieuw 4 dagen van vrijdag 4 tot maandag 7 juli 2025. Aanleiding is de wissel aan de macht in het bestuur. Uittredend voorzitter Tony Van Den Hende deed in het lentenummer van de Bilkhagemare vanuit het bestuur een warme oproep naar nieuwe mensen.
“Een aantal jonge buren heeft daarop positief gereageerd. Die groep kan alleen maar vergroten want de wijkwerking verderzetten zal veel vrijwilligershanden nodig hebben. De invulling van de activiteiten zal ook afhankelijk zijn van die helpende handen, geruggesteund door jong gepensioneerde buren die zich nog altijd ten dienste willen stellen. Ook wij, de 75+ers van het bestuur, zullen in de mate van het mogelijke logistiek blijven helpen, maar het verlangen om ook eens te mogen aanschuiven is na de vele jaren ook wel te begrijpen."
“Tijdens mijn laatste nieuwjaarsspeechke zei ik dat na 50j - begin volgend jaar is het een halve eeuw geleden dat ik de stichtingsvergadering in het Jagershof bijwoonde – dat na 50j het meer dan tijd is om het roer aan de jonge buren door te geven. Met een blij gevoel zal dat dan ook gebeuren. De jonge bestuursploeg staat in pole positie bij een nieuwe start. Dankjewel, lieve mensen van het bestuur waarmee ik 30j als voorzitter mocht samenwerken. Dankjewel aan de vele buren die onze activiteiten wisten in te vullen. Dankjewel, alle vrijwilligers die zich voor een aangename buurt ingezet hebben en nog blijven inzetten. Een pluim voor schatbewaarder Willy (lay-out) en secretaris Dirk voor weer het mooie feestboekje.
Programma
Met de Congé-Knal en de daarmee gepaard gaande “Kaffie Kaartinge” wordt opnieuw de draad opgenomen van de opening van de Bilkhagefeesten met een kaarting op vrijdagavond.
Op zaterdagvoormiddag worden we nu al voor de 14e keer verwend door de champagnefanaten die een ruilbeurs organiseren van champagnecapsules. Natuurlijk zal ook deze keer een gloednieuwe capsule op de beurs voor het eerst te verkrijgen zijn. In de namiddag is er het ondertussen reeds 4e kubbtornooi dat ook deze keer zal worden gespeeld door 16 ploegen. Met 4 reeksen van 4 ploegen, kwart- en halve finales en tonslotte een finale betekent dit terzelfdertijd een sportieve en toch leuke namiddag. Naast het kubbtornooi kan iedereen ook deelnemen een de Vlaamse Kermis op t Pleintje, ondertussen ook al voor de 16e keer. Moeilijke en minder moeilijke maar vooral leuke spelletjes waarbij soms heel wat behendigheid is vereist.
Voor een mooi getekend portret kan men altijd terecht bij de kunstenaars van Sob’Art die zorgen voor een toch wel uniek aandenken. Het pintje tijdens de prijsuitreiking van het kubbtornooi zal na deze sportieve namiddag meer dan smaken.
Zondagmorgen starten we traditioneel met de Heilige Mis in de Kapel van de SintPetrusschool. Deze mis zal worden opgeluisterd door het koor De Korengalm en zorgt in deze woelige tijden voor een dan welkom rustpuntje. Het aperitief is de aanloop naar Soba’s feestmaal, traditioneel een hoogtepunt van de feesten. Maar je hoeft daarna niet onmiddellijk te vertrekken want daarna kan je nog genieten van heerlijke muziek van de schitterende jukebox die zich in het Soba bevindt.
Op maandagvoormiddag kunnen de vinkenliefhebbers hun geliefde hobby komen uitoefenen. In de namiddag tenslotte zullen de senioren kunnen genieten van “hun” muziek, de allerbeste muziek uit de jaren ’60 en ’70 waarbij sommigen misschien wel een traantje zullen moeten wegpinken bij de gedachte aan deze lang vervlogen tijden.
Kaarter, Kubbspeler, vinkenier, levensgenieter, (oud-)Bilkhagenaar, Waregemnaar, iedereen is welkom op de 48e Bilkhagefeesten!
Vanaf 6 januari 2025 biedt De Lijn aanpassingen aan het aanbod. Het nieuwe aanbod 2025 oogt ‘verbluffend’ en is als zeer positief te beschouwen. Nooit eerder waren er zoveelinterstedelijke verbindingen als nu. De Statievrienden hebben met Winoc Van Thuyne een ‘vinger in de pap’ bij het aanbodvan buslijnen, waarbij het Waregemse station een echte draaischijf geworden is.
Er zijn 2 treinen per uur naar Gent en Kortrijk met een aansluiting naar Rijsel.Er blijft de rechtstreekse trein , om het uur, naar Antwerpen en Brussel-Leuven Luik en de Duitse grens. Er blijft om het uur de trein naar Zaventem Luchthaven , met één overstap in Brussel-Zuid.
De intergemeentelijke en aansluitende busverbindingen zijn vandaag de volgende :
Lijn 85Waregem Station – Vichte – Anzegem – Avelgem
- - Tijdens de spitsuren en op schooldagen zijn er specifieke nieuwe ritten naar :
Lijn 710Waregem-Deerlijk-Vichte-Zwevegem
Lijn 851Waregem-Anzegem-Avelgem-Spiere-Kooigem
Lijn 852Oostrozebeke-Wielsbeke-Waregem-Anzegem
Lijn 853Oostrozebeke-Ooigem-Waregem-Anzegem
Nu nog onze verhoogde perrons en gratis parking op een onderbenut terrein. Bij sommige stations in onze buurt is de stationsparking gratis(Harelbeke, Vichte)
Eindelijk voorstelling van âHet Hanengevechtâ van Emile Claus
Op vrijdag 17 januari om 20 u. gaat in de Schakelbox de lang verwachte voorstelling door van de re-enacting van het Hanengevecht van Emile Claus. Het was een idee van Chris Devos en De Statievrienden, maar om diverse redenen moest die voorstelling verschillende keren worden uitgesteld. Aanvankelijk was de re-enacting al gepland voor het weekend van Stoassie Kermesse, dat al uitstel kreeg door de covid-pandemie. Op voorstel van de schepen van cultuur werd de uitvoering toen uitgesteld naar het Claus-jaar. Maar het idee van de Statievrienden werd opgepikt door de belevingsexpo in de kerk in Vijve. Dank zij auteur Lieven Vuylsteke en de verschillende partners krijgt het project toch zijn uitvoering.
Op het schilderij ‘Het Hanengevecht’ (1882) van Emile Claus staan zo’n 35 vooraanstaande Waregemnaars afgebeeld.Van een tiental afgebeelde mannen en één vrouw staat de identiteit vast. Lieven Vuylsteke schreef een boeiende theatertekst die deze mensen opnieuw tot leven brengt tegen de socio-historische achtergrond van Waregem in de tweede helft van de negentiende eeuw: de aardappelplaag, de crisis in de textiel, de schoolstrijd…
Zeven van de afgebeelde personen krijgen in deze voorstelling opnieuw een stem: meester Hoornaert, notaris Du Faux, grafdelver Deconinck, cafébaas Desmet, Marie Vullers, vlashandelaar Vullers en Louis Du Faux.In een proloog vertelt Chris Devos hoe een ontmoeting met een Zuid-Afrikaanse schilder leidde tot een geschilderde kopie van het werk dat nu bij hem thuis hangt.Deze zeven monologen worden afgewisseld met de hanengevechten zelf: zo’n 25 figuranten veranderen dan van bevroren personages in het schilderij in actieve kijkers en supporters van het hanengevecht.In de theatervoorstelling zelf zijn natuurlijk geen hanen te zien.Het hanengevecht kan je enkel volgen door de reacties van de figuranten.
De acteurs voor dit werk werden gerekruteerd uit de twee Waregemse amateurgezelschappen: ‘De Zingende Sterren’ en ‘Nut en Vermaak’.De figuranten gingen we o.a. zoeken bij de Statievrienden, Waregemse Verhalen, de tennisclub WGTC Waregem, de Koninklijke Cinéclub, Atelier Offline .Heel wat Waregemnaars zijn voetballiefhebbers en weten dus wat supporteren is.Dit keer volgen hun ogen niet de bal, maar het gevecht tussen twee hanen.
100 jaar geleden stierf Emile Claus na een schitterende loopbaan als schilder. Hij genoot wereldfaam en ging de geschiedenis in als een bekend portrettist en landschapsschilder. Maar zoveel meer als de schilder met een eigen impressionistische stijl met een lumineus coloriet (Het Luminisme). Men beschouwt hem als de leider van het Belgische luminisme; in 1904 richtte hij de Kring 'Vie en Lumière' en raakte zo bekend als de "zonneschilder" en de "schilder van de Leie". Hij overleed op 5 juni 1924, 100 jaar geleden.
Emile Claus werd geboren in Sint-Eloois-Vijve op 27 september 1849 en heeft hier zijn opleiding gekregen aan de tekenschool. Een voor ons belangrijk schilderij was het Hanengevecht, waarop hij ruim 30 Waregemse persoonlijkheden uit die tijd vereeuwigde. Het komt uit zijn periode waarin hij van portretten en realistische, anekdotische genrestukken schilderde. In 1882 oogstte hij er zijn eerste succes mee op het Parijse Salon. Onze kleurwedstrijd van een haan is daar een vanzelfsprekende link naar.
We kregen prachtig gekleurde hanen binnen van Fenna Stinissen en Elena Verhellen. Zij winnen de prijzen. Intussen zijn die aan huis geleverd.
Re-enacting Het Hanengevecht
Intussen komt er toch schot in ons project om Het Hanengevecht van Emile Claus ten tonele te voeren. Regisseurs Lieven Vuylsteke en Carine Mahieu hebben het heft in eigen handen genomen en zullen een re-enactment van Het Hanengevecht organiseren op vrijdag 17 januari in de Schakelbox. Alle spelers van de Zingende Sterren en Nut en Vermaak nemen met plezier deel aan dit werk. Het Claus-café gedurende gans het weekend wordt wel afgeblazen.
De nieuwe poging om de 26 figuranten te recruteren begint heel hoopgevend. Van de 26 overige personages op het toneel zijn er ondertussen 20 figuranten gevonden. Tegen half november moeten de alle figuranten gevonden zijn. Ook bij de Statievrienden blijven enkele figuranten hun engagement als figurant opnemen. Graag aanmelden bij Lieven en Carine. De 8 sprekende rollen zijn al ingevuld in juni en kennen ondertussen hun rol.
Naast De Statievrienden als de oorspronkelijk initiatiefnemers voor dit event, blijven ook GHG Waregemse Verhalen en de Cineclub aan boord. Trouwens is al een aanzet klaar voor de film, die van dit Hanengevecht wordt gemaakt.
Deze avond vrijdag 6 september 2024 werd onze jaarlijkse tentoonstelling Kunst@deStoassie in de Parochiezaal van het Gaverke geopend door Cultuurschepen Pietro Iacopucci. U kunt er morgen zaterdag en zondag, telkens van 14 tot 18 u. het werk bewonderen van 20 getalenteerde amateurkunstenaars, die een band hebben met de Waregemse Statiewijk.
Guy Opsomer gaf bij de opening toelichting bij het initiatief van de Statievrienden, dit jaar al voor de derde maal wordt georganiseerd. Het idee groeide bij enkele kunstminnaars onder de Statievrienden in aanloop van het veelzijdig evenement Stoassie Kirmesse van twee jaar geleden. De werkgroep met Luc Verschuere, Guy Opsomer en Marc Feys bleef actief onder impuls van het enthousiasme van de deelnemende kunstenaars en vele bezoekers.
"Het oorspronkelijke idee om zelf ook een tentoonstelling te organiseren is gegroeid vanuit de algemene vergadering van De Statievrienden die vaststelden dat heel wat kunstenaars actief waren in de Stationsbuurt en bestuurslid, kunstenaar Luc Verschuere zelf ook wel de trekker wou zijn voor een dergelijk initiatief. Er was in de buurt ook een leuke zaal voor handen die kon dienen voor een tentoonstelling en zo gingen we aan de slag. De motivatie voor deze derde editie blijft: steun aan lokale kunstenaars om ook hun werk aan een bredere doelgroep te kunnen tonen daar voor sommigen de drempel te hoog is om solo te exposeren. Maar ook jullie enthousiasme bij de vorige twee edities; jullie ‘goesting’ om creatief bezig te zijn, ‘kunst’ te produceren sloeg over op onze werkgroep zodat we er opnieuw tegenaan gingen.
Het kan niet genoeg benadrukt worden hoe leuk het is om creatief bezig te zijn, te groeien in iets wat je zelf ontdekt en ontwikkelt en… vast te stellen dat je er ook andere mensen mee kan boeien met wat je hen presenteert en dit werk in het mooiste geval ook door hen aangeschaft wordt omdat ze er de meerwaarde of betekenis van in zien. Er zijn vele vormen van kunst, van dans tot woord en muziek, maar de plastische of anders gezegd beeldende kunsten blijven het meest aanspreken daar ze zo tastbaar aanwezig zijn en blijven."
Schepen Pietro Iacopucci feliciteerde de Statievrienden met het initiatief en de deelnemende kunstenaars met hun inspirerende werken. Het stadsbestuur ziet het belang van dergelijke initiatieven, die amateurkunstenaars een forum bieden om hun werk te presenteren aan de bevolking. Het eenzame kunstenaarsleven krijgt daarmee ook een sociale dimensie. De stad werkt ook mee met Buren bij kunstenaars, project Golden River in deelgemeenten aan de Leie, Open Atelier en dit weekend ook Kunstzomer. Nieuw initiatief is VANG, waarbij alle amateurkunstenaars uit Waregem drie werken digitaal kunnen indienen en er uiteindelijk een werk wordt uitgekozen voor een tentoonstelling in Cc De Schakel.
Kunst@deStoassie toont heel gevarieerd werk van 20 amateurkunstenaars. Eén aantal nemen al voor derde maal deel en bij hen is er zeker al een kwalitatieve evolutie te zien. Algemene reactie bij de aanwezigen op de opening was trouwens dat de kwaliteit van de tentoongestelde werken er elk jaar op vooruit gaat.
Het betekent dat zij ons willen overtuigen met opnieuw ander werk en bovendien ook de interactie met de deelnemers én de ontmoetingen met de vele bezoekers waarderen. De ontmoetingsplek die Kunst @ De Stoassie was bij de vorige edities en de feedback die ze kregen is voor hen ook de reden, de drijfveer om door te doen en nieuwe werken te realiseren. We zijn als vereniging blij om hiertoe ons steentje te kunnen bijdragen. We vernemen van stad Waregem dat waarschijnlijk ook in de toekomst een groter stedelijk initiatief zal uitgewerkt worden en ook in CC De Schakel kijkt men blijkbaar uit naar een goede ‘Vangst’ (een nieuw kunstinitiatief, met open call tot 13/10) en we zien dan wel wat onze rol hierin nog is in de toekomst.
De Statievrienden hebben al een hele tijd een band met het Hanengevecht van Emile Claus. Een live opvoering met dit thema staat al meerder jaren op de agenda. De opvoering was al gepland in het kader van ons meervoudig project Stoassie Kirmesse, maar werd toen op vraag van de Schepen van Cultuur uitgesteld met het oog op het Clausjaar 2024. Het is nu niet omdat een analoog project werd gebruikt voor de Clausbeleving in de kerk van Vijve, dat we ons project niet tot uitvoering brengen. Door omstandigheden moesten e het wel uitstellen tot het weekend van zaterdag 14 en zondag 15 september. Er zijn uitvoeringen op zaterdag en zondag telkend om 17 u.
WAREGEMSE VERENIGINGEN brengen het âHANENGEVECHTâ tot leven !
Nut en Vermaak uit Nieuwenhove, de Zingende Sterren, de Waregemse filmclub, Waregemse Verhalen en de Statievrienden brengen een live-act van het bekende meesterwerk van Emile Claus.Dit enig en uitzonderlijk schouwspel zal opgevoerd worden in het OC De Linde te Sint-Eloois-Vijve op zaterdag 14 en zondag 15 september.
Wegens technische redenen uitgesteld !
Reeds enkele jaren speelt de Waregemse erfgoedvereniging met het idee om het hanengevecht levendig uit te beelden. Het was een wens van Chris Devos, lid van de vereniging en familielid van de vorige eigenaar Valère Devos. Hij stuurde aan op een enig spektakel.Reeds in 2022, toen het kasteel van Potegem verkocht werd, was het de bedoeling dit event afzonderlijk te brengen. De stedelijke overheid verzocht om een presentatie dit jaar, waarin we het 100-jarig overlijden van de schilder herdenken.
Het werk dat bijna iedere Waregemnaar kent en waarvan menig kleine replica nog altijd ergens tegen een muur hangt is echter niet het topwerk van Claus, maar refereert vooral naar een volkssport die bedreven werd op boerderijen en in herbergen. Naburige gemeenten in Oost-Vlaanderen speelden met diverse ploegen tegen elkaar.Zo speelde bvZulte tegen Oeselgem, Olsene tegen Kruishoutem, enz…
Het schilderij is geen rechtstreekse afbeelding maar een compositie van een hanengevecht met bekende personen uit de toenmalige Kortrijkstraat, nu Stormestraat . Alle afgebeelde personen werden in zijn atelier persoonlijkgeschilderd. Als achtergrond diende het café “De Groene Lantaarn”, in die tijd eigendom van Jules Storme, plek waar vooral de vrienden van Claus wel eens kwamen. Zo zijn brouwers, pijlenrapers, boogschutters, cafébazen en uiteraard ook familieleden Dufaux te zien.
Het is de grote verdienste van de Waregemse Statievrienden om alle geschilderde personages te hebben geïdentificeerd. Het doek werd in 1882 gemaakt. Het is pas na de bekendmaking ervan dat de huidige eigenaar (Studio 100) besloot het doek te restaureren, wat mag aanzien worden als een eerbetoon aan een verleden volkssport.
Nut en Vermaak, de Zingende Sterren, de cinéclub, Waregemse verhalen en de Statievrienden samen brengen het doek tot leven in enkele opvoeringen op zaterdag 14 september om 17.00 en 19.00 u en
op zondag 15 september om 17.00 uIN HET WOAREGEMS !Het script is van Lieven Vuylsteke.De regie is in handen van lieven Vuylsteke enCarine Mahieu. Marcel Casteele tekent voor de techniek. Een aantal bekende spelers komen er voor het licht : George Nuyttens, Tom Demunter, Mia Meerschman, Philip Himpe,Celien Valcke, Filip Dheedene, Johan Vanden Broucke, Chris Verbauwhede, Chris Devos, enz…
Daarnaast zijn er een aantal figuranten ‘actief’We zoeken trouwens nog een 10-tal figuranten.
Wie interesse heeft kan zich gerust aanmelden bij marc_feys@skynet.be, demunter.tom@skynet.be, Johan.Vanden.Broucke@ bintg.com . Er zullen ook een aantal schilderijen tentoongesteld worden en een “echte vechthaan”.
De inkomprijs bedraagt slechts 5 €, kinderen tot 12 jaar zijn gratis.
Na de vertoning wordt U vergast op een “Clausbier”, de bar met democratische prijzen blijft open.
Mural en groengevel aan stationsgebouw zorgen voor oase van kleur
Zaterdagvoormiddag 6 juli werden de mural en groengevel aan het stationsgebouw van Waregem officieel ingehuldigd. Voortaan zullen zowel treinreizigers als passanten het station herkennen als een oase van kleur in plaats van een grijze plek. Met een totaalsom van 37 000 euro investeerde de stad stevig in de verfraaiing van de stationsomgeving.
Wie de voorbije weken de trein nam of in de Noorderlaan passeerde, kon er niet naast kijken: de Argentijnse street artist Francisco Diaz, alias Pastel, toverde de lange betonnen muur boven de fietsenstalling vastberaden om naar een kleurrijk kunstwerk. Voor deze indrukwekkende mural werd samengewerkt met All About Things dat optrad als curator. Eerder werkte de stad ook al samen met All About Things voor de geslaagde mural in de Olmstraat.
Voor de groengevel werden we als Statievrienden ook gecontacteerd om samen met de stad met een crowd funding project te kunnen financieren. Dat moest 10.000 euro opbrengen en de groengevel helpen financieren. Uiteindelijk hebben we daar niet op ingegaan, omdat we ook voor de financiering staan van ons herbergenboek en dit niet wilden hypothekeren.
Vlas en papaver
In twee weken tijd werd het betonoppervlak van ongeveer 425 m² grondig schoongemaakt en werd een primer aangebracht waarna de kunstenaar de eindlaag kon aanbrengen met betonverf. De stad stelde voor deze mural de thema’s groen en flora voorop en curator All About Things koos een artiest die daar helemaal bij aansluit. Voor een architect van opleiding heeft de Argentijn Pastel verdacht veel met bloemen. Zoals het een goede architect en street artist betaamt, kijkt hij heel erg naar de omgeving alvorens hij een muur onder handen neemt.
Zo ook in Waregem, waar hij de muur boven de fietsenstalling bedekte met vlas en papaver, lokale flora dus. Pastel wou iets maken dat door iedereen en aan eender welke snelheid kan worden gelezen, van treinreizigers tot voetgangers en automobilisten. Hij slaagde er wonderwel in om de grijs betonnen plek om te toveren tot een fraaie oase van kleur.
Een verticale tuin met alleen maar voordelen
Naast de kleurenoase van de mural kwam er met de groengevel ook een heuse prikkel van groen. De vzw Groene Gevels zorgde voor een mix van beplanting die de komende maanden zal floreren. Er werd gekozen voor een plantenmix die de rust en schoonheid van de vlasbloem uitstraalt. Daarom werd gekozen voor een rustgevend kleurenpalet van wit, blauw en lichtpaars.
Ook de groengevel aan het kruispunt met de Vijfseweg neemt een flinke betonoppervlakte in beslag: 2x15 meter met een hoogte van 3,5 meter. Naast de esthetische aantrekkingskracht biedt een groengevel nog tal van andere voordelen: groene gevels helpen om de temperatuur in een dichtbebouwde omgeving te verminderen op warme dagen, ze verbeteren de luchtkwaliteit, fungeren als natuurlijke geluidsbarrière en verhogen de biodiversiteit met de aantrek van insecten en vogels. De verticale tuinen verhogen op die manier het welzijn van de bewoners en de aantrekkelijkheid van de omgeving op zich.
Investering in verfraaiing stationsomgeving
De stad investeerde met 27 000 euro voor de mural en 10 000 euro voor de groengevel een aanzienlijke som in de verfraaiing van de stationsomgeving. Spoorwegbeheerder Infrabel toonde zich akkoord met de initiatieven op voorwaarde dat de stabiliteit van de structuren niet in gevaar zouden komen en de stad zal instaan voor het onderhoud van het groen. Ze keurden ook het finale ontwerp van de mural mee goed.
