VARIANT 1: U vindt alle informate over het vertaalbureau op internet.
VARIANT 2: U vindt alle informate over het vertaalbureau op het internet.
VERKLARING
Dit is een instinkertje: zowel "het internet" als "internet" zijn goed.
"Internet" wordt op dezelfde manier behandeld als woorden voor andere communicatiemedia verbonden met een voorzetsel.
Soms is het lidwoord noodzakelijk, soms niet, en soms mag het niet
lidwoord noodzakelijk
op de radio
op het web
op het net
in de krant
lidwoord mag, maar moet niet
op (de) televisie
op (het) internet
op (het) intranet (zonder "het" wel vreemd)
op (het) extranet (zonder "het" wel vreemd)
lidwoord mag niet
Op teletekst vindt u niets over ons vertaalbureau.
maar dit mag wel: Op de teletekst van de BBC vindt u evenmin iets over ons.
Reden: het lidwoord wordt niet gebruikt, behalve als het woord wordt gevolgd door een nabepaling. Hetzelfde geldt voor andere combinaties met een nabepaling:
U vindt meer informatie op het extranet van ons bedrijf.
Wat de hoofdletter betreft: volgens de officiële spelling is "internet" met een kleine letter, maar veel mensen schrijven het met een hoofdletter, omdat "internet" geen soortnaam is als het wereldwijde computernetwerk wordt bedoeld waar iedereen (min of meer) vrije toegang toe heeft.
Een "internet" met kleine letter is voor hen een type netwerk, namelijk een computernetwerk van computernetwerken, bijvoorbeeld een netwerk van een bedrijf dat de netwerken van twee verschillende sites van het bedrijf met elkaar verbindt.
De officiële spellingregel houdt dus eigenlijk geen rekening met de technische realiteit.
Mangaheuvel positief over onze bijdragen voor Bleach
Vertaalbureau Motte werkt ook mee aan manga-series van uitgeverij Kana.
Dat is zeker niet onze grootste klant, maar ook hun willen we alleen het beste leveren.
En blijkbaar lukt dat.
Op het forum Mangaheuvel volgt Koen nauwgezet de uitgaven van Kana, en in zijn besprekingen let hij op elk detail.
Over Bleach 10 schreef hij: "Kana levert wederom een foutloos boekje af."
Het is trouwens niet de eerste keer dat Koen zich positief uitlaat over de series waaraan Vertaalbureau Motte meewerkt. Hij deed dat ook al over Shaman King en Death Note.
Het is altijd prettig om zoiets eens te horen van de klanten van de klant, want het is uiteindelijk hun mening die telt.
FOUT: Kritische faalfactoren haalden de hele planning onderuit.
GOED: Kritieke faalfactoren haalden de hele planning onderuit.
VERKLARING
De taalboekjes spreken elkaar wat tegen, omdat het ene wat toegeeflijker is dan het andere.
Oorspronkelijk betekent het bijvoeglijk naamwoord "kritiek": "belangrijk", "gevaarlijk", "cruciaal", "beslissend".
Er is soms echter verwarring met "kritisch", dat betekent: "oordelend", "nauwlettend onderzoekend" (een kritische blik) en "behorend tot de kritiek".
De verwarring ontstaat doordat in de natuurkunde "kritisch" kan worden gebruikt in de betekenis "kritiek". Bijvoorbeeld: "het kritische vermogen van een kernreactor" is even goed als "het kritieke vermogen van een kernreactor".
Door die natuurkundige betekenis ontstaat verwarring, waardoor veel mensen moeite hebben om de twee betekenissen uit elkaar te houden.
Daardoor zijn sommige taalboeken wat toegeeflijker dan andere, maar als de twee woorden door elkaar worden gebruikt, kan begripsverwarring ontstaan.
Doordat bovendien sommigen nog altijd streng vasthouden aan de scheiding van de betekenissen, riskeer je als taalgebruiker altijd om te botsen op iemand die het zo heeft geleerd, en die een toegeeflijk gebruik als fout beschouwd.
Daarom raden we aan om toch maar het onderscheid te blijven maken. Het is tenslotte louter een kwestie van gewoonte.
Het FOUT/GOED-zinnetje van vandaag komt uit de correctieslag van een aflevering van het stripverhaal Bleach. En de kern van het probleem is de te-infinitief in de beknopte bijzin. Hiermee wordt ook een blik gegund in de keuken van de voorbereiding van zo'n stripverhaal: er komt veel meer werk bij kijken dan je zou verwachten.
Het uitgangszinnetje is 1:
1 Ben je er zo op gebrand Rukia proberen te redden?
Dat is duidelijk verkeerd.
Maar hoe moet het dan wel?
Als we wat met grove hagel schieten, kunnen we al minstens deze varianten in elkaar puzzelen:
2 Ben je er zo op gebrand Rukia te proberen redden?
3 Ben je er zo op gebrand om Rukia te proberen redden?
4 Ben je er zo op gebrand om Rukia proberen te redden?
5 Ben je er zo op gebrand om te proberen om Rukia te redden?
6 Ben je er zo op gebrand Rukia te proberen te redden?
Enkele collega's deden er nog wat variantjes bij.
7 Ben je er zo op gebrand te proberen Rukia te redden? (van Wil)
8 Ben je er zo op gebrand te proberen om Rukia te redden? (van Jan)
9 Ben je er zo gebrand op te proberen Rukia te redden?
10 Ben je er zo op gebrand om te proberen Rukia te redden? (van Harry)
11 Ben je er zo op gebrand om Rukia te proberen te redden? (van Harry)
9 werd al snel afgekeurd wegens de rare plaats van die "op".
Enkelen waren niet zo gecharmeerd van dat "gebrand":
Ten eerste: na "om" en voor de infinitief hoort altijd "te" te staan. Dus die eerste "te" mag al niet weg. Om het gemakkelijk te maken: die "om" mag wel weg.
Ten tweede: "proberen" wordt altijd gecombineerd met een te-infinitief. En daardoor worden we met een tweede "te" opgescheept.
Daarom zijn de mogelijheden 1, 2, 3 en 4 al sowieso verkeerd.
"Proberen" weglaten was dus een goede invalshoek, maar dat kon niet. Het zinnetje werd namelijk gezegd door een persoange, en later werd het door een ander personage geciteerd. Hij zegt dan zoiets als: "Het is niet 'proberen te redden', maar 'redden'."
Dus moest die "proberen" erin blijven, of iets dat erop leek, en tegelijk moesten de elementen "proberen" en "redden" dicht bij elkaar blijven, want anders werd het citaat te lang.
De enige mogelijkheid om wat minder last te hebben van die twee te's is door ze wat van elkaar te scheiden door "Rukia" tussen de twee te-infinitieven te zetten. Dat is grammaticaal toegelaten.
De eenvoudigste variant die we dan krijgen is:
7 Ben je er zo op gebrand te proberen Rukia te redden?
Maar ook dit was een heel goede benadering:
15 Moet je nou echt proberen Rukia te redden?
Alleen is dat misschien een ietsje te vlot voor de spreker: het is een samoerai-shinigami met een respectabele leeftijd, die niet te hedendaags mag klinken.
Als je op het origineel begint te variëren door "proberen" of "gebrand" of zowel "proberen" als "gebrand" weg te laten, dan zijn de mogelijkheden natuurlijk oneindig.
Wat het uiteindelijk is geworden, zal blijken als "Bleach 11: A Star and a Stray Dog" bij Kana verschijnt, ergens in april 2010.
Als je het eerste vakje ziet waarin Obelix zijn wereldberoemde uitspraak doet, en dat vergelijkt met de oorspronkelijke Franse versie, dan blijkt dat de Nederlandse vertaling eigenlijk gecensureerd is.
French: Ils sont fous ces Romains!
Afrikaans: Hierdie Romeine is mal
Alsatian: Die Reemer, die han ebbs am düdele!... See More
Arabic: Inna ha'ula' ar-ruman maganin
Argentinian: ¡Estos romanos estan majaretas!
Bable: ¡Tán llocos estos Romanos!
Basque: Erromatar hauek burutik jota daude!
Bengali: Ai Romanra akdam pagol
Bern: Die schpinne, die Römerinne
Brazilian: São loucos, esses romanos!
Breton: Foll-mik ar romaned-se!
Bulgarian: TUR PUM/RHU CA /YDU
Catalan: Són boigs, aquests Romans!
Chinese(C): Fafeng de Luomaren!
Chinese(M): Zhexie Luomaren zen guai!
Corsican: So sciocchi isti corsi!
Croatian: Ti Rimljani su bas^ luckasti!
Czech: Ti Rimani jsou ale blazni!
Danish: De er skøre, de Romere!
Dutch: Rare jongens, die Romeinen!
English(UK): These Romans are crazy!
English(USA): These Cretans are crazy (about Cretans)
Romanche: Quels sbattan, quists Romauns!Rumanian: Sunt ticniti romanii astia!
Russian OH|| CYMACWE/W||E, 3T|| P||M/RHE
Serbian: Bas su sasavi ti Rimljani
Slovak: Ti Rimania su blazni
Slovenian: So nori ti, Rimljani!
Spanish: ¡Estos romanos estŽn majareta!
Swabian: Dia schpennat ja, dia Römer.
Swedish: De är inte kloka de där romarna!
Swiss-German: Die schpinne, die Römer!
Turkish: Bu Romalilar kafayi yemi&sul;
Valencian: Estan bojos eixos romans!
Vietnamese: Bon La Mã Là Bon ðiên
Welsh: Y Rhufeiniaid 'ma, mae nhw'n wallgo!
Toegegeven: ik snap niet hoe die "Flemish: gekke jongens onze vrienden" in de lijst is gesukkeld, vooral omdat een Vlaming waarschijnlijk meer geneigd is om te zeggen "zot" dan "gek".
Taalprobleem: contact leggen met, contact opnemen met
FOUT Neem direct contact met de hulpdiensten.
GOED Neem direct contact op met de hulpdiensten.
VERKLARING
"Contact nemen met" is niet de goede uitdrukking, wel "contact opnemen met".Ook mogelijk: "contact leggen met".
Als je weet hoe het contact wordt gelegd, kun je ook een specifiekerwerkwoord gebruiken, zoals: "telefoneren", "schrijven", "bellen","telegraferen", "telexen", "fasxen", "e-mailen"...
Helemaal uit den boze is "contacteren" en "contacten". Het eerste is eengallicisme dat veel in België voorkomt, het tweede een anglicisme dat vooralin Nederland wordt aangetroffen. Beide fouten komen echter in beide landenvoor.
FOUT: Dat is geen echte vip, hij is eigenlijk een vip'je.
GOED: Dat is geen echte vip, hij is eigenlijk een vipje.
VERKLARING
De spelling van afkortingen is moeilijk, doordat er een onderscheid wordt gemaakt tussen initiaalwoorden en letterwoorden.
Een initiaalwoord is een woord dat gevormd wordt met de beginletters van afzonderlijke woorden en dat we letter per letter uitspreken. Bijvoorbeeld: pc: /peesee/ of /piesie/, van "personal computer".
Een letterwoord is een woord dat gevormd wordt met de beginletters van afzonderlijke woorden, die we samen als een woord uitspreken. Bijvoorbeeld: havo: /haavoo/, van "hoger algemeen voortgezet onderwijs", of vip: /vip/, van "very important person".
De afleiding van een afkorting is afhankelijk van het type afkorting: initiaalwoord of letterwoord.
Afleidingen van initiaalwoorden als "vwo" schrijven we met een apostrof, ongeacht of het initiaalwoord een of meer hoofdletters heeft: AOW'er, VTM'er, cd'tje, vzw'tje, vwo'er, VLD'er enzovoort.
Maar afleidingen van letterwoorden worden anders behandeld. Omdat we een letterwoord als een woord uitspreken, zoals "havo", behandelen we een letterwoord als een gewoon woord.
Er is nog een instinkertje. Omdat "havo" als een gewoon woord wordt beschouwd, moet bijvoorbeeld de uitgang "-er" eraan worden geplakt, en dat geeft "havoer". Maar omdat zo'n spelling verkeerd kan worden gelezen, moet er een trema op de "-e-" staan, en is de goede spelling "havoër".
Met behulp van het achtervoegsel "-halve" ("uit hoofde van", "met het oog op") kunnen bijvoorbeeld bijwoorden worden afgeleid van abstracte zelfstandige naamwoorden. Bijvoorbeeld: ambtshalve, gemakshalve, voorzichtigheidshalve.
Door middel van het voorvoegsel "on-" kunnen bijvoorbeeld van bijvoeglijke naamwoorden nieuwe bijvoeglijke naamwoorden worden afgeleid. Bijvoorbeeld: onaardig, onbarmhartig, ongezond, onmatig.
FOUT Lars Machenil wordt de nieuwe cfo van Fortis. GOED Lars Machenil wordt de nieuwe CFO van Fortis.
VERKLARING "Een initiaalwoord of letterwoord dat we ontlenen aan een andere taal, behoudt zijn spelling zolang we het als vreemdtalig aanvoelen." (Woordenlijst) In gewonemensentaal is de CFO (chief financial officer) de financieel directeur.
Over de uitspraak van "soit" en andere verschillen tussen het Frans in Nederland en Vlaanderen
Voor niet-Franstaligen die een keurige opleiding gehad hebben metFranse les is het wellicht voor de hand liggend om het tussenwerpsel'soit' (het zij zo, goed dan, laten we het hierbij houden, ...) uit tespreken als 'swa', naar analogie met 'il soit' en 'soit (que) ... soit(que)' - die worden voor een klinker ook uitgesproken als 'swat', maardat is een ander verhaal.
Maar taal is vaak niet zo voor de hand liggend. Voor zover ik het hebkunnen nagaan, spreken Franstaligen het tussenwerpsel 'soit' ALTIJDuit als 'swat'. Sterker nog, als je 'soit' in een gesprek met eenFranstalige gebruikt in die betekenis en je spreekt het 'swa' uit, isde kans groot dat hij niet begrijpt wat je bedoelt.
Vermakelijk gesprek eind vorige week, tussen een Namurois die al eenaantal jaren in Vlaanderen woont en goed Nederlands praat maar wel meteen hoorbaar accent, een Nederlander die ook al een paar jaar inVlaanderen woont, en ik.
De Nederlander sluit een gespreksonderwerp af met het tussenwerpsel'soit', uitgesproken als 'swa'. Begrijp ik meteen, omdat ik weet datNederlanders dat vaak zo uitspreken. In Van Dale staat ook in deeerste plaats die uitspraak, met erbij iets als 'ook wel eens swat'(VD14 staat niet op deze computer). Maar ik zie het onbegrip in deogen van de Waal en help 'm even: "Swat."
"O, soit!" reageert hij meteen.
"Hoezo?" zegt de Nederlander. "Dat spreek je 'swa' uit, toch, op z'nFrans, net als 'il soit'?"
Waal: "Eh, nee, eigenlijk. In het Frans is het wel 'il soit (swa)',maar we zeggen altijd 'soit (swat)'."
Nederlander: "Maar er zal wel een verband zijn tussen 'il soit' en'soit', toch?"
Waal: "Niet dat ik weet. Misschien ooit wel, maar intussen is 'soit'gewoon een tussenwerpsel dat met een 't' wordt uitgesproken."
Nederlander: "Wat verstond je dan toen ik 'swa' zei?"
Waal: "Ik dacht: wat heeft 'zijde' er nu mee te maken?"
Nederlander (tegen mij): "En jij, wat verstond jij?"
Ik: "Ik begreep het wel, maar ik weet dat Nederlanders dat vaak als'swa' uitspreken. Dat is eigenlijk wel logisch en misschien zou ik datook doen als ik niet al heel vaak Franstaligen 'swat' had horenzeggen."
Nederlander: "Is de uitspraak 'swa' dan fout?"
Waal: "In het Frans in ieder geval wel, volgens mij."
Ik: "In het Nederlands niet, vind ik. Maar ik vind ook dat je deuitspraak 'swat' niet fout kunt noemen in het Nederlands: heel watNederlandstaligen die vaak in contact komen met Franstaligen zullendie uitspraak wel gebruiken, volgens mij. Dat tussenwerpsel isintussen een eigen leven gaan leiden in het Nederlands, tant pis datde uitspraak dan wat is gaan afwijken van het Frans. Ingevoerdewoorden hebben dat wel eens vaker. Zo kun je toch ook onmogelijkvolhouden dat 'rotonde' met alle geweld 'rond gebouw' moet betekenen."
Nederlander (verbaasd): "Betekent dat dan 'rond gebouw'?"
Waal (even verbaasd): "Betekent dat in het Nederlands dan iets andersdan 'rond gebouw'?"
Ik: "Daar wordt het gebruikt voor 'rond-point'."
Waal: "Hoe, dat is toch gewoon een rondpunt?"
Nederlander: "Dat hoor ik hier in België ook voortdurend, maar inNederland noemen we dat inderdaad een rotonde. Dat komt van het Frans,toch?"
Ik: "Het woord wel en de oorspronkelijke betekenis 'rond gebouw' ook.Maar de betekenisverandering naar 'verkeersplein', daar hebben deFranstaligen niet aan meegedaan. En de meeste Vlamingen ook niet, hebik de indruk. Die gebruiken de leenvertaling 'rondpunt'."
Enfin, best wel een geanimeerd gesprek, en een illustratie van desubtiliteit van talen en ontleningen.
Om een of andere reden kregen we een uitnodiging voor de openingsavond van de Boekenbeurs te Antwerpen.
Gewoonlijk gaan we daar niet heen, omdat het nogal ver is, maar deze keer gaf het ons de gelegenheid om de stand van een van onze klanten te bezoeken, nl. Kana. Het is altijd prettig om de klanten eens terug te zien.
De Kana-stand is opgenomen in de stand van BallonMedia, een van de grootste verspreiders van stripverhalen in België en Nederland.
Op de boekenbeurs staan ze in Hall 2, op plaats 205
Kana had hun hele catalogus meegebracht! Een muur vol manga's!
FOUT Herstel die auto, het kostte wat het kost! GOED Herstel die auto, het koste wat het kost!
VERKLARING
Algemeen Nederlands zijn:
het koste wat het wil
het koste wat het kost
koste wat het kost
koste wat kost
Voorkeur: "koste wat het kost".
(Het) kost(t)(e) wat (het) kost
[?] Wat is juist: "het kostte wat het kost", "het koste wat het kost", "koste wat het kost" of "kost wat kost"? Of mogen al deze varianten? [!] Ze zijn niet allemaal goed. Juist zijn: "het koste wat het kost" en de kortere vormen "koste wat het kost" en "koste wat kost". "(Het) koste wat (het) kost" is een vaste uitdrukking met de betekenis: 'het mag zoveel tijd/moeite/geld kosten als het kost'. Bijvoorbeeld in 'Frederik wil koste wat (het) kost kaartjes hebben voor het concert' en 'Het koste wat het kost, maar ik wil Mount Snowdon beklimmen.' Koste is hierin een werkwoordsvorm die we de aanvoegende wijs (ook wel conjunctief) noemen. De aanvoegende wijs vormen we door de slot-n van het hele werkwoord af te halen: kosten wordt koste. "Kost wat kost" wordt als minder juist gezien omdat de aanvoegende wijs koste hier 'verminkt' zou worden. Het wegvallen van de e bij deze vorm komt echter vaker voor: in dat haal je de koekoek moet haal ook gelezen worden als hale. In Vlaanderen stuit de verkorte vorm kost wat kost soms op kritiek omdat het een leenvertaling zou zijn van het Franse coûte que coûte. "Het kostte wat het kost" is onjuist: kostte is de verledentijdsvorm van kosten, en alleen de aanvoegende wijs koste heeft de betekenis 'het moge/mag kosten'. De verleden tijd kostte is uiteraard wel juist in zinnen als 'Het kaartje kostte 70 euro' en 'Het kostte me een dag, maar ik heb Mount Snowdon beklommen.'
FOUT Wij vragen om uw steun als trouwe en gewaardeerde partner. GOED Wij vragen u, trouwe en gewaardeerde partner, om steun.
VERKLARING
Bijstelling. Het klinkt als een overbodig aanhangsel, en als titel in een grammaticahandboek is het meestal geslaagd om iedere leerling het gevoel te geven dat hij weer 's een mooie lentedag moet verknoeien aan een bijkomstigheid. Maar er zijn toch gevallen waarin een bijstelling toch een goede oplossing is om een tekst duidelijk te maken.
We kunnen van ons foute zinnetje hiervoor maar liefst vier varianten maken:
1) Wij vragen om uw steun als trouwe en gewaardeerde partner.
2) Wij vragen u, trouwe en gewaardeerde partner, om steun.
3) Wij vragen uw steun als trouwe en gewaardeerde partner.
4) Wij vragen u als trouwe en gewaardeerde partner om steun.
"1" is strikt gezien niet verkeerd, maar het is niet duidelijk wie hier nu die "trouwe en gewaardeerde partner" is. De "wij" uit de hoofdzin, of de aangesproken "u"? De bijstelling in "2" is precies wat we nodig hebben om die verwarring te vermijden."3" en "4" zijn nog twee mogelijke varianten, maar ze zijn al even onduidelijk. Het overbodige aanhangsel van de grammatica lijkt hier dus de beste oplossing.
1') Wij vragen om uw steun als onze trouwe en gewaardeerde partner.
2') Wij vragen u, onze trouwe en gewaardeerde partner, om steun.
3') Wij vragen uw steun als onze trouwe en gewaardeerde partner.
4') Wij vragen u als onze trouwe en gewaardeerde partner om steun.
Het is duidelijk dat daarmee de dubbelzinnigheid in alle gevallen is opgelost, maar ook dat de toevoeging "onze" in de variant met de bijstelling overbodig is, en er dan ook beter kan worden weggelaten.
We houden dus de volgende bruikbare alternatieven over:
1") Wij vragen om uw steun als onze trouwe en gewaardeerde partner.
2") Wij vragen u, trouwe en gewaardeerde partner, om steun.
3") Wij vragen uw steun als onze trouwe en gewaardeerde partner.
4") Wij vragen u als onze trouwe en gewaardeerde partner om steun.
David Bowie en tentoonstelling over Bertold Brecht
In 1982 bracht David Bowie de EP 'Bertold Brecht's Baal' uit, waarop hij liedjes van Brecht zong. Het bekendste daarvan is 'Alabama Song' (ook 'Whiskey Bar', ook 'Moon of Alabama'), dat soms als extra op andere albums verscheen. Het album is tegenwoordig zo goed als onvindbaar, maar af en toe duiken er sporen van op. Zo was er in december 2006 in het Koetsenhuis in Geraardsbergen een tentoonstelling over Bertold Brecht, waar onderstaande afbeelding te zien was. De tentoonstelling heette 'Muziekale expo - Lost in the Stars'. Ze liep van 24 november tot 3 december 2006, en was gratis toegankelijk. Bertold Brecht schreef de teksten voor de muziek van Kurt Weill. Weill stierf in 1950. De tentoonstelling toonde afbeeldingen van ongeveer 25 albumhoezen. 'Alabama Song' is van Bertolt Brecht. Hij scheef het ook in het Engels. Dat was voor Hauspostille, dat hij integreerde in zijn opera Mahagonny. Ook bij Duitse opvoeringen van Mahagonny wordt het in het Engels gezongen. De tekst is vaak veranderd. In Mahagonny stond "Show us the way to the next pretty boy", maar in de versie van The Doors werd dat "Show me the way to the next little girl", en dat werd in de versie van Bowie "Show us the way to the next little dollar". Daardoor keerde Bowie terug naar de oorspronkelijke versie uit Hauspostille van Brecht zelf. De volledige titel van Brechts Mahagonny is trouwens... Rise and Fall of the City of Mahagonny! In het oorspronkelijke Duits: Aufstieg und Fall der Stadt Mahagonny. Om de verwarring compleet te maken: het album "Bertolt Brechts' Baal" is een EP met liedjes uit het toneelstuk Baal van Bertolt Brecht waarin Bowie optrad. Maar dat optreden gebeurde niet in Berlijn, maar voor de BBC, en dus hoogstwaarschijnlijk in Londen. Bowie heeft de Alabama Song wel gebruikt als B-kant van de Duitse uitgave van de single 'Ashes to Ashes'.
Bertolt Brecht's Baal, gezongen David Bowie, 1982, EP
Als mensen zoals John Vermeulen sterven, overvalt me altijd dezelfde dubbelzinnigheid: waarom zou ik een in memoriam over hen schrijven en daarin mijn droefheid over hun overlijden uitdrukken, als ik me daardoor eigenlijk de gevoelens toe-eigen van anderen die de gestorvene beter hebben gekend dan ik?
Maar toch kan zo'n dood niet ongezegd voorbij gaan, alsof de dode alleen maar iets betekende voor zijn directe omgeving.
Het is waar: John Vermeulen heeft een groot aantal romans geschreven, en hij werd genoeg gelezen om tot op het einde van zijn leven te worden gepubliceerd. Wat daarna, wat hierna zal gebeuren, is niemand van ons duidelijk, en wie het op dit moment al zou kunnen weten, is nog bezig met dat nieuwe feit een plaats te geven in zijn gevoelens en gedachten.
Want John Vermeulen blijkt meer te zijn dan de schrijver van de eerste roman die ik ooit heb gelezen, toen ik nog niet eens tien jaar was en werd aangetrokken door de lugubere titel "De vervloekte planeet". Een hele planeet vervloekt! Die titel en het onwerkelijke landschap op de voorpagina, waarop een raket met twee ruimtevaarders in een stalen pak omringd worden door metalen vliegende zwammen, verlicht door een merkwaardige gloed die achter agressief-scherpe bergpieken opduikt - een gloed? een zon? een explosie? - een landschap waarin geen mens zich thuis kon voelen...
Die "vervloekte planeet" heb ik minstens drie keer bezocht, al heeft John achteraf zelf opgemerkt dat het zeker niet zijn beste boek was. Hij was vijftien jaar oud toen hij er mee debuteerde, en vond later dat hij te toegeeflijk behandeld werd, en pas met "Blinde planeet" de klappen kreeg die hij "had verdiend".
"Schrijven is een vak", zei hij later in een interview. En elk vak moet je leren. Dat heeft hij dan ook gedaan. Na het fiasco van "Blinde planeet" klom hij met "De binaire joker" bij D. A. P. Reinaert Uitgaven uit het dal. Ook "Contract met een supermens", zijn eerste techno-thriller, verscheen nog bij die uitgeverij, en Eddy C. Bertin merkte erover op, dat John Vermeulen met dat boek al naar een grotere uitgever had moeten stappen. Dat deed John met "1000 meter van Armageddon", dat bij A. W. Bruna verscheen en de eerste van ongeveer tien techno-thrillers werd waarmee hij in de jaren tachtig de bestsellerlijsten aanvoerde.
Maar daarna zakte het weer in. Succes in kunst en entertainment is nu eenmaal erg wankel, en heeft meer te maken met de wisselvallige voorkeuren van het publiek dan met de kwaliteiten van de kunstenaar (afhankelijk van "de waan van de dag", zouden sommigen zeggen). Dus moest hij weer verhuizen. In de jaren negentig verscheen zijn werk zo'n beetje overal. Hij reisde wat kleinere uitgevers rond, maar publiceerde ook historische biografieën bij Uitgeverij Het Spectrum, toneelstukken en tv- en filmscenario's.
Tenslotte belandde hij tamelijk definitief bij Uitgeverij Kramat, waar het laatste decennium het meeste van zijn werk verscheen. De genres zijn uiteenlopend: heel wat thrillers, maar ook historische biografieën, fantasy, en zijn eerste liefde: sciencefiction.
Daaruit blijkt dat John Vermeulen erg flexibel op nieuwe trends kon reageren. Als zijn eerste roman sciencefiction was, dan mogen we dat als een jeugdliefde beschouwen. Achteraf bekeken heeft hij toen waarschijnlijk onbewust een aantal voorbeelden geïmiteerd. Inhoudelijk verschilt de roman niet veel van wat toen als een goede sf-roman voor de jeugd werd beschouwd. Toen de techno-thriller hoogtij vierde, schakelde hij daar zonder problemen naar over, net zoals hij dat later deed met fantasy.
Veel prijzen heeft hij nooit gewonnen. Onderhoudende, degelijk geschreven avonturenromans hebben nu eenmaal nooit veel genade gevonden in de ogen van het kransje "letterkundigen" dat doorgaans prijzen uitreikt, maar in 1988 kreeg hij wel de Prijs van de Grote Jury voor "Solo Race", en in 2000 won hij zowel de Internationale Ambrozijn Prijs voor Korte Verhalen als de John-Flandersprijs voor een van zijn Vlaamse Filmpjes.
Ja, voor een van zijn Vlaamse Filmpjes: vanaf 1979 publiceerde hij in totaal elf Vlaamse Filmpjes, het laatste in 2004. Maar eigenlijk heeft hij zijn hele schrijverscarrière door regelmatig voor de jeugd geschreven, naast her en der verspreidde verhalen.
Minder bekend is dat hij ook non-fictieboeken uitgaf, vooral over varen. Zijn ervaring met zeilen blijkt duidelijk uit boeken zoals "Ring van vuur", "Solo Race" en "De kat in het aquarium". Uit zijn historische biografieën blijkt dat hij zich uitstekend in historisch materiaal kon inleven. Dat inlevingsvermogen kwam hem niet alleen van pas als roman- en verhalenschrijver, maar ook als redacteur voor watersporttijdschriften, waar hij nogal wat artikelen aan bijdroeg.
De laatste jaren verscheen zijn werk vooral bij de kleine uitgeverij Kramat. Veel kan hij daar niet aan hebben verdiend, dus moet hij wel hebben geschreven omdat hij het graag deed. Dat blijkt ook uit getuigenissen van schrijvers die hem hebben gekend.
Thirza schreef op hetzelfde forum: "John is degene die mijn schrijven begeleid en beïnvloed heeft vanaf het moment dat ik hem leerde kennen in 2003. Hij was degene die me aanspoorde mijn werk uit te geven. (...) Hij heeft me gestimuleerd, vooral middels zijn onuitputtelijke cynische kracht."
Ook op dat forum schreef Ishtarsarrow: "Ik leerde hem pas heel onlangs kennen via een gesprek op internet."
[Omwille van de privacy worden de werkelijke namen van de getuigen niet onthuld, maar de schuilnamen zijn geen gelegenheidspseudoniemen bedacht door de auteur van dit artikel.]
Om een of andere reden kregen we een uitnodiging voor de openingsavond van de Boekenbeurs te Antwerpen.
