Bureau de traductions Motte, Translation Agency Motte, Übersetzungsbüro Motte
09-06-2008
Taalprobleem: kleuren en koppeltekens
FOUT De zwartwitfilm bracht bij de oudgediende allerlei herinneringen naar boven. GOED De zwart-witfilm bracht bij de oudgediende allerlei herinneringen naar boven.
VERKLARING De zwart-witfoto's zijn foto's die twee kleuren hebben, nl. wit en zwart. Een kleurennaam zoals "roodbruin" daarentegen, gaat over een kleur bruin die naar rood neigt, in tegenstelling tot de kleur "bruinrood", wat rood is dat naar bruin neigt. In zwart-witfoto's zijn "wit" en "zwart" zelfs twee gelijkwaardige delen: ze mogen omgekeerd worden vermeld zonder dat de betekenis verandert: wit-zwartfoto's zien er net zo uit als zwart-witfoto's. Het is dus een samenkoppeling van gelijkwaardige delen, en daar zetten we een koppelteken tussen.
Bron: "Handboek Spelling," J. De Schrijver en A. Neijt, Wolters Plantyn, 2005
Taalprobleem: tijd winnen, de tijd rekken, tijdrekken
FOUT Tijd kopen om een splijtende stemming te vermijden. GOED Tijdrekken om een splijtende stemming te vermijden.
VERKLARING "Tijd kopen" is een anglicisme, ontstaan uit "to buy time". In het Nederlands hebben we het over "tijd winnen", "de tijd rekken", "tijdrekken".
FOUT Spanje staat bekend als een land waar de afgelopen decennia erg makkelijk antibiotica werd toegediend. GOED Spanje staat bekend als een land waar de afgelopen decennia erg makkelijk antibiotica werden toegediend.
VERKLARING Antibiotica is een meervoud. Het enkelvoud is antibioticum.
FOUT Heidi belt met Ingrid Baeck, de woordvoerdster van Defensie, en meldt haar het goede nieuws. GOED Heidi belt met Ingrid Baeck, de woordvoerster van Defensie, en meldt haar het goede nieuws.
VERKLARING Vrouwelijke aanduidingen op -ster worden gevormd door de uitgang toe te voegen aan de stam van het werkwoord (hier "voer"): woord+voer+ster.
FOUT De brandweer in de Kempen heeft vanochtend heel wat werk gehad om een lang mazoutspoor op te ruimen. GOED De brandweer in de Kempen heeft vanochtend heel wat werk gehad om een lang stookoliespoor op te ruimen.
FOUT De Nederlandse en de Belgische politie hebben een bende opgerold die gespecialiseerd was in ladingdiefstallen van vrachtwagens. GOED De Nederlandse en de Belgische politie hebben een bende opgerold die gespecialiseerd was in diefstal van vrachtwagenladingen.
VERKLARING Of nog korter: diefstal uit vrachtwagens.
FOUT De directie van Eandis roept de socialistische bond op om haar staking stop te zetten. GOED De directie van Eandis roept de socialistische bond op om zijn staking stop te zetten.
VERKLARING De bond staakt, niet de directie. Het woord "bond" is uitsluitend mannelijk.
FOUT Het filmfestival van Cannes krijgt extra media-aandacht dankzij de pleiade van klinkende Hollywoodnamen die het festival nog hectischer dan gewoonlijk maken. GOED Het filmfestival van Cannes krijgt extra media-aandacht dankzij de plejade van klinkende Hollywoodnamen die het festival nog hectischer dan gewoonlijk maken.
Interessant hierover is ook het gebruik van "al lang" en "allang". In de manga's uitgegeven door Kana Productions geldt het volgende: "al lang" = "al geruime tijd" "allang" = "heel goed", "heel zeker", "heus wel". In dat geval is het onderscheid dus van een andere aard.
Bronnen: - De Taalgids, Tekstverzorging van A tot Z, Peter van der Horst, SDu,Standaard Uitgeverij, 2000 - Van Dale Groot woordenboek der Nederlandse taal op cd-rom, 14e editie, G.Geerts, T. den Boon en D. Geeraerts (red.), Van Dale Lexicografie, 2005 Manga's uitgegeven door Kana Productions. Met dank aan Sueda.
Taalprobleem: "tweeëneenhalf" & "twee en een half"
GOED De 19-jarige Rice was liefst tweeënhalve seconde sneller dan haar persoonlijke record. OOK GOED De 19-jarige Rice was liefst twee en een halve seconde sneller dan haar persoonlijke record.
VERKLARING Geen pesterijtje deze keer met een fout-zinnetje. Deze keer zit het venijn in de staart. "Tweeënhalf" is informeler dan "twee en een half".
FOUT De 19-jarige Rice was liefst tweeënhalve seconden sneller dan haar persoonlijke record. GOED De 19-jarige Rice was liefst tweeënhalve seconde sneller dan haar persoonlijke record.
VERKLARING Na "half" staat het zelfstandig naamwoord in het enkelvoud: "anderhalve maand", "twee en een halve week".
Taalprobleem: "niet bij de pakken blijven neerzitten"
FOUT Enkele maanden geleden kregen de drie hun ontslag, maar ze besloten niet bij de pakken te blijven zitten. GOED Enkele maanden geleden kregen de drie hun ontslag, maar ze besloten niet bij de pakken te blijven neerzitten.
VERKLARING De uitdrukking luidt "niet bij de pakken blijven neerzitten".
Manga's zijn Japanse stripverhalen. Die verhalen worden doorgaans eerst gepubliceerd in afleveringen in tijdschriften, dus als een stripfeuilleton zoals de vervolgverhalen in Robbedoes en Kuifje werden gepubliceerd. De afleveringen van eenzelfde feuilleton kunnen daarna samen worden uitgegeven in een boek, dat een min of meer apart leesbaar deel van de reeks vormt. Nu komt het: zo'n boek wordt in het Engels "tankōbon" genoemd, wat eigenlijk het Japanse woord voor "boek" is. Maar de Japanners noemen zo'n boek met gebundelde afleveringen van hetzelfde verhaal een "komikku", wat... eigenlijk het Engelse woord "comics" is. Dus: de Japanners gebruiken het Engelse woord, en de Engelsen het Japanse! In het Nederlands worden door Kana Productions onder andere Death Note, Shaman King en Bleach gepubliceerd als "tankōbon".
FOUT De Franse vrouw heeft een ongeneeslijke tumor in haar gelaat . GOED De Franse vrouw heeft een ongeneeslijke tumor in haar gezicht.
VERKLARING Of je "gelaat" gebruikt is afhankelijk van de stijl waarin je schrijft."Gelaat" is een formeel woord, en in de meeste gevallen past "gezicht" dus veel beter.
FOUT In Afghanistan is een Deense NAVO-soldaat omgekomen en een andere gewond bij gevechten met talibanrebellen. GOED In Afghanistan is een Deense NAVO-soldaat omgekomen en een andere gewond geraakt bij gevechten met talibanrebellen.
VERKLARING "Gewond" is geen voltooid deelwoord (zoals "omgekomen"), maar een bijvoeglijk naamwoord. Als je "gewond" vervangt door een ander bijvoeglijk naamwoord (bv. "blind"), is het meteen duidelijk dat de oorspronkelijke zin niet klopt.
Taalprobleem: "alles uit de kast halen" & "het onderste uit de kan willen hebben"
FOUT Sommige workaholicis willen gewoon het onderste uit de kan halen. GOEDSommige workaholicis willen gewoon alles uit de kast halen.
VERKLARING "Het onderste uit de kan halen" is een verhaspeling (contaminatie) van 'het onderste uit de kan willen hebben' (alles willen hebben) en 'alles uit de kast halen' (grote inspanningen leveren).
FOUT Bij ijsroomfabrikant IJsboerke in Tielen is de avondploeg weer aan de slag gegaan. GOED Bij roomijsfabrikant IJsboerke in Tielen is de avondploeg weer aan de slag gegaan.
VERKLARING Nog zo'n foutje dat vaak door gewoonte altijd dieper ingeslepen wordt. Het is dus een kwestie van ouderwets herhalen om het te af te leren. IJs dat met room bereid wordt, is geen ijsroom maar roomijs, net zoals ijs dat met water bereid wordt, geen ijswater maar waterijs is.
