Veel priesters uit het oude Egypte stierven jong door hartkwalen, veroorzaakt door de vette gerechten die werden geofferd aan de Goden. Die conclusie trekken wetenschappers van de Universiteit van Manchester in het wetenschappelijke magazine The Lancet.

De ziekte atherose (aderverkalking) lijkt tegenwoordig een mode-verschijnsel, omdat steeds meer mensen te vet eten. Het bleek echter ook al voor te komen voordat de frituurpan werd uitgevonden. Onderzoekers van de universiteit hebben op basis van vertaalde hiërogliefen en onderzoek bij mummies geconcludeerd dat veel priesters een te hoge dosis vet en calcium in hun aderen hadden, waardoor de kans op een hartstilstand of een beroerte groter was.

Zaken als rundvlees, vet gevogelte, brood, cake en wijn werden geofferd aan de goden. Het brood werd vaak vermengd met vet. Melk,eieren en de cakes werden gebakken met dierlijke vetten en oliën. Ook werd veel zout gebruikt. Allemaal voedsel waar tegenwoordig veelvuldig voor wordt gewaarschuwd, maar die in de Oude Egyptische tijd over bleven na een offer. Vaak werden ze verdeeld onder het personeel dat het meenam naar hun familie. Veel priesters aten zelf echter teveel van de ongezonde offers. Hun leven 'als god', verkortte hun leven daardoor zeer. Ook hun familieleden werden volgens de onderzoekers dikwijls slachtoffer van het vette voedsel.

De onderzoekers uit Manchester hielden onlangs 22 mummies onder een scanner. Van de zestien mummies, waarvan de aders en het hart goed te bekijken was, bleken negen last te hebben gehad van aderverkalking. Dat is mogelijk het gevolg van het dieet volgens de hiërogliefen waarin bovendien wordt gesuggereerd dat sommige priesters het te offerde voedsel soms helemaal zelf op aten zonder het te offeren.

Onder de gewone burgerbevolking kwam aderverkalking zelden tot nooit voor in het oude Egypte. Doorsnee Egyptenaren aten vaak vegetarisch, vooral granen en groente.

Bron: http://historiek.net

25-11-2011 om 00:00 geschreven door Ranoferhotep  

De oudst bekende prothese dateert van voor 600 voor Christus en werd gebruikt in het oude Egypte. Dat stelt Jacqueline Finch, onderzoekster van de universiteit van Manchester.

In de necropolis Thebe werd in 2000 de mummie van Tabaketenmut gevonden. Deze dochter van een hogepriester leefde tussen 950 en 710 voor Christus. Bij haar overblijfselen werd een van leer en hout gemaakte kunstteen gevonden. Het leek er toen al op dat deze kunstteen als prothese had gediend, maar bewezen was dit nog niet.

Het was ook mogelijk dat de kunstteen enkel als grafgift aan Tabaketenmut werd meegegeven.

Jacqueline Finch van de universiteit van Manchester liet onlangs replica's van de kunstteen maken. Vervolgens liet ze vrijwilligers zonder grote teen replica's van oude Egyptische sandalen aantrekken en de replica's van de kunstteen uitproberen. De vrijwilligers moesten een vast parcours lopen en werden onderwijl vanuit verschillende gefilmd.

Alle vrijwilligers vonden de prothese uiterst nuttig en ook uit de videobeelden bleek dat de kunstteen wel degelijk veel ondersteuning bood. De bij het onderzoek betrokken wetenschappers noemden de onderzoeksresultaten 'spectaculair'. Finch acht het zeer waarschijnlijk dat de kunstteen honderden jaren geleden ook als prothese is gebruikt.

De kunstteen van Tabaketenmut is daarmee de oudst bekende prothese. Tot voor kort was een kunstbeen van hout en brons uit Capua (Italië) de oudste prothese ter wereld. Dit hulpstuk dateert ongeveer uit 300 voor Christus.

De prothese van Tabaketenmut. Het been bevond zich vroeger in het Koninklijk Geneeskundig College van Londen, maar werd verwoest bij de bombardementen door de Duitsers in WOII

Bron: http://historiek.net

23-11-2011 om 15:41 geschreven door Ranoferhotep  

Met het kouder wordende weer in België, kunnen velen onder ons al een paar handschoenen of wanten gebruiken.

Niemand zou echter direct denken aan het gebruik van handschoenen in een warm land als het Oude Egypte. Handschoenen in het Oude Egypte zijn bekend van een paar reliëfs, maar het echte bewijs dat deze wel degelijk bestonden werd gevonden in het graf van Toetanchamon. In de vele kisten en dozen die kledij bevatten trof Howard Carter immers verschillende paren handschoenen aan, waaronder zelfs kinderhandschoenen.

Twee paar handschoenen uit het graf van Toetanchamon

Of de Egyptenaren zelf uitvinder van de handschoen zijn of dat dit een door vreemde mogendheden geïntroduceerd product was is niet geheel duidelijk.

Vermoedelijk kende men twee soorten handschoenen, deze gebruikt ter bescherming bij bv. het mennen van een strijdwagen en handschoenen gebruikt als statussymbool tijdens plechtigheden. Dit laatste weten we van een fragment van een reliëf het welke Eje voorstelt terwijl hij “het goud van verdienste” ontvangt en waarbij hij voor de gelegenheid “rode” handschoenen draagt.

16-11-2011 om 00:00 geschreven door Ranoferhotep  

Waren de Farao’s Goddelijk?

Het meest voor de hand liggende antwoord is NEE.

De vraag is, geloofde de gewone Egyptenaar "in de straat” dat hij dat was en waarom was het noodzakelijk dat hij die religieuze leerstellingen geloofde.

Om de ontwikkeling van het koningschap en het geloof in de Goddelijkheid van de Farao te begrijpen, dienen we te kijken naar de ontwikkeling van de beschaving in de Nijlvallei en deze vergelijken met de vooruitgang in de rest van de wereld.

Religie en religieuze ceremonies waren een noodzaak om de primitieve culturen en beschavingen samen te houden die zich zo’n zevenduizend jaar geleden, of ouder, begonnen te vormen. De grote angst van die tijd was de dood en de duisternis die deze bracht. De belofte van een leven na de dood voor degenen die geloofden en de “ware” leer aanhingen was een grote stimulans om dit te doen.

Het land mag dan uiteindelijk wel verenigd zijn onder één heerser met één juridisch wet- en belastingsstelsel, het volk zelf kon echter enkel verenigd worden onder één religie. De verschillende festivals, ceremoniën en gemeenschappelijke daden van aanbidding waren de bindende elementen die het volk bij elkaar brachten als een natie.

We mogen het denken in het Oude Egypte ook niet vergelijken met de huidige concepten betreffende cultuur, wetten, moraal of ethiek. Een rijke beschaving samen houden, met een groeiende bevolking en een rijzende economie, en daarbij trachten buitenlandse machten tegen te houden die maar wat graag die verworvenheden wilden veroveren was zeker geen gemakkelijke taak. Wanneer we dit in het achterhoofd houden, is het klaar waarom beschavingen in het algemeen, en de Egyptische in het bijzonder ontwikkelde op de manier waarop zij deden.

Ontwikkeling van de staat

Er wordt verondersteld dat de ontwikkeling van de Egyptische staat nauw aansluit bij de ontwikkeling van andere staten in hetzelfde gebied op hetzelfde tijdstip.

Oorspronkelijk waren de nomadische stammen jagers-verzamelaars, terwijl het klimaat geschikt was voor de groei van bebost grasland. Toen het klimaat droger werd en het grasland begon uit te drogen migreerden de stammen naar oases en stromende rivieren. Die stammen die zich konden aanpassen aan deze nieuwe situatie evolueerden geleidelijk aan naar agrarische cultuur die hen in het merendeel van hun voedsel voorzag. Langzaam groeiden deze stammen in omvang en begonnen voedseloverschotten te verhandelen met naburige stammen. Dit zou uiteindelijk ook geleid hebben tot huwelijken tussen mensen van verschillende stammen en zelfs samensmelting tot grotere groepen.

Wanneer een bepaalde stam voedseltekorten of een tekort aan vrouwen had, resulteerde dit tot rooftochten op naburige stammen. Wanneer een bepaalde stam groeide en sterker werd begon deze een groter gebied domineren en andere stammen assimileren. Naarmate de stam aan belang won in de regio werd hun leider “krijgsheer” en in sommige gevallen nam deze later de koningsmantel op zich.

Ontwikkeling van de leider

Hoe invloedrijker de stam, hoe invloedrijker de macht van de leider werd. De leiders waren meestal van het mannelijk agressieve geslacht, daar leiders gekozen werden via gevechten tussen verschillende uitdagers. Eens gekozen omringde de leider zich met een sterke groep van agressieve vertrouwelingen om zijn leiderschap te versterken. De leider kon aan de macht blijven zolang hij zich kon verzekeren van de loyaliteit van zijn volgelingen, dit bekwam hij o.a. door hen bepaalde privileges te geven zoals het beste voedsel en de eerste keuze uit vrouwen.

De meer capabele leiders realiseerden zich al gauw dat de “sterke arm” techniek om het volk onder controle te houden minder vooruitgang bracht dan economische groei. Het was ook een zekere vorm van verspilling daar het mannen van hun werk afhield om zijn leiderschap af te dwingen. Hoe minder manschappen hij nodig had, hoe meer goederen er konden geproduceerd en verhandeld worden.

De intelligentere leiders begonnen dan ook de meer capabele en vooral denkers rond zich te verzamelen die konden optreden als zijn adviseurs.

Hersenen vervingen zo geleidelijk spierkracht, de vechtersbazen kregen de leiding over het leger en de grenswachten terwijl de leider zich omringde met een groep adviseurs die de verschillende aspecten van de staatszaken organiseerden onder zijn leiding. Naarmate deze taken groter en complexer werden verzamelden deze adviseurs op hun beurt ook mensen rondom zich om hen daarbij te assisteren.

Ontwikkeling van de religie

Parallel met de groei van de stammen en het gezag van de krijgsheren/koningen ontwikkelde er zich ook een primitieve vorm van religie. In eerste instantie het aanbidden in één of andere vorm van de zon, de maan, bepaalde sterformaties en zelfs gevaarlijke dieren. Dit was een belangrijke stap in de ontwikkeling van de staat.

Alle beschavingen ontwikkelden hun eigen scheppingsmythe waarbij ze namen aan de Goden gaven die daarvoor instonden. Men dacht nog steeds over de Goden in menselijke termen, zodat de Zonnegod bijvoorbeeld nood had aan helpers. Deze stonden in voor het weer, vruchtbaarheid van de gewassen, de rivier en alle soorten van verschillende menselijke en natuurlijke activiteiten.

Van de leider of koning werd verwacht dat hij zijn volk beschermde, dit betekende ook dat hij er diende voor te zorgen dat er bijvoorbeeld voedselvoorraden aangelegd werden om tijden van hongersnood op te vangen. Indien hij daar niet of onvoldoende in slaagde, diende hij zijn leger op pad te sturen om naburige staten te annexeren en hun voedselvoorraden te stelen. Wanneer hij daar niet in slaagde werd hij gedood en werd zijn macht overgenomen door één van zijn generaals of de overwinnaar.

Ergens in dit alles werd het de gewoonte om de Goden te bedanken voor hun steun tegen hun buren, maar ook voor een goede oogst of de regen. Het was slechts een kleine stap om de Goden dan ook om hulp te vragen voor een goede oogst of een overwinning op hun buren. Wanneer er continu overwinningen en/of goede oogsten behaald werden, verklaarde de koning dit door te zeggen dat de Goden hem en zijn koninkrijk gunstig gezind waren.

De meer machtige koningen maakten het algauw duidelijk dat zij begunstigd waren door de Goden zodat niemand hen nog kon afzetten zonder de toorn van de Goden over hen af te roepen. Hoe het concept van het Goddelijk Koningschap zich uiteindelijk ontwikkelde is niet bekend. Er zijn daar twee denkpistes rond. De eerste stelt dat een koning, bang voor zijn positie, verklaarde een visioen gekregen te hebben waarin de Goden hem vertelden dat hij hun afgezant of vertegenwoordiger op aarde was. De tweede piste stelt dat een koning na een aantal maanden van huis geweest te zijn, bij thuiskomst zijn koningin zwanger aantrof. Waarbij zij als excuus aanvoerde dat zij bezocht werd door een God, de vader van de koning, die haar bezwangerde om op die manier de lijn van de God-Koningen voort te zetten. Dit idee komt in zoveel oude religies voor dat het ongetwijfeld gekopieerd werd in diverse mythologieën van verschillende landen.

De Farao stond centraal in het Egyptische leven. Hij omvatte zowel het wereldlijke als het sacrale dat voor de Egyptenaren één en hetzelfde was. Hij oordeelde over wettelijke disputen, en leidde de religieuze rituelen die Egypte onderhielden. De Farao was niet alleen een God-Koning, maar hield ook de balans van Maät in evenwicht. Dat was de wet van “orde” over “chaos” die gold voor de gehele wereld. Zolang de koning als het gewone volk de Goden eerden den de door hen gestelde wetten respecteerden bleef de balans van Maät in evenwicht en bleef alles goed. Mocht de Farao falen dan zou de ganse wereld daar de gevolgen van dragen en afdalen in de ondenkbare staat van anarchie.

Zelfs de rituele gewaden van de Farao waren zo ontworpen zodat ze zijn macht toonden. De symbolen van de Goden waren eveneens de werktuigen van de koning zijn ambt. De kromstaf om de onschuldigen te leiden en belonen, de vlegel om de schuldigen te straffen. De dubbele kroon die hem de autoriteit gaf om over de Twee Landen te heersen en de Uraeus of Oog van Ra dat alles zag wat de koning deed, goed of kwaad.

Men geloofde dat de “Geest van Horus” die bij hem binnen trad op het moment van zijn kroning in zijn lichaam woonde om hem te begeleiden op het pad van Maät. Wanneer hij stierf voegde zijn geest zich samen met deze van Osiris zodat hij zijn opvolgers zou kunnen begeleiden.

Waarom Goddelijkheid essentieel was.

Aangezien elke koninkrijk groeide, diende iedere koning even groot te zijn als deze van zijn naburige staten, anders zouden zijn volgelingen overlopen naar de grotere koning en de sterveling verstoten. Niemand wou immers geregeerd worden door een inferieure of middelmatige koning. Zo werd geleidelijk het idee van het Goddelijk Koningschap ontwikkeld. Dit idee werd ondersteund door de priesters die het raadzamer vonden de koning te steunen, en in ruil daarvoor zelf koninklijke steun kregen, dan het risico te nemen dat de blaam en eventueel vergelding op hen zou komen mocht het verkeerd lopen en blijken dat de Goddelijke voorspoed afnam. De Goddelijke Koning kon in principe niet worden afgezet, tenzij hij de Goddelijke voorkeur verloor en bijgevolg zelf niet langer Goddelijk was en aldus kon worden vervangen. Als hoofd van de staat en omwille van zijn Goddelijke afkomst ook hoofd van de religie, leidde hij de belangrijkste religieuze riten en ceremoniën. Dit diende louter om zijn positie te versterken.

Het concept van het Goddelijk Koningschap en de onbevlekte ontvangenis waren zo belangrijk in het Egyptische geloof dat veel koningen mammisi, of “geboortehuizen” bouwden waarin de Goddelijke conceptie van de koningin door Osiris of een andere God afgebeeld werd, samen met het vormgeven van het pasgeboren kind op de pottenbakkersschijf door Chnoem in het gezelschap van Hathor, die aanwezig was bij de koninklijke geboorte.

Conclusie. Het concept van het Goddelijk Koningschap was van het grootste belang voor de continuïteit van het Egyptische regeringsstelsel en burgerlijke orde in het Oude Egypte. De Farao werd gezien als de afgezant van de Goden en zolang de religieuze riten onder zijn leiding werden uitgevoerd en Maät gehandhaafd bleef, bleef het leven goed en het land voorspoedig. De “denkbeeldige” macht van de koning kwam door de steun van de Goden aan de koning en zolang die steun bleef kon het land niks overkomen. Ging die Goddelijke steun echter verloren, dan kwam er onrust in het koninkrijk totdat er een nieuwe sterke koning aan de macht kwam die opnieuw de steun van de Goden genoot.

Het belang van het Goddelijk Koningschap werd erkend door alle Farao’s tot de Romeinse tijd en iedere nieuwe koning beriep zich op de mythe van de Goddelijke conceptie om zijn (of haar) aanspraak op de troon te legitimeren.

20-10-2011 om 22:20 geschreven door Ranoferhotep