Vrees voor de Heer is verwant aan verwondering (of ontzag). Met de gave van vrees voor de Heer wordt iemand bewust gemaakt van de glorie en majesteit van God. Paus Franciscus zei hierover dat het "geen slaafse angst is, maar eerder een vreugdevol besef van Gods grootsheid en een dankbaar besef dat alleen in Hem onze harten ware vrede vinden". Iemand met verwondering en ontzag weet dat God de volmaaktheid is van al zijn verlangens. Deze gave wordt door Thomas van Aquino beschreven als een angst om zich van God te scheiden. Hij beschrijft de gave als een 'kinderlijke angst', zoals de angst van een kind om zijn vader te beledigen, in plaats van een 'slaafse angst', dat wil zeggen, een angst voor straf. Vrees voor de Heer is het begin van wijsheid. Het is de perfectie van de theologische deugd van hoop.

Thomas van Aquino: in relatie tot de deugden

In Summa Theologiae zegt de H. Thomas van Aquino dat vier van deze gaven (wijsheid, begrip, kennis en raad) het intellect sturen, terwijl de andere drie gaven (standvastigheid, godsvrucht en vrees voor de Heer) de wil naar God richten.

In sommige opzichten lijken de gaven op de deugden, maar een belangrijk onderscheid is dat de deugden werken onder impuls van de menselijke rede (ingegeven door genade), terwijl de gaven werken onder impuls van de H. Geest; het eerste kan worden gebruikt wanneer men dat wenst, maar het tweede werkt volgens Thomas van Aquino alleen wanneer de Heilige Geest het wenst.

In Summa Theologiae zegt Thomas van Aquino de volgende overeenkomsten zijn tussen de zeven Hoofddeugden en de zeven Gaven van de Heilige Geest:

• De gave van wijsheid komt overeen met de deugd van naastenliefde.

• De gaven van begrip en kennis komen overeen met de deugd van geloof.

• De gave van raad of juist oordeel komt overeen met de deugd van voorzichtigheid.

• De gave van standvastigheid komt overeen met de deugd van moed.

• De gave van vrees voor de Heer komt overeen met de deugd van hoop.

• De gave van eerbied komt overeen met de deugd van gerechtigheid.

Voor de deugd van matigheid wordt geen enkele gave rechtstreeks toegewezen; maar de gave van vrees kan als zodanig worden opgevat, aangezien vrees iemand ertoe aanzet verboden genoegens te vermijden.

Pr. Brian Shanley stelt de gaven tegenover de deugden op deze manier: “Wat de gaven doen bovenop de theologische deugden, is de persoon af te stemmen op de speciale ingevingen van de H. Geest bij het actief uitoefenen van het leven van de deugden. De gaven zijn nodig voor de perfecte werking van de deugden, vooral in het licht van onze menselijke zwakheid en in moeilijke situaties.”

Augustinus: in relatie tot de Zaligsprekingen

De H. Augustinus legde een verband tussen de gaven van de Heilige Geest en de zaligsprekingen (Matteüs 5:3-12).

• Zalig zijn de armen van geest, want van hen is het Koninkrijk des Hemels, weerspiegelt de vrees voor de Heer want de "armen van geest" zijn degenen die nederig en godvrezend zijn.

• Zalig zijn degenen die treuren, want ze zullen getroost worden, komt overeen met de gave van kennis, aangezien voor Augustinus de kennis van God zowel een groter besef van persoonlijke zonde met zich meebrengt, als tot op zekere hoogte rouw over gedane praktijken en activiteiten die iemand scheiden van God.

• Zalig zijn de zachtmoedigen, want zij zullen het land beërven, heeft betrekking op godsvrucht.

• Zalig zijn zij die hongeren en dorsten naar gerechtigheid, want zij zullen verzadigd worden, heeft betrekking op standvastigheid.

• Zalig zijn de barmhartigen, want hun zal barmhartigheid worden betoond, wat de gave van raad illustreert.

• Zalig zijn degenen die rein van hart zijn, want zij zullen God zien, de gave van begrip.

• Zalig zijn de vredestichters, want zij zullen kinderen van God worden genoemd, de gave van Wijsheid.

• Zalig zijn zij die ter wille van de gerechtigheid worden vervolgd, want voor hen is het Koninkrijk van de Hemel.

Gebed van de H. Augustinus

Adem in mij, Heilige Geest, opdat mijn gedachten heilig zijn.
Stuw mij, Heilige Geest, opdat ik doe wat heilig is.
Verlok mij, Heilige Geest, opdat ik bemin wat heilig is.
Sterk mij Heilige Geest, opdat ik bescherm wat heilig is.
Bescherm mij, Heilige Geest, opdat ik het heilige nooit verlies.

Dit zijn de symbolen van de H. Geest. Zo kunnen we beter het Woord van God begrijpen en hoe ze verband houden met Zijn voorzieningen.

1 De duif:

Matteüs 3:16: Zodra Jezus gedoopt was en uit het water omhoogkwam, opende de Hemel zich voor Hem en zag Hij hoe de Geest van God als een duif op Hem neerdaalde.

Lucas 3:22: De H. Geest daalde neer op Hem neer in de gedaante van een duif , en er klonk een stem uit de Hemel: “Jij bent Mijn geliefde Zoon, in Jou vind Ik vreugde.”

Johannes 1:32: En Johannes getuigde: “Ik heb de Geest als een duif uit de Hemel zien neerdalen, en Hij bleef op Hem rusten.”

2 Zalfolie/chrisma:

Exodus 29:20-21: Slacht het dier en strijk wat van het bloed aan de rechteroorlel van Aäron en aan die van zijn zonen, op hun rechterduim en op de grote teen van hun rechtervoet. De rest van het bloed moet je tegen de zijkanten van het altaar gieten. Besprenkel Aäron met wat bloed van het altaar en met zalfolie en sprenkel het ook over zijn kleren. Ook zijn zonen en hun kleren moet je ermee besprenkelen. Dan zullen Aäron en zijn zonen, evenals hun kleren, heilig zijn.

Handelingen 10:38: God heeft Jezus uit Nazaret met de H. Geest gezalfd en met kracht bekleed. Hij trok als weldoener door het land en genas iedereen die in de macht van de duivel was, want God stond Hem bij.

1 Johannes 2:20: U echter bent gezalfd door de Heilige.

3 De wind:

Johannes 3:8: De wind waait waarheen hij wil; je hoort zijn geluid, maar je weet niet waar hij vandaan komt en waar hij heen gaat. Zo is het ook met iedereen die uit de Geest geboren is.

Handelingen 2:2: Plotseling klonk er uit de Hemel een geluid als van een hevige windvlaag, dat het huis waar ze zich bevonden geheel vulde.

4 Vuur:

Jesaja 4:4: Wanneer de Heer het vuil van Sions vrouwen heeft weggewassen en het bloed van Jeruzalem heeft afgespoeld, door een zuiver oordeel en een zuiverend vuur.

Jesaja 6:6-7: Toen nam een van de serafs met een tang een gloeiende kool van het altaar en vloog daarmee op mij af. Hij raakte mijn mond ermee aan en zei: “Nu zijn je lippen gereinigd. Je schuld is geweken, je zonden zijn tenietgedaan.”

Handelingen 2:3: Er verschenen aan hen een soort vlammen, die zich als vuurtongen verspreidden en zich op ieder van hen neerzetten.

5 Kleding.

Rechters 6:34: Toen kwam de Geest van de Heer over Gideon. Hij blies op de ramshoorn om de afstammelingen van Abiëzer onder de wapenen te roepen.

2 Kronieken 24:20: Toen kwam de Geest van God over Zecharja, de zoon van de hogepriester Jojada. Hij ging voor het volk staan en zei: “Dit zegt God: Waarom verzaken jullie je plicht tegenover de Heer? Jullie zullen niets meer tot een goed einde brengen, want jullie hebben je van de Heer afgewend en daarom wendt Hij zich nu van jullie af.”

Lucas 24:49: Ik zal ervoor zorgen dat de belofte van Mijn Vader aan jullie wordt ingelost. Blijf in de stad tot jullie met kracht uit de Hemel zijn bekleed.

6 Het zegel (stempel):

Efeziërs 1:13: In Hem hebt ook u de boodschap van de waarheid gehoord, het evangelie van uw redding, in Hem bent u, door uw geloof, gemerkt met het stempel van de H. Geest die ons beloofd is.

2 Korintiërs 1:21-22: Het is God die u en ons Christus als fundament geeft, die ons allen heeft gezalfd, heeft gewaarmerkt als Zijn eigendom en ons als voorschot de Geest gegeven heeft.

Johannes 6:27: U moet geen moeite doen voor voedsel dat vergaat, maar voor voedsel dat niet vergaat en eeuwig leven geeft; de Mensenzoon zal het u geven, want de Vader, God zelf, heeft Hem die volmacht gegeven.

Efeziërs 4:30: Maak Gods H. Geest niet bedroefd, want hij is het stempel waarmee u gemerkt bent voor de dag van de verlossing.

2 Timoteüs 2:19: Maar het fundament dat God gelegd heeft, ligt onwrikbaar vast en draagt het opschrift: ‘De Heer weet wie Hem toebehoren’ en ‘Laat ieder die de naam van de Heer noemt, onrecht uit de weg gaan.’

7 De oprechte:

2 Korintiërs 5:5: Hiervoor heeft God zelf ons gereedgemaakt, door ons de Geest als onderpand te geven.

Efeziërs 1:13-14: In Hem hebt u de boodschap van de waarheid gehoord, het evangelie van uw redding, in Hem bent u, door uw geloof, gemerkt met het stempel van de H. Geest die ons beloofd is als voorschot op onze erfenis, opdat allen die Hij zich heeft verworven verlost zullen worden, tot eer van Gods grootheid.

Litanie van de H. Geest (uit: gebeden-site.jouwweb.nl)

Eer aan de Vader, en de Zoon en de Heilige Geest, zoals het was in het begin, en nu en altijd, en in de eeuwen der eeuwen. Amen.

H. Geest, daal neer vanaf Uw troon van heerlijkheid, en sla Uw tent op in het hart van Uw dienaar. Wees geprezen.
H. Geest, Die uitgaat van de Vader en de Zoon, leer mij in voortdurende tegenwoordigheid van God te leven. Wees geprezen.
H. Geest, Die uitgaat van de Vader en de Zoon, leer mij te leven volgens de Wil van de Allerhoogste. Wees geprezen.
H. Geest, Die woont in het Hart van de Zoon, leer mij U kennen en oprecht liefhebben. Wees geprezen.
H. Geest, Die voor de eer van God de Vader zorgt, leer mij te leven in overgave aan God en in volmaakt vertrouwen op Hem. Wees geprezen.
H. Geest, Teken der vurige tongen, ontsteek in mijn hart het vuur van Uw Liefde. Wees geprezen.
H. Geest, geheimzinnige Duif, leer mij de Heilige Schrift begrijpen. Wees geprezen.
H. Geest, Die noch een gelaat noch een naam heeft, leer mij op de juiste wijze te bidden. Wees geprezen.
H. Geest, Die spreekt door de mond van de profeten, leer mij te leven in vrede en evenwichtigheid van geest en ziel. Wees Geprezen.
H. Geest, brandende Vuurhaard van Liefde, leer mij  wijs en geduldig te leven. Wees geprezen.
H. Geest, Gever van alle gaven, leer mij in nederigheid en bescheidenheid te leven. Wees geprezen.
H. Geest, overvloeiende Schatkamer van genaden, leer mij de waarde van het lijden te begrijpen. Wees geprezen.
H. Geest, bodemloze Schatkamer van genaden, leer mij de kostbare tijd goed te gebruiken. Wees geprezen.
H. Geest, onuitputtelijke Schatkamer van genaden, behoed mij voor elke liefdeloosheid en hoogmoed. Wees geprezen.
H. Geest, Wiens rijkdom door niemand kan worden geschat, leer mij nutteloze voorstellingen en gedachten af te weren. Wees geprezen.
H. Geest, Gever van talloze geschenken, leer mij nutteloze bezigheden en gesprekken te vermijden. Wees geprezen.
H. Geest, uit Wiens volheid wij allen ontvangen hebben, leer mij te zwijgen om op het gepaste ogenblik te kunnen spreken. Wees geprezen.
H. Geest, eeuwige Liefde, leer mij anderen het goede voorbeeld te geven. Wees geprezen.
H. Geest, eeuwige Goedheid, schenk mij volharding in het goede. Wees geprezen.
H. Geest, zoete Leermeester, leer mij op de juiste wijze met de mensen om te gaan. Wees geprezen.
H. Geest, lieve Vriend van de zielen, leer mij niemand te oordelen en onrecht niet te gedenken. Wees geprezen.
H. Geest, gelukbrengend Licht van de ziel, leer mij de behoeften van anderen te zien en goede werken niet te verwaarlozen. Wees geprezen.
H. Geest, Vader van de armen, laat mij mijn fouten herkennen. Wees geprezen.
H. Geest, Die in de zielen wonderen bewerkt, leid mij door waakzaamheid naar volmaaktheid. Wees geprezen.
H. Geest, voor Wie niets verborgen is, leer mij te ontsnappen aan duivelse vervolgingen. Wees geprezen.
H. Geest, Die de toekomst van het heelal kent, help mij, mij los te maken uit de heerschappij van de duivel en het vlees. Wees geprezen.
H. Geest, Die ook mijn toekomst kent, ik vertrouw U ook de bescherming over mijn familie, vrienden, weldoeners en alle mensen toe. Wees geprezen.
H. Geest, met Uw Goddelijke hulp, leer mij te leven tot eer en glorie van God, voor het heil van de zielen en tot vreugde van de Moeder Gods Maria, opdat ik als een nuttige dienaar kan sterven. Amen.