Derde week : Kennis van Jezus Christus

Dag 31

De Navolging van Christus door Thomas a Kempis (Boek 4, hoofdstuk 2)

De grote Goedheid en Liefde van God wordt in het Sacrament van het Altaar aan de mens getoond

Vertrouwend op Uw goedheid en grote Barmhartigheid, O Heer, kom ik naar U, ziek naar U, de Genezer; hongerig en dorstig naar de Bron van het leven; behoeftig naar de Koning van de Hemel, een dienaar van zijn Heer, een schepsel van de Schepper, verlaten naar mijn eigen tedere Trooster. "Wie ben ik dat U tot mij toe komt?” (Lucas 1:43)? Wat ben ik, dat U mij Uw eigen zelf schenkt? Hoe durft een zondaar voor U verschijnen?

En hoe komt het dat U tot een zondaar wenst te komen? U kent Uw dienaar en weet heel goed dat hij niets goeds in zich heeft, waarvoor U hem dit zou moeten toestaan. Ik beken daarom mijn eigen slechtheid, ik erken Uw goedheid, ik prijs Uw tedere Barmhartigheid en dank U voor Uw alles overtreffende liefde.

De Ware Godsvrucht tot de H. Maagd Maria, nrs 243-249

Liefdevolle slaven van Jezus in Maria, zouden hoge waardering moeten hebben voor de toewijding aan Jezus, het Woord van God, in het grote mysterie van de Menswording (25 maart). De Menswording is het mysterie is dat eigen is aan deze toewijding, omdat het werd geïnspireerd door de Heilige Geest, om de volgende redenen:

a) Opdat we de wonderbaarlijke afhankelijkheid die God de Zoon verkoos te hebben van Maria, eren en navolgen, tot eer van Zijn Vader en voor de verlossing van de mens. Deze afhankelijkheid komt vooral tot uiting in dit mysterie waar Jezus een gevangene en slaaf wordt in de schoot van zijn gezegende Moeder, en voor alles afhankelijk was van haar.

b) Opdat we God mogen danken voor de onvergelijkelijke genaden die Hij aan Maria heeft verleend en vooral deze om haar te kiezen als Zijn meest waardige Moeder. Deze keuze werd gemaakt in het mysterie van de Menswording.

Dit zijn de twee belangrijkste doelstellingen van de slavernij van Jezus in Maria:

a) Aangezien we in een tijdperk van hoogmoed leven waarin een groot aantal hooghartige geleerden, met een trotse en kritische geest, aanmerkingen hebben op zelfs de reeds lang gevestigde en gezonde devoties, is het beter om te spreken van "slavernij van Jezus in Maria" en om zich eerder "slaaf van Jezus" dan "slaaf van Maria" te noemen. We vermijden dan om kritiek te uiten. Op deze manier vernoemen we deze toewijding naar het uiteindelijke doel, namelijk Jezus, in plaats van naar de weg en het middel om daar te komen, namelijk Maria. We kunnen echter beide termen heel goed gebruiken.

b) Aangezien het belangrijkste mysterie dat in deze toewijding wordt gevierd en geëerd het mysterie van de Menswording is, waar we Jezus alleen in Maria vinden, die mens is geworden in haar schoot, is het passend dat we zeggen: "slavernij van Jezus in Maria", van Jezus die woont op de troon in Maria, volgens het prachtige gebed, dat door zoveel grote zielen wordt gebeden: “O Jezus levend in Maria”.

Degenen die deze toewijding aanvaarden, moeten een grote liefde hebben voor het Weesgegroet, of Engelengroet genoemd. Weinig Christenen, hoe verlicht ze ook zijn, begrijpen de waarde, verdienste, voortreffelijkheid en noodzaak van het Weesgegroet. OLVrouw moest bij verschillende gelegenheden verschijnen voor grote Heiligen met inzicht, zoals de H. Dominicus, de H. Johannes Capestrano en de zalige Alanus a Rupe, om hen te overtuigen van de rijkdom van dit gebed.

Bid: Litanie van de H. Geest, Ave Maris Stella (zie Dag 13) en het gebed van de H. Louis-Marie Grignion de Montfort (zie Dag 20), de litanie van de Heilige Naam van Jezus en O Jezus die leeft in Maria (zie Dag 27).

H. Dominicus Guzmán: (Caleruega, koninkrijk Castilië 1170 – Bologna, 6/8/1221) ook bekend als Dominicus van Osma en ook Dominicus de Guzmán genoemd, was de stichter van de dominicanen.

Hij studeerde in Pacencia en werd rond 1195 kanunnik van de kathedraal van Osma (tegenwoordig Burgo de Osma). In 1203 en 1205 begeleidde hij als subprior van het kathedraalkapittel bisschop Diego van Osma op reizen naar Scandinavië in opdracht van de koning van Castilië. Dominicus vatte hierdoor het idee op om in Scandinavië te gaan missioneren.

In 1206 kreeg hij van de paus een missietaak in de Languedoc, waar hij samen met cisterciënzers de Kathaarse ketters moest bestrijden. Deze monniken bereikten weinig door hun hooghartige optreden en luxueuze uitstraling. Dominicus begon daarom in alle eenvoud te prediken. Volgens Dominicus moest ketterij namelijk bestreden worden door predikers die met hun eenvoudige leefstijl hun woorden geloofwaardigheid en autoriteit verschaften. Dominicus' prediking had aanvankelijk een zeker succes. Eind 1206 stichtte hij te Prouille (hedendaags Fanjeaux) een vrouwenklooster, het eerste klooster van de latere dominicanessen. Rome probeerde met de zg. Albigenzische Kruistochten (1209-1229) een einde te maken aan het katharisme. In veel ingenomen steden kwamen geen grote aantallen katharen voor. De kathaarse parfaits konden gemakkelijk ontsnappen naar andere plaatsen. Talrijke toevluchtsoorden bleven onaangetast. Toch mag het belang van de kruistochten niet onderschat worden. Gewoonlijk zochten de katharen bescherming bij lokale heren die hun welgezind waren. Als deze ten val kwamen, verloren de katharen hun beschermheer en vertoonden ze zich ook niet meer in die omgeving. De Languedoc was niet langer een gastvrije plaats voor de katharen. Deze kruistochten hebben de weg vrijgemaakt voor de Inquisitie.

In Toulouse begon Dominicus met de oprichting van een orde voor de prediking. In 1215, tijdens het 4^e Lateraans Concilie werd de orde officieel erkend door paus Innocentius III onder de naam Ordo Praedicatorum; vandaar dat de dominicanen ook bekendstaan als 'predikbroeders' of '-heren'. In 1217 zond Dominicus zijn broeders uit naar Parijs, Spanje en Italië. De bedelende broeders moesten met name aan de universiteiten van Parijs en Bologna theologie gaan studeren. Er ontstond een internationale orde die in 1220 voor het eerst in Bologna een generaal kapittel hield. De nadruk kwam sterk te liggen op studie en het in praktijk brengen van het Woord.

Dominicus zelf predikte in die vroege 13e eeuw vooral in Noord-Italië. Nog bij leven deed hij afstand van de leiding van zijn orde. Uitgeput door het vele reizen stierf hij op 6 augustus 1221 te Bologna. Hij werd begraven in de Basiliek van San Domenico te Bologna. In 1234 werd hij door paus Gregorius IX heilig verklaard. Zijn feestdag is tegenwoordig 8 augustus. In 1268 werd het lichaam van Dominicus geplaatst in een door Nicola Pisano gebeeldhouwd grafmonument. Hij is ook bekend om zijn ijverige prediking ter promotie van het rozenkransgebed.

Dominicus inspireerde mensen door zijn opgewekte aard, praktische instelling en scherp oog voor de tekenen van de tijd. Hij richtte een dynamische orde op met als hoofdtaken prediking en zielzorg. Ook kregen de 'domini canes' oftewel 'honden van de heer' een grote rol te spelen in de kerkelijke Inquisitie. Van Dominicus zijn behalve enkele brieven geen geschreven werken bewaard gebleven.

H. Johannes van Capestrano (1385-1456), minderbroeder, was volksprediker, pauselijk gezant en inquisiteur. Hij nam tijdens de Hongaarse vrijheidsstrijd deel aan de Slag van Belgrado tegen de Ottomanen. Vanwege zijn militaire ervaring is hij de beschermheilige van de legeraalmoezeniers.

Giovanni werd op 24 juni 1385 geboren in Capestrano in het bisdom Sulmona (Abruzzen, Italië). Zijn vader was een Franse of Duitse baron, behorend tot het gevolg van hertog Lodewijk I van Anjou, die titulair koning van Napels was. De hoogbegaafde Giovanni kreeg zijn basisscholing van zijn moeder; zijn vader was al overleden. Als tiener werd hij naar de universiteit van Perugia gestuurd voor verdere studies, vooral rechten. Daar kwam hij onder de bekende hoogleraar Pietro de Ubaldis tot grote intellectuele hoogten.

Giovanni da Capestrano werd in 1412 door koning Ladislaus van Napels benoemd tot gouverneur van Perugia. In deze functie trad hij streng op tegen ambtelijke corruptie. Toen in 1416 de oorlog tussen Perugia en de machtige familie Malatesta uitbrak, probeerde hij door onderhandelingen vrede te bewerkstelligen. Aangekomen in de residentie van Sigismondo Pandolfo Malatesta werd hij gevangengezet. In de duisternis van de kerker begon Giovanni zich allerlei levensbeschouwelijke vragen te stellen. Dat leidde er uiteindelijk toe dat hij zich voortaan geheel aan de zaak van God wilde toewijden.

Na zijn vrijlating besloot hij al zijn aardse bezittingen weg te geven en lid te worden van de Orde der Minderbroeders. Zelf zei hij dat dit besluit was ingegeven door de H. Franciscus van Assisi die aan hem in een droom verschenen zou zijn. Het enige obstakel voor zijn toetreding tot de franciscaner orde was zijn huwelijk met een rijke dame uit Perugia. Aangezien het huwelijk niet was geconsumeerd, kon het worden ontbonden. Johannes van Capestrano werd in de orde opgenomen op 4 oktober 1416.

Na het afleggen van zijn religieuze geloften ging hij in de leer bij zijn medebroeder Bernardinus van Siena, die hem zowel theologisch als spiritueel onderrichtte. Sint Bernardinus was een vermaard prediker, die heel Italië rondtrok. Giovanni vergezelde hem geregeld bij deze missies.

In 1420 kreeg Giovanni, die diaken gewijd was, officieel toestemming om te preken. Na zijn priesterwijding in 1425 trad de begenadigde spreker geheel in het voetspoor van zijn leermeester Bernardinus en wijdde zich volledig aan missies, waarbij hij op pleinen preekte en in de openlucht de biecht afnam. Daarbij propageerde hij de devotie tot de H. Naam van Jezus. Als prediker trok hij grote menigten aan. Zo werden in Brescia ooit 126.000 toehoorders geteld. De mensen hingen aan zijn lippen. Hij raakte ook bekend als gebedsgenezer. Duizenden zieken werden naar hem toegebracht om gezegend te worden. Meer dan veertig jaar lang zou zijn apostolische loopbaan duren. Hij stichtte in tal van plaatsen hospitalen, zorgde er voor werkgelegenheid en collecteerde voor de armenzorg.

Samen met Bernardinus was Johannes betrokken bij de hervorming van de minderbroederorde. Beiden behoorden tot de franciscaanse factie der Observanten. Zij waren voorstander van een strengere observantie van het armoede-ideaal van de H. Franciscus. Hun tegenstanders in de orde waren de Conventuelen, die in grote kloosters leefden en de Regel van Franciscus minder strikt navolgden.

In 1429 werd de leiding van de Observanten naar Rome gesommeerd omdat ze van ketterij werden beticht. Johannes werd door zijn medebroeders gekozen als woordvoerder bij hun verdediging. Nadat ze waren vrijgepleit opperde paus Martinus V het plan tot een fusie van Observanten en Conventuelen. In 1430 werd in Assisi een algemeen kapittel van beide franciscaanse groepen gehouden. Tijdens deze vergadering werd tot unie besloten. Maar lang zou die niet standhouden. In 1431 hielden de Observanten in Bologna een kapittel, waarbij Johannes van Capestrano zijn medebroeders overtuigde om de unie ongedaan te maken. In 1517 zou paus Leo X de factie van de Observanten erkennen als een zelfstandige orde.

Einde jaren dertig had Johannes in Frankrijk een ontmoeting met de hervormster van de Tweede Orde van Sint Franciscus (de Arme Claren of clarissen): Nicolette Boëllet, beter bekend als H. Coleta. Johannes steunde haar werk, dat zou leiden tot de oprichting van de Orde der Clarissen-Coletinen.

Het geestelijke gezag van Johannes was zo groot geworden dat de Heilige Stoel hem benoemde tot pauselijk legaat. In 1439 werd hij naar Milaan en Bourgondië gestuurd om protest aan te tekenen tegen de usurpaties van tegenpaus Felix V. In 1446 werd hij naar de koning van Frankrijk gezonden en in 1451 op verzoek van de keizer als apostolisch nuntius naar Oostenrijk. In deze periode, waarin hij een groot deel van het Heilig Roomse Rijk leerde kennen, trad hij niet alleen als diplomaat op maar ook als inquisiteur. Zo bestreed hij in Bohemen de ketterij van de Hussieten.

Johannes van Capestrano stond bekend als de 'Gesel der Joden'. In 1447 adviseerde hij de paus om alle Joden in de pauselijke staten te verschepen naar een ver ballingsoord. Tussen 1451 en 1453 hield hij in Zuid-Duitse regio's anti-judaïsche preken. Toen in 1453 in Breslau een pogrom werd gehouden nadat een boer enkele Joden had beschuldigd van de ontheiliging van Hosties, werd Johannes belast met een onderzoek naar de vermeende heiligschennis. Alle 318 Joden in Breslau werden gearresteerd. Allen moesten de stad verlaten en hun vermogen werd hun afgenomen.

In 1454 werd Johannes naar de Rijksdag in Frankfurt ontboden. Daar werd het plan besproken van een kruistocht tegen de Ottomaanse Turken, die het jaar daarvoor Constantinopel hadden veroverd. Het doel van een kruistocht was de ontzetting van Hongarije. Als gezant van paus Callixtus III was Johannes voorstander van de bevrijding van het Christelijke broedervolk der Magyaren. Hij wist de wereldlijke heersers te enthousiasmeren waardoor de Rijksdag besloot tot een kruistocht.

Johannes trok mee met het leger van János Hunyady (Joannes Corvinus). Hij was aanwezig bij de Slag om Belgrado (juli 1456). De oude en tengere bedelmonnik leidde zelfs een eigen legereenheid, wat hem de bijnaam 'de Soldaat-Priester' opleverde. Op 22 juli eiste de christelijke troepen de overwinning op, nadat sultan Mehmed II het beleg van Belgrado had opgeheven. Daarmee was de soevereiniteit van Hongarije voorlopig veiliggesteld. Deze zou duren tot 1526 toen de Ottomanen na de Slag bij Mohács het rijk wederom zouden bezetten.

Johannes had de Slag van Belgrado overleefd. Hij was echter wel besmet geraakt met de builenpest, die welig tierde in de militaire kampen. Als gevolg daarvan stierf hij op 23 oktober 1456, vlakbij de stad Ilok, die thans in Kroatië ligt. Zijn feestdag is op 23 oktober. De H. Johannes van Capestrano is patroon van legeraalmoezeniers en juristen. (kro-ncrv.nl)

Alanus a Rupe: (1428 Bretagne – 1475 Zwolle) kloosterling & theoloog.

Hij was afkomstig uit Bretagne, waar hij volgens zeggen rond 1428 geboren is. Daar duidt de typisch Bretonse naam Alan (of Alain) ook op. Van zijn afkomst weet men verder zo goed als niets. Gezien zijn achternaam vermoedt men, dat hij uit het gehucht La Roche kwam in de buurt van het Bretonse plaatsje Plouer.
Al op jeugdige leeftijd trad hij in bij de Dominicanen te Dinan (Bretagne). Na zijn priesterwijding werd hij in 1459 naar Spiers in Duitsland gezonden, het jaar daarop naar Lille, terwijl hij in het volgende jaar naar Parijs werd gehaald om er les te geven. Zo snel als de omstandigheden het toelieten, keerde hij terug naar zijn geliefde plekje in Lille; het dominicaner klooster daar was aangesloten bij de zogeheten Hollandse congregatie. Van daaruit doceerde hij theologie in Douai.

Intussen vatte hij een intense devotie op voor het bidden van de rozenkrans ter ere van Maria. Daarmee greep hij terug op zijn stichter Dominicus; die had een begin gemaakt met deze devotie, maar in de loop van de voorafgaande eeuwen was ze steeds meer in onbruik geraakt. Alain bevorderde hierbij het overwegen van de heilige geheimen van het leven van Onze Heer Jezus Christus en van Maria; juist zoals dat tot op de dag van vandaag bij het bidden van het rozenhoedje nog steeds geschiedt. Rond 1470 zou hij in Douai de Broederschap van de H. Rozenkrans oprichten.
Deze vroomheid verspreidde hij met groot enthousiasme, overal waar hij kwam: in Zwolle, Rostock (Saksen), een aantal Duitse vorstendommen, in Parijs, Picardië en in zijn vaderland Bretagne.
Hij was een vurig predikant. Zelfs al had hij in vreemde streken steeds een tolk naast zich nodig, toch bleek hij in staat om de harten van de gelovigen te verwarmen.

Na verloop van tijd werd hij het slachtoffer van roddel en tegenwerking. Men beschuldigde hem van drijverij en onverzoenlijkheid: zijn ijver voor zijn idealen zou de mensen nauwelijks nog vrijheid gunnen. Dit bracht hem in grote crisis. Hij begon zelfs zijn geestelijk leven en zijn geliefde rozenkransgebed te verwaarlozen. Volgens sommigen zou hij in die tijd een verschijning hebben ontvangen van de H. Maagd, waarin zij hem zou hebben bemoedigd. Er stond hem nog veel meer te wachten, want de vijandigheid was zelfs doorgedrongen tot in zijn eigen orde: zo bleek op een kapittel te Doornik, waar hij was uitgenodigd. Maar in een brief aan de plaatselijke bisschop verweerde hij zich met verve, en gaf te kennen dat hij in het vervolg meer dan ooit zou doorgaan met het verspreiden van de devotie tot de rozenkrans ter ere van de H. Maagd en van haar Zoon, onze Heer Jezus Christus.

Hij stierf op 47-jarige leeftijd te Zwolle in grote eenzaamheid en in geur van heiligheid. Hij werd bijgezet in de kloosterkerk aldaar. Op de dag van zijn dood werd in Keulen de eerste rozenkransbroederschap in het Duitse grondgebied opgericht. Alanus a Rupe heeft enkele vrome werkjes op zijn naam staan, die vooral handelen over de zegeningen van het rozenkransgebed. Zijn feestdag is op 8 september.