Actieplan voor duurzame ontwikkeling door de VN tegen 2030 – Top van 25/9/2015

Voorwoord

Deze agenda is een actieplan voor mens, planeet en welvaart. Het probeert ook de universele vrede in grotere vrijheid te versterken. We erkennen dat het uitbannen van armoede in al zijn vormen en dimensies, inclusief extreme armoede, de grootste wereldwijde uitdaging is en een onmisbare vereiste voor duurzame ontwikkeling. Alle landen en alle belanghebbenden, die samenwerken in dit verband, zullen dit plan uitvoeren. We zijn vastbesloten om het menselijk ras te bevrijden van de tirannie van armoede en willen en om onze planeet te genezen en te beveiligen. We zijn vastbesloten de moedige en transformerende stappen te nemen die dringend nodig zijn om de wereld op een duurzaam en veerkrachtig pad te brengen. Terwijl we aan deze collectieve reis beginnen, beloven we dat niemand zal worden achtergelaten. De 17 doelstellingen voor duurzame ontwikkeling en 169 doelstellingen die we vandaag bekendmaken, tonen de omvang en ambitie van deze nieuwe universele agenda. Ze willen voortbouwen op de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling en voltooien wat deze niet hebben bereikt. Ze proberen de mensenrechten van iedereen te realiseren en gendergelijkheid en empowerment van alle vrouwen te bereiken. Ze zijn geïntegreerd en ondeelbaar en proberen een evenwicht te vinden tussen de drie dimensies van duurzame ontwikkeling: de economische, sociale en ecologische.

De doelstellingen zullen de komende 15 jaar actie stimuleren op gebieden die van cruciaal belang zijn voor de mensheid en de planeet:

Mensen
We zijn vastbesloten een einde te maken aan armoede en honger, in al hun vormen en dimensies, en ervoor te zorgen dat alle mensen hun potentieel in waardigheid en gelijkheid kunnen vervullen in een gezonde omgeving.

Planeet
We zijn vastbesloten de planeet te beschermen tegen degradatie, onder meer door duurzame consumptie en productie, het duurzaam beheren van haar natuurlijke hulpbronnen en het nemen van dringende maatregelen op het gebied van klimaatverandering, zodat ze de behoeften van de huidige en toekomstige generaties kan ondersteunen.

Welvaart
We zijn vastbesloten ervoor te zorgen dat alle mensen een welvarend en bevredigend leven kunnen genieten en dat economische, sociale en technologische vooruitgang in harmonie met de natuur tot stand komt.

Vrede
We zijn vastbesloten vreedzame, rechtvaardige en inclusieve samenlevingen te bevorderen die vrij zijn van angst en geweld. Zonder vrede kan er geen duurzame ontwikkeling zijn en zonder duurzame ontwikkeling geen vrede.

Samenwerkingsverband                                                                                   We zijn vastbesloten de middelen te mobiliseren die nodig zijn om deze agenda uit te voeren door middel van globale samenwerking voor duurzame ontwikkeling, gebaseerd op een geest van versterkte wereldwijde solidariteit, met bijzondere aandacht voor de behoeften van de allerarmsten en meest kwetsbaren en met deelname van alle landen, alle belanghebbenden en alle mensen.
De onderlinge verbanden en het geïntegreerde karakter van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling zijn van cruciaal belang om ervoor te zorgen dat het doel van de nieuwe agenda wordt gerealiseerd. Als we onze ambities over de volle breedte van de Agenda realiseren, zal het leven van iedereen diepgaand worden verbeterd en zal onze wereld worden getransformeerd ten goede.

VERKLARING voor duurzame ontwikkeling

Invoering
1. Wij, de staatshoofden en regeringsleiders en hoge vertegenwoordigers, die van 25 tot en met 27 september 2015 op het hoofdkantoor van de VN in New York bijeenkomen, hebben ter gelegenheid van het 70jarig bestaan ​​van de organisatie vandaag besloten tot nieuwe mondiale doelstellingen voor duurzame ontwikkeling.

2. Namens de mensen die we dienen, hebben we een historisch besluit genomen over een alomvattende, verreikende en mensgerichte reeks van universele en transformatieve doelstellingen. We verbinden ons ertoe onvermoeibaar te werken aan de volledige uitvoering van deze agenda in 2030. We erkennen dat het uitbannen van armoede in al zijn vormen en dimensies, inclusief extreme armoede, de grootste wereldwijde uitdaging is en een onmisbare vereiste voor duurzame ontwikkeling. We zijn toegewijd aan het bereiken van duurzame ontwikkeling in zijn drie dimensies - economisch, sociaal en op het vlak van milieu - op een evenwichtige en geïntegreerde manier. We zullen ook voortbouwen op de verwezenlijkingen van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling en trachten hun onafgemaakte zaken aan te pakken.

3. We besluiten tussen nu en 2030 overal armoede en honger te beëindigen; ongelijkheden binnen en tussen landen te bestrijden; om vreedzame, rechtvaardige en inclusieve samenlevingen op te bouwen; de mensenrechten te beschermen, gendergelijkheid en de empowerment van vrouwen te bevorderen; en om de duurzame bescherming van de planeet en haar natuurlijke hulpbronnen te verzekeren. We besluiten ook om voorwaarden te scheppen voor duurzame, inclusieve en aanhoudende economische groei, gedeelde welvaart en waardig werk voor iedereen, rekening houdend met verschillende niveaus van nationale ontwikkeling en capaciteiten.

4. Terwijl we aan deze grote collectieve reis beginnen, beloven we dat niemand zal worden achtergelaten. Omdat we erkennen dat de waardigheid van de mens van fundamenteel belang is, willen we dat de doelstellingen voor alle naties en volkeren en voor alle segmenten van de samenleving worden behaald. En we zullen proberen eerst de meest achterliggende te bereiken.

5. Dit is een agenda van ongekende omvang en betekenis. Het wordt door alle landen geaccepteerd en is op iedereen van toepassing, rekening houdend met de verschillende nationale realiteiten, capaciteiten en ontwikkelingsniveaus en met respect voor nationaal beleid en prioriteiten. Dit zijn universele doestellingen die de hele wereld betreffen, zowel welvaartslanden als ontwikkelingslanden. Ze zijn geïntegreerd en ondeelbaar en proberen een evenwicht tot stand te brengen tussen de drie dimensies van duurzame ontwikkeling.

6. De doelstellingen zijn het resultaat van meer dan twee jaar van intensieve openbare raadpleging en betrokkenheid bij het maatschappelijk veld en andere belanghebbenden over de hele wereld, waarbij bijzondere aandacht is besteed aan de stemmen van de armste en meest kwetsbare groepen. Deze raadpleging omvatte onder meer waardevol werk van de open werkgroep van de Algemene Vergadering inzake doelstellingen voor duurzame ontwikkeling en van de VN, waarvan de secretaris-generaal in december 2014 een syntheseverslag heeft verstrekt.

Onze visie
7. In deze doelstellingen stellen we een uiterst ambitieuze en transformationele visie op. We stellen ons een wereld voor zonder armoede, honger, ziekte en gebrek, waar al het leven kan gedijen. We ijveren voor een wereld zonder angst en geweld. Een wereld met universele geletterdheid. Een wereld met eerlijke en universele toegang tot kwaliteitsvol onderwijs op alle niveaus, tot gezondheidszorg en sociale bescherming, waar fysiek, mentaal en sociaal welzijn verzekerd zijn. Een wereld waarin we onze verbintenissen met betrekking tot het mensenrecht op veilig drinkwater, sanitaire voorzieningen herbevestigen en waar de hygiëne wordt verbeterd. Waar voldoende gezond en voedzaam voedsel is dat betaalbaar is. Een wereld waar menselijke leefomgevingen veilig, veerkrachtig en duurzaam zijn en waar universele toegang is tot betaalbare, betrouwbare en duurzame energie.

8. Wij ijveren voor een wereld van universeel respect voor mensenrechten en menselijke waardigheid, de rechtsstaat, rechtvaardigheid, gelijkheid en non-discriminatie; respect voor ras, etniciteit en culturele diversiteit; en van gelijke kansen die de volledige verwezenlijking van het menselijk potentieel mogelijk maken en bijdragen tot gedeelde welvaart. Een wereld die investeert in zijn kinderen en waarin elk kind opgroeit zonder geweld en uitbuiting. Een wereld waarin elke vrouw volledige gendergelijkheid geniet en alle juridische, sociale en economische belemmeringen voor haar empowerment zijn verwijderd. Een rechtvaardige, tolerante, open en sociaal inclusieve wereld waarin aan de behoeften van de meest kwetsbaren wordt voldaan.

9. We stellen ons een wereld voor waarin elk land aanhoudende, inclusieve en duurzame economische groei en waardig werk voor iedereen geniet. Een wereld waarin consumptie- en productiepatronen en het gebruik van alle natuurlijke hulpbronnen - van lucht tot land, van rivieren, meren en watervoerende lagen tot oceanen en zeeën - duurzaam zijn. Een wereld waarin democratie, goed bestuur en de rechtsstaat, evenals een gunstig klimaat op nationaal en internationaal niveau, essentieel zijn voor duurzame ontwikkeling, inclusief duurzame en inclusieve economische groei, sociale ontwikkeling, milieubescherming en de uitroeiing van armoede en honger. Een wereld waarin ontwikkeling en toepassing van technologie klimaatgevoelig zijn, de biodiversiteit respecteren en veerkrachtig zijn. Een wereld waarin de mensheid in harmonie leeft met de natuur en waarin dieren en andere levende soorten worden beschermd.

Onze gedeelde principes en verplichtingen
10. De nieuwe agenda laat zich leiden door de doelstellingen en beginselen van het Handvest van de VN, met inbegrip van volledige eerbiediging van het internationaal recht. Het is gebaseerd op de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, internationale mensenrechtenverdragen, de Millenniumverklaring en het Resultatendocument van de Wereldtop van 2005. Het wordt geïnformeerd door andere instrumenten zoals de Verklaring over het recht op ontwikkeling.

11. We bevestigen de resultaten van alle grote VN-conferenties en -topconferenties die een solide basis hebben gelegd voor duurzame ontwikkeling en hebben bijgedragen aan het vormgeven van de nieuwe agenda. Deze omvatten de verklaring van Rio over milieu en ontwikkeling; de wereldtop over duurzame ontwikkeling; de wereldtop voor sociale ontwikkeling; het actieprogramma van de internationale conferentie over bevolking en ontwikkeling, het actieprogramma van Peking; en de Conferentie van de VN over duurzame ontwikkeling ("Rio + 20"). We bevestigen ook de follow-up van deze conferenties, met inbegrip van de resultaten van de vierde VN-conferentie over de minst ontwikkelde landen, de derde internationale conferentie over kleine eilandstaten in ontwikkeling; de tweede VN-conferentie over niet aan zee grenzende ontwikkelingslanden; en de derde VN-wereldconferentie over rampenrisicovermindering.

12. We bevestigen alle beginselen van de Verklaring van Rio over milieu en ontwikkeling, met inbegrip van onder meer het beginsel van gemeenschappelijke maar gedifferentieerde verantwoordelijkheden, zoals uiteengezet in beginsel 7 daarvan.

13. De uitdagingen en toezeggingen in deze grote conferenties en topconferenties hangen met elkaar samen en vragen om geïntegreerde oplossingen. Om ze effectief aan te pakken, is een nieuwe aanpak nodig. Duurzame ontwikkeling erkent dat het uitbannen van armoede in al zijn vormen en dimensies, het bestrijden van ongelijkheid binnen en tussen landen, het beschermen van de planeet, het creëren van duurzame, inclusieve en duurzame economische groei en het bevorderen van sociale inclusie met elkaar verbonden zijn en onderling afhankelijk zijn.

Onze wereld vandaag
14. We ontmoeten elkaar in een tijd van enorme uitdagingen voor duurzame ontwikkeling. Miljarden van onze burgers leven nog steeds in armoede en krijgen geen waardig leven. Er zijn toenemende ongelijkheden binnen en tussen landen. Er zijn enorme verschillen in kansen, rijkdom en macht. Genderongelijkheid blijft een belangrijke uitdaging. De werkloosheid, met name de jeugdwerkloosheid, is een groot probleem. Wereldwijde bedreigingen voor de gezondheid, meer frequente en intensievere natuurrampen, spiraalsgewijs toenemende  conflicten, gewelddadig extremisme, terrorisme en daarmee verband houdende humanitaire crises en gedwongen ontheemding van mensen dreigen een groot deel van de ontwikkelingsvooruitgang van de afgelopen decennia ongedaan te maken. Uitputting van natuurlijke hulpbronnen en nadelige gevolgen van aantasting van het milieu, waaronder woestijnvorming, droogte, bodemaantasting, zoetwaterschaarste en verlies van biodiversiteit, dragen bij aan en verergeren de lijst met uitdagingen waarmee de mensheid wordt geconfronteerd. Klimaatverandering is een van de grootste uitdagingen van onze tijd en de negatieve gevolgen ervan ondermijnen het vermogen van alle landen om tot duurzame ontwikkeling te komen. Verhogingen van de wereldwijde temperatuur, zeespiegelstijging, verzuring van de oceaan en andere gevolgen van klimaatverandering hebben ernstige gevolgen voor kustgebieden en laaggelegen kuststaten, waaronder veel minst ontwikkelde landen en kleine eilandstaten. Het voortbestaan ​​van veel samenlevingen en van de biologische ondersteuningssystemen van de planeet lopen gevaar.

15. Het is echter ook een tijd van enorme kansen. Er is aanzienlijke vooruitgang geboekt bij het aangaan van vele ontwikkelingsuitdagingen. In de afgelopen generatie zijn honderden miljoenen mensen uit extreme armoede gekomen. De toegang tot onderwijs is voor zowel jongens als meisjes sterk toegenomen. De verspreiding van informatie- en communicatietechnologie en wereldwijde verwevenheid heeft een groot potentieel om de menselijke vooruitgang te versnellen, de digitale kloof te overbruggen en kennismaatschappijen te ontwikkelen, evenals wetenschappelijke en technologische innovatie op gebieden die zo divers zijn, als geneeskunde en energie.

16. Bijna 15 jaar geleden werden de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling overeengekomen. Deze vormden een belangrijk ontwikkelingskader en op een aantal gebieden is aanzienlijke vooruitgang geboekt. Maar de vooruitgang was ongelijk, met name in Afrika, de minst ontwikkelde landen, niet aan zee grenzende ontwikkelingslanden en kleine eilandstaten, en sommige van de millenniumdoelstellingen blijven niet op schema, met name die met betrekking tot de gezondheid van moeders, pasgeborenen en kinderen en reproductieve gezondheid . We zetten ons opnieuw in voor de volledige realisatie van alle millenniumdoelstellingen, inclusief de off-track millenniumdoelstellingen, met name door gerichte en opgeschaalde hulp te verlenen aan de minst ontwikkelde landen en andere landen in speciale situaties, in overeenstemming met relevante ondersteuningsprogramma's. De nieuwe agenda bouwt voort op de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling en tracht te voltooien wat deze niet hebben bereikt, met name bij het bereiken van de meest kwetsbaren.

17. In zijn reikwijdte gaat het kader dat we vandaag aankondigen echter veel verder dan de millenniumdoelstellingen. Naast voortdurende ontwikkelingsprioriteiten zoals uitroeiing van armoede, gezondheid, onderwijs en voedselzekerheid en voeding, bevat het een breed scala aan economische, sociale en milieudoelstellingen. Het belooft ook vreedzamere en inclusievere samenlevingen. Het definieert ook cruciale implementatiemiddelen. Als gevolg van de geïntegreerde aanpak die we hebben gekozen, zijn er diepe onderlinge verbanden en veel transversale elementen in de nieuwe doelen en doelen.

De nieuwe agenda
18. We kondigen vandaag 17 doelstellingen voor duurzame ontwikkeling aan met 169 bijbehorende doelstellingen die geïntegreerd en ondeelbaar zijn. Nooit eerder hebben wereldleiders gezamenlijke actie en inspanningen toegezegd op zo'n brede en universele beleidsagenda. We gaan samen op weg naar duurzame ontwikkeling en zetten ons gezamenlijk in voor het nastreven van wereldwijde ontwikkeling en van "win-win" -samenwerking die enorme winsten kan opleveren voor alle landen en alle delen van de wereld. We bevestigen opnieuw dat elke staat volledige permanente soevereiniteit heeft en zal uitoefenen over al zijn rijkdom, natuurlijke hulpbronnen en economische activiteiten. We zullen ervoor zorgen dat de implementatie van de agenda ten goede komt aan iedereen, voor de huidige generatie en voor toekomstige generaties. Hiermee bevestigen we onze inzet voor het internationaal recht en benadrukken we dat de agenda moet worden uitgevoerd op een manier die in overeenstemming is met de rechten en plichten van staten onder het internationaal recht.

19. We bevestigen het belang van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, evenals andere internationale instrumenten met betrekking tot de mensenrechten en het internationaal recht. We benadrukken de verantwoordelijkheden van alle staten, in overeenstemming met het Handvest van de VN, om de mensenrechten en fundamentele vrijheden voor iedereen te respecteren, beschermen en bevorderen, zonder onderscheid van welke aard dan ook wat betreft ras, huidskleur, geslacht, taal, religie, politiek of andere mening, nationale of sociale afkomst, eigendom, geboorte, handicap of andere status.

20. Het realiseren van gendergelijkheid en het versterken van de positie van vrouwen zal een cruciale bijdrage leveren aan de voortgang van alle doelstellingen. Het bereiken van het volledige menselijke potentieel en van duurzame ontwikkeling is niet mogelijk als de helft van de mensheid haar volledige mensenrechten en kansen wordt ontzegd. Vrouwen moeten gelijke toegang hebben tot kwaliteitsvol onderwijs, economische middelen, politieke participatie, en gelijke kansen voor werkgelegenheid, leiderschap en besluitvorming op alle niveaus. We zullen werken aan een aanzienlijke toename van investeringen om de genderkloof te dichten en steun aan instellingen die gendergelijkheid en empowerment van vrouwen op mondiaal, regionaal en nationaal niveau versterken. Alle vormen van discriminatie en geweld tegen vrouwen zullen worden geëlimineerd, ook door betrokkenheid van mannen. De systematische integratie van een genderperspectief bij de uitvoering van de agenda is cruciaal.

21. De nieuwe doelstellingen treden in werking op 1 januari 2016 en zijn leidend voor de beslissingen die we de komende 15 jaar nemen. We zullen allemaal werken aan de uitvoering van de agenda in onze eigen landen en op regionaal en mondiaal niveau, rekening houdend met de verschillende nationale realiteiten, capaciteiten en ontwikkelingsniveaus en met respect voor nationaal beleid en prioriteiten. We respecteren de nationale beleidsruimte voor duurzame, inclusieve en duurzame economische groei, met name voor ontwikkelingsstaten, terwijl het in overeenstemming blijft met de relevante internationale regels en verbintenissen. We erkennen ook het belang van de regionale en subregionale dimensies, regionale economische integratie en interconnectiviteit bij duurzame ontwikkeling. Regionale en subregionale kaders kunnen de effectieve vertaling van beleid voor duurzame ontwikkeling in concrete maatregelen op nationaal niveau vergemakkelijken.

22. Elk land staat voor specifieke uitdagingen bij het streven naar duurzame ontwikkeling. De meest kwetsbare landen, en met name Afrikaanse landen, de minst ontwikkelde landen, niet aan zee grenzende ontwikkelingslanden en de kleine eilandstaten verdienen speciale aandacht, evenals landen in situaties van conflict- en postconflictlanden. Er zijn ook serieuze uitdagingen in veel middeninkomenslanden.

23. Mensen die kwetsbaar zijn, moeten de nodige weerbaarheid gegeven worden. Degenen van wie de behoeften in de agenda worden weerspiegeld, zijn onder meer alle kinderen, jongeren, personen met een handicap (van wie meer dan 80% in armoede leeft), mensen met hiv/aids, ouderen, inheemse volkeren, vluchtelingen en intern ontheemden en migranten. We besluiten om verdere effectieve maatregelen en acties te nemen, in overeenstemming met het internationaal recht, om obstakels en beperkingen weg te nemen, de ondersteuning te versterken en te voorzien in de speciale behoeften van mensen die wonen in gebieden die worden getroffen door complexe humanitaire noodsituaties en in gebieden die worden getroffen door terrorisme.

24. We zijn vastbesloten armoede in al zijn vormen en dimensies te beëindigen, onder meer door extreme armoede tegen 2030 uit te bannen. Alle mensen moeten een basisstandaard van leven genieten, ook via socialezekerheidsstelsels. We zijn ook vastbesloten om de honger te beëindigen en prioriteit te geven aan voedselzekerheid en om alle vormen van ondervoeding te beëindigen. In dit verband bevestigen we de belangrijke rol en het inclusieve karakter van de Commissie wereldvoedselzekerheid en verwelkomen we de Verklaring van Rome over voeding en actiekader. We zullen middelen inzetten voor de ontwikkeling van plattelandsgebieden en duurzame landbouw en visserij, en kleine boeren steunen, vooral vrouwelijke boeren, herders en vissers in ontwikkelingslanden, met name de minst ontwikkelde landen.

25. We engageren ons om inclusief en rechtvaardig kwaliteitsonderwijs te bieden op alle niveaus - voorschoolse, primaire, secundaire, tertiaire, technische en beroepsopleiding. Alle mensen, ongeacht geslacht, leeftijd, ras, etniciteit en personen met een handicap, migranten, inheemse volkeren, kinderen en jongeren, vooral degenen in kwetsbare situaties, moeten toegang hebben tot levenslange leermogelijkheden die hen helpen de kennis en vaardigheden te verwerven nodig om kansen te benutten en volledig deel te nemen aan de samenleving. We zullen ernaar streven kinderen en jongeren een voedende omgeving te bieden voor de volledige verwezenlijking van hun rechten en capaciteiten, en onze landen te helpen het demografische dividend te oogsten, onder meer door veilige scholen en samenhangende gemeenschappen en gezinnen.

26. Om de lichamelijke en geestelijke gezondheid en het welzijn te bevorderen en de levensverwachting voor iedereen te verlengen, moeten we een universele gezondheidsdekking en toegang tot kwaliteitsvolle gezondheidszorg bereiken. Niemand mag achterblijven. We verbinden ons ertoe de tot nu toe geboekte vooruitgang bij het terugdringen van de sterfte onder pasgeborenen, kinderen en moeders te versnellen door al deze vermijdbare sterfgevallen vóór 2030 te beëindigen. We streven naar universele toegang tot seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten, inclusief voor gezinsplanning, informatie en onderwijs . We zullen ook de voortgang versnellen die is geboekt bij de bestrijding van malaria, hiv/aids, tuberculose, hepatitis, ebola en andere overdraagbare ziekten en epidemieën, onder meer door de toenemende antimicrobiële resistentie en het probleem van onbeheerde ziekten in ontwikkelingslanden aan te pakken. We zetten ons in voor de preventie en behandeling van niet-overdraagbare ziekten, waaronder gedrags-, ontwikkelings- en neurologische aandoeningen, die een grote uitdaging vormen voor duurzame ontwikkeling.

27. We zullen proberen al onze landen een sterke economische basis te geven. Aanhoudende, inclusieve en duurzame economische groei is essentieel voor welvaart. Dit is alleen mogelijk als rijkdom wordt gedeeld en inkomensongelijkheid wordt aangepakt. We zullen werken aan de opbouw van dynamische, duurzame, innovatieve en mensgerichte economieën, met name de werkgelegenheid voor jongeren en de economische empowerment van vrouwen, en waardig werk voor iedereen. We zullen dwangarbeid en mensenhandel uitbannen en kinderarbeid in al zijn vormen beëindigen. Alle landen hebben er baat bij om een ​​gezond en goed opgeleid personeelsbestand te hebben met de kennis en vaardigheden die nodig zijn voor productief en bevredigend werk en volledige deelname aan de samenleving. We zullen de productiecapaciteit van de minst ontwikkelde landen in alle sectoren versterken, onder meer door structurele transformatie. We zullen een beleid vaststellen dat de productiecapaciteit, productiviteit en productieve werkgelegenheid vergroot; financiële inclusie; duurzame landbouw, herders en visserijontwikkeling; duurzame industriële ontwikkeling; universele toegang tot betaalbare, betrouwbare, duurzame en moderne energiediensten; duurzame transportsystemen; en kwaliteit en veerkrachtige infrastructuur.

28. We verbinden ons ertoe fundamentele veranderingen aan te brengen in de manier waarop onze samenlevingen goederen en diensten produceren en consumeren. Regeringen, internationale organisaties, het bedrijfsleven en andere niet-statelijke actoren en individuen moeten bijdragen tot het veranderen van niet-duurzame consumptie- en productiepatronen, onder meer door uit alle bronnen mobilisatie van financiële en technische bijstand ter versterking van de wetenschappelijke, technologische en innovatieve ontwikkelingslanden capaciteit om te evolueren naar meer duurzame consumptie- en productiepatronen We moedigen de implementatie aan van het tienjarige programmakader voor duurzame consumptie en productie. Alle landen ondernemen actie, waarbij ontwikkelde landen het voortouw nemen, rekening houdend met de ontwikkeling en mogelijkheden van ontwikkelingslanden.

29. We erkennen de positieve bijdrage van migranten aan inclusieve groei en duurzame ontwikkeling. We erkennen ook dat internationale migratie een multidimensionale realiteit is die van groot belang is voor de ontwikkeling van landen van herkomst, doorreis en bestemming, waarvoor coherente en alomvattende reacties vereist zijn. We zullen internationaal samenwerken om te zorgen voor veilige, ordelijke en regelmatige migratie, met volledige eerbiediging van de mensenrechten en de humane behandeling van migranten, ongeacht de migratiestatus, vluchtelingen en ontheemden. Dergelijke samenwerking moet ook de veerkracht van gemeenschappen die vluchtelingen opvangen, versterken, met name in ontwikkelingslanden. We onderstrepen het recht van migranten om terug te keren naar hun land van staatsburgerschap en herinneren eraan dat staten ervoor moeten zorgen dat hun terugkerende onderdanen naar behoren worden ontvangen.

30. Er wordt met klem bij de staten op aangedrongen af ​​te zien van het afkondigen en toepassen van unilaterale economische, financiële of handelsmaatregelen die niet in overeenstemming zijn met het internationaal recht en het Handvest van de VN die de volledige verwezenlijking van de economische en sociale ontwikkeling belemmeren, met name in ontwikkelingslanden.

31. We erkennen dat het UNFCCC het belangrijkste internationale, intergouvernementele forum is om te onderhandelen over de wereldwijde reactie op klimaatverandering. We zijn vastbesloten om resoluut de dreiging van klimaatverandering en aantasting van het milieu aan te pakken. Het mondiale karakter van klimaatverandering vereist een zo breed mogelijke internationale samenwerking om de vermindering van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen te versnellen en aanpassing aan de negatieve gevolgen van klimaatverandering aan te pakken. We stellen met grote bezorgdheid vast dat er een aanzienlijke kloof bestaat tussen het totale effect van de mitigatietoezeggingen van de partijen in termen van wereldwijde jaarlijkse uitstoot van broeikasgassen tegen 2020 en de totale emissiepaden die consistent zijn met een waarschijnlijke kans om de stijging van de wereldwijde gemiddelde temperatuur onder de 2°C te houden of 1,5°C boven pre-industriële niveaus.

32. Vooruitblikkend op de COP21-conferentie in Parijs in december, onderstrepen we de inzet van alle staten om te werken aan een ambitieuze en universele klimaatovereenkomst. We bevestigen opnieuw dat het protocol, een ander rechtsinstrument of overeengekomen resultaat met rechtskracht krachtens het verdrag dat op alle partijen van toepassing is, op een evenwichtige manier zal worden aangepakt, onder meer door verzachting, aanpassing, financiën, technologieontwikkeling en -overdracht, capaciteitsopbouw en transparantie van actie en ondersteuning.

33. We erkennen dat sociale en economische ontwikkeling afhangt van het duurzame beheer van de natuurlijke hulpbronnen van onze planeet. We zijn daarom vastbesloten om oceanen en zeeën, zoetwatervoorraden, bossen, bergen en droge gebieden te behouden en duurzaam te gebruiken en om de biodiversiteit, ecosystemen en dieren in het wild te beschermen. We zijn ook vastbesloten om duurzaam toerisme te bevorderen, waterschaarste en waterverontreiniging aan te pakken, de samenwerking op het gebied van woestijnvorming, stofstormen, bodemdegradatie en droogte te verbeteren en de vermindering van het risico op rampen te bevorderen. In dit verband kijken we uit naar COP13 van het Verdrag inzake biologische diversiteit dat in 2016 in Mexico zal worden gehouden.

34. We erkennen dat duurzame stedelijke ontwikkeling en beheer cruciaal zijn voor de levenskwaliteit van onze mensen. We zullen samenwerken met lokale autoriteiten en gemeenschappen om onze steden en menselijke nederzettingen te vernieuwen en te plannen om de cohesie en persoonlijke veiligheid van de gemeenschap te bevorderen, en innovatie en werkgelegenheid te stimuleren. We zullen de negatieve effecten van stedelijke activiteiten en van chemicaliën die gevaarlijk zijn voor de menselijke gezondheid en het milieu verminderen, onder meer door een milieuverantwoord beheer en veilig gebruik van chemicaliën, vermindering en recycling van afval en efficiënter gebruik van water en energie. En we zullen werken aan het minimaliseren van de impact van steden op het wereldwijde klimaatsysteem. We zullen ook rekening houden met bevolkingsontwikkelingen en prognoses in onze nationale, landelijke en stedelijke ontwikkelingsstrategieën en -beleid. We kijken uit naar de komende VN-conferentie over huisvesting en duurzame stedelijke ontwikkeling in Quito, Ecuador.

35. Duurzame ontwikkeling kan niet worden gerealiseerd zonder vrede en veiligheid; en vrede en veiligheid zullen in gevaar komen zonder duurzame ontwikkeling. De nieuwe agenda erkent de noodzaak om vreedzame, rechtvaardige en inclusieve samenlevingen op te bouwen die gelijke toegang tot het gerecht bieden en die zijn gebaseerd op eerbiediging van de mensenrechten (inclusief het recht op ontwikkeling), op effectieve rechtsstaat en goed bestuur op alle niveaus en op transparante, effectieve en verantwoordelijke instellingen. Factoren die aanleiding geven tot geweld, onveiligheid en onrechtvaardigheid, zoals ongelijkheid, corruptie, slecht bestuur en illegale financiële en wapenstromen, komen aan de orde in de agenda. We moeten onze inspanningen verdubbelen om conflicten op te lossen of te voorkomen en postconflictlanden te ondersteunen, onder meer door ervoor te zorgen dat vrouwen een rol spelen bij vredesopbouw en staatsopbouw. We roepen op tot verdere effectieve maatregelen en acties, in overeenstemming met het internationaal recht, om de belemmeringen weg te nemen voor de volledige verwezenlijking van het zelfbeschikkingsrecht van volkeren die onder koloniale en buitenlandse bezetting leven, en die een nadelige invloed hebben op de economie, sociale ontwikkeling en hun omgeving.

36. We beloven dat we intercultureel begrip, tolerantie, wederzijds respect en een ethiek van wereldburgerschap en gedeelde verantwoordelijkheid zullen bevorderen. We erkennen de natuurlijke en culturele diversiteit van de wereld en erkennen dat alle culturen en beschavingen kunnen bijdragen en cruciaal zijn voor duurzame ontwikkeling.

37. Sport is ook een belangrijke factor voor duurzame ontwikkeling. We erkennen de groeiende bijdrage van sport aan de verwezenlijking van ontwikkeling en vrede in de bevordering van tolerantie en respect en de bijdragen die het levert aan de empowerment van vrouwen en jongeren, individuen en gemeenschappen, evenals aan doelstellingen op het gebied van gezondheid, onderwijs en sociale integratie.

38. We bevestigen, in overeenstemming met het Handvest van de VN, de noodzaak om de territoriale integriteit en politieke onafhankelijkheid van staten te respecteren.