Exodus 20:1-17 : Toen sprak God alles wat volgt: Ik ben Jahweh, uw God, die u uit Egypte, uit het slavenhuis heb geleid;

Gij zult geen andere goden naast Mij hebben. Gij zult u geen godenbeeld maken noch enig beeld van wat in de hemel daarboven, op de aarde beneden, of in het water onder de aarde is. Gij moogt ze niet aanbidden of dienen. Want Ik, Jahweh, uw God, ben een naijverige God, die de zonden der vaders wreekt op de zonen, op het derde en vierde geslacht van hen, die Mij haten, maar die genadig is aan het duizendste geslacht van hen, die Mij liefhebben en mijn geboden onderhouden.

Gij zult de naam van Jahweh, uw God, niet ijdel gebruiken; want wanneer iemand de naam van Jahweh ijdel gebruikt, laat Hij dit niet ongestraft.

Gedenk de sabbat, dat gij die heiligt. Zes dagen kunt ge werken en al uw arbeid verrichten, maar de zevende dag is een sabbat voor Jahweh, uw God; dan moogt ge geen arbeid verrichten; gijzelf, noch uw zoon of uw dochter, noch uw slaaf, uw slavin of uw vee, noch de vreemdeling, die binnen uw poorten woont. Want in zes dagen heeft Jahweh hemel, aarde en zee gemaakt met al wat er in is; maar op de zevende dag rustte Hij. Daarom heeft Jahweh de sabbat gezegend, en hem voor heilig verklaard.

Eert uw vader en moeder, opdat ge lang moogt blijven in het land, dat Jahweh, uw God, u zal schenken.

Gij zult niet doden.

Gij zult geen overspel doen.

Gij zult niet stelen.

Gij zult tegen uw naaste geen valse getuigenis afleggen.

Gij zult het huis van uw naaste niet begeren. Gij zult de vrouw van uw naaste niet begeren, noch zijn slaaf of slavin, zijn rund of zijn ezel, noch iets van wat uw naaste behoort.  

Gods morele wet voor Zijn volk is een uitdrukking van Zijn eigen onveranderlijke perfectie. In de 10 Geboden roept God het volk waarmee Hij een verbond heeft gesloten op om zoals Hij te zijn.

Leviticus 11:45 : want Ik ben Jahweh, die u uit Egypte heb geleid, om uw God te zijn. Weest heilig, omdat Ik heilig ben.

De 10 Geboden beginnen met onze relatie met God en eindigen met onze relaties met anderen. In de Bijbel wordt rechtschapenheid altijd gerealiseerd binnen de context van relaties; het gaat over het liefdevolle gedrag tegenover God en de naaste.

Romeinen 13:10 : De liefde berokkent de naaste geen kwaad; de liefde volbrengt dus de hele Wet.

Romeinen 13:9 : Immers het gebod: "Ge zult geen overspel bedrijven, ge zult niet doodslaan, ge zult niet stelen, ge zult niet begeren," en alle andere geboden zijn samengevat in dit éne: "Ge zult de naaste liefhebben als uzelf."

Het is natuurlijk één zaak de goede ingesteldheid te kennen, maar nog een andere om ze consequent toe te passen. Jezus deed een oproep in Matteus 5.

Matteus 5:48 : Weest dus volmaakt, zoals uw hemelse Vader volmaakt is.

Maar dit is onbereikbaar als we ons niet openstellen voor de kracht van de H. Geest die in ons woont.

De zaligsprekingen zijn hogere waarden en vertegenwoordigen het karakter van God. Let op wat Jezus zegt over wat de Vader waardeert omdat dat hetgeen is wat Hij zegent. God openbaart Zijn waardesysteem in de zaligsprekingen. Dit systeem is verschillend van het waardensysteem van de wereld en als we Zijn zegeningen willen ontvangen, moeten we ons in een positie brengen om ze te ontvangen door Zijn waarden na te leven en niet deze van de wereld.

In Spreuken 2:1-2,5 zegt men: Mijn zoon, als ge mijn woorden aanvaardt, En mijn wenken ter harte neemt, uw oren te luisteren legt naar de wijsheid, Uw aandacht richt op ervaring; zult ge vinden de kennis van God.

Er zijn drie stemmen die onze aandacht opeisen:

1 De stem van God,

2 Onze stemmen en

3 De stem van Satan en zijn demonen

Wanneer we God horen en alleen Hem zullen we beginnen te begrijpen hoe God tot ons spreekt. We zullen dan in staat zijn te begrijpen dat de vreze Gods het begin is van wijsheid. God spreekt tot ons in de stilte en in het gebed.

Jezus vraagt ons volmaakt te zijn zoals de Vader in de Hemel perfect is. Het is op dit punt dat God ons confronteert met Zijn maatstaven. We moeten de zaligsprekingen in praktijk brengen en ze cultiveren in ons hart zodat ze de parfum worden van ons leven. Dat wil zeggen liefde voor zuiverheid, zachtmoedigheid, rechtvaardigheid en arm van geest te zijn, wat de levensstijl van God is.

In 2 Korintiërs 2:15 zegt Paulus: Want Christus’ geur zijn wij voor God, zowel bij hen die worden gered, als bij hen die ten verderve gaan.

We zijn enkel de parfum van Christus in de mate dat we de waarden van God in ons hart cultiveren.

uit https://christenzijn.nl  : Hoe weten we of we arm van geest zijn? Hier zijn een aantal kenmerken van iemand die arm van geest is: aan de hand van 20 voorbeelden :

1 Wie arm van geest is, is altijd gering in eigen ogen. Hij verheft zich niet, hij praalt niet. Ook al wordt hij door anderen geringgeschat en door de mensen opzij geschoven, dan nog neemt hij alles als Gods wil, en verblijdt zich erover het kruis van Jezus te dragen in de navolging van het Lam. Het wordt natuurlijk om de weg van het Lam te gaan, verootmoedigingen worden zijn spijze, verhoging zijn loon. (1 Petrus 5:5; 1 Petrus 4:13; 1 Petrus 5:6)

2. Hij houdt ervan al zijn werk in het verborgene te doen en hij neemt geen eer van mensen. (Matteüs 6:1-14)

3. Hij neemt graag de laagste plaats in, niet omdat hij daardoor probeert hogerop te komen, maar omdat hij vindt dat juist deze plaats bij hem past en hij bij deze plaats. (Lukas 14:7-11; Filippenzen 2:3)

4. Hij is terughoudend in zijn optreden, niet vrijpostig en veeleisend.

5. Hij geeft graag zijn voordelen op om ze aan anderen over te laten. (Filippenzen 2:4)

6. Hij streeft er niet naar iets te zijn, noch op een aardse noch op een geestelijke manier; zijn enige wens is van ogenblik tot ogenblik Gods wil te doen.

7. Hij streeft niet naar invloed bij mensen, maar heel zijn verlangen is dat de mensen onder Gods beïnvloeding zullen komen. (1 Korintiërs 2:1-5; 1 Korintiërs 9:19-23)

8. De tijd is kostbaar voor hem, hij laat er niets van verloren gaan; tegelijkertijd is hij rustig en laat hij zich nooit tot haastwerk verleiden. (Efeziërs 5:16-17)

9. Hij heiligt zichzelf opdat anderen zich door zijn voorbeeld kunnen heiligen in waarheid. (Johannes 17:19; 1 Timoteüs 4:16)

10. Hij verloochent zichzelf, opdat zijn leven niet op enige wijze tot aanstoot voor anderen zal zijn. (Matteüs 16:24)

11. Hij is tevreden met het kruis dat God op hem legt en hij beklaagt zich er niet over als anderen hem kwellen.

12. Hij onttrekt zich niet aan het lijden, want als hij zelf beproefd is, kan hij anderen te hulp komen. (Romeinen 8:18; 2 Korintiërs 1:3-5)

13. Hij is even tevreden waar God hem ook zet, zowel in de krioelende mensenmassa als in eenzaamheid; want op ieder plaats ontmoet hij zijn God omdat hij Zijn wil doet.

14. Hij doet z’n best dat anderen in zijn gedrag alleen maar de waarheid kunnen vinden, zowel in geestelijke als aardse dingen.

15. De liefde dringt hem bij te dragen tot het nut van de anderen; hij voelt dat hij in de schuld staat bij allen; zijn leven vormt zich als het leven van een dienaar, en hij draagt graag de lasten van anderen.

16. Omdat hij arm van geest is, droomt hij niet van het grote, maar verwacht hij het kleine en kijkt daarnaar uit; geen werk is onbeduidend en niemand te klein om te dienen.

17. Hij maakt geen onderscheid en is een dienaar voor allen. Daarom gaat hij even graag daarheen waar verdriet heerst als daar waar de blijdschap bruist. (Marcus 9:35; 1 Korintiërs 9:19-23; Romeinen 12:15-16)

18. Hij leeft zijn leven met het doel het als offer af te leggen. (Markus 10:45; Johannes 15:12-13)

19. Hij is bereid op dorens te treden, als hij maar anderen in hun lijden kan verkwikken. (2 Korintiërs 1:3-6; Kolossenzen 1:24)

20. Hij heeft zijn oor geopend voor Gods stem, niet om daar maar vol zelfbehagen van te genieten, maar om te doen wat hij heeft gehoord.

Jezus’ missie op aarde omvatte ook het geven van een juister beeld van God en Zijn Koninkrijk. Jezus deed vele uitspraken zoals “Als je Mij hebt gezien, dan heb je de Vader gezien.” Hij gebruikte ook gelijkenissen om een beeld te geven van het Koninkrijk: “het Koninkrijk van God is zoals…” Hij legde uit wat het Koninkrijk is, hoe het werkt en wat zijn principes zijn.

In de Bergrede, gebruikte Jezus de lijst van regels die ze begrepen, en legde de motivering en het proces achter de Wet uit.

De zondige mens, die gescheiden is van God en een verschrikkelijk onjuist beeld van God heeft, kan enkel de specifieke wetten begrijpen en accepteren, zoals “gij zult niet doden”. Jezus legde uit dat er veel meer aan verbonden is. Terwijl de wet specifieke handelingen verbood, legde Jezus de motivering uit. Hij verlegde de focus van het uiterlijke naar het innerlijke.

Om de motivering te begrijpen achter God’s wet moet men een duidelijker begrip van God Zelf hebben. Het is eerder Gods natuur, in plaats van Zijn Wetten, dat Zijn Koninkrijk beheerst. Jezus’ rol was de nadruk te verleggen van Gods verordeningen naar Zijn karakter. Een kind heeft weinig begrip van goed gedrag tot het leert dat het niet iemand kan slaan omdat deze iets doet tegen de zin van het kind. De wet moet  karakterontwikkeling voorafgaan.

De wet bracht de mens tot een punt waarop hij dacht “Hoe kan ik mij aan al deze regels houden? Dat kan ik niet!”. Op het gepaste moment was Jezus daar om Gods natuur uit te leggen. “Als je jouw karakter verandert om op God te gelijken, kan je gemakkelijk deze regels gehoorzamen. Beter zelfs: de regels zullen niet langer meer nodig zijn.” Dat is het doel van de Bergrede: de nadruk verleggen van gehoorzaamheid naar karakter, van een lijst van regels naar een gedragspatroon. God weet dat een gedragspatroon handelingen bepaalt. Als iemand zijn gedrag moest beheersen zonder zijn houding te veranderen, zouden de resultaten tijdelijk en mager zijn. Als de persoon echter zijn houding beheerst, dan volgt het juiste gedrag onmiddellijk. We kunnen deze nadruk op het gedragspatroon zien in Jezus’ leer.

Eén van de meest overtuigende beschrijvingen van de betekenis van de zaligsprekingen in het begin van de Bergrede weerklinkt in Jesaja 61, een bijbeltekst die zeker eschatologisch van aard is.

Jesaja 61:1-3 : De geest van Jahweh, mijn Heer, rust op Mijl, Want Jahweh heeft Mij gezalfd; Hij heeft Mij gezonden, om armen de blijde boodschap te brengen, Om te verbinden wiens hart is gebroken, Aan gevangenen verlossing te melden, Aan geboeiden bevrijding; om het genadejaar van Jahweh te preken, De dag der wraak van onzen God. Om alle bedroefden te troosten, en Sions treurenden op te richten; om hun een diadeem te schenken In plaats van as, Vreugde-olie voor rouwgewaad, En jubel voor wanhoop; opdat men ze noeme: Gerechtigheids-eiken, door Jahweh geplant tot zijn glorie.

Matteüs plaatst Jezus voortdurend in het licht van de vervulling van profetieën van het Oude Testament. Als we dus de zaligsprekingen bestuderen moeten we kijken naar Jesaja’s voorspelling van hoe de Messias en het Messiaanse Koninkrijk eruit zullen zien.

Bij de zaligsprekingen kunnen we niet kiezen om het ene te volgen en het andere na te laten – ze moeten als een geheel worden toegepast om het Koninkrijk van God te beërven. Ze tonen hoe Christenen moeten zijn als volgelingen van Christus. Elke zaligspreking zegt hoe een Christen gelukkig kan geprezen worden.

De Definitie van “Zalig”

Wat betekent “zalig”? En wat betekent om zalig te zijn?

De wereld kan “gezegend zijn” gebruiken om iemand aan te duiden die het goed doet en welvarend is. Deze mensen kunnen zich fortuinlijk beschouwen en dit gebruiken zonder hierbij te verwijzen naar God. De Bijbel gebruikt dit woord echter in een compleet verschillende context. Een werkelijk “zalige of gezegende persoon” heeft het eeuwig geluk waar hij zijn hoop kan op stellen.

In het Baker’s evangelisch woordenboek van Bijbelse Theologie staat de betekenis van het woord “zalig”:

"In de Latijnse Vulgaat betekent het woord “beatus” gezegend, gelukkig, fortuinlijk en beginnen bepaalde verzen zoals Psalm 1:1 met dit woord:

Psalm 1:1: beatus vir qui non abiit in consilio impiorum et in via peccatorum non stetit et in cathedra pestilentiae non sedit
Gelukkig de man, die de raad der goddelozen niet volgt, niet de weg der zondaars betreedt, niet neerzit in de kring van de spotters;

De zaligsprekingen in het Oude Testament vindt men het meest terug in de psalmen zoals 2:12; 32:2; 40:4; 41:1; 65:4; 84:4-5; 106:3; 112:1; 128:1, en ook in Spreuken 8:32; Jesaja 32:20; 56:2; en Daniel 12:12. Het meervoud zaligsprekingen, is de gebruikelijke verwijzing naar Matteüs 5:3-10.

Overeenkomstig is de Bijbeltekst van Lucas 6:20b-26, met vier zaligheden en vier beklagenswaardigheden.

Lucas 6:20b-26 : Zalig gij armen; want aan u behoort het koninkrijk Gods. Zalig gij, die thans honger lijdt; want gij zult worden verzadigd. Zalig gij, die nu weent; want gij zult lachen. Zalig zijt gij, wanneer de mensen u haten, u om den Mensenzoon uitbannen en honen, en smaad werpen op uw naam. Verheugt u op die dag en jubelt; zie, uw loon is groot in de hemel. Want zó hebben hun vaders de profeten behandeld.

Maar wee u, rijken; want gij hebt uw troost al ontvangen. Wee u, die thans zijt verzadigd; want gij zult honger lijden. Wee u, die nu lacht; want gij zult treuren en wenen. Wee u, wanneer alle mensen u prijzen; want zó hebben hun vaders met de valse profeten gedaan.

Verklaringen van zegening worden ook gevonden in Matteüs 13:16; Johannes 20:29; en het Boek Openbaring 1:3; 14:13; 16:15; 19:9; 20:6; 22:7, 14.

De klassieke zaligsprekingen uit het Nieuwe Testament bestaan uit drie delen:

(1) het woord “zalig”;

(2) de omschrijving van de “gelukkige” personen;

(3) en de voorwaarde om het geluk te verzekeren.

Vandaar dat in de eerste zaligspreking “Zalig de armen van geest; want hun behoort het rijk der hemelen”, de “zalige” personen worden aangeduid als de “armen van geest” en “zalig” omdat “het Koninkrijk van de Hemel hen toebehoort.” Het eerste woord in palm 1:1 “gelukkig” wordt algemeen gebruikt voor al degenen in Gods verlossend verbond dat gesloten werd met Abraham. De gelovige die psalm 1:1 bidt wordt het onderwerp van de zaligspreking. Zijn zaligheid komt voort door zijn relatie met God waar hij Gods Wil vervult en zich ver van Gods vijanden houdt (1:1-2).

Psalm 1:1-2 : Gelukkig de man, Die de raad der goddelozen niet volgt, Niet de weg der zondaars betreedt, Niet neerzit in de kring van de spotters; maar die zijn vreugde vindt in Jahweh’s wet, En dag en nacht zijn wet overweegt.

De Wet, God’ geschreven openbaring is zijn constante bezigheid (v.2)

Ongelovigen zijn bestemd voor vernietiging (v.4-6), maar de “zalige” wordt leven beloofd bij God (v.3).

Psalm 1:4-6 : De goddelozen zal het heel anders gaan: Als kaf opgejaagd door de wind! Daarom houden de bozen het bij het oordeel niet uit, De zondaars niet in de gemeenschap der vromen. Want Jahweh kent het pad der rechtvaardigen, Maar de weg der goddelozen loopt uit op verderf.

Psalm 1: 3 : Hij is als een boom, aan stromend water geplant, Die zijn vrucht geeft op tijd, Waarvan het blad niet verwelkt: Al wat hij doet zal gedijen.

Psalm 31 ziet de “zalige” als een “wiens overtredingen vergeven worden” en “wiens zonde de Heer niet tegen hem houdt.”

Psalm 31:1 : Gelukkig hij, wiens schuld is vergeven, Wiens zonde is bedekt; Gelukkig de mens, wiens misdaad Jahweh niet langer gedenkt, in wiens geest geen onoprechtheid meer woont.

De ongerechtigheid van de zondaar wordt op het Onschuldig Lam gelegd en voor hen die in Hem geloven worden de zonden kwijtgescholden. (Jesaja 53:6).

Jesaja 53:5-6 : Om ònze zonden wordt Hij doorboord, Om ònze misdaden wordt Hij gebroken; Op Hem rust de straf, ons ten heil, Door zijn striemen komt òns genezing. Als schapen doolden wij allen rond, En ieder van ons ging zijns weegs; Maar Jahweh laat Hem ontmoeten Ons aller schuld.

Het concept van zaligheid wordt niet gemakkelijk vertaald. “Gelukkig” en “zalig” zijn geen volledig correcte vertalingen. “Gelukkig” richt zich op het emotionele welzijn, maar houdt geen rekening ermee dat de zonde in de relatie met God moet worden beleden (Psalm 31:3-5).

Psalm 31:3-5 : Zolang ik bleef zwijgen, werd mijn gebeente verteerd Door mijn kreunen heel de dag; Want uw hand drukte dag en nacht op mij neer, En mijn merg droogde weg in verschroeiende gloed.  Maar toen ik U mijn zonde beleed, Mijn schuld niet verheelde, En sprak: "Ik wil Jahweh mijn misdaad bekennen"; Toen hebt Gij de schuld mijner zonde vergeven.

Omdat de armen (Lucas 6:20) degenen die hun zonden belijden (Psalm 32:3-5), en de doden (Openb 14:13) onderworpen zijn aan de zaligsprekingen, is de vertaling “gelukkig” niet zo goed gekozen.

Lucas 6:20 : Nu sloeg Hij zijn ogen op naar zijn leerlingen, en sprak: Zalig gij armen; want aan u behoort het koninkrijk Gods.

Psalm 31:3-5 : Zolang ik bleef zwijgen, werd mijn gebeente verteerd Door mijn kreunen heel de dag; Want uw hand drukte dag en nacht op mij neer, En mijn merg droogde weg in verschroeiende gloed.  Maar toen ik U mijn zonde beleed, Mijn schuld niet verheelde, En sprak: "Ik wil Jahweh mijn misdaad bekennen"; Toen hebt Gij de schuld mijner zonde vergeven.

Openbaring 14:13 : Toen hoorde ik een stem uit de hemel, die sprak: "Schrijf op: Zalig de doden, die in den Heer sterven; van nu af! Ja, zegt de Geest, ze zullen uitrusten van hun zwoegen; want hun werken volgen hen achterna."