|
Omwille van hun zondeval werd de mensheid het gezegende
leven in het Paradijs ontzegd. Ze werden uit het Paradijs gedreven en de
poorten werden voor hen gesloten. De diaken komt uit het heiligdom en staat
voor de Heilige deuren, zoals Adam voor de verzegelde ingang van het Paradijs
stond, en de psalmodieert de Grote Litanie vragend om vrede van boven, en om
van den hoge vrede van de Hemel over ons te zenden en dat Hij onze zielen redt.
Gedurende het psalmodiëren van deze verzen bewierookt de
diaken de kerk nog een keer. Deze hele periode van de goddelijke dienst,
beginnend met de opening van de Heilige deuren, door de verzoeken van de Grote
Ectenia (litanie) en het zingen van de psalmen vertegenwoordigd de ellendige
staat van de mensheid waaraan ze werd onderworpen door de val van onze
voorvaderen aan de zonde. Met de val kwamen alle ontbering, pijn en lijden die
we ervaren in ons leven. We roepen naar God Heer, ontferm U over ons. En vragen
vrede en redding voor onze ziel. We voelen berouw omdat we de goddeloze raad
van de Duivel volgen. God wordt gevraagd om de vergeving van onze zonden en de
bevrijding van onze zorgen, en alle hoop is op Zijn Barmhartigheid gevestigd.
De wierook op dit tijdstip symboliseert de offers van het Oude Testament
evenals de gebeden van de gelovigen, die worden geofferd aan God.
De verzen uit het Oude Testament van deze psalmen van
Heer, Ik heb geroepen worden afgewisseld met hymnen uit het Nieuwe Testament
die gecomponeerd zijn ter ere van de heilige of het feest van de dag. Het
laaste vers wordt de Theotokion of Dogmatikon genoemd omdat het gezongen wordt
ter ere van de Moeder Gods, en is het het dogma van de incarnatie van de Zoon
van God uit de Maagd Maria.
Gedurende het gezang van de Theotokion worden de Heilige
deuren geopend en wordt de intocht van de Vespers gedaan. Op dit moment zingt
het koor een hymne tot de Zoon van God, onze Heer Jezus Christus O blije Licht.
In de hymne wordt Gods Zoon het Beminnelijk Licht dat van de Hemelse Vader
komt genoemd, omdat Hij naar de aarde kwam, niet in de volheid van goddelijke
glorie, maar in de beminnelijke straling van deze glorie. Deze hymne heeft het
ook over een eerbiedige stem, en geen zondige mond dat Hij waardig kan verheven
worden en de noodzakelijke verheerlijking kan krijgen. De intocht herinnert de
gelovigen eraan hoe het Oude Testament, in harmonie met de belofte van God dat
werd gemanifesteerd in profetieën, de komst van de Redder verwachtte, en hoe
Hij verscheen in de wereld voor de redding van het menselijk ras.
De wierook bij de intocht symboliseert dat onze gebeden,
door de voorspraak van onze Heer de Verlosser, aan God worden aangeboden zoals
wierook. Het betekent ook de aanwezigheid van de H. Geest in de kerk. De zegen
met het Kruisteken toont dat door middel van het Kruis van de Heer de deuren
naar het Paradijs opnieuw worden geopend.
Christus wordt geprezen als het Licht die de duisternis van
de mens verlicht, het Licht van de wereld is en van het Koninkrijk van God dat
geen zonsondergang kent.
Op dit moment wordt de prokeimenon (vers van een psalm of refrein
van een kantiek) gezongen, en op belangrijke feesten worden een stuk uit de H.
Schrift gelezen waarin er een profetie wordt verhaald die verbonden is met de
gebeurtenis dat gevierd wordt, of waarin stichtende leerstellingen worden
aangehaald die in verband staan met de heilige die op die dag wordt herdacht.
De Vespers eindigen met de lezing van het gebed van de oude
hogepriester H. Simeon uit de tempel die Jezus bij de opdracht in de tempel
ontving Laat nu Uw dienaar heengaan in vrede. Dit gebed wordt gevolgd door de
lezing van het Trisagion en het Onze Vader, en het zingen van de begroeting van
de Theotokos O Theotokos en Maagd, verheug U! of de troparion van het feest,
en als laatste wordt 3 keer het gebed van de Psalmist gezongen : Gezegend is
de naam van de Heer van nu af tot in eeuwigheid. De 33ste psalm
wordt dan gezongen tot het vers Maar zij die de Heer zoeken zullen geen goede
dingen ontzegd worden. Dan volgt de priesterlijke zegen De zegen van de Heer
is met jullie, door Zijn genade en liefde voor de mensheid, nu en altijd, en
tot de eeuwen der eeuwen.
De dienst leidt tot de meditatie van Gods woord en de
verheerlijking van zijn liefde voor de mensen. Het leert ons om God te prijzen
voor de bijzondere gebeurtenissen of personen wiens nagedachtenis wordt gevierd
en kenbaar gemaakt wordt aan ons in de Kerk. Het bereid ons voor op het
slapengaan en de dageraad van de nieuwe dag die spoedig zal komen. Op de
vooravond van de Goddelijke Liturgie begint de perfecte deelneming met God in
de sacramentele mysteries.
COMPLETEN
Een tekst in Callinicus
(tussen 447 en 450) leer tons dat tussen de Vespers en de Middernachtdienst er
een canoniek Uur werd gevierd dat prothypnia werd genoemd, omdat het de eerste
slaap voorafging, en niets anders was dan wat de Grieken tegenwoordig
apodeipnon nomen, volgens de maaltijd dat volgt. Maar ook in zijn Grote
Asketikon (Lange Regels) spreekt de H. Basilius de Grote over een uur
tussen de Vespers
Wat de H. Basilius heeft opgericht als het uur van de
completen voor het Oosten, heeft de H. Benedictus opgericht in het Westen. In
de dagen van de H. Cyprianus van Carthago en Clement van Alexandria vinden we
de gewoonte terug om een gebed te bidden voor het slapengaan, wat de oorsprong
is van de completen.
MIDDERNACHT DIENST - KAIROS
De Middernachtdienst is een deel van de dagelijkse cyclus
van diensten in de Orthodoxe Kerk. De dienst vindt zijn oorsprong in de zuivere
monastieke devotie geïnspireerd door Psalm 119:62 Middernacht - tot uw lof wil
ik opstaan, denkend aan het oordeel van Uw rechtvaardigheid. En ook door de
parabel van de Wijze en Dwaze Maagden (Mattheus 25:1-13).
Oorspronkelijk stonden de monniken op in het midden van de
nacht om lof te zingen tot God. De H. Simeon de Nieuwe Theoloog vermeld Psalm
118, een belangrijke component van de Middernacht Dienst op weekdagen, en
privaat gebeden in de cellen voor de Metten.
H. Simeon de Nieuwe Theoloog
Psalm 118 : Breng dank aan de
Heer, want hij is genadig,
zijn erbarmen kent geen grenzen!
Herhaal dit, gij die de Heer vertrouwt:
zijn erbarmen kent geen grenzen!
Herhaal dit gij priesters:
zijn erbarmen kent geen grenzen!
Herhaal dit al wie Hem dient:
zijn erbarmen kent geen grenzen!
In mijn beklemming riep ik: Heer!
En Hij heeft mij gehoord en verlost.
Hij gaf mij nieuwe levensruimte.
Met de Heer dichtbij hoef ik niet bang te zijn
wat kunnen mensen mij aandoen?
De Heer is mijn helper, Hij staat naast mij,
wie mij haten zullen beschaamd staan.
Je kan beter op de Heer vertrouwen
dan heil te verwachten van mensen.
Je kan beter schuilen bij de Heer
dan te vertrouwen op mensen met aanzien.
Vreemden hadden mij ingesloten
ik weerstond ze door de naam van de Heer
ze sloten mij in van alle kanten
ik weerstond ze door de naam van de Heer
als een zwerm bijen sloten ze zich om mij heen
als vuur dat oplaait uit dorens
ik weerstond ze door de naam van de Heer.
Jullie sloegen mij en ik viel,
maar de Heer heeft gesteund.
De Heer is mijn kracht en mijn lied,
Hij heeft mij gered!
Hoor het gejubel om de overwinning
in de tenten van de wie in Hem geloven:
de rechterhand van de Heer doet machtige wonderen,
de rechterhand van de Heer heeft mij opgericht,
de rechterhand van de Heer is krachtig.
Ik zal niet sterven, maar leven
en ik zal de werken van de Heer bezingen:
de Heer heeft mij getoetst,
maar mij niet prijsgegeven aan de dood.
Doe de poorten van gerechtigheid open,
ik wil binnengaan om de Heer te loven.
Dit is de poort die leidt naar de Heer,
wie op Hem vertrouwen gaan er binnen.
Ik wil U loven Heer, Gij antwoordde mij
en Gij hebt mij verlost.
De steen die de bouwers afkeurden
is juist de hoeksteen geworden.
Dit is het werk van de Heer,
een wonder dat zich voltrekt voor onze ogen.
Dit is de dag die de Heer heeft gemaakt,
laten wij juichen en ons in Hem verheugen.
Heer, geef ons uw heil
en de voorspoed van uw zegen.
Gezegend wie komt in de naam van de Heer.
Wij zegenen u vanuit het huis van de Heer.
De Heer is God, hij heeft ons licht gebracht.
Vier feest en ga met groene twijgen
tot bij de offergaven van het altaar.
Mijn God zijt Gij, ik loof en dan U,
Ik zal u prijzen, en uw Naam verkondigen, mijn God.
Loof de Heer, want hij is goed,
eeuwig is zijn erbarmen en zijn trouw.
(zustersclarissen3800.be)
Tegenwoordig worden op de meeste plaatsen waar de
Dagelijkse Cyclus wordt gevolgd de Middernacht dienst gecombineerd met de
Metten en het Eerste uur in een geheel.
Betreffende de Middernacht dienst zegt de H. Markus van
Efeze (+1447) : Het begin van al de hymnen en gebeden tot God is de tijd (Kairos)
van het middernachtelijk gebed. Want door op te staan uit de slaap voor deze
dienst, betekent dit de transportatie van het leven van bedrog van de
duisternis naar het leven dat volgens Christus vrij en helder is, waarbij we
God beginnen te aanbidden. Want er staat geschreven : Het volk dat ronddwaalt
in het donker, ziet dan een helder licht, over hen die wonen in een land vol
duisternis gaat dan een stralend licht op. (Jesaja 9:2).
H. Markus van Efeze
De sfeer van de dienst is boetedoening, verzacht door een
houding van hoopvolle verwachting.
In de Russische traditie wordt de Middernachtdienst dikwijls
voorafgegaan door Morgengebeden, of worden de Morgengebeden erin verwerkt, die
anders privaat door de broeders in hun cellen zouden gebeden worden. Bij het
afsluiten van de Middernachtdienst, net als op het einde van de completen,
wordt traditioneel op vele plaatsen de iconen en relieken van de heiligen die
aanwezig zijn in de kerk vereerd.
|
