Leer van de Antichrist

Hoofdstuk 9 : Judaïsme, de Torah, Tenach en Bijbelcode : deel 2

Lag Ba’omer (14 mei 2017)

18 Ijar. Lag Ba'omer valt ieder jaar op 18 Ijar (meestal in mei), dat samenvalt met dag 33 van de omertelling.

De tijd tussen Pesach tot Sjavoeot is een rouwperiode in het jodendom: de omertijd. Gedurende 33 dagen van de omertijd wordt niet getrouwd, worden geen feesten gegeven en gaat men niet naar de kapper. In deze periode zijn door de eeuwen heen veel joden slachtoffer geworden van vervolgingen. Ook zijn er tijden geweest waarin er met name ellende is ontstaan door onderlinge verdeeldheid van de joden.

Lag Ba'omer markeert het einde van een plaag die aan de leerlingen van rabbi Akiwa het leven kostte. Dat was de dag waarop er een einde kwam aan de geheimzinnige massale sterfte in de tweede eeuw van de gangbare jaartelling. Deze rabbi was vermaard om zijn geleerdheid ten aanzien van de Mishna.

Tevens is het de overlijdensdag van Rabbi Shimon bar Yochai, de schrijver van het kabbalistische boek Zohar. Hij wilde dat zijn overlijdensdag als feestdag gevierd zou worden. Vele duizenden met name chassidische joden bezoeken op deze dag zijn tombe in Miron, nabij Safed in het noorden van Israël. Er zijn niet veel gebruiken aan de dag verbonden. In Israël worden vaak vuren gestookt en is het een dag waarop (weer) veel huwelijken gesloten worden.

Jom Jeroesjalajiem (Jeruzalemdag) (24 mei 2017)

28 Ijar. Meeste recente Joodse feestdag. Herdenking van de inname van de oude stad Jeruzalem (7 juni 1967). Jaarlijks op de 28-ste dag van de maand Ijar. Valt 28 Ijar op vrijdag of sjabbat dan wordt de viering verplaatst naar de daaraan voorafgaande donderdag.

Nadat Israël in 1948 onafhankelijk was geworden, werd de jonge staat aangevallen door omringende landen. Jordanië veroverde het oostelijk deel van Jeruzalem dat het tot 1967 bezette. Pas in juni 1967 in de Zesdaagse oorlog verkreeg Israël de zeggenschap over de Oude Stad van Jeruzalem, de Werstelijke Tempelmuur en de Tempelberg (waarvan het het beheer liet aan de Islamitische Waqf). Sindsdien wordt op 28 Ijar de hereniging van Jeruzalem 'Jom (Ichoed) Jeroesjalajiem' gevierd.

Sjavoeot (Wekenfeest) (31 mei tot en met 1 juni 2017)

Sjavoeot (Wekenfeest) begint officieel de voorgaande avond bij zonsondergang, dus op zaterdagavond 19 mei 2018.

6 en 7 Sivan. Het feest Sjavoeot wordt vijftig dagen (oftewel zeven weken) na Pesach gevierd. Sjavoeot is de Hebreeuwse naam voor Wekenfeest. Precies zeven weken na Pesach - de uittocht uit Egypte - verzamelden de joden zich aan de voet van de berg Sinai, waar God hen de Tien Geboden gaf.

In de joodse opvatting zijn de Tien geboden symbolisch voor de gehele Thora, vandaar dat het feest ook 'Matan Torah' (De gift van de Thora) genoemd wordt. Tijdens Sjavoeot staat leren centraal.

De traditie vertelt dat de Joden zich hadden verslapen op de ochtend dat zij de Wetten en Geboden ontvingen.. Om dit te compenseren waken zij tegenwoordig tijdens de hele eerste nacht van Sjavoeot. Zij leren tot 's ochtends vroeg uit de Thora en de vele commentaren. Sjavoeot luidt voor sommige Joden ook het begin van de Joodse opvoeding van hun kinderen in.

In de met bloemen versierde synagoge wordt het boek Ruth gelezen, om het karakter van oogstfeest, wat Sjavoeot van oudsher ook heeft, te benadrukken. Dit verhaal vindt heel toepasselijk plaats tegen de achtergrond van de oogst. Een niet-joodse vrouw aanvaardt het jodendom. Als climax blijkt Ruth een voorouder van David, de koning uit wiens nageslacht de messias geboren zal worden. Ruth en Sjavoeot lijken daarmee te willen zeggen dat niet geboorte en afstamming, maar trouw aan de Tora tellen. Openbaring als doel van de schepping is de voorwaarde voor uiteindelijke verlossing. Sjavoeot speelt bijgevolg ook een rol bij de joodse opvoeding van kinderen.

Net als Pesach is Sjavoeot van oorsprong een oogstfeest. Het markeert het einde van de gerstoogst die met Pesach is begonnen. Tegelijk staat het voor het begin van de oogst van de tarwe: tarwe was hét voedsel van de mensen in die tijd. Op die dubbele wijze is het feest het hoogtepunt van de zomeroogst.

Zoals meestal bij oogstfeesten staat daarin de gewoonte centraal van het aanbieden en/of offeren van de eerste en beste rijpe landbouwproducten van dat jaar oftewel 'de eerstelingen van het land' in de tempel. Daarvoor verzamelden de joden uit de dorpen van het platteland zich op centrale plaatsen om vandaar samen op te trekken naar Jeruzalem. Naast Wekenfeest wordt Sjavoeot daarom ook wel het Feest van (het aanbieden van) de Eerstelingen genoemd.

Daarnaast is Sjavoeot vooral een openbaringsfeest: men herdenkt hoe Mozes op de vijftigste dag na de uittocht uit Egypte op de berg Sinaï de Wetten en de Tien Geboden ontving.

Synagogen en huizen worden op Sjavoeot versierd met bloemen, fruit en groen, als symbool voor de hellingen van de berg Sinaï die tijdens de wetgeving met bloemen, vruchten en planten waren bedekt.

Na het versieren wordt er in de synagoge een speciale dienst gehouden waarin de Tien Geboden voorgelezen worden. Ook wordt voorgedragen uit het boek Ruth, vanwege de zomeroogst die het beschrijft. Thuis nuttigt men op Sjavoeot voornamelijk melkgerechten. Deze gerechten symboliseren de Thora, die wegens zijn voedende kracht vergeleken wordt met melk. Ook is het gebruikelijk om zgn. 'blintzes' (speciale kaaspannenkoeken) te eten (zie recept hieronder).

De Tien Geboden
In de joodse traditie wordt niet gesproken van geboden, maar van woorden: de Hebreeuwse aanduiding 'aseret ha-dibrot betekent "de tien woorden".

Men hanteert de volgende indeling:

1.   Ik ben de eeuwige, uw god die u uit het land Egypte, uit het diensthuis, geleid heeft.

2.   Gij zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben.

3.   Gij zult de naam van de eeuwige uw god, niet ijdel gebruiken.

4.   Gedenk de Sjabbat, dat gij die heiligt.

5.   Eert uw vader en uw moeder.

6.   Gij zult niet doodslaan.

7.   Gij zult niet echtbreken.

8.   Gij zult niet stelen.

9.   Gij zult geen valse getuigenis spreken tegen uw naaste.

10.               Gij zult niets begeren dat van uw naaste is.

Men verdeelt de woorden soms als 1 + 3 + 3 + 3: één afgezonderd (heilig) woord, drie met betrekking tot de relatie tussen mens en God, drie met betrekking tot de verhouding tot de naaste en drie met betrekking tot het innerlijk van de mens.

Vasten 17 Tammoez (Shiv’a Asar b’Tammuz) (11 juli 2017)

17 Tammoez. Een Joodse vastendag op de 17de dag van de vierde maand (meestal in juli). Op deze dag wordt herdacht dat de muren van de stad Jeruzalem werden doorbroken tijdens de belegering door Nebuchadnezzar, wat uiteindelijk leidde tot de verwoesting van de Eerste Joodse Tempel (in 587 v. Chr. door de Babyloniërs).

Tisja b’Av (Treurdag om Jeruzalem) (1 aug 2017)

9 Av. Tisja Beav is de traditionele rouwdag van het jodendom. Een treurdag ter gelegenheid van de verwoesting van de tempel. Men herdenkt met Tisja Beav de verwoesting van zowel de Eerste als de Tweede Tempel, respectievelijk in 568 v. Chr. en 70 n. Chr.

Het is een dag van vasten en het zingen van klaagliederen. De synagoge is op deze dag slechts zwak verlicht. Ook: Tisha Beav, Tisja Be'av of Tisha b'Av.

Dit is niet bepaald een feestdag. Op deze dag staan de Joden stil bij de verwoesting van de tempel door de Romeinen in het jaar 70 na Chr. en nog een aantal andere rampen die rond deze tijd van het jaar in het verleden plaatsvonden.

Het is een dag van rouw, waarop joden vasten en in de synagoge de Thora-rollen omhullen met zwart doek, het licht is uit, de meesten zitten op de grond of op lage bankjes en alleen de 'ner tamied' (een soort Godslamp) brandt.

De tempel betekent veel voor de joden, het enige wat er nog van rest is de klaagmuur. Op deze dag worden vooral de klaagliederen gelezen.

Maar aan het einde van de vastentijd, 's middags worden de Joden eraan herinnerd dat in deze tijd van het jaar, de Negende Av ook de Messias zal komen.

Op de negende dag van de maand Av op de Joodse kalender wordt getreurd om de verwoesting van de Tweede Tempel. Maar het is niet de enige ramp die het Joodse volk in haar lange geschiedenis juist op deze datum trof.

Op Tisja Beav gebeurden er vijf nationale rampen:

* In de tijd van Mosje Rabbeinoe (leraar Mozes), accepteerden de Joden in de woestijn de schandalige lasterpraat van de twaalf spionnen, en het vonnis werd over hen geveld dat hen verbood het Land Israël binnen te gaan (in het jaar 1312 v. Chr.).

* De Eerste Tempel werd verwoest door de Babyloniërs, onder leiding van Nebukadnezar. Honderdduizend Joden werden afgeslacht en miljoenen in ballingschap gedeporteerd (586 v. Chr.).

* De Tweede Tempel werd verwoest door de Romeinen, onder leiding van Titus. Ongeveer twee miljoen Joden kwamen daarbij om en nog ongeveer een miljoen werden verbannen (70 na Chr.). "De Romeinen die vorige week reeds de stad zijn binnengedrongen hebben nu ook de tempel veroverd en steken die nu in brand. De Joden hebben zich heldhaftig verweerd tegen de heidense aanvallers, maar helaas, onze zonden waren te groot en Hasjem heeft ons tot deze verschrikkelijk straf veroordeeld."

* De Bar Kochba opstand werd neergeslagen door de Romeinse Keizer Hadrianus. De stad Betar - de laatste vesting waar de Joden hadden standgehouden - werd veroverd en verwoest. Meer dan 100.000 Joden werden afgeslacht (135 na Chr.).

* Het Tempelplein en zijn omgeving werden omgeploegd door de Romeinse generaal Turnus Rufus. Jeruzalem werd herbouwd als een heidense stad - het kreeg een nieuwe naam: Aelia Capitolina - en de toegang daartoe was de Joden verboden.

Er gebeurden nog vele andere ongelukken en rampen in de Joodse geschiedenis op de Negende Av, waaronder:

* Paus Urbanus II riep op tot de eerste kruistocht. Daarbij werden tienduizenden Joden gedood en vele Joodse gemeenschappen vernietigd.

* De Spaanse Inquisitie bereikte zijn hoogtepunt met de verdrijving van de Joden uit Spanje op Tisja Beav 1492.

* De Eerste Wereldoorlog brak uit op Tisja Beav in 1914, toen Rusland aan Duitsland de oorlog verklaarde. De Duitse rancune over deze oorlog kan mede gezien worden als de aanleiding voor de Holocaust.

* Op Tisja Beav begon de deportatie van de Joden uit het Getto van Warschau.

Tisja b'Av is de rouwdag van het jodendom waarop primair de vernietiging van de Tempel wordt herdacht. Daarnaast zijn er nog drie andere vastendagen ingesteld m.b.t. die gebeurtenis: 10 Tevet (Asara b’Tevet), 17 Tammoez (Shiv’a Asar b’Tammuz) en 3 Tisjri (Tzom Gedaliah).

Tu b’Av (Joodse Valentijnsdag) (7 aug 2017)

15 Av. Een romantische Joodse feestdag, jaarlijks op de 15-e dag van de Joodse maand Av, die gevierd wordt als een soort Valentijnsdag. Tu b'Av wordt beschouwd als een goede dag om te trouwen, een aanzoek te doen of geloftes te vernieuwen. Tu b'Av is een vrolijke feestdag die oorspronkelijk het begin van de druivenoogst markeerde (met Jom Kipoer als het einde van de druivenoogst). Op beide dagen droegen de ongehuwde meisjes van Jeruzalem witte kleren en dansten ze in de wijngaarden.

Rosj Hasjana (Joods Nieuwjaar) (21-22 sept 2017)

Het begin van het Joodse jaar 5778. Rosj Hasjana (Joods Nieuwjaar) begint officieel de voorgaande avond bij zonsondergang, dus op woensdagavond 20 september 2017.

1 en 2 Tisjri. De eerste twee dagen van de joodse maand Tisjrie, de zevende maand van de joodse kalender, is het Rosj Hasjana, het Joods Nieuwjaar. Ook wel: 'Hoofd van het Jaar', Jom Teroe'a, de dag van het Bazuingeschal.

Dertig dagen lang, in de Hebreeuwse maand Eloel, bereiden Joodse mensen zich voor op de komende feestdagen. Iedere morgen denken zij in hun gebeden na over hun gedrag van het afgelopen jaar. Zij denken na over het kwaad dat zij hun vrienden of kennissen misschien hebben aangedaan. Zij vragen vergeving aan ieder die zij misschien hebben gekwetst en als zij wellicht onbewust iemand hebben gekwetst, vragen zij voor alle zekerheid vergeving aan ieder die zij kennen. Zij sturen kaarten met goede wensen rond:

Dat je opgeschreven mag staan voor een goed jaar.

Iedere ochtend van deze bijzondere maand horen zij het geschal van de sjofar, de ramshoorn. Dan worden zij eraan herinnerd dat het een bijzondere tijd is en dat een heilige periode op het punt staat aan te breken.

Als Eloel voorbij is begint de maand Tisjrie. De eerste tien dagen van Tisjrie staan bekend als Hoogheilige Dagen. Dit zijn de belangrijkste dagen van het hele Joodse jaar. De eerste twee dagen is het Rosj Hasjana, het Joodse Nieuwjaar. De laatste dag is het Jom Kippoer. De dagen ertussenin worden dagen van bekering genoemd.

Rosj Hasjana valt in de herfst, gewoonlijk in september of oktober. Het opent een gloednieuw kalenderjaar voor Joodse mensen. Maar Rosj Hasjana is niet alleen het Joodse Nieuwjaar, het is ook wat Joodse mensen Jom Hadin noemen, de Oordeelsdag.

Volgens de Joodse overlevering bestaat er in de hemel een symbolisch boek, waarin alle daden van de mens staan geschreven. Aan de ene kant staan zijn goede daden en aan de andere kant zijn slechte. Joodse mensen geloven dat God op Rosj Hasjana in dit Symbolische boek kijkt en het gedrag van iedereen afzonderlijk in het afgelopen jaar bestudeert. Is hij een goed mens geweest? Heeft hij geprobeerd behulpzaam te zijn? Heeft hij iemand gekwetst, zonder dat hij het wist? God bestudeert alle daden van de mens. De volle tien Hoogheilige Dagen blijft het hemelse boek geopend. Als de zon ondergaat op Jom Kippoer tekent God het op of Hij schrijft in wat ieders lot in het komende jaar zal zijn.

Omdat het lot van de mens met bezegeld is vooraleer Jom Kippoer ten einde loopt, proberen Joodse mensen vanaf Rosj Hasjana betere mensen te worden. Zij proberen tot inkeer te komen, dat wil zeggen, zij trachten zich alles te herinneren wat zij in hun leven verkeerd hebben gedaan, om dan hun leven te kunnen beteren. Door hun berouw hopen zij ingeschreven te worden voor een beter leven.

Het is een heel ernstige en een heel heilige tijd. Omdat Rosj Hasjana zo'n heilige tijd is, brengen Joodse mensen vele uren biddend in de synagoge door. Veel Joden dragen eenvoudige witte kleren om zichzelf te herinneren aan de heiligheid en de zuiverheid van de tijd. De gebeden die zij zeggen uit een speciaal Rosj Hasjana gebedenboek, zijn oud en mooi en als gedichten geschreven. Soms worden ze als liederen gezongen. Dezelfde sjofar die in de maand Eloel iedere morgen éénmaal werd geblazen, klinkt meer dan honderd keer op de dagen van Rosj Hasjana. Scherp en trillend klinken de lange en de korte stoten. Zij versterken de heilige gevoelens van die tijd.

Op Rosj Hasjana lezen Joodse mensen dat deel van de Bijbel dat over het offer van Isaäc gaat. Het vertelt hoe God aan Abraham het bevel gaf zijn zoon Isaäc te nemen, zijn enige zoon die hij zo diep liefhad, om hem aan God te offeren. Abraham had een groot geloof in God en trof voorbereidingen om te voldoen aan Zijn bevel. Hij nam de jongen en bracht hem naar een verafgelegen plaats en hij bouwde het altaar zoals God bevolen had. Toen hij het mes ophief, hoorde Abraham Gods stem die hem zei zijn zoon geen kwaad te doen. Hij moest in zijn plaats een dier offeren.

Toen Abraham om zich heen keek, bemerkte hij een ram die met zijn horens vastzat in het struikgewas. Deze ram zou Abrahams offer zijn aan God. Tot op de dag van vandaag herinneren Joodse mensen zich Abrahams grote geloof in Gods eigen wegen als zij de sjofar, de ramshoorn, horen.

Op Rosj Hasjana zijn er allerlei interessante gebruiken. Het speciale feestbrood, de challa, dat gewoonlijk de vorm van een vlecht heeft, wordt ter ere van deze feestdag rond gebakken, zoals het huisje van een slak. Dat herinnert de mensen eraan dat het jaar een kringloop is.

Een ander gebruik is het eten van zoetigheid, zoals stukjes appel of challa gedoopt in honing. Dat is het symbool van een zacht jaar. Een ander gebruik is het eten van vers fruit van het seizoen na er een gebed over uitgesproken te hebben. In de namiddag van de eerste dag van Rosj Hasjana wandelen sommige Joden bij voorkeur langs een stromend water en zeggen dan een speciaal gebed, Tasjlich geheten. Als zij hun gebed beëindigd hebben, werpen zij broodkruimels in het water, opdat hun slechte daden net als de kruimels zullen wegdrijven.

Vasten 3 Tisjri (Tzom Gedaliah) (24 sep 2017)

3 Tisjri. De 'Vastendag van Gedalia' is een Joodse gedenkdag waarop vanaf zonsopkomst tot zonsondergang wordt gevast om de moord op Gedalia, de gouverneur van Juda, te betreuren. Zijn dood betekende het einde van de Joodse autonomie en werd voorafgegaan door de verwoesting van de Eerste Joodse Tempel (in 587 v. Chr. door de Babyloniërs).

Tisja b”Av is de rouwdag van het jodendom waarop primair de vernietiging van de Tempel wordt herdacht. Daarnaast zijn er nog drie andere vastendagen ingesteld: 10 Tevet (Asara b’Tevet, 17 Tammoez (Shiv’a Asar b’Tammuz) en 3 Tisjri. Als Rosj Hasjana op donderdag en vrijdag valt, wordt het vasten uitgesteld tot zondag (4 Tisjri), aangezien er niet gevast mag worden op zaterdag (behalve met Jom Kipoer).

Kol Nidrei (Alle Geloften) (29 sep 2017)

9 Tisjri. Kol Nidrei betekent 'alle geloften'. Dit zijn de beginwoorden van het aanvangsgebed dat op de vooravond van Jom Kippoer driemaal wordt gereciteerd.

Voorbereiding op Jom Kipoer (Grote Verzoendag). Kol Nidrei is het joodse gebed dat negen dagen na het Joods nieuwjaar, op de tiende van de joodse maand 'Tisjri' en wel op de avond van Jom Kipoer driemaal wordt opgezegd. In dit gebed verklaart men dat alle onbezonnen beloften die men het komende jaar tot de nieuwe Jom Kipoer tegen zichzelf zal afleggen geen waarde zullen hebben.

Het gebed is nog voor de verwoesting van de Tempel ontstaan. Voordat de Hogepriester het Heilige der Heiligen binnenging (één keer per jaar, op Jom Kipoer) zong hij een lied over zijn zonden, over de zonden van de overige priesters en over de zonden van heel Israël. Nadat hij in het Heilige der Heiligen voor de zonden van het gehele volk had geofferd stuurde men een geit, de zogeheten zondebok, de woestijn in om daar te sterven. Deze geit stond symbool voor alle zonden van het volk.

Jom Kipoer (Grote Verzoendag) (30 sep 2017)

Jom Kipoer (Grote Verzoendag) begint officieel de voorgaande avond bij zonsondergang, dus op vrijdagavond 29 september 2017.

10 Tisjri. Jom Kipoer (voluit Jom ha-Kippoeriem = Dag van de Vergevingen) is de heiligste dag van het joodse jaar en daarmee de belangrijkste joodse feestdag. Op deze dag beslist God over het lot van de mensen in het komende jaar. Men belijdt zijn eigen en gemeenschappelijke zonden. Ook: Jom Kippoer.

Op Jom Kipoer is het verboden om te eten en te drinken, zich te wassen en seksuele omgang te hebben. Ook mag de orthodoxe jood geen leren schoenen dragen. Zo laat hij zien dat hij de heiligheid van de aarde respecteert.

De viering van Jom Kipoer is plechtig maar niet sober, want het nieuwe jaar geeft kansen om alles beter te doen. Er wordt gedurende meer dan een etmaal gevast, zowel wat eten als wat drinken betreft. Het is gebruikelijk op deze dag naar de synagoge te gaan.

Jom Kipoer of Grote Verzoendag wordt als de belangrijkste feestdag beschouwd in het jodendom. Het was de ene dag in het jaar, dat de hogepriester de allerheiligste plaats in de tempel te Jeruzalem betrad. Het feest wordt beschreven in Tenach en dus de Bijbel, in het boek Numeri (Bamidbar) 29:7.

De dag valt op de 10e van de maand Tisjri uit de joodse kalender. Doordat dit een maankalender is, vallen joodse feestdagen zoals Jom Kipoer steeds op verschillende data van de Gregoriaanse kalender. In de lijst hieronder staat een aantal data aangegeven waarop Jom Kipoer valt. Het joodse etmaal en dus iedere feest- en gedenkdag loopt van zonsondergang tot zonsondergang, dus heeft de dag achtereenvolgens een avond, nacht, morgen, middag en namiddag. Men houdt zich aan beperkingen zoals vasten en niet-werken van begin zonsondergang tot einde zonsondergang - drie sterren in de hemel - op de volgende dag.

Op de avond van Jom Kipoer is het Kol Nidrei (Alle Geloften) waarop het Kol Nidrei-gebed wordt uitgesproken. In het gebed wordt spijt betuigd over de verkeerde daden die mensen in het voorgaande jaar hebben gedaan, de zonden ten aanzien van de Schepper. Het Aramese Kol Nidrei betekent letterlijk 'alle eden': men bezint zich ook over alle eden en beloftes waaraan men tekortgeschoten is, en spreekt de wens uit in het gebed dat waar dit het geval is, dit tenietgedaan mag worden. Dit betreft nooit geloften die tussen mensen gedaan zijn, zoals zaken die contractueel zijn vastgelegd, enkel zaken tussen de mens en de Schepper. Het besef en bekennen van het eigen falen staat tijdens Jom Kipoer centraal.

In de Tenach staat beschreven, dat de hogepriester op deze dag een geitje offerde, en dat het lot een geitje koos om (symbolisch) de zonden te dragen van het volk, dat vervolgens de stad uit werd geleid en daar in de woestijn vrijgelaten werd. Het begrip zondebok dat de Nederlandse taal kent, en 'scape goat' in het Engels, is afkomstig van dit ritueel.

Diensten of onderdelen van de dienst op de dag zelf zijn de Sjachariet, de Moesaf, de Mincha en de slotdienst, de Ne'ila. Onderdeel van de dienst is de lezing van het boek Jona: de profeet Jona probeerde onder zijn verplichtingen ten aanzien van God uit te komen, wat hem niet lukte.

Op Jom Kipoer wordt niet gewerkt. Verder wordt er gedurende meer dan een etmaal gevast, zowel wat eten als wat drinken betreft, en sober geleefd, men onthoudt zich ook van seksuele omgang. Het is gebruikelijk op de dag naar de synagoge te gaan, waar een lange dienst wordt gehouden die een groot deel van de dag duurt. Verder wordt veel witte kleding gedragen als symbool voor onschuld of zuiverheid. Ergens aan het einde van de dag is er een dodenherdenking. Vaak worden hierbij ook de slachtoffers van de sho'ah herdacht.

Aan het eind van de dienst in de synagoge bij zonsondergang, de Ne'ila, wordt na het ne'ilagebed de lang aangehouden tekia op de sjofar geblazen. Hiermee wordt het feest besloten, en een soort nieuw begin ingeluid.

Soekot (Loofhuttenfeest) (5 okt tot en met 11 okt 2017)

15 Tisjri. Soekot (Sukkot) of Loofhuttenfeest is een joods feest dat zeven dagen duurt, en waarbij herdacht wordt, dat de joden veertig jaren lang in hutten in de woestijn omzwierven.

Veel van de joodse gedenkdagen herinneren aan de gebeurtenissen die in het oude testament staan (Het eerste deel van de christelijke bijbel). Met Soekot wordt herdacht dat het joodse volk 40 jaar door de woestijn moest zwerven. Zij leefden toen in hutten gemaakt van palmbladeren.

Het loofhuttenfeest is het begin van een 7 dagen durende periode, waarin bij veel Joodse gezinnen in hun tuin of in hun woning een hut wordt nagebouwd. Gedurende deze dagen wonen zij hierin, gebruiken er de maaltijden en luisteren naar de verhalen over de tocht van de joden door de woestijn.

Het feest wordt beschreven in Tenach en dus de Bijbel, in het boek Leviticus hoofdstuk 23 vanaf vers 33 t/m 44.

Het feest begint op de 15e van de maand Tisjri uit de joodse kalender. Doordat dit een maankalender is, vallen feestdagen zoals soekot niet steeds op dezelfde data van de Gregoriaanse kalender. De twee dagen die volgen op soekot zijn ook feestdagen, namelijk Sjemini Atseret en Simchat Torah. Vaak rekenen mensen deze dagen ook tot het soekotfeest.

Soekot is een vreugdevol feest. De periode in de woestijn lag tussen de uittocht uit Egypte, die met pesach wordt gevierd, en de intocht in het beloofde land.

Gebruiken tijdens soekot: de soeka
Op de twee eerste dagen van soekot wordt er niet gewerkt. Volgens het gebod dient men in hutten te verblijven, hiervoor wordt vaak een hut (Hebreeuws: soeka, meervoud: soekot) in de tuin gemaakt, en het eten van een maaltijd in een dergelijke hut geldt al als vervulling van het gebod, hoewel het er meer mee overeenkomt als men, indien mogelijk, erin overnacht, wat ook wel wordt gedaan. Het dak van de hut moet van takken en gebladerte van bomen en andere plantaardig materiaal zijn gemaakt, niet van ander materiaal, zoals kunststof. Verder zijn er nog andere eisen die aan het opzetten van de hut worden gesteld.

Etrog en loelav
De hut wordt versierd met vruchten en groenten. Er wordt een bundeling gemaakt van een palmtak (loelav) twee wilgentakken (arava) en drie mirretakken (hadas). Deze gehele bundel wordt ook loelav genoemd. Hierbij wordt een citrusvrucht (etrog) gevoegd. De loelav vormt een symbool voor vreugde.

Ook tijdens processies worden de etrog en loelav meegedragen. Het is een oude gewoonte om speciaal op Toe Bisjwat te bidden voor een goede en mooie etrog.

Fragment Leviticus 23
"Op de vijftiende dag van de zevende maand begint ter ere van de HEER het Loofhuttenfeest, dat zeven dagen duurt. De eerste dag moet je als heilige dag samen vieren; je mag dan niet werken. Elk van de zeven dagen moeten jullie de HEER een offergave aanbieden. De achtste dag moet je opnieuw als heilige dag samen vieren, en ook dan moeten jullie een offergave aanbieden aan de HEER. Er zal dan een feestelijke samenkomst zijn en er mag niet gewerkt worden. Neem dit in acht: Op de vijftiende dag van de zevende maand, wanneer je de oogst van het land hebt gehaald, begint het feest van de HEER, dat zeven dagen duurt. De eerste dag en de achtste dag moeten voor jullie rustdagen zijn. De eerste dag moeten jullie mooie vruchten plukken en takken afsnijden van dadelpalmen, loofbomen en beekwilgen. Zeven dagen lang moeten jullie feestvieren ten overstaan van de HEER, jullie God. Elk jaar moet dit feest ter ere van de HEER zeven dagen lang gevierd worden. Dit voorschrift geldt voor altijd, generatie na generatie. Vier dit feest in de zevende maand. Zeven dagen lang moeten jullie in hutten wonen, elke geboren Israëliet moet in een loofhut wonen, om jullie kinderen eraan te herinneren dat ik de Israëlieten in hutten liet wonen toen ik hen uit Egypte wegleidde."

Sjemini Atseret (Slotfeest) (12 okt 2017)

22 Tisjri. Sh'mini Atzeret. Dit feest sluit het Loofhuttenfeest (Soekot) af. Men bidt om regen in de hoop op een vruchtbaar jaar. Letterlijk betekent het: 'de achtste dag van het samenkomen'. Op zich is zeven dagen al genoeg, maar het is voor God moeilijk om afscheid te nemen, daarom blijven de joden nog een dagje. De tijd die men hiermee kreeg wordt van oudsher gebruikt om te bidden voor extra regen zodat straks alles zal gaan groeien en bloeien.

Simchat Tora (Vreugde van de Wet) (13 okt 2017)

23 Tisjri. Simchat Thora is een vrolijke viering waarbij gedankt wordt voor de Thora (de Wetten), de eerste vijf boeken van de joodse bijbel. In de synagoge leest men eerst het laatste hoofdstuk van de Thora en daarna gaat men meteen verder met het eerste hoofdstuk. Dit geeft aan dat het lezen uit de Thora nooit stopt. Degene die het laatste hoofdstuk leest, wordt Bruidegom van de Wet (Chatan Torah) genoemd en degene die het eerste hoofdstuk leest, heet Bruidegom van het Begin, Chatan Bereesjiet.

Tijdens de dienst worden ommegangen, hakafot, met de Thora-rollen gemaakt. Met de Thora op de arm gaat men dan al dansend door de synagoge. Ook kinderen doen hieraan mee. De allerkleinsten worden door hun vader op de schouders gedragen.

De negende en laatste dag van Soekot is het Simchat Thora (ook: Simhat Torah). Belijdende joodse mensen lezen elke week een flink stuk uit de Thora ('de wet', deze bevat de eerste vijf boeken uit de bijbel). Op deze dag is de hele Thora (neergeschreven op boekrollen) doorgelezen en doorgeleerd en begint men in de synagoge weer opnieuw. Of beter gezegd: de Thora wordt verder gelezen, want elke keer kom je weer nieuwe dingen tegen.

Dit gaat gepaard met een uitbundig feest waarbij de Thora, gehuld in een feestelijk kleed en versierd met zilver en juwelen, dansend wordt rondgedragen in de synagoge.

Alle kinderen (ook jonger dan 13) zijn dan welkom, zij zwaaien met vlaggetjes en over hun hoofden worden (als onder een huwelijksbaldakijn) gebedsmantels uitgestrekt. Na afloop worden bruidssuikertjes uitgedeeld.

Chanoeka (13 tot en met 20 dec 2017)

Chanoeka begint officieel de voorgaande avond bij zonsondergang, dus op dinsdagavond 12 december 2017.

25 Kislev - 2 Tevet. Chanoeka is een joods feest, ook bekend als het lichtfeest of toewijdingsfeest. De eerste dag van dit feest, erev chanoeka, begint na de zonsondergang van de 24e dag van de joodse maand Kislev.

Het verhaal van Chanoeka staat opgetekend in de boeken 1 Maccabeeën en 2 Maccabeeën. Deze boeken maken niet deel uit van Tenach, maar zijn onderdeel van de apocriefen.

Chanoeka was ingesteld door Judah Maccabeüs en zijn broers in het jaar 165 v.Chr; om jaarlijks met vreugde gevierd te worden ter herdenking van de toewijding aan het altaar in de tempel van Jeruzalem. (1 Macc. iv. 59). Na Jeruzalem en de tempel te hebben hersteld, gaf Judah het bevel de tempel te reinigen, een nieuw altaar in plaats van de verontreinigde te bouwen, en nieuwe heilige bekers te vervaardigen. Toen het vuur opnieuw op het altaar werd aangestoken, en de lampen op de kandelaar weer brandden, werd de toewijding aan het altaar gedurende acht dagen gevierd, onder het brengen van offers en het zingen van liederen. (1 Macc. iv. 36), wat enigszins lijkt op de feestelijkheden van Soekkot. Ook in de huizen werden lichten aangestoken. Volgens Josephus (Joodse Oudheden) werd het in de volksmond dan ook het feest van de lichten genoemd.

In de Talmoed wordt het wonder van Chanoeka genoemd, dat niet in de Maccabeeën wordt genoemd. Het feest markeert de overwinning op de legers van de Seleucieden, die hadden geprobeerd het volk Israël te weerhouden het jodendom uit te oefenen. Judah Maccabeüs en zijn broers vernietigden de overweldigende strijdkrachten, en wijdden de tempel opnieuw in. Kenmerkend voor het feest is, dat een speciaal soort kandelaar tijdens dit feest wordt aangestoken. Deze kandelaar heet de chanoekia, en moet vooral niet worden verward met de menora, die ook minder armen heeft.

Volgens de legende in de Talmoed, gingen de Maccabeeën de tempel binnen nadat zij de bezetters uit de tempel hadden verjaagd, om de afgodenbeelden te verwijderen en de tempel te herstellen. Zij ontdekten, dat de meeste rituele voorwerpen ontwijd waren. Daarop zochten zij ritueel gezuiverde olijfolie om de menora aan te steken en de tempel te herstellen, maar vonden slechts genoeg olie voor een enkele dag. Zij staken dit evengoed aan, en gingen verder meer olijfolie te persen en zuiveren. Op een miraculeuze wijze bleef deze kleine hoeveelheid olie acht dagen lang branden, tot er nieuwe olie geperst en gezuiverd kon worden. Om deze reden steken joden een kaars extra aan, iedere nacht van het feest.

In de Talmoed worden twee gebruiken beschreven. Het was gebruikelijk om acht lampen op de eerste nacht van het feest te laten schijnen, en het aantal met een te reduceren bij iedere nacht. Een ander gebruik was, om op de eerste nacht met een brandende lamp te beginnen, en iedere nacht een extra aan te steken tot er acht brandden, op de achtste nacht. Het eerste gebruik werd door de volgers van Sjammaj gevolgd, het laatste door die van Hillel. Volgens Josephus stonden de lichten symbool voor de vrijheid die de joden verkregen, op de gebeurtenis die op het feest wordt gevierd wordt.

Terwijl thuis de chanoekia voor het raam staat te stralen, worden in het gezin spelletjes gespeeld, speciale gerechten gegeten en cadeautjes uitgepakt.

Speciale gerechten zijn bijvoorbeeld latkes en soevganiot. Soevganiot zijn oliebollen gevuld met jam en latkes zijn aardappelpannenkoekjes.

Vasten 10 Tevet (Asara b’Tevet) (28 dec 2017)

10 Tevet. Een Joodse vastendag. Op deze dag wordt herdacht dat de belegering van Jeruzalem door Nebuchadnezzar begon. Tisja b’Av is de rouwdag van het jodendom waarop primair de vernietiging van de Tempel wordt herdacht. Daarnaast zijn er nog drie andere vastendagen ingesteld: 10 Tevet, 17 Tammoez (Shiv’a Asar b’Tammuz) en 3 Tisjri (Tzom Gedaliah).