Heilige Bernadette en Lourdes 1844-1879

Bernadette Soubirous werd geboren op 7 januari 1844 in een klein Frans stadje Lourdes. Haar familie was arm en veel van haar kindertijd waren ze gedwongen te leven in een kelderkamer dat eens gediend had als gevangenis. Het was er donker, vochtig en het stonk er. Bernadette had last van astma op jonge leeftijd. Haar tante Bernarde en haar vroegere pleegmoeder, Maria Lagues, zorgden dat het kind voor lange perioden bij hem kon leven, maar stonden erop dat ze in plaats van naar school te gaan voor hun kinderen zou zorgen.

Wanneer Bernadette terug keerde naar huis had ze het druk met op haar jongere zuster en twee broers te letten. Ze miste haar scholing en voor lange tijd kon ze niet lezen of schrijven. Dat zorgde ervoor dat sommige mensen haar als dom aanzagen, maar haar gedrag gedurende en na de verschijningen toonden aan dat ze een gezond verstand had en een levendige persoonlijkheid.

Hoewel ze niet kon lezen of schrijven en dat haar kennis van de catechismus in de weg stond en dus haar Eerste Communie uitstelden, ontving ze haar geloof van degenen rond haar en ze kende de rozenkrans van buiten. Ze droeg haar rozenkrans overal met haar mee. Zoals de algemene bevolking van de streek had ze een eenvoudig maar sterk geloof. Het was typisch voor haar dat wanneer ze eerst de Vrouwe in de grot ze instinctief haar rozenkrans bovenhaalde en begon te bidden.

Ten tijde van de visioenen die ze kreeg te Massabielle liet Bernadette twee kanten van haar karakter zien. Door de armoede van het gezin en gebrek aan scholing was ze extreem bescheiden en respectvol in haar gedrag. Aan de andere kant was ze rechtuit, eerlijk en direct wanneer ze geinterviewd werd. Ze stelde het niet op prijs toen mensen haar geld wilden geven en was minachtend voor degenen die hun rozenkransen wilden laten zegenen. ‘Ik heb geen purperen stola,’ zei ze. Wanneer een bisschop haar aanbood haar rozenkrans te wisselen met zijn goudvergulde rozenkrans dankte ze hem, maar zei vastbesloten dat ze haar eigen rozenkrans verkoos.

‘De graaf de Broussard, was een losbandige atheist, die tot Bernadette sprak in juli 1858 om “de kleine op een leugen te betrappen”. Zijn eerste indruk vertelde hem dat ze gezond verstand had, maar haar eenvoud en zelfvertrouwen hinderden hem. Na het verhaal van de verschijningen gehoord te hebben, vroeg hij aan Bernadette om hen te tonen hoe de “belle dame” glimlachte.

“O, Mijnheer, je moet van de hemel komen om die glimlach te tonen.”

“Kun je het voor me tonen? Ik ben een niet-gelovige en ik heb het niet voor verschijningen.”

Het gedrag van Bernadette werd koeler. “Dan mijnheer, denk je dat ik een leugenaar ben?”

Ik was volledig ontwapend. Nee, Bernadette was geen leugenaar en ik stond op het punt op mijn knieen te vallen en haar vergeving te vragen.

“Sinds je een zondaar bent,” ging ze verder, “zal ik je tonen hoe de Maagd glimlachte.”

“Sinds ik mijn vrouw en twee dochters verloren heb, lijkt het mij dat ik niet alleen ben in de wereld. Ik leef met de glimlacht van de Maagd.”

Haar eenvoudige en directe houding maakte indruk op allen die haar ontmoetten. Men kan zich inbeelden dat haar vreugde in het ervaren van de visioenen van OLVrouw haar zelfvertrouwen gaf. Bovendien maakten de mensen van Lourdes en talrijke bezoekers van andere streken grote ophef over haar. Op een gelegenheid toen ze eindelijk aan de menigte ontsnapte door haar toevlucht te zoeken in het huis van een gebuur, ging ze terug naar huis en klom in bed. Ze beantwoordde haar moeders vraag hoe het ging met een zucht. ‘Ik ben moe van al dat gekus.’

Maar haar leven was niet allemaal ernst. Ze kon zich uitleven en lachte en speelde met kinderen van alle leeftijden, volledig gelukkig, tot ze weggeroepen werd om bezoekers te ontvangen. In januari 1862 kondigde de Bisschop van Tarbes aan dat de Kerk geloofde dat Maria, de Onbevlekt Moeder was van God en dat ze aan Bernadette Soubirous was verschenen en dat verscheidene genezingen plaats gevonden hadden in Lourdes waarvoor geen natuurlijke oorzaak was gevonden. ‘De vinger van God is hier.’

Bernadette leefde nu in de lokale klooster dat gerund werd door nonnen. Wanneer de verschijningen voorbij waren verwees ze naar haarzelf als de ‘bezem die achter de deur wordt geplaatst eens het gebruikt is geweest.’ Haar familie, was met de hulp van familieleden en vrienden, verhuisd naar een comfortabeler verblijf. Wanneer de Bisschop van Nevers het klooster bezocht en suggereerde dat het tijd was om te trouwen, antwoordde ze: ‘Wat dat betreft, geen denken aan!’ Wanneer hij voorstelde om binnen te treden in een klooster, had ze spijt dat ze altijd ziek was en ze was te arm om de gebruikelijke bruidsschat te voorzien, eraan toevoegend ‘Bovendien ken ik niets en ben ik voor niets goed.’ Maar in 1866 ging ze dan toch het Klooster van St Gildard binnen te Nevers.

Nevers is ver van Lourdes, wat Bernadette’s wens om zich te verbergen voor het publiek goed uitkwam. Ze kwam aan in het Convent van St Gildard op 7 juli 1866. Ze was 22. Wanneer de Moeder Overste haar vroeg ‘Wat kun je?’ was haar antwoord eenvoudig: ‘Niets heel goed’. Op de tweede dag in het Klooster werd ze gedwongen om haar verhaal te vertellen aan de hele gemeenschap. De meesteres van de novicen, Moeder Marie-Therese Vauzou, besliste om Bernadette tweemaal zo streng aan te pakken als de anderen om haar te beschermen tegen het gevaar van hoogmoed.

Op 29 juli nam ze het nonnenhabijt aan onder de naam van Zuster Marie-Bernard. Het duurde niet lang voor ze ziek werd en naar de infirmerie moest. Tegen het einde van oktober was ze zo dicht bij haar dood dat de Bisschop van Nevers haar het Laatste Oliesel toediende en ze haar geloften eerder moest afleggen. Maar ze werd de volgende dag beter, tot het chagrijn van de novicemeesteres die haar beschuldigde van haar ziekte te veinzen! Bernadette klaagde nooit over de strengheid van de novicemeesteres. ‘Ze heeft gelijk-ik ben hoogmoedig-ik zal er hard aan werken om mijzelf te verbeteren.’

Door haar delicate gezondheid gaf de Bisschop haar de taak om te bidden. Ze werd assistent van de verpleegster van het klooster, en toen de laatste ziek werd en stierf, werd Bernadette hoofd van de infirmerie waar ze het goed stelde.

Later werd ze koster van het klooster, en maakte mooi borduurwerk voor altaarlinnen en priesterkledij. Maar in 1872 werd Bernadettes gezondheid terug slechter en moest het bed houden. Wanneer ze terug beter werd, werd ze terug assistente van de verpleegster. In april 1875 werd ze bedlegerig en was ze permanent invalide. Een grote troost voor haar was de wetenschap dat ze in een geest van dichte intimiteit met Jezus leefde, wiens liefde geen grenzen kende. ‘Hij volstaat voor mij’ zei ze eens.

Bernadette had tuberculoze van het gewricht in de rechterknie, en pijnlijke conditie die ze stoicijns verdroeg. De naam ‘Bernadette’ betekent ‘dapper als een beer’, en ze leefde ernaar.

Het einde kwam op woensdag 16 april 1879. Bernadette vroeg om opgetilt te worden van haar bed. Na haar laatste biecht bad ze het gebed voor de stervenden. Ze vroeg om water te drinken, maakte het Kruisteken, boog haar hoofd en stierf. Het was 15.00 u in de namiddag. Ze was juist 35.

Zuster Bernard Dalias schreef; ‘Van zodra ze dood was, werd Bernadette’s gezicht opnieuw jong en vredig.’ Om 11 uur ’s morgens de volgende dag werd haar lichaam naar de kapel gebracht. Het leek alsof ze sliep. Het nieuws van haar dood zorgde voor sensatie in Nevers en errond. ‘Ze is de H. Maagd gaan bezoeken in de Hemel!’ zei men. Vele mensen haastten zich om een glimp van haar op te vangen.

De deuren van de kapel werden opengelaten voor twee dagen zodat iedereen binnen kon en voor het altaar kon bidden. Vier zusters waren druk in de weer om het lichaam aan te raken met religieuze voorwerpen die behoorden aan de mensen die het lichaam kwamen groeten. Werkmannen en vrouwen overhandigden voorwerpen om aan te laten raken door Bernadette’s handen. Er was zoveel volk dat de begrafenis een dag moest uitgesteld worden.

Bernadette werd niet begraven in de begraafplaats van het stadje. Haar Moeder Overste stond erop haar binnen de kloostermuren te houden in een kluis die gebouwd werd in een afgeschermde kapel. Dertig jaar na haar dood werd haar lichaam uit de kluis gehaald. Er was geen spoor van bederf, hoewel haar kruisje en rozenkrans geroest waren, wat bewees dat de kist vochtig was.

Tien jaar later werd het lichaam opnieuw uitgehaald en opnieuw werd er geen spoor van aantasting gevonden. Daarna werden de overblijfselen in een box van verguld brons en kristal geplaatst waar men haar nu nog kan zien in het Klooster van St Gildard in Nevers.

In augustus 1913 verleende Paus Pius X haar de titel van eerbiedwaardige. Tien jaar later publiceerde Pius XI een decreet over de heroische natuur van de deugden van Eerbiedwaardige Zuster Marie-Bernard Soubirous. Het vermelde: ‘Dit leven kan in drie zinnen worden samengevat: Bernadette was trouw aan haar missie, ze was nederig in glorie, ze was moedig onder beproeving.’ Voor haar zaligverklaring werden tien mirakels uitgekozen. Men selecteerde er twee – deze van Henri Boisselet en Zuster Marie-Melanie Meyer.

Op 8 december 1933 werd Bernadette uiteindelijk heiligverklaard door Paus Pius XI met de woorden: ‘We verklaren de H. Marie-Bernard Soubirous een Heilige.’ Haar jaarlijkse feestdag is 16 april.

Citaten en gebeden van de H. Bernadette

Ik zal elk moment doorbrengen met liefhebben. Iemand die liefheeft merkt haar beproevingen niet op; het is zelfs zo dat ze in staat is ze lief te hebben.

O Jezus en Maria, laat mijn volledige troost in deze wereld zijn U lief te hebben en te lijden voor zondaars.

O Jezus, ik zou liever duizend keer doodgaan dan U ontrouw te zijn!

O mijn Moeder, aan U offer ik alle gehechtheden in het leven op zodat mijn hart volledig tot U en tot mijn Jezus kan behoren.

Liefde overwint, liefde zorgt voor een groot genoegen. Degenen die het Heilig Hart van Jezus liefhebben ondervinden innige vreugde.

Jezus, mijn God, ik houd van U boven alle dingen.

Heilige Maria, Moeder van God, bid voor mij, een arme zondaar.