Excelsior...
De mens hunkert van nature naar meer weten ; dat zei Aristoteles al . De mens wil alles beter en meer kennen en weten . Hij is ook steeds op zoek naar het 'goede' , naar het betere en het beste . Plato had het ook al over dit goede ; waarnaar alles en allen streven ; het goede als 'opperste Idee' . Schopenhauer had het over een 'onbepaalde wil' in alles en over de levenswil van de mens . Bergson noemde het de 'levens-élan'; een zichtbare drijfsveer in alle menselijke handelingen .
Het menselijk streven kent inderdaad geen rem of eind-terminus ; tenminste hij kent die terminus of absolute finaliteit niet van zijn eigen drang of streven . Hij, de mens, is steeds op weg als in een evolutie ; en steeds naar het betere en het hogere . Hij wil altijd meer en meer wetenschap, meer bezit, meer eer of roem, meer geluk, plezier en genot . En dit streven gaat steeds in crescendo .
Zelfs in zijn streven naar medelijden, naar menslievendheid of liefde, wil hij ook steeds meer en meer; op zoek naar het betere het absolute goede .
Ook als hij predikt voor volledige onthechting, wil hij meer en meer ; en verlangt hij meer vrede en rust . Ook voor misdadigers of fraudeurs geldt dit wel . Ook zij ijveren om het schijnbare goede te bekomen ; al wenden ze daartoe 'slechte' middelen aan . Het slechte doen om het 'goede' te bekomen ?
Al deze vormen van streven zitten de mens in de genen, zou men denken . Maar naar wat streeft hij tenslotte ? Naar iets onbepaalds, iets transcendentaals ? Misschien bewijst deze 'drang' zijn'evolutie'; en zijn opgang naar het onbepaalde en transcendente, dat zijn ongekende finaliteit is .
Finaliteit is trouwens in alles terug te vinden . Dieren, planten, zelfs an-organische substanties streven en zoeken te veranderen en te evolueren . Zelfs in de sub-atomaire wereld heeft alles zijn bedoelingen ; zoals alles wat is of geschiedt . Het bijeenhouden van de deeltjes, De regelmaat in het rondcirkelen van de electronen, de affiniteiten en het vormen en streven naar altijd complexere wezens : atomen, moleculen, substanties, leven, intelligentie, enz. . Dit alles moet begrepen zijn in een finaliteit, die steeds naar meer en beter streeft.
Alleen het eind-doel en ook de aanzet van deze transcendente neiging van en in alles blijft ons een geheim ...
Valère--
|