De
Collega's is een Vlaamse sitcom. De reeks werd gemaakt door de openbare omroep
BRT. Ze liep drie seizoenen lang, van 9 september 1978 tot 21 februari 1981. Er
werden in totaal 37 afleveringen gemaakt.
De reeks speelt zich af in de
kantoren van het ministerie van financiën. De ambtenaren die er werken worden
karikaturaal voorgesteld: het werkritme laat veel tijd vrij die wordt opgevuld
met geroddel, gekibbel, getreiter en het lezen van de krant. Eenieder heeft zijn
kleine kantjes en de collega's zullen geen kans laten liggen om die uit te
buiten. Er is ook een grote portie drama aanwezig, iets wat men tegenwoordig nog
zelden tegenkomt in komische reeksen.
Het scenario werd geschreven door
Jan Matterne, die ook het eerste seizoen regisseerde. Vincent Rouffaer
regisseerde het tweede en derde seizoen. De vaste acteurs van de reeks hoorden
bij het toneelgezelschap Mechels Miniatuur Teater (tegenwoordig 't Arsenaal
geheten).
De Collega's genoot destijds een immense populariteit, maar
ook nog lang daarna: ontelbare keren werd de reeks al heruitgezonden, laatst nog
in het najaar van 2008. De reeks behoort tot het populair-culturele erfgoed van
Vlaanderen.
Cast Serie
één Enkele gastrollen werden gespeeld door Romain Deconinck,
Lea Couzin, Ray Verhaeghe en Heddie Suls. De vaste personages waren in serie
één: Paul Tienpondt, directeur (gespeeld door Bob Van Der
Veken). Hij treedt krachtdadig en met vaste hand op. Zoals het de
archetypische directeur betaamt heeft hij steeds een sigaar in de mond. Achter
zijn rug noemt men hem den Tientonner. Paul Tienpondt duikt ook eens op in het
6de seizoen van F.C. De Kampioenen. Philemon Persez, afdelingschef
(gespeeld door René Verreth). Zijn huwelijk werkt niet al te best en
zijn vrouw scheidt van hem. Hij heeft een platonische relatie met zijn
secretaresse Mireille. Hij beschikt niet over de nodige capaciteiten om
kantoorchef te zijn en laat geregeld over zich heen lopen. Mireille
Puis, secretaresse van Persez (gespeeld door Nellie Rosiers). Zij zoekt
de man van haar dromen, maar vindt hem nergens. Zo is ze in dit seizoen bezig
een partner te zoeken via een huwelijksbureau en komt ze op "de dienst
Tienpondt" Guido tegen, een garagist, maar zelf maakt ze iedereen wijs dat hij
technisch ingenieur is. Jomme Dockx, classificeerder (gespeeld door
Manu Verreth, tweelingbroer van René die Persez vertolkt). Hij is een
ietwat simpele ziel waarmee de anderen de vloer aanvegen. Hij kan maar niet
ophouden om met bewondering over zijn zoon Adelbert te spreken, die we overigens
nooit te zien krijgen in de televisieserie. In de film "De kollega's maken de
brug" krijgen we Adelbert wel te zien, maar als jonge knaap van rond de twintig,
en de lof van Guillaume (zoals Jomme officieel heet) komt uit: Adelbert zorgt
ervoor dat ze bevrijd geraken uit het ministerie. Jomme Dockx duikt ook eens op
in het 6de seizoen van F.C. De Kampioenen. Jean de Pesser, opsteller
(gespeeld door Jaak Van Assche). Hij heeft een grote mond maar een
klein hartje, vooral als het over zijn gehandicapte zoon Eddy
gaat. Gilbert van Hie, klerk (gespeeld door Tuur De Weert).
Salonanarchist. Hij spant samen met De Pesser als het hem goed uitkomt, maar ook
tegen hem als het hem goed uitkomt. Bonaventuur Verastenhoven,
onderafdelingschef (gespeeld door Mandus De Vos). Hij is pedant en
gemanierd waardoor de anderen hem pesten omwille van zijn vermeende
homoseksualiteit. Hij staat op een correct gebruik en correcte uitspraak van de
Nederlandse taal, in die tijd Algemeen Beschaafd Nederlands geheten. Zijn
perfectionistische werkhouding zorgt voor vertraging bij de afhandeling van
dossiers. Verastenhoven is eigenlijk niet geschikt voor een leidinggevende
functie. Betty Bossé, typiste (gespeeld door Tessy
Moerenhout). Zij is de jongste van de bende, maar laat niet met zich
spotten. Hilaire Baconfoy, gangwachter 1ste klas (gespeeld door
Jacky Morel). Zijn enige job is de hele dag in de gang te zitten
wachten op niets en hij heeft dus de tijd om zich met alles te bemoeien. Hij
spreekt Frans of krom Vlaams met een zwaar Brussels accent, hetgeen sterk op de
zenuwen van Verastenhoven werkt. Baconfoy duikt ook eens op in het 6de seizoen
van F.C. De Kampioenen. Arabelle Lucas, gemeenzaam madame Arabelle
genoemd (gespeeld door Jo Crab). In de eerste serie is ze nog een
doodgewone koffiemadam die met de koffie rondkomt, maar in de tweede serie wordt
ze bevorderd tot mess-bediende in de kantine. Zij roddelt en stookt
graag.
Serie twee In serie twee zijn enkele kleine
veranderingen waar te nemen. Halverwege deze reeks wordt Betty Bossé vervangen
door Kris Berlo (Agnes De Nul). Ook maakt directeur-generaal Jan Clerkx (Loet
Hanekroot) voor het eerst zijn opwachting. De collega's nemen hun intrek in een
compleet nieuw kantoorgebouw. Zo nieuw zelfs dat de trappen er nog niet in
staan, enkel de lift werkt. Dit leidt tot problemen...
In dit seizoen
wordt voor het eerst gebruikgemaakt van buitenopnamen.
Serie
drie Serie drie lijkt in weinig opzichten op de voorafgaande twee
reeksen. Paul Tienpondt is inmiddels verdwenen, hij heeft een functie kunnen
bemachtigen bij Sociale omgang.
Philemon Persez is hem als directeur
opgevolgd, wat tot gevolg heeft dat Bonaventuur Verastenhoven in de hiërarchie
opschuift naar de positie van afdelingschef. De functie van Verastenhoven wordt
ingenomen door Thierry de Vucht (Johny Voners), zoon van een vermaarde senator.
Kris Berlo is de persoonlijke secretaresse van de directeur-generaal geworden.
Haar plaats op de vierde verdieping, waar de Collega's werken, staat echter niet
lang leeg. Caroline Van Kersbeke (Nora Tilley) zal de Collegas bijstaan als
nieuwe typiste, men kent deze dame uit seizoen 2, waar ze een gastrol heeft
gespeeld. Feit is wel dat ze sinds toen een ware metamorfose heeft ondergaan en
in plaats van een truttebel, nu een echte jonge frivole dame is geworden. Dit
tot grote vreugde van Jean De Pesser en Thierry De Vucht, waarmee ze in de loop
van het seizoen een verhouding krijgt.
Mireille Puis is ondertussen weg
wegens "rare geruchten",en in de voorlaatste aflevering duikt zij ineens terug
op: om haar oude geliefde Phillemon Persez op te zoeken en de collega's op de
hoogte te stellen dat zij een BOM (Bewust Ongehuwde Moeder) is geworden. De
koffiedame Madame Arabelle is zoals we vernemen in aflevering 2 van de nieuwe
koffiedame op de ziekenkas gezet, om nadien op brugpensioen te kunnen gaan. Zij
maakt echter halverwege het seizoen weer een kleine opwachting, om Hilaire
Baconfoy te helpen zijn groentewinkeltje weer rendabel te maken.
De
strenge en beruchte Jenny Vanjes (Jenny Tanghe) verschijnt ook opnieuw ten
tonele, nadat ze in het eerste seizoen te werk werd gesteld ter vervanging van
Betty (toen zij dankzij Paul Thienpondt kon gaan, wegens het hebben van een
relatie met diens zoon Theo). Als typiste is ze nu bevorderd tot secretaresse
van haarzelf (bedoelend op niet van de directeur of personeelschef).
Het
feuilleton eindigt met de terugkeer van Mireille Puis, wat een stroom van
ontwikkelingen in gang zet. Philemon Persez besluit zijn secretaresse Jenny
Vanjes te ontslaan, zodat Puis haar oude betrekking van secretaresse weer kan
innemen. Bovendien krijgt Persez van de directeur-generaal de opdracht één
werknemer van zijn directie te ontslaan en deze naar het departement
streekeconomie over te laten plaatsen. Persez kiest ervoor afscheid te nemen
van Bonaventuur Verastenhoven. Hoewel Verastenhoven in een ultieme smeekbede
Persez wil laten geloven dat híj de enige vriend van de directeur is, vertelt
Persez hem dat hij voor Verastenhoven, van alle collegas, het minste
vriendschap voelt. De twee hebben in het verleden namelijk vaak harde woorden
met elkaar gehad. Verastenhoven verlaat aangeslagen het lokaal. Terwijl hij de
deur van de directie-Persez achter zich dicht doet, geeft hij Philemon Persez
een laatste veeg uit de pan.
In de allerlaatste aflevering zorgt
Verastenhoven ervoor dat de directie-Persez wordt opgeheven. Alle collegas
worden naar verschillende departementen overgeplaatst. Nog eenmaal komen zij in
hun oude kantoor samen (uiteraard met uitzondering van Vanjes en Verastenhoven)
om naar de reisverhalen van Jomme Dockx, die kort daarvoor is teruggekeerd van
een reis naar het bedevaartsoord Lourdes, te luisteren.
In 1988 kwam er een langspeelfilm in de bioscoop die het verhaal enigszins
verderzet, zie De Kollega's Maken de
Brug.
Perceptie De Collega's genoot grote
populariteit in Vlaanderen. Hoewel het karakter van Paul Thienpondt het publiek
zeer aansprak, wordt serie drie toch algemeen beschouwd als de "leukste en meest
aansprekende" reeks.
In de stripreeks De Kiekeboes belt Charlotte in het
album De Haar-Tisten in strook 11 naar een "collega van Kiekeboe". De man die
het telefoontje beantwoordt is Persez.
Enkele Collega's (Bob Van Der
Veken, Jacky Morel en Manu Verreth) hadden ook ooit een gastrol in een
aflevering van het 6de seizoen (aflevering: "Bij Xavier") van F.C. De
Kampioenen. Zij speelden daarin terug hun personages uit "De
Collega's".
Midden jaren 90 werden er 3 video's uitgebracht met het
beste uit "De Collega's". De hele reeks is inmiddels ook op dvd
uitgebracht.