'Tildonksche boerinnekens', een lied op tekst gezet in de jaren '30 voor de VKBJ door dichter Jozef Simons (die o.m. ook de tekst schreef van het overbekende kerstlied 'Susa Nina' dat door componist Armand Preud'Homme op toon was gezet).

Het was hem willicht gevraagd door zijn broer Alfons Simons, toenmalig onderpastoor van Tildonk en vaste begeleider van de Tildonkse zangertjes die bijna elke week liedjes brachten op de radio bij 'Nonkel Jan'.

Deze jeugdbeweging voor de burgers- en middenstandsmeisjes ontstond binnen het Vrouwelijk Jeugdverbond voor Katholieke Actie. Dit VJVKA wortelde op zijn beurt in de jeugdafdeling van het Verbond van Belgische Katholieke Vrouwen (VBKVJ) uit 1922. Christine de Hemptinne uit Gent speelde in die organisatie een centrale rol. In het VJVKA werd, net als bij de mannelijke tegenhanger, een scheiding doorgevoerd tussen de verschillende jeugdorganisaties van de standen. De VKBJ en de Vrouwelijke Katholieke Studerende Jeugd (VKSJ) bleven door hun beperkt ledenaantal dichter aanleunen bij de koepel en werkten ook onderling nauw samen. VKBJ en VKSJ hadden in de beginjaren dikwijls dezelfde proosten en ook hun secretariaten waren meestal op dezelfde plaats gevestigd.
In 1930 telde de vrouwelijke burgersjeugd in Vlaanderen ca. 5000 leden en 100 afdelingen. C�line Verschraegen, VKBJ-proost Raymond Van Bossuyt en VKSJ-proost Frans Tibbaut leidden het nationaal secretariaat, in 1932-1933 gevestigd in de Gentse Peperstraat.

De organisatie beschikte over een mooi tijdschrift, "Nieuwe Tijden". Dat evolueerde langzaam van het algemeen VJVKA-blad tot het exclusief orgaan voor de burgers- en middenstandsmeisjes. Oost-Vlaams en nationaal proost Raymond Van Bossuyt werd in augustus 1936 tot deken te
Ledeberg benoemd. De opvolging liet enige tijd op zich wachten. Pas in april 1939 kwam er een nieuwe proost, met name Albert De Beer. Hij zou de VKBJ en de VKSJ (vanaf 1941), leiden tot in de jaren 1950.

Bron: http://www.odis.be/pls/odis/opacuvw.toon_uvw_2?CHK=or_3845

Radio speelde vitale rol in de constructie van de Vlaamse culturele identiteit

(16-10-2014) De Vlaamse omroepverenigingen droegen in de jaren 1930 tot aan de Tweede Wereldoorlog bij aan de constructie van de Vlaamse identiteit, het groeiende Vlaamse natiebesef en Vlaamse emancipatie.

Dat blijkt uit het doctoraatonderzoek van musicologe Lieselotte Goessens. Zij doctoreert  in de communicatiewetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel bij prof. Katia Segers en in de kunstwetenschappen aan de UGent bij prof. Francis Maes.
Lieselotte Goessens bestudeerde de omroepverenigingen in de periode van 1928 tot en met 1939. De omroepverenigingen die bestudeerd werden, zijn de Katholieke Vlaamsche Radio-omroep, Socialistische Arbeiders Radio-Omroep voor Vlaanderen, Liberale Radio-omroep en Vlaams-nationale radiovereeniging. De nationalisten mochten maar 1 dag in de maand uitzenden op de openbare omroep, de rest 1 keer per week. De liberalen mochten dat vanaf 1932. De rest van de zendtijd werd gevuld door het NIR (Nationaal Instituut voor Radio-omroep).

Deze omroepverenigingen identificeerden zich met Vlaanderen en haar cultuur en gaven daar uiting aan op de radio. Ze waren ontstaan vanuit een zeker flamingantisme. Flamingante persoonlijkheden en organisaties waren er bij betrokken zoals het Davidsfonds, en enkele vooraanstaande componisten en musicologen, zoals Floris Van der Mueren of Arthur Meulemans. De radio was een belangrijk strijdtoneel voor Vlaamse emancipatie.
De omroepverenigingen hadden wel allemaal verschillende opvattingen over wat Vlaamse ontvoogding inhield. De katholieken wilden vooral culturele ontplooiing en morele verheffing van een achtergesteld Vlaanderen. De nationalisten wilden een zelfbeschikkingsrecht van een onderdrukt Vlaanderen. De socialisten streefden intellectuele, sociaal-maatschappelijke en culturele ontplooiing van de Vlaamse arbeider na door middel van sociaaldemocratie. De liberalen wilden recht op vrijheid voor iedere Vlaming, dat moest worden vastgelegd in de Belgische grondwet. Het onderzoek van Lieselotte toonde aan hoe de verschillen in opvattingen over Vlaamse identiteit en Vlaamse ontvoogding ook invloed had op de artistieke programmatie van de diverse omroepverenigingen.

Vlaamse identificatie vindt onder meer uitdrukking in de cultivatie van een zogenaamde Vlaamse mythscape, bestaande uit verhalen over het Vlaamse verleden, Vlaamse symboliek en Vlaamse kunst, erfgoed en tradities. De omroepen konden dagelijks Vlaamse kunst in de huiskamer brengen en stimuleerden op die manier een Vlaams gemeenschapsgevoel.

Bron: https://www.ugent.be/nl/actueel/persberichten/radio-vlaamse-culturele-identiteit-onderzoek.htm

Nonkel Jan verzorgde elke donderdagnamiddag voor de radio een kinderuurtje.

“OLV te Tildonk bij Leuven.

(Bijdrage van een vriend)

Tijdens de Franse oorlog werd het wapengekletter zelfs tot in het stille dorp Tildonk in België gehoord. Natuurlijk waren in die streek alle mensen geschrokken, maar vooral een groep nonnetjes die ten allen prijze een brutaal treffen niet wilden meemaken. Wat moesten ze dan doen? Ze moesten vluchten, en zeer snel, want de voorposten bestookten al het klooster.
In doodsangst haalden de nonnen Het OLV-beeld uit hun kapel en plaatsten het daar waar iedereen langs moest, op de dorpel van het klooster. Dan sloten ze alle deuren en hingen alle sleutels om de hals van het OLV-beeld, aan wiens bescherming ze het klooster toevertrouwden. Zo rap ze konden snelden ze het dorp en het land uit.

Na een half jaar was het krijgsgewoel afgenomen en de nonnetjes konden zo de terugkeer overwegen.

Met kloppend hart naderden ze Tildonk, ervan overtuigd dat ze in hun vredig onderkomen geen enkele steen nog op een ander zouden vinden.

Hoe aangenaam waren ze verrast toen ze vaststelden dat het OLV-beeld het klooster goed bewaakt had. De sleutels hingen nog om haar hals, alle deuren waren nog gesloten en geen vijand had het vredige huis betreden.

Sindsdien vieren de nonnen ieder jaar op de bewuste dag een dankfeest.”

(Vrije vertaling, A. Bonne)