Muziekdrama The Flyvan Howard Shore in Arte's reeks Oper Entdecken
Geen filmmuziek In de Arte-programmareeks Oper entdecken, waarvan af en toe een aflevering wordt uitgezonden, is op maandag 30 augustus tijd ingeruimd voor het muziekdrama The Fly uit 2008 van de als Canadees in 1946 geboren Howard Shore, die vooral bekendheid heeft gekregen door zijn talrijke composities van muziek voor films, onder meer voor de drie afleveringen van The Lord of the Rings. In totaal heeft Howard Shore vanaf 1979 de muziek gecomponeerd voor zevenenveertig films op het witte doek, inclusief die voor de rolprent The Hobbit, die in 2011 zal worden uitgebracht. De vijfde film die met muziek van deze componist de ronde ging doen, was The Fly (1986) van David Cronenberg (geb. 1943), een internationaal succes. Op de inhoud daarvan is de opera The Fly gebaseerd: nadrukkelijk niet op de filmmuziek. Op 2 juli 2008 is dit aparte muziekdrama in première gegaan in het Théâtre du Chatelet in de Franse hoofdstad.
Voor die gelegenheid werd gesproken van een dreamteam: David Cronenberg deed zijn werk bij deze gelegenheid als operaregisseur, het libretto werd geschreven door David Henry Hwang, Dante Ferretti zorgde voor de decors. Dirigent is Placido Domingo, die de beschikking heeft over het Orchestre Philharmonique de Radio France. De filmregie werd toevertrouwd aan Elisabeth Cotnoir en François Roussillon.
_________
NB: Dit artikel wordt nog aangevuld als de eerste uitzending via Arte-televisie is gerealiseerd op maandag 30 augustus tussen 22:10 uur en 23:10 uur. Een herhaling op dezelfde zender is voorzien op zondag september 's ochtends vanaf 06:00 uur.
De film wordt uitgezonden in HD-kwaliteit, op het beeldformaat 16:9.
____________
Afbeeldingen
1. Componist Howard Shore, hier in Wellington 2003.
Tags:Howard Shore, 'The Fly', muziekdrama, David Cronenberg, David henry Hwang, Dante Ferretti, Placido Domingo, Orch. Philh. de Radio France, Théâtre du Chatelet paris, Arte-tv, 'Oper Entdecken'
'Pianistenuur' van NL-Radio 4 zaterdagmiddag met drie opnamen van Edwin Fischer
In het Vara-programma Pianistenuur, dat door Radio 4 op zaterdag 28 augustus tussen 17:02 uur en 18:00 uur wordt uitgezonden, wordt de aandacht gericht op één van de meest roemruchte piansten uit de twintigste eeuw: Edwin Fischer (1886-1960).
Tijdens die uitzending is de tijd verdeeld tussen twee componisten: Franz Schubert (1797-1828) en Ludwig van Beethoven (1770-1827). Van eerstgenoemde worden twee Impromptu's uitgevoerd: D899, nr. 1 en D899, nr. 2. Daartussenin hoort u het Concert voor piano en orkest nr. 4 in G grote terts, opus 58 uit 1807 van de Weense Titaan met die Nederlands aandoende familienaam. Die laatste compositie wordt door Edwin Fischer gespeeld met ondersteuning van het Philharmonia Orchestra.
Tags:Monumentale pianisten, Edwin Fischer, Ludwig van Beethoven, Franz Schubert
De halfbroers Sasja en Bles waren hier weer eens vereend. Die twee konden uitstekend met elkaar overweg, hetgeen op de foto uit 2000 goed te zien is. Sasja was, met vier anderen, in mei 1992 in mijn zijtuin geboren, Bles elf maanden later, eveneens met vier anderen. Beiden hadden dezelfde moeder, maar elk een andere vader. Bles was nogal eens de hort op, en bleef dan ook niet zelden meer dan een week van huis. Beiden hadden de houding van "mij kan niets gebeuren", en wellicht dat die instelling het bindende element tussen de beiden is geweest. Bles is in 2004 overleden, Sasja daarentegen leeft verder en beslist zelf wat hij wel en niet wil.
Nu het minder heet is dan enige maanden geleden heeft hij besloten weer in de tuin te gaan wonen. Om ervoor te zorgen dat zijn eten droog blijft en hijzelf ook, heb ik in een hoek van de zijtuin een tafeltje geplaatst onder een dicht begroeide heg. Zijn eten consumeert hij bij regen daar wel, maar zelf heeft hij besloten om onder een andere kleine tafel in de achtertuin zich terug te trekken binnen een liggende, oude autoband. Daar krult hij zich op voor de slaap der rechtvaardigen. Met vrijwel alle andere katten uit de buurt, die door of langs onze tuin lopen, kan hij passief goed overweg, en ook met de egels die zich vertonen als het donker wordt, eet hij desnoods uit één schotel. Hoewel Sasja enigszins doof is nu achttien jaar oud maar met een voorkomen dat hooguit de helft van dat aantal jaren doet vermoeden , kan hij zich voortreffelijk redden op basis van andere signalen. Hij kan zelfs liplezen.
NPS-documentaire over de Barneveld-Joden op digitaal kanaal Geschiedenis 24
Paul Cohen en Oeke Hoogendijk hebben in 1998 een documentaire gemaakt voor de NPS over de zogenaamde Barneveld-Joden. Dezen hebben hun leven te danken aan een initiatief van de toenmalige secretaris-generaal van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, mr. Karel Johannes Frederiks (1895-1962).
In de film komen negen Barneveld-Joden aan het woord, en zij vertellen hun verhaal. De documentaire zal worden uitgezonden door het digitale televisiekanaal Geschiedenis 24, tussen 21:31 uur en 23:13 uur.
__________
Foto: Mr. K.J. Frederiks
Tags:Pau Cohen, Oeke Hoogendijk, NPS-documentaire, Mr. K.J. Frederiks, Geschiedenis 24-tv
Arie Boomsma ondersteunt Odin bij 'coming out' in KRO-programma Uit de kast
Op vrijdagavond
In het KRO-programma Uit de kast, waarvan aanstaande vrijdag via Nederland 3 aan aflevering zal worden gepresenteerd, volgt Arie Boomsma jonge homo's en dito lesba's bij hun zogeheten coming out. In dat programma wordt geregistreerd hoe de vrienden, familie en collega's reageren.
In de aflevering van vrijdag 27 augustus wordt het verhaal verteld van de drieëntwintgjarige Odin. De jongeman met die Germaanse godennaam is een fervent honkballer die een grote vriendenkring heeft. Tijdens jongerenfeesten treedt Odin regelmatig op als disc jockey. Zijn voorkeur ligt bij de geluidscombinaties die bekendstaan als hardcore house. En dan houdt hij nog van jongens, maar er was niemand in zijn omgeving die van dat laatste feit op de hoogte was. Bij Odin leefde de wens om zijn vrienden in de honkbalgroep en aan die van de feesten in kwestie met deze feiten te confronteren.
Arie Boomsma
De presentator van het programma Uit de kast is een vrijwel altijd glunderende figuur uit Neerlands omroepland, die onder vrijwel alle omstandigheden vriendelijk blijft. Dat zal er zeker toe bijdragen dat jongeren zich bij hem op hun gemak voelen, waardoor ze het proces van bekendmaking van hun (eventuele) geaardheid minder minder zwaar zullen vinden. Niet zo lang geleden zagen we Arie Boomsma op de, oneerbiedig gezegd, homozender OUT TV, waarin hij tussen andere programma's in met een wervend en wervelend praatje jonge homo's opriep om zich met betrekking tot hun seksuele geaardheid te uiten.
Uitzending deze week
Weliswaar is dat verstandig en sympathiek, maar het is toch eigenlijk ook wel enigszins pijnlijk dat het hele homo-gebeuren anno 2010 geen thema zou mogen zijn. Die hele thematiek is nog niet eens twee eeuwen lang zo'n enorm thema geworden; voordien hadden mensen gewoon seks met elkaar omdat ze daar zin in hadden en/of zich daar goed bij voelden. Het geslacht in de onderscheidende betekenis speelde daarbij geen rol, de geslachtsdelen daarentegen wel. Die situatie zou voor een iegelijk, overal en altijd, moeten gelden.
Uit de kast wordt uitgezonden tussen 18:55 uur en 19:28 uur.
Tags:'coming out', homoseksualiteit bij jongeren, KRO-tv, Nederland 3, tv-magazine, Arie Boomsma, 'Uit de kast'
BBC Two zendt een driedelige reportage uit over E-nummers in voedsel
Dat er in onze levensmiddelen chemische toevoegingen zitten, is de laatste tijd steeds meer algemeen bekend geworden, al zullen de meeste consumenten u het fijne er niet van kunnen vertellen . Deze toevoegingen zijn alle voorzien van een E-nummer. BBC Two-tv zendt de komende tijd een driedelige reportage uit die in evenzovele afleveringen van een uur lengte zal worden uitgezonden.
De eerste aflevering is op genoemde zender te zien op donderdag 26 augustus tussen 21:00 uur en 22:00 uur onze tijd. In die aflevering wordt nader ingegaan op enkele aspecten van de E-nummers.
Een aantal daarvan beïnvloedt niet alleen de kleur van het product waaraan het wordt toegevoegd, maar beïnvloedt eveneens de reactie van de smaakpapillen van degenen die het product consumeren.
Hoewel tegenwoordig de ingrediënten op de verpakking van kant-en-klare-prodcuten dienen te worden vermeld, schiet je als normale consument niets op met de vermelding van zo'n nummer, aangezien dat op zich niet meer dan een mededeling is zonder nadere, waarachtig belangrijke info.Er zijn vast niet zo veel mensen die al die nummer en de daaraan gerelateerde chemische stoffen uit het hoofd kennen, respectievelijk een naslagwerkje bij de hand hebben.
Meer informatie over het thema kunt u hier vinden.
Evita's secret, documentaire van Frank Gorbeley meermaals op digitaal kanaal Holland Doc 24
Onbeantwoorde vragen In de nacht van dinsdag 24 op woensdag 25 augustus presenteerde het digitale televisiekanaal Holland Doc 24 de documentaire Evita's secret van Frank Gorbeley. Daarin wordt nader ingegaan op één van de vele mysteries die de figuur Evita Perón (1919-1952) tot nu toe zijn blijven omgeven. Daarbij gaat het niet om zomaar een verhaaltje waarvan steevast de vraag dient te worden gesteld of het wel om een waar gebeurd gegeven handelt. In 1946 was er voor va Perón een reis van drie weken door Europa georganiseerd, het werden echter drie maanden, en juist dat feit, in die periode, werpt onmiddellijk de korte doch klemmende vraag o: Waarom? Is er een verband met het feit dat een jaar later veel nazi's in Argentinië asiel hebben gekregen? In verband met al die feiten doemt een ander vraagstuk op: dat van de vele bankrekeningen die mevrouw Perón in Zwitserland bezat. Zelfs haar weduwnaar Juan Perón (1895-1974) heeft ze na Evita's verscheiden niet kunnen vinden.
Drie keer deze week
Deze documentaire wordt tussen 00:12 en 01:05 uur uitgezonden, en officieel is het dan al woensdag. Op woensdagavond wordt de film door hetzelfde digitale tv-kanaal herhaald tussen 21:00 uur en 21:52 uur. Donderdag 26 augustus kunt Evita's secret nogmaals zien, vanaf 23:13 tot kort na middernacht.Voor nog meer herhalingen kunt u de digitale gids voor TV-programma's: gids. vpro.nl raadplegen.
__________
Afbeelding: Buste van Eva Perón in La Plata.
Tags:Ev(it)a Perón, Juan Perón, Argentinië, Zwitserse bankrekeningen, (oud-)nazi's
Couperus gebruikt muziek in de roman Antiek toerisme uit 1911
Op de redactioneel aan deze site gelieerde website Tempel van het fin de siècle heb ik eergisteren een gedeelte opgenomen van de roman Antiek toerisme uit 1911 van één van de grootste schrijvers van de periode aan het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw het fin de siècle : Louis Couperus (1863-1923).
Die auteur heeft in de eerste drie pagina's van genoemd boek laten zien hoezeer de kunsten elkaar hebben beïnvloed in dit geval gaat het erom dat de muziek de letterkundige heeft weten te inspireren, hetgeen zeer vruchtbaar is geweest. Mede daarom raden wij u aan de hier gegeven link te volgen en zelf te ondergaan hoe zeer het fenomeen muziek wordt omschreven als een onderdeel van dagelijkse handelingen in de oudheid, zij het dan ook dat de schrijver van het boek niet in de oudheid heeft geleefd, maar daarvoor wel een zeer sterke voorkeur heeft gekend.
Tags:muziek in de (NL-)letteren, oud Egypte in de literatuur, Louis Couperus, 'Antiek toerisme'
BBC Proms hedenavond met onder meer Wagners Ouverture Tannhäuser
Ook Mahler en Beethoven
Als het programma op de regionale Duitse radiozenders met de Götterdämmerung-uitvoering vanuit Bayreuth zo'n half uur op gang is, begint om 20:30 uur het BBC Proms-concert op BBC Radio 3 met eveneens een werk van Richard Wagner (1813-1883), zij het slechts de ouverture van een opera: die van Tannhäuser uit 1845. Gasten op het podium van de Royal Albert Hall zijn de leden van het Rotterdams Philharmonisch Orkest onder leiding van hun vaste dirigent Yannick Nezet-Seguin.
De rest van het concert dat door dit ensemble in Londen word gegeven en door miljoenen toehoorders via de radio te beluisteren valt, en op een later tijdstip wellicht nog op BBC Two-tv of BBC Four-tv, bestaat uit twee vaste stukken uit het grote repertoire: allereerst de Rückert-Lieder van Gustav Mahler, en vervolgens de Derde Symfonie in Es uit 1804 (Eroica) uit 18 van Ludwig van Beethoven (1770-1827).
_________
Afbeelding: Meisje aan de piano speelt de ouverture uit Tannhäuser van Richard Wagner. Het is een schilderij olie op canvas uit de jaren 1869-70 van Paul Cézanne (1839-1906). Het doek bevindt zich in de Hermitage te Sint Petersburg.
Tags:Richard Wagner, 'Tsnnháuser', Gustav Mahler, Ludwig van Beethoven, Rotterdams Philharmonisch Orkest, Yannick Nezet-Seguin, BBC Proms 2010, Royal Albert Hall London
Götterdämerung van Richard Wagner zaterdagavond op regionale Duitse ARD-zenders
Zaterdag 21 augustus Het vierde onderdeel van de tetralogie Der Ring des Nibelungen van Richard Wagner (1813-1883), Götterdämmerung uit 1876, is te beluisteren via de Duitse ARD-radiozenders, zaterdag 21 augustus, 's avonds tussen 20:00 uur en 01:25 uur in de nacht op zondag 22 augustus, in een versie die tijdens de Bayreuther Festspiele wordt uitgevoerd. In het Festspielhaus dat Wagner op de Grüne Hügel heeft laten bouwen werd de première van dit stuk gegeven op 17 augustus 1876.
We kunnen luisteren naar koor en orkest van de Bayreuther Festspiele, welke zullen worden geleid door Christian Thielemann. Qua stemmenmateriaal kunnen we verwachten dat onder meer de tenor Lance Ryan, de basbariton Ralf Lukas, en de bas Eric Halfvarson zich zullen inzetten om dat gebeuren een extra muzikaal tintje te verlenen. Nadere informatie over dit muziekdrama is te vinden op de, redactioneel aan Cultuursfinx gelieerdesite Tempel van het Muziektheater, in een artikel, aldaar opgenomen op 13 juni 2008.
__________
Afbeelding: De tenor Georg Unger (1837-1887) als Siegfried tijdens de première in 1876 in Bayreuth.
Tags:Richard Wagner, 'Der Ring dfes Nibelungen', 'Götterdämmerung', Bayreuther Festspiele 2010, Christian Thielemann, Georg Unger, Festspielhaus Bayreuth
Linkshandigheid en creativiteit in Twenty minutes van BBC Radio 3
In de aflevering van het programma Twenty minutes dat op vrijdag 20 augustus tussen de beide onderdelen van het BBC Proms 2010-concert van die avond en dat is tussen 20:45 uur en 21:05 uur wordt het thema creativiteit van linkshandigen behandeld. In aansluiting daarop wordt in het tweede gedeelte van het concert, als eerste werk na de pauze het Concert voor de linkerhand van Maurice Ravel (1875-1937), uitgevoerd door het Philharmonia Orkest onder leiding van Esa-Pekka Salonen (geboren 1958); solistische medewerking zal worden verleend door de pianist Jean-Efflam Bavouzet (geboren 1962).
Ravel componeerde in 1931 dat concert voor de linkerhand van de Oostenrijkse pianist Paul Wittgenstein (1881-1967). Na zijn studie debuteerde hij in 1913. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was deze musicus militair en in die hoedanigheid was hij op patrouille bij de Poolse plaats Zamość. Bij die gelegenheid werd hij door een kogel van een sluipschutter in zijn rechterarm geraakt, waarna hij dat lichaamsdeel moest worden geamputeerd, en hij voor zijn spel op de zwarte en witte toetsen een internationale carrière in principe wel kon vergeten, doch daarin berustte hij niet, maar arrangeerde hij zelf tal van bestaande composities zodanig dat ze alleen met de linkerhand konden worden uitgevoerd, en hij toch kon blijven spelen. Diverse componisten hebben speciaal stukken voor hem geschreven: Benjamin Britten, Paul Hindemith en Richard Strauss. Maurice Ravel ging zo ver een heel concert te creëren. De pianist was hem weliswaar dankbaar, maar begreep er helemaal niets van en heeft het dan ook nooit zelf gespeeld.
Geheel anders is de situatie van linkshandigen die dit fenomeen vanaf hun geboorte meedragen, en die helaas ook in onze tijd niet zelden met achterdocht of zelfs verachting worden bekeken, aangezien zou iemand opvallend anders is, hetgeen al dan niet subliminaal als bedreigend wordt ervaren. Iemand die daarover, in tal van opzichten kan meepraten, is Rik Smits, die ovder het verschijnsel linkshandigheid een boek heeft geschreven dat in maart van dit jaar bij Nieuw Amsterdam Uitgevers is verschenen en al snel moest worden herdrukt.
Dezer dagen zal op deze site een bespreking worden gepubliceerd van Het raadsel van linkshandigheid.
Tags:linkshandigheid, creativiteit, Paul Wittgenstein, Maurice Ravel, 'Twenty minutes', BBC Radio 3, Rik Smits
'Cultura 24' herhaalt literaire ontmoeting met Alfred Kossmann (1922-1998)
In de serie Literaire ontmoetingen Het digitale televisiekanaal Cultura 24[1] biedt op donderdag 19 augustus 's middags tussen 16:00 uur en 17:00 uur een herhaling van een aflevering van de reeks letterenprogramma's van de Avro met als serietitel Literaire ontmoetingen, gepresenteerd door Hans Gomperts (1915-1998). In de aflevering in kwestie wordt de veelzijdige letterkundige Alfred Kossmann (1922-1998) voorgesteld. Deze auteur heeft zich geprofileerd als schrijver van verhalend proza, van beschouwende teksten, en als vertaler. In die laatste hoedanigheid heeft hij zich ontfermd over teksten van de negentiende eeuwse auteur Leopold, Ritter von Sacher-Masoch (1836-1895). Naar die man is, vanzelfsprekend op basis van de inhoud van diens literatuur, het begrip (seksueel) masochisme ontstaan uit de pen van de psychiater en seksuoloog Richard von Krafft-Ebing (1840-1902), in diens Psychopathia sexualis uit 1886.
Van Sacher-Masoch vertaalde Alfred Kossmann de 'langere novelle' Venus im Pelz uit 1870, onderdeel van de bundel Das Vermächtnis Kains. [2] Over de auteur van dat verhaal heeft Alfred Kossmann een biografisch essay geschreven fantasierijk getiteld Martelaar voor een dagdroom. [3]
__________
[1] Ongetwijfeld zal Cultura 24 deze 'ontmoeting' nog wel eens in de programmering opnemen.
[2] In 1969 verschenen bij de Arbeiderspers: Grote ABC 141.
[3] Uitgekomen in 1962 bij uitgeverij Ad. Donker te Rotterdam en uitgeverij Ontwikkeling te Antwerpen. De studie over de auteur in kwestie is aangevuld met twee verhalen van Sacher-Masoch: De capitulant en Het volksgericht. De studie is later als paperback, maar dan zonder die beide vertaalde verhalen, bij Querido verschenen (1970).
Tags:Alfred Kossmann, Leopold von Sacher-Masoch, Richard von Krafft-Ebing, Hans Gomperts 'Literaire ontmoetingen', Avro-tv
Jean-Luc Godard is met twee speelfilms in het Arte-programma van donderdag 19 augustus opgenomen
Pieter de dwaas
Als een schrijver heeft besloten zijn vrouw te verlaten en daarmee zijn burgerlijke bestaan op te geven voor een vrouw uit het verleden, weet hij letterlijk niet waar hij aan is begonnen. Die vrouw zorgt er echter voor dat hij terechtkomt in een web van leugens, lagen en listen tot en met moord. Dan blijkt eveneens dat de liefde tussen die beiden geen stand houdt. Regisseur Jean-Luc Godard (geboren 1930) realiseerde Pierrot le fou in de jaren 1965/66. Daarin treden in de voornaamste rollen op de Franse macho bij uitstek anno toen: Jean-Paul Belmondo (geboren 1933), alsmede de ex (1961-1967) van Godard: Anna Karina (geboren 1940), en verder Dirk Sanders (geboren ongeveer 1934).
De rolprent wordt onder meer beschouwd als een strikt persoonlijke afrekening van de regisseur, in verband met het mislukte huwelijk met Anna Karina, dat overigens ten tijde van het maken van de film nog geldig was.
Het werd een road movie, gelardeerd met zowel absurditeiten in politieke zin, alsook met momenten die de filmliefhebber in goede zin raken, hetgeen de vaart er qua verrassingen goed inhoudt. Voorop staat echter het verlies van emoties, en dat tekent het verhaal zodanig dat de tragiek binnen de menselijke elementen domineert. De Nederlandse Speelfilm Encyclopedie waardeert deze film met vier sterren als een meesterwerk. De rolprent wordt door Arte-televisie uitgezonden op donderdag 19 augustus tussen 20:15 uur en 22:05 uur. Een herhaling zal worden vertoond in de nacht van maandag 23 augustus op dinsdag 24 augustus vanaf 00:55 uur.
One Plus One De tweede film van Jean-Luc Godard die enkele uren later op dezelfde zender begint om 00:00 uur en duurt tot 01:40 uur in de nacht op vrijdag 20 augustus zal duren , bracht het in de Speelfilm Encyclopdie niet verder dan tweeënenhalve ster, hetgeen toch nog bovengemiddeld betekent. One Plus One is een Brits-Franse coproductie uit 1968. In deze film treffen we aan:Anne Wiazemsky (geboren 1947), naast Mick Jagger (geboren 1943) en Keith Richards (eveneens geboren 1943) en Brian Jones (geboren 1942), alsmede tal van anderen.
De rolprent is onder meer als collagefilm gekwalificeerd. Die bevat diverse, zeer uiteenlopende passages, zoals een wel heel wondervreemde boekhandelaar die uit Hitlers Mein Kampf voorleest en op grond daarvan als fanaticus wordt beschouwd. Ook worden enkele leden van de Black Panthers in hun doen en laten gevolgd. Grote attractie voor ook ruim vier decennia na het ontstaan van de film vele 'volgelingen' zijn de blikken die ons, voyeurs, worden gegund in een studio als de Rolling Stones het nummer Sympathy for the devil willen opnemen en daarmee zo lang doorgaan tot het resultaat naar tevredenheid is. Die onderdelen van de film hebben de benaming rockumentary gekregen en gelden als indrukwekkend.
De producent van One Plus One, Iain Quarrier, heeft een eigen versie van de film in roulatie gebracht onder de titel Sympathy fr the devil, met aan het einde die complete Stones-song.ean Luc-Godard was daarover zo ontstemd dat hij tijdens het London Filmfestival in 1968 die Quarrier ten overstaan van de toeschouwers te lijf gegaan is. Deze film wordt nog driemaal herhaald door Arte-televisie: in de nacht van vrijdag 27 op zaterdag 28 augustus, vanaf 03:00 uur, vervolgens in de nacht van dinsdag 1 september op woensdag 2 september, en dan nog in de nacht van zaterdag 5 september op zondag 6 september, weer vanaf 03:00 uur.
Documentaire Pjotr, brieven uit de Goelag deze week drie keer op digitaal kanaal Holland Doc 24
Brieven bij de vleet
Nadat Pjotr Aleksejev in 1937 te Leningrad werd gearresteerd in het kader van de extreem waanzinnige repressiegolf, ontstaan in het door daverende gekte uitzinnig getormenteerde brein van Josef Dzoegasjvili, bijgenaamd Stalin en tot acht jaar dwangarbeid werd veroordeeld, die hij in een werkkamp in de Oeral heeft moeten verrichten, hebben zijn vrouw en zijn dochters hem niet weergezien. Wel hebben ze een groot aantal brieven ontvangen, dat hij vanuit dat kamp heeft verstuurd.
De achterkleindochter van Pjotr Aleksejev is op zoek gegaan naar diens sporen in de Oeral, en hierbij is zij op de voet gevolgd door de Nederlandse documentairemaker Jan Jaap Kuiper. Het doel van de kleindochter, en daarmee van lieverlee ook van onze landgenoot, was de lotgevallen van Pjotr Aleksejev zo veel als maar enigszins mogelijk was te volgen.
Driemaal deze week
Tussen 00:00 uur en 00:27 uur in de nacht van dinsdag 17 op woensdag 18 augustus wordt het resultaat van het door Jan Jaap Kuiper verrichte werk als film, met de titel Pjotr, brieven uit de Goelag een bijdrage van de Humanistische Omroep vertoond via het digitale televisiekanaal Holland Doc 24. In de namiddag van woensdag 18 augustus wordt de documentaire herhaald op dezelfde zender, tussen 17:33 uur en 18:00 uur. Een tweede herhaling, nog deze week, zal worden uitgezonden op vrijdag 20 augustus, tussen 22:02 uur en 22:29 uur.
____________
Afbeeldingen
1. Stalin-slachtoffer Pjotr Aleksejev.
2. Documentairemaker Jan Jaap Kuiper.
Tags:Pjotr Aleksejev, Stalin, Goelag, documentaire, Jan Jaap Kuiper, Humanistische Omroep, Holland Doc 24
Zes jaar gevangenschap in de Colombiaanse jungle: Ingrid Betancourt
Haar eigen verhaal Het eerste Duitse publieke televisienet ARD/Das Erste zendt op dinsdag 17 augustus vanaf 22:45 uur tot 00:25 uur in de nacht op woensdag 18 augustus de actuele documentaire Gefangen im Jungle Die Entführung der Ingrid Betancourt. In die film vertelt de indertijd ontvoerde Ingrid, die sedert enige tijd weer vrij leeft, over wat ze gedurende die zes jaar van haar gevangenschap zoal heeft beleefd: aan den lijve ondervonden en geobserveerd.
Wereldnieuws
Hoewel de protagoniste van het verhaal met grote regelmaat wereldnieuws is geweest tijdens haar periode in gevangenschap, zal er toch nog wel heel wat te vertellen zijn dat niet in kranten heeft gestaan of via radio- en/of televisiejournaals is bekendgemaakt. Nu zal het verhaal, zij het subjectief, in de juiste volgorde met de voor de hoofdpersoon juiste accenten worden verteld. De film duurt zo'n honderd minuten en daarin zal de oorsprong van de plotselinge ontvoering zeker aan de orde komen, want wat bijna niemand meer weet, vooral doordat de nadruk in gevangenschap is komen te liggen op de respectieve actualiteit en niet op die omstandigheden welke de communistische guerillabweging FARC aanleiding hebben gegeven tot de ontvoering, Ingrid Betancout was kandidate voor het presidentschap van Colombia, en zij zocht nu juist de dialoog met de Farc.
Twee Russische muzikale grootheden op BBC Proms-concert maandagavond
Skrjabin en Stravinski Om half negen onze tijd begint op maandag 16 augustus het BBC Proms 2010-concert van die dag. Tot ongeveer kwart voor elf komen drie grote namen uit de historie van de Russische cultuur van de negentiende en de twintigste eeuw voorbij. Twee daarvan met mijlpalen uit de geschiedenis van de Russische muziek: Aleksandr Skrjabin (1872-1915) wiens Symfonie nr. 1, opus 26, geschreven in de jaren 1899-1900, zal worden gespeeld als eerste programma-onderdeel tussen 20:30 uur en 21:20 uur en Igor Stravinski (1882-1971), van wie De Vuurvogel, gecomponeerd in de jaren 1909-1910 tot klinken zal worden gebracht. De uitvoerenden die avond zijn het London Symphony Orchestra onder leiding van Valery Gergiev. In de compositie van Skrjabin treedt het koor van het Mariinsky Theater uit Sint Petersburg op, aangezien dat werk is geconcipieerd voor groot koor en orkest. Het geheel is een ode aan de kunst, hetgeen in de Russische tekst diverse keren is te horen: "Slava Iskoesstvo"(Hulde aan de kunst).
Boris Pasternak Tijdens de pauze die zo'n twintig minuten zal duren, komt in het BBC Proms Literary Festival de Russische schrijver en Nobelprijswinnaar Boris Pasternak (1890-1960) aan bod. Meer daarover op onze zustersite Tempel der Letteren.
In zijn jonge jaren heeft deze veelzijdige kunstenaar eveneens muziek gestudeerd en aardig wat gecomponeerd. Drie stukken daarvan werden enige decennia geleden reeds op het label Erasmus uitgebracht: Twee preludes en een sonate. Deze stukken worden aangevuld met Quatre morceaux opus 51 uit 1907 van Skrjabin, en twintig stukken: Visions fugitves opus 22 uit de jaren 1915-1917 van Sergej Prokofjev. (Erasumus-cd: WVH 091) _____________ Afbeeldingen 1. De Vuurvogel. 2. Boris Pasternak aan de piano (1907); foto overgenomen uit het tekstboekje van de Erasmus-cd.
Tags:Boris Pasternak, Russische letteren 20ste eeuw, BBC Proms Literary Festival, BBC Radio 3
Op zoek naar God kun je vreemde snuiters tegenkomen
Opgedrongen gemis Stelt
u zich eens voor: twee jonge vriendjes zitten in het bad en vermaken
zich daarbij kostelijk. Op een gegeven moment krijgt één van de twee
een beetje trek en besluiten ze buitenshuis een appel te plukken.
Nauwelijks hebben ze de huisdeur achter zich dichtgedaan of hun
aandacht wordt getrokken door een poster die iemand in de nacht op de
muur van het huisje had geplakt. Dan verbaast het niemand dat die jonge
wezens even verbaasd kijken. Dat overkwam de beide jonge vrienden
het biggetje en de egel. Daar stond te lezen: "Wer Gott nicht kennt,
dem fehlt etwas." Toen ze van elkaar hadden vastgesteld dat de ander
God niet kende, schrokken ze en besloten ze hem te gaan zoeken.
Onderweg Alle
dieren die de beide vriendjes onderweg zijn tegengekomen, hebben ze de
weg naar God gevraagd, maar geen van hen kon ze daarover meer
vertellen, totdat ze de vos tegenkwamen, die meldde dat hij wel eens
mensen had horen ruzie maken over God. En hij wees naar de Tempelberg
en zei dat daar diverse huizen gebouwd waren, maar dat de mensen het
niet eens konden worden in welk huis God nu precies woonde. "Als jullie
mij vragen is het beter om er niet heen te gaan, die lui daar boven
zijn tamelijk getikt." Big en egeltje waren weliswaar zeer dankbaar
voor de raad van de vos, maar ze waren zo nieuwsgierig dat ze de berg
toch beklommen, omdat ze simpelweg wilden weten wat hun nu precies
ontbrak. Bovenop de berg stnden enkele enorme huizen, dat ze dachten
dat die God wel heel groot moest zijn. Het formaat schrikte de kleine
egel wel wat af, maar de big vond dat ze geen half werk konden leveren.
Dus stapten ze op het eerste huis af. Daar stond een man met een heel
aparte hoed en lange zwarte lokken, die uitlegde dat het bewuste huis
een synagoge was, en hij, rabbi, kon dat allemaal precies weten. De
beide jonge dieren wilden nu wel heel graag eens met God kennismaken.
"Is hij thuis?" Maar de rabbi verklaarde dat ze alleen binnen mochten
als ze een Joodse moeder hadden.
Verder zoeken Toen
de beide vrienden beseften dat het met de rabbi en zijn Heer kwaad
kersen eten was, omdat God helemaal niet vriendelijk was, doch alleen
maar almachtig, begaven ze zich naar het volgende huis. Daar stond een
man met een lollig lila kapje op zijn hoofd en een heel apart gewaad
tot op de grond. Hij bleek een echte bisschop te zijn, dus moest hij
meer kunnen vertellen. Samen met hem gingen ze de kerk binnen, en daar
hoorden ze dat zonden met het bloed van Gods eigen zoon werd
weggewassen. "Gatsie," riep het egeltje. "Wassen doe je met zeep." Al
snel bleek evenzeer uit andere opvallende zaken dat ze ook daar hun heil niet zouden vinden, en dus vertrokken ze snel weer. Eigenlijk hadden ze niet veel zin meer om ook nog in het derde huis een kijkje te nemen. Doch om eindelijk aan de weet te komen wat hun onbtbrak,
liepen ze op het derde huis af. Daarvoor stond een men met een volle
baard en een doek op zij hoofd gevouwen. Hij leek een beetje op de oma
van de egel. En voor de derde keer stelde de egel de vraag over de
weg naar God. Aangezien deze man een mufti was, moest hij het toch wel
weten. "In deze moskee kunnen jullie Allah ontmoeten."Maar om Allah te leren kennen, moeten jullie Moslim worden . . . " Toen
ze eenmaal hadden geluisterd en beseft dat zulks ook vijfendertig keer
per week een wasbeurt betekende, leek ze dat niks. Daarop ontstak de
mufti in toorn en begon te bulderen over de hel en het eeuwige vuur
waarin ze zouden braden. De kleine egel leek het allemaal maar niks, en
mede daarom zei hij dat die Mohammed misschien helemaal geen profeet
was, maar de mensen gewoon voor de gek gehouden had. Dat was niet zo
slim van de kleine egel, want nu was niemand meer vriendelijk, en
kregen ze allerlei onhartelijks naar hun hoofd geslingerd. Snel gingen ze
daarom naar de uitgang, maar daar stonden
ook al de rabbi en de bisschop, die hen van godslastering
beschuldigden. Ze slaagden er uiteindelijk in weer thuis te komen en
daar kwamen ze tot de conclusie dat hun inderdaad al die tijd
iets had ontbroken: angst. Zolang ze God niet kenden, was er van angst
geen sprake geweest. "Die lui daar op de Tempelberg zijn werkelijk
getikt. Ik denk dat die Here God helemaal niet bestaat." En zij
concludeerden dat er op dat vreemde plakaat aan hun muur één woord
teveel stond.
Leerstuk met prachtige illustraties Zodra
kleine dieren, en in hun navolging kleine en grote mensen, op zoek gaan
naar een opperwezen, dat in de meeste landen van de westerse wereld met
het begrip God wordt omschreven, komen ze in situaties terecht, die een
vreemde draai aan hun dagelijks bestaan blijken te geven, en die hun
niet bepaald een verrijking van het bestaan voor ogen voeren, doch
alleen dwang, gedram, haat en nijd. Het
boek van Michael Schmidt-Salomon met schitterende tekeningen van Helge
Nyncke vormt een leerstuk voor iedereen, van alle leeftijden, die zich
niets wil laten wijsmaken. Het heeft in Duitsland vrij veel aandacht
gehad, onder meer door deelname van de auteur aan een gespreksronde
over de vraag of God nu(wel of niet) bestaat. Het is zo'n fraai,
verhelderend en voor jong en oud begrijpelijk, opbouwend werkstuk dat
er maar snel een Nederlandse versie moet worden gerealiseerd. De
illustraties nemen het grootste deel van het boek in beslag en dus is
een vertaling binnen een week geregeld.
Michael Schmidt-Salomon / Helge Nyncke: Wo bitte geht's zu Gott? fragte das kleine Ferkel Ein Buch für alle die sich nichts vormachen lassen. Hardcover, 36 pag., rijk geïllustreerd. Alibri Verlag, Aschaffenburg. ISBN 978-3-86569-030-2.
Wagners 'Tristan und Isolde' op 7 december 's avonds rechtstreeks uit Milaan op ARTE-televisie
Eenmalige uitzending Op vrijdag 7 december wordt via de Duits-Franse cultuurzender Arte [ NB ] uit de Scala van Milaan de opera Tristan und Isolde
van Richard Wagner uitgezonden. Deze voorstelling duurt van 19:00 uur
tot middernacht, en wordt tweemaal onderbroken door een pauze van
ongeveer een half uur: de eerste begint om 20:20 uur, de tweede om
22:15 uur. Koor en orkest van de Scala van Milaan worden gedirigeerd
door Daniel Barenboim. De hoofdrollen worden gezongen door Waltraud
Meier, sopraan en Ian Storey, tenor. Patricia Carmine tekent voor de
regie. Het is de ënscenering zoals die indertijd door Patrice Chéreau
is gerealiseerd. Ieder jaar wordt het operaseizoen in de Milanese
Scala geopend op 7 december, omdat dit de naamdag is van de
stadspatroon van Milaan, de heilige Ambrosius. Het is voor het eerst
dat de Bayerische Rundfunk, samen met Arte-televisie deze gebeurtenis
kan bijwonen. In tegenstelling tot menig andere muziekuitvoering zal deze uitzending niet worden herhaald.
Voorbereidingen in 1865 Nadat
Richard Wagner wat onenigheid met König Ludwig II had gehad, wilde hij
weten waar hij aan toe was, en schreef de majesteit daarom op 11 maart
1865 een brief waarin hij de vraag stelde of hij moest vertrekken dan
wel kon blijven. "Teurer Freund. Bleiben Sie hier, bleiben Sie hier,
Alles wird herrlich wie zuvor." De dag daarop begon Wagner met de
voorbereidingen voor de
première, samen met de toen negenentwintigjarige Ludwig Schnorr von
Carolsfeld en diens elf jaar oudere wederhelft Malvine. De echtgenote
van de dichter Georg Herwegh, die deze gebeurtenis heeft bijgewoond,
berichtte dat Wagner al snel tot de conclusie kwam dat dit het ideale
paar was voor de beide hoofdrollen. "Wenn eine Stelle besonders schon
gesungen war, so sprang Wagner auf und küsste lebhaft den Sänger oder
die Sängerin, stellte sich vor Freude auf den Kopf oder rannte in den
Garten und kletterte jubelnd auf einen Baum," heeft ze voor het
nageslacht bewaard.
"Onuitvoerbaar" Een
maand later, op 10 april werd dochter Isolde, kind van Richard Wagner
en Cosima von Bülow de latere tweede mevrouw Wagner geboren, en nog
op diezelfde dag begon de bedrogen echtgenoot Hans von Bülow met de
repetities van de muziek. Volgens de literatuur
had hij de directietechniek van de componist tot in detail overgenomen,
en hij voelde een diepe muzikale verwantschap, waardoor hij in staat
was, zelfs heel direct na een zware ziekte met
verlammingsverschijnselen, de orkestleden te enthousiasmeren voor deze
nieuwe klankentaal vol leidmotieven die als een spinnenweb dooreen
liepen. Iets dat tot dan toe nog niet eerder door een componist was
geëist. Een goede eerste uitvoering op de geplande datum, 15 mei,
scheen niets meer in de weg te staan, maar mevrouw Schnorr was op het
laatste moment hees geworden, waardoor de opvoering alsnog moest worden
afgezegd, hetgeen onmiddellijk ervoor zorgde dat de geruchtenstroom
weer op gang kwam met als hoofdmotief: "Tristan is toch onuitvoerbaar."
Dat irriteerde de overgevoelige, hypernerveuze koning, met als gevolg
dat Wagner wel even vreesde voor een nieuwe datum, maar de koning
besliste: 10 juni, en zijn wil geschiedde. Op 10 juni werd de
première toch nog in het Konigliche Hof- und Nationaltheater te München
gegeven. Het werd kwalitatief een enorm succes, ook volgens een deel
van de recensenten, die vornamelijk in uitersten dachten en voelden.
Maar hier en daar werd reeds direct herkend dat men een
'epochemachendes Werk' had bijgewoond, dat de tand des tijds eveneens
zou doorstaan. Al duurde het wel even voordat het publiek er ook mee
uit de voeten kon. Dat was echter al wel het geval bij de laatste van
de vier
voorstellingen, drie weken na de première. Wagner, von Bülow, het
orkest, maar vooral Ludwig Schnorr von Carolsfeld de Tristan, die onder
het gevleugelde woord Nomen est Omen zou
moeten worden gerangschikt. Drie weken later overleed hij en het is tot
op de huidige dag onduidelijk wat de preciese oorzaak is geweest. Ook
Ludwig II moet wel enthousiast zijn geweest, aangezien hij zijn
Raddampfer de raderstoomboot waarmee hij op de Starnberger See voer
de naam Tristan heeft gegeven. ___________ Afbeeldingen 1. Dirigent Daniel Barenboim. 2. Het echtpaar Ludwig en Wilhelmine Schnorr von Carolsfeld, gefotografeerd tijdens de generale repetitie van Tristan und Isolde in het voorjaar van 1865. 3. Dirigent Hans von Bülow wist het orkest te winnen voor de volstrekt nieuwe muziek van Wagners Tristan. 4. Ludwig II voor zijn raderstoomboot Tristan. (Detail uit een grotere afbeelding.) ____________ [ NB
] De Duitse radiozender NDR Kultur begint volgens de programmagidsen
reeds om 18:00 uur, maar volgens info van de zender zelf, gepubliceerd
op Iternet, begint het programma reeds om 16:55 uur. Het zou dus kunnen
zijn dat de televisie-uitzending via een zogenoemd uitgesteld relais
wordt gerealiseerd.