De betekenis van Spreekwoorden, Gezegden, Zegswijzen en Uitdrukkingen


























Zoeken in blog


Favorieten & Bronnen
  • Van Dale
  • Synoniemen.net
  • Etymologiebank
  • Citaten.net
  • Wikipedia
  • Onzetaal.nl
  • Vaartips.nl



  • Y


    In de liefde kun je alleen maar teleurgesteld worden door jezelf. Als je teleurgesteld bent in de andere is de liefde al dood
    -
    Fernand Auwera




    Y

    In de dromen en in de liefde is niets onmogelijk

    -
    Janus Arony 


    Y

    De liefde is niet ingetogen. De liefde is uitbundig en schaamteloos
    -
    Elizabeth von Arnim 


    Y

    Om het geluk in de liefde te leren kennen moet u zonder blind te zijn de ogen weten te sluiten
    -
    Marcel Achard 


    Y

    Verliefdheid is geen liefde. Wanneer je geen desillusies te overwinnen krijgt, reik je nooit boven de regionen van de verliefdheid uit
    -
    Piet van Aken 


    Y

    Liefde is een manier om de tijd te doden en de tijd doodt de liefde
    -
    John Newton Baker 


    Y

    Mannen kunnen uit liefde voor een vrouw op hun knieën vallen. Velen blijven daarna op hun knieën zitten
    -
    Georges van Achard 


    Y

    Wanneer een vrouw moet kiezen tussen liefde en rijkdom kiest zij steeds voor allebei
    -
    Marcel Achard 


    Y

    Je hebt de liefde... en dan nog het leven, haar vijand
    -
    Jean Anouilh 


    Y

    Liefde is altijd ongerust zijn om de ander
    -
    Marcel Achard 


    Y

    Een van de gevolgen van wederzijdse liefde is dat een slecht humeur door de ander ongemerkt wordt overgenomen
    -
    Alain


    Y

    De schoonste liefde gaat niet ver als men haar laat lopen. Men kan haar beter in de armen dragen als een geliefd kind
    -
    Alain


    Y

    Het is gemakkelijker te sterven dan lief te hebben. Daarom doe ik moeite mijn liefde te beleven
    -
    Aragon, Louis Aragon 


    Y

    Haat voedt zich evenals liefde met de kleinste dingen; alles kan er toe bijdragen. Zoals de beminde persoon niets kwaads kan doen, zo kan de gehate niets goeds doen
    -
    Honoré de Balzac 


    Y

    Er schuilt een armoede in ieder mensenbestaan. En die armoede scheidt ze van elkaar in verbittering van onbegrepenheid of drijft ze naar elkaar toe in hulpeloosheid van verlangen, maar alle liefde vermag niet die leemte te vullen - eenzaam blijft ten slotte ieder naast degene, die hem 't liefst is
    -
    Ina Boudier Bakker 


    Y

    De liefde bestaat grotendeels uit geloof en hoop
    -
    Gaby van den Berghe



    Y
    Gebruiken van elkaars tandenborstel: gebaar van grote liefde
    -
    Herman Pieter de Boer



    Y

    Een goede test voor de ware liefde is of je
    de gedachte kunt verdragen de teennagels van je beminde te knippen
    -
    W. N. P. Barbellion



    Y

    De liefde begint met zichzelf, slechts als men liefde teveel heeft kan men er van wegschenken, slechts als een kachel helemaal warm was geworden kon zij warmte beginnen af te geven
    -
    Louis Paul Boon



    Y

    Duisternis kun je met duisternis niet bestrijden. Alleen het licht kan dat. Haat kun je met haat niet bestrijden, alleen de liefde kan dat
    -
    Phil Bosmans



    Y

    Met de voorstanders van de vrije liefde is het meestal zo dat ze er heel wat minder enthousiast over zijn zodra er een kind in de kabel komt
    -
    Guy Bernaers



    Y

    Afwezigheid doodt liefde niet, tenzij ze al ziek was bij het afscheid
    -
    Comtesse Diane de Beausacq



    Y

    Humor is een eigenschap van het hart, zoals liefde. Er zijn mensen die niet lief kunnen hebben; waarschijnlijk zijn het dezelfde die geen humor hebben
    -
    R.G. Binding



    Y

    Haar liefde op het eerste gezicht was optisch bedrog
    -
    Joseph Bisig



    Y

    Ik kan niet treuren om het verlies van een liefde of een vriendschap, zonder te peinzen, dat je alleen verliest wat je niet echt hebt gehad
    -
    Jorge Luis Borges



    Y

    Oordeel niet zonder liefde in je hart

    -
    Paul van den Bergh


    Y

    Vrouwen trouwen meer uit medelijden dan uit liefde
    -
    Louis Paul Boon


    Y

    Wat is liefde? De behoefte aan zichzelf te ontsnappen
    -
    Charles Baudelaire



    Y

    Afwezigheid is voor de liefde wat wind
    is voor vuur: het blust het kleine maar het ontsteekt het grote
    -
    R. de Bussy-Rabutin



    Y

    Liefde : de l van laf , de i van immuun ,de e van erect, de f van fataal, de d van dier en de e van eenheid
    -
    L. M. van den Brande



    Y

    Geen touw of kabel kan zo stevig samensnoeren, zo vast binden, als liefde met één enkele draad doet
    -
    Burton, Robert Burton


    Y

    Het beste bewijs van liefde is vertrouwen
    -
    Joyce Brothers


    Y

    De afgunst grenst aan de minachting, zoals de liefde grenst aan de haat
    -
    Cees Buddingh


    Y

    Fouten zie je dik als de liefde dun is
    -
    Phil Bosmans


    Y

    Ook de liefde die je niet beantwoordt accepteer je als een hulde. Ze verveelt je een beetje, maar ze vleit je ook
    -
    Marc Callewaert



    Y

    Ik wil proberen meer
    terug te geven dan ikzelf gekregen heb. Sommige mensen noemen dat liefde
    -
    Eric Burdon



    Y

    Als duizend anderen van je houden, maar je houdt niet van jezelf, zal andermans liefde nooit volstaan
    -
    Dorothy Briggs


    Y

    Misschien is men op het terrein van de godsdienst, evenals op dat van de liefde, wel gedwongen zijn toevlucht te nemen tot vage termen: alles is er waar, mits men er in gelooft
    -
    J. Cabanis


    Y

    Zoals een bloem de zon nodig heeft om bloem te worden, zo heeft een mens de liefde nodig om mens te worden
    -
    Phil Bosmans


    Y

    Eeuwige liefde is even absurd, even ondraaglijk als eeuwige lente of eeuwige muziek. Juist de wisseling van de seizoenen maakt het jaar boeiend, en voor de muziek zijn de stilten even belangrijk als de klanken
    -
    Marc Callewaert


    Y

    Men vertrouwt zijn geheim toe in de vriendschap, maar het ontsnapt ons in de liefde
    -
    Jean de la Bruyère


    Y

    In de jaloezie is de zuster der liefde zoals de duivel de broeder der engelen is
    -
    Chevalier de Bouffiers


    Y

    Het schijnt minder zeldzaam te zijn van antipathie over te gaan tot liefde dan tot vriendschap
    -
    Jean de la Bruyère


    Y

    A verwonderde zich erover dat B over de liefde schreef zonder verliefd te zijn. B: "Ik schrijf toch ook over de dood zonder dood te zijn?"
    -
    Cees Buddingh


    Y

    In de liefde gaan de vrouwen veel verder dan de mannen, maar de mannen doen het dan weer beter in de vriendschap
    -
    Jean de la Bruyère



    Y

    Hij sprak voortdurend over liefde, maar liet niemand in zijn nabijheid
    -
    Elias Canetti



    Y

    Natuurlijk is de liefde eeuwig. Alleen de partners wisselen
    -
    Martine Carol



    Y

    De schildering der liefde interesseert iedereen, want elk heeft er wel een weinig door geleden; vooral zij die haar nooit gekend hebben
    -
    Jacques Chardonne



    Y

    Echte liefde kent geen schuldgevoel
    -
    Simon Carmiggelt



    Y

    De afwezigheid is als arsenicum: een beetje sterkt de liefde, veel doodt haar
    -
    Maurice Chapelan



    Y

    Vriendschap eindigt vaak in liefde, maar liefde in vriendschap, nooit
    -
    Charles Caleb Colton



    Y

    De liefde is een mooie dolk, met tanden van suiker, met een scherp van morfine en een hecht van blauwe sneeuw
    -
    Achille Chavee



    Y

    Indien ge een vrouw niet met liefde voor u kunt vervullen, vervul haar dan tot overlopens toe met liefde voor haarzelf; al het overlopende zal voor u zijn
    -
    Charles Caleb Colton



    Y

    Met een internationale crisis is het net als met de liefde - zolang je erover blijft praten gebeurt er niets
    -
    Harold Coffin



    Y

    Een liefde die niet bestand is tegen confrontatie met de werkelijkheid is er geen
    -
    Albert Camus



    Y

    Vrouwen zijn de kameleons van de liefde. Mannen zijn slechts de kleuren waaraan zij zich aanpassen
    -
    Maurice Chevalier



    Y

    Zonder vrouwen zou de man ruw en lomp zijn en hij zou niet weten van genegenheid die de glimlach van de liefde is
    -
    Francois René de Chateaubriand



    Y

    Liefde aanvaardt de moeilijke dingen in het leven zonder te vragen waarom. Liefde vertrouwt en blijft kalm
    -
    Amy Carmichael



    Y

    De liefde is ongeneeslijk, maar het enige geneesmiddel tegen alle kwalen
    -
    David Cohen



    Y

    Ruzie met een kind is ook een vorm van liefde. Je kunt namelijk nooit vlammende ruzie hebben met iemand die je in wezen onverschillig laat
    -
    Simon Carmiggelt



    Y
    Trouw bestaat wanneer de liefde groter is dan het instinct
    -
    Paul Carvel




    Y

    Liefde is je hele leven lang proberen je vrouw schaken te leren
    -
    Jan Hein Donner



    Y

    Liefde is troost in droefheid, stilte in tumult, rust in onrust, hoop in wanhoop
    -
    Henry Drummond



    Y

    In de liefde geven de vrouwen altijd meer dan ze beloven
    -
    L. Desnoyer



    Y

    Onvoorwaardelijke liefde kan falen, maar, liefde onder voorwaarden krijgt zelfs geen kans van bestaan
    -
    J. L. M. Descalzo



    Y

    Tederheid is een groter bewijs van liefde dan de meest hartstochtelijke eden
    -
    Marlene Dietrich



    Y

    Spreek veel over de liefde. Het verliefde hart is een slechte gedachtelezer
    -
    Marlene Dietrich



    Y

    De liefde is als een vogel in de lucht, niemand kan haar dwingen uit onze handen te komen eten
    -
    Andre Demedts



    Y

    De weg tot liefde voor hen die niet liefhebben, gaat door de gloeiende woestijn van de hartstochten, of door de ijs-woestijnen van het verstand
    -
    Dirk Coster



    Y

    Liefde trekt het verstand wat uit de goede richting
    -
    G. Crabbe



    Y

    Al te heftige liefde voor de dieren is een vorm van mensenhaat
    -
    Dirk Coster



    Y

    Een beetje goedheid van mens tot mens is beter dan alle liefde voor de mensheid
    -
    R. Dehmel



    Y
    De mens in zijn liefde wordt zich plotseling met kalme zekerheid bewust, dat hij tot zichzelf gekomen is, door tot een ander uit te gaan. Zie hier het bewijs dat de mens zichzelf slechts vinden kan, door zichzelf te verlaten
    -
    Dirk Coster



    Y

    Een vrouw meet de liefde van een man dikwijls af aan kleinigheden
    -
    Yves de Constantin



    Y

    Hoe dieper een liefde is, des te eentoniger wordt zij in haar openbaring. Maar achter deze eentonigheid verbergt zich een eindeloze rijkdom die zich meer en meer aan het gewone oog onttrekt
    -
    Dirk Coster



    Y

    Wat verwoest vriendschap en liefde? Hebzucht bij prominenten, arrogantie bij wetenschappers, schaamteloosheid bij vrouwen en onwaarachtigheid bij mannen
    -
    B. Desjoemhur



    Y

    Liefde maakt het gezicht mooi
    -
    Fjodor M. Dostojewski



    Y

    De liefde die op schoonheid gebouwd is, sterft met de schoonheid mee
    -
    John Donne



    Y

    Waarheid en vrijheid komen nergens dichter bij elkaar dan op het kruispunt liefde
    -
    Anton van Duinkerken



    Y

    Liefde doet de wereld niet rond zijn as draaien, maar ik moet toegeven dat ik de rit de moeite waard vind
    -
    Sean Connery



    Y

    Het leven moet met liefde en humor worden geleefd: liefde om het te begrijpen en humor om het te dragen
    -
    Fisas, C. Fisas



    Y

    Waar liefde is, is leven
    -
    Mahatma Gandhi



    Y

    Onvolwassen liefde zegt: “Ik hou van je omdat ik je nodig heb”. Volwassen liefde zegt: “Ik heb je nodig omdat ik van je hou”
    -
    Erich Fromm



    Y

    In de liefde gebeurt het paradoxale, dat twee wezens één worden, maar toch twee blijven
    -
    Erich Fromm



    Y

    De kunst van liefde is grotendeels de kunst van het volhouden
    -
    Albert Ellis



    Y

    Liefde is je een kater drinken omwille van een poes
    -
    C. Eyckmans



    Y

    Liefde kun je evenmin verbergen als hoest
    -
    Erasmus



    Y

    Wie heeft gezegd dat de liefde blind is? Zij is de enige die scherp ziet: zij ontdekt schoonheden waar anderen niets merken
    -
    André Frossard



    Y

    De liefde eist nimmer rechten op, zij geeft ze altijd. De liefde lijdt immer, koestert nooit wrok, wreekt zichzelf nooit
    -
    Mahatma Gandhi



    Y

    Een ongelukkige liefde toont dikwijls meer trouw dan een gelukkige
    -
    C. J. Wijnaendts Francken



    Y

    Beter liefde verloren dan haar nooit bezeten te hebben; ongelukkige liefde is nog te verkiezen boven een volkomen liefdeloos leven
    -
    C. J. Wijnaendts Francken



    Y

    Er is bijna geen activiteit, geen onderneming, die gestart wordt met zo verschrikkelijk veel hoop en verwachtingen en die toch zo vaak mislukt, als de liefde
    -
    Erich Fromm



    Y

    Liefde is de band met iets of iemand buiten het eigen zelf, op voorwaarde van het behoud van eigen zelfstandigheid en menselijk gaafheid
    -
    Erich Fromm



    Y

    Liefde is het kind van vrijheid, nooit dat van dominantie
    -
    Erich Fromm



    Y

    Aan reuma en echte liefde gelooft men pas wanneer men ze heeft opgelopen
    -
    Marie von Ebner-Eschenbach



    Y

    Als de liefde slechts een gevoel zou zijn, zou er geen grond zijn voor de belofte elkaar voor altijd lief te hebben. Een gevoel komt op en kan weer verdwijnen. Hoe zou ik kunnen beoordelen of dit gevoel altijd zal blijven duren als mijn daad niet ook een oordeel en een beslissing inhield?
    -
    Erich Fromm



    Y

    Door de liefkozing verlaten wij onze kindertijd, maar één enkel woord van liefde, en wij worden herboren
    -
    P. Éluard



    Y

    Het christendom heeft veel voor de liefde gedaan door er een zonde van te maken
    -
    Anatole France



    Y

    Liefde is als linnengoed, hoe vaker verwisseld, hoe prettiger
    -
    P. Fletcher



    Y

    Liefde is een kwaal, liefdeloosheid is de dood
    -
    Marie von Ebner-Eschenbach

     


    Y

    Het enige belangrijke in ons leven is het spoor van liefde dat wij nalaten in ons leven als wij er niet meer zijn
     -
    Onbekend




    Y

    Hand in hand zijn wij gegaan, tot aan de drempel. Moegestreden, door onze liefde omringd, ben je van ons heengegaan
    -
    Onbekend




    Y

    Liefde houdt niet op
    waar leven eindigt
    -

    Onbekend




    Y

    Je liefde, warmte en zorgzaamheid, kon je aan vele mensen kwijt. Dat gaf jouw leven grote inhoud en het heeft het onze verrijkt
    -
    Onbekend




    Y

    De liefde is als een schelp, waarin je de zee van de eeuwigheid hoort ruisen
    -
    Onbekend




    Y

    Minachting is moeilijker te verbergen dan liefde
    -
    Henry de Montherlant




    Y

    Geluk veroudert niet, evenmin als liefde
    -
    Henriette Mooy




    Y

    Een redmiddel tegen de perfectie: liefde

    -
    Friedrich Nietzsche




    Y

    Kunst is liefde in elke daad
    -
    Paul van Ostaijen




    Y

    De tijd vliegt, de zon komt en de schaduwen vallen. Laat ze maar gaan, want de liefde stijgt uit boven alle
    -
    Onbekend




    Y

    Liefde is hem in een restaurant jouw tanden lenen als hij de zijne weer vergeten is
    -
    Guy Mortier




    Y

    De ouderdom beschermt je niet tegen de liefde, maar de liefde beschermt je tot op zekere hoogte wel tegen de ouderdom
    -
    Jeanne Moreau




    Y

    De liefde is de geduldige architect die misverstand ombouwt tot begrip
    -
    Nash Ogden
     




    Y

    Liefde streeft maar één ding achterna: het welzijn van de geliefde. Het laat alle andere bijkomende verschijnselen voor wat ze zijn. Daarom is de liefde een beloning van zichzelf
    -
    Thomas Merton




    Y

    Niet het gebrek aan liefde, maar het gebrek aan vriendschap maakt ongelukkige huwelijken
    -
    Friedrich Nietzsche




    Y

    De liefde is de toestand waarin de mens de dingen het meest ziet zoals ze niet zijn
    -
    Friedrich Nietzsche




    Y

    Liefde is als oorlog: gemakkelijk te beginnen maar heel moeilijk te beëindigen
    -
    Henry Louis Mencken




    Y

    Hoe groter de liefde, hoe kleiner de dingen die je elkaar vertelt
    -
    Bart Mesotten




    Y

    Als ‘t hart niet meer gelooft en hoopt, dan is de liefde nog de redding
    -
    Willem de Merode




    Y

    Liefde is een methode om lust te verkrijgen. De moeilijkheid schuilt niet in het liefhebben, maar in ervaren wat eigenlijk lust is
    -
    Nel Noordzij




    Y

    Als er geen liefde of haat meespeelt, speelt de vrouw middelmatig
    -
    Friedrich Nietzsche




    Y

    Wat uit liefde wordt gedaan, geschiedt altijd buiten goed en kwaad om
    -
    Friedrich Nietzsche




    Y

    Liefde is eenvoudig in haar oorsprong, verwarrend in haar verloop
    -
    Henriette Mooy




    Y

    De liefde is het drama van de verwezenlijking, van de verbinding
    -
    Henry Miller




    Y

    Er is altijd enige waanzin in liefde. Maar er is ook altijd een reden voor waanzin
    -
    Friedrich Nietzsche




    Y

    Liefde laat de tijd voorbijgaan. De tijd laat de liefde voorbijgaan
    -
    Onbekend




    Y

    Liefde is het waanidee dat de ene vrouw anders is dan de andere
    -
    Henry Louis Mencken




    Y

    Overspel: de toepassing van de democratische gedachte op de liefde
    -
    Henry Louis Mencken




    Y

    Geweld kan uiting zijn van liefde, onverschilligheid nooit
    -
    Leo Mets




    Y

    Vriendschap is liefde op het eerste woord
    -
    Harry Mulisch




    Y

    De liefde is net als de zee: ze omringt alles
    -
    Wouter Olthof




    Y

    Het leven is een slaap, waarin de liefde een droom is
    -
    Alfred de Musset




    Y

    Het is met de liefde net als met het eten van paddestoelen. Men weet pas of ze eetbaar zijn als het te laat is
    -
    Nana Mouskouri




    Y

    Liefde moet tegenslagen met liefde overbruggen
    -
    David Niven



    Y

    De liefde voor onze eigen vrienden is de enige conditietraining voor de liefde voor alle mensen
    -
    John Henry Newman



    Y

    In de liefde voelt de man zich als de boog, terwijl hij alleen maar een pijl is
    -
    Jeanne Moreau




    Y

    Liefde betekent vóór alles innig contact, aanraking, samen lichamelijk zijn
    -
    Desmond Morris




    Y

    Liefde maakt vindingrijk
    -
    Molière



    Y

    Liefde noch vriendschap hoeven te krijgen wat ze kunnen geven
    -
    Alfred de Musset



    Y

    Naast liefde op het eerste gezicht is er ook liefde op eerste aanraking
    -
    Vladimir Nabokov




    Y

    De heftigste woede van een vader tegen zijn zoon is nog altijd tederder dan de tederste liefde van een zoon voor zijn vader
    -
    Henry de Montherlant



    Y

    De liefde is vaak een vrucht van het huwelijk
    -
    Molière



    Y

    Liefde is de overwinning van verbeelding op intelligentie
    -
    Henry Louis Mencken




    Y

    Liefde is vaak een vrucht van het huwelijk
    -
    Molière




    Y

    Hoe meer men liefheeft, des te actiever wordt men, denk ik; want liefde die alleen maar gevoel is, zou ik geen liefde noemen willen
    -
    Vincent van Gogh





    Y

    Liefde is als een cryptogram: geef me de oplossing erbij en ik snap er nog niets van
    -
    Theo van Gogh





    Y

    Afstand loutert. De zuiverste liefde is die voor de verre geliefde
    -
    Jan Greshoff





    Y

    Men zegt: liefde kent geen grenzen. Maar grenzen zijn nu juist het interessantst
    -
    Jean-Luc Godard





    Y

    Vrijwillige afhankelijkheid is de schoonste toestand; en hoe ware deze mogelijk zonder liefde?
    -
    Johann Wolfgang von Goethe





    Y

    De enige echte liefde is de onmogelijke liefde
    -
    Johann Wolfgang von Goethe





    Y

    Liefde is een ziekte zonder de welke men zich niet goed voelt
    -
    M. Grépon





    Y

    De zekerste manier om liefde te krijgen, is doen alsof je ze niet nodig hebt
    -
    Ellen Glasgow





    Y

    Plicht betekent met liefde doen wat men zichzelf oplegt
    -
    Johann Wolfgang von Goethe





    Y

    Lust en liefde tot een ding, maakt de moeite zeer gering
    -
    Guido Gezelle





    Y

    Het maakt niet uit wat je gedaan hebt voor jezelf of voor de mensheid. Wanneer je niet terug kunt kijken op het geven van liefde en aandacht aan je eigen familie, wat heb je dan werkelijk bereikt?
    -
    Lee Iacocca





    Y

    Fantasie en inlevingvermogen zijn niets anders dan vormen van liefde
    -
    Hermann Hesse





    Y

    Het eerste symptoom van ware liefde is bij een jongen verlegenheid, bij een meisje durf
    -
    Victor Hugo





    Y

    Liefde is het enige spel waarbij vals spelen tot de regels behoort
    -
    Jan Greshoff





    Y

    Het is niet het geloof wat bergen verzet, maar de liefde
    -
    Georges Guilbert





    Y

    Zich overgeven in de liefde is niet hetzelfde als innerlijk onvrij worden
    -
    Hella S. Haasse





    Y

    Liefde kan bij vrouwen verslijten, haat nooit
    -
    Georges Guilbert





    Y

    Zolang je van iemand houdt om zijn kwaliteiten is er niets ernstigs aan de hand. Maar als je hem begint te beminnen om zijn fouten, is er liefde in het spel
    -
    Sacha Guitry





    Y

    Liefde is een valstrik waaruit men zich nooit levend bevrijdt; de trage wederzijdse vernietiging, onder het mom van tederheid; Ook de vernietiging wordt een kunstwerk
    -
    Henri-Floris Jespers





    Y

    Het huwelijk uit liefde mislukt meestal. Een huwelijk uit vriendschap heeft kans van slagen
    -
    Jan Greshoff





    Y

    Liefde is op weg zijn naar: jezelf te vinden in elkaar
    -
    Toon Hermans





    Y

    Liefde is het enige dat groeit, wanneer we het verspillen
    -
    Ricarda Huch





    Y

    Liefde is het enige wat meer wordt als we het met anderen delen
    -
    Ricarda Huch





    Y

    Van liefde dromen is soms heerlijker dan ze te bedrijven
    -
    Georges Guilbert





    Y

    De liefde die we geven is de enige die we houden
    -
    Elbert Hubbard





    Y

    Zonder romantiek is er van liefde geen sprake
    -
    Jan Greshoff





    Y

    Liefhebben betekent liefde schenken, wat wij ontvangen nemen wij op de koop toe
    -
    Jan Greshoff





    Y

    De liefde bedrijven is vrijheid verwerven. Liefhebben is haar verliezen
    -
    Henri Jeanson





    Y

    Waar jaloezie is, is liefde. Vrouwen zijn vaker jaloers dan mannen
    -
    F. Hellers





    Y

    Als je nipt aan de liefde, wil je het liever meteen in een slok opdrinken.
    -
    Wouter Jaspers





    Y

    Omdat er liefde is bestaat er geen voorbij in alle eeuwigheid ben jij
    -
    Toon Hermans





    Y

    Ik geloof niet in de liefde van hen die niet kunnen haten
    -
    Jan Greshoff




     
    Y

    Plezier van liefde duurt een moment. Pijn van liefde duurt levenslang

    -
    Jean Pierre Claris de Florian





    Y


    Als een mens slechts één ander mens liefheeft en onverschillig is tegenover de rest van zijn medemensen, dan is zijn liefde geen liefde maar een symbiotische binding of een vernieuwd egoïsme

    -
    Erich Fromm




    Y


    Een verschillend gevoel voor humor is een kwaad iets in de liefde

    -
    George Eliot




    Y


    Ieder mens is een Antaeus: de moederlijke aarde sterkt en bezielt ieder tot de onoverwinnelijkheid, als hij haar met liefde vasthoudt

    -
    E. von Feuchtersleben




    Y


    Eenzaamheid: hoogmoedig ideaal voor wie als kind weinig liefde heeft gekregen

    -
    Ferrucci




    Y


    De meeste mensen hebben meer liefde nodig dan ze verdienen

    -
    Marie von Ebner-Eschenbach




    Y


    Liefde is Adam heten en geen ribstukjes willen eten

    -
    Werenfridus van Elst




    Y


    De tong van de liefde ligt in de ogen

    -
    Louise Fletcher




    Y


    Er is in iedere omhelzing een moment waarop de geliefde al niet meer bij ons is

    -
    Gustave Flaubert




    Y


    Liefde is niet hoofdzakelijk een relatie met één bepaalde persoon; het is een instelling, een oriëntatie van het karakter dat de verwantschap van een persoon met de hele wereld, niet met het ‘liefdesobject’, bepaalt

    -
    Erich Fromm




    Y


    Liefde is jezelf zonder waarborg toevertrouwen, jezelf compleet geven in de hoop dat onze liefde ook liefde in de beminde persoon zal opwekken. Liefde is een daad van vertrouwen en als je weinig vertrouwen hebt, heb je ook weinig liefde

    -
    Erich Fromm




    Y


    De relatie tussen moeder en kind is paradoxaal en, in zekere zin, tragisch. Het heeft de volledige liefde van de moeder nodig om het kind te helpen weg te groeien van zijn moeder om zo compleet onafhankelijk te worden

    -
    Erich Fromm




    Y


    Het is onzin, zegt het verstand. Het is belachelijk, zegt de trots. Het is onmogelijk, zegt de ervaring. Het is wat het is, zegt de liefde

    -
    Erich Fried





    Y

    Het is de ware liefde die altijd en eeuwig hetzelfde blijft, of men haar nu alles toestaat of alles onthoudt

    -
    Johann Wolfgang von Goethe





    Y


    Wie heeft gezegd dat de liefde blind is? Zij is de enige die scherp ziet: zij ontdekt schoonheden waar anderen niets merken

    -
    André Frossard
     



    Y


    De liefde tussen jonge mensen is een natuurverschijnsel. Liefde tussen oude mensen een merkwaardig werk van kunst
    -
    Jan Greshoff




    Y


    Liefde maakt een smal bed breed
    -
    Bertus Aafjes




    Y


    Het hart is een beest dat je moet wantrouwen. De intelligentie is er ook een, maar die heeft het nooit over de liefde
    -
    Graham Greene




    Y


    Liefde is naar ronken luisteren zonder je te vervelen
    -
    Renate van Gool




    Y


    De liefde is een ziekte. Er is maar één genezing: bezit
    -
    Marnix Gijsen




    Y


    De afgrond voor elkaar verborgen houden. Dat is liefde
    -
    Julien Green




    Y


    De beste geur is die van brood, de beste smaak is die van zout en de beste liefde is die van kinderen
    -
    Graham Greene




    Y


    Liefde en dood, in deze beide geheimen ligt de hele vreselijke betekenis van ons bestaan verborgen
    -
    Maxim Gorki




    Y


    De haat is partijdig, maar de liefde nog meer
    -
    Johann Wolfgang von Goethe




    Y


    Hoe meer men liefheeft, des te actiever wordt men, denk ik; want liefde die alleen maar gevoel is, zou ik geen liefde noemen willen
    -
    Vincent van Gogh




    Y


    Afhankelijkheid? Ja, uit liefde, maar niet uit angst
    -

    Gerhart Hauptmann




    Y


    Liefde komt nooit onverwacht - de vrouw wacht er altijd op
    -

    Audrey Hepburn





    Y


    Liefdeswaanzin! Pleonasme! Liefde is toch al een waanzin!
    -

    Heinrich Heine





    Y


    Als de honger groot is, is de liefde klein
    -

    Anastasius Grün





    Y


    De leugen doodt de liefde, maar oprechtheid doodt ze pas volledig
    -

    Ernest Hemingway





    Y


    Laat mij niet zeggen dat dit liefde is, geef mij maar zacht je kleine warme handen;
    wij zullen dwalen door de schemerlanden, waar dromen leven is
    -

    Adriaan Roland Holst





    Y


    Liefde is als mazelen; iedereen moet het gehad hebben
    -

    Jerome K.





    Y


    Liefde is een conflict tussen reflexen en reflecties
    -

    M. Hirschfeld





    Y


    Liefde is wijsheid van de dwaas en dwaasheid van de wijze
    -

    Samuel Johnson





    Y


    Waar liefde de scepter zwaait, daar zijn geen andere meesters meer
    -

    J.B. Gresset





    Y


    De vrijheidsliefde is de liefde van anderen; de liefde voor macht is de liefde van ons zelf
    -

    William Hazlitt





    Y


    Kinderen hebben liefde nodig, vooral als ze het niet verdienen
    -

    H.S. Hulbert





    Y


    Het kwade ontstaat altijd daar waar de liefde tekort schiet
    -

    Hermann Hesse





    Y


    Liefde is een fanclub met slechts twee leden
    -

    Adrian Henry





    Y


    Men doet het voorkomen alsof haat en liefde elkaars tegendeel zijn. Tegenover beide staat onverschilligheid
    -

    Jan Greshoff





    Y


    Liefde is dat jij het mes bent waarmee ik in mijzelf wroet
    -

    Franz Kafka





    Y


    De ontelbare generaties dwarrelen als herfstbladeren neer; alleen de liefde is eeuwig en sterft nimmer meer
    -

    Harry Kemp





    Y


    Liefde is niet wat de wereld draaiende houdt. Maar liefde is wat de rit de moeite waard maakt
    -

    Franklin Jones





    Y


    De liefde is een vogel die zingt in het hart van de vrouwen
    -

    Alphonse Karr





    Y


    Liefde ontstaat in het hart en ontspringt in het kruis
    -

    O. van Kesteren





    Y


    Man en vrouw, de liefde, wat is dat alles? Een stop en een fles
    -

    James Joyce





    Y


    Het hart verenigt wat de rede scheidt; het gaat de noodzakelijkheid te boven en vormt de strijd om tot liefde
    -

    Nikos Kazantzakis





    Y


    Met liefde is het net als een bloemenperk in het voorjaar; Je vraagt je af wat er uit komt, en uiteindelijk is het hetzelfde als vorig jaar
    -

    Tom Jones





    Y


    De jeugd maakt grote fouten in het leven; in de eerste plaats idealiseert zij liefde te veel
    -

    Benjamin Jowett





    Y


    Wat is jeugd? Een droom. Wat is liefde? De inhoud van die droom
    -

    Sören Kierkegaard



     


    Y


    Vriendschap en liefde worden vernietigd door lange afwezigheid, doch kunnen door korte versterkt worden
    -
    Samuel Johnson





    Y


    Als men geheel binnengetreden is in het rijk der liefde wordt de wereld (hoe onvolkomen ook) rijk en schoon, want het bestaat uit niets dan gelegenheden lief te hebben
    -
    Sören Kierkegaard





    Y


    Duisternis kan geen duisternis verdrijven, enkel het licht is daartoe in staat. Haat kan geen haat verdrijven, enkel de liefde is daartoe in staat
    -
    Mark King




    Y


    Gewoonte baart liefde
    -
    Lucretius





    Y

    Kunst is een uitdrukking van liefde
    -
    Maharishi





    Y


    De liefde slaat zijn haak in je hart en dwingt je te beseffen dat van alle sterke zaken er geen zo sterk, zo onweerstaanbaar is als die goddelijke liefde
    -
    William Law





    Y


    Koester bovenal de liefde die je ontvangt. Die zal doorleven lang nadat goud en gezondheid uit je leven zijn verdwenen

    -
    Og Mandino





    Y


    Liefde is verleden tijd voor lief
    -
    T. van Lieshout





    Y


    Een leven zonder liefde is als een landschap zonder zon. Als er geen schaduwen zijn, dan zijn er ook geen grote lichten
    -
    Rene de Masny





    Y


    Het is in de liefde zoals met alles. Wat je gehad hebt is niets, alleen wat je niet hebt telt
    -
    Paul Léautaud





    Y


    Liefde is een zeepbel waar je af en toe met een spelt in prikt om te horen hoe luid de knal zal zijn
    -
    Luc Lamon





    Y


    Flirten: amateurisme in de liefde
    -
    Rene de Masny





    Y


    De liefde is vaak een spel waarin beide spelers beurtelings denken dat ze gaan verliezen en zich dan haasten om van tactiek te veranderen
    -
    Paul Léautaud





    Y


    Liefde is een heleboel vriendschap plus nog iets. Vriendschap is een heleboel vriendschap
    -
    Ischa Meijer





    Y


    Wijzer worden is beseffen dat men bij elke waarachtige liefde geeft zonder nadenken en krijgt zonder
    vragen
    -
    Rik Lanckrock





    Y


    Wie gek wordt van liefde zou het vroeger of later ook wel zonder liefde geworden zijn

    -
    Gotthold Ephraim Lessing





    Y


    Liefde kost niets om te krijgen, maar is onbetaalbaar als je het hebt

    -
    Kees van Kooten





    Y


    Een vrouw is met haar geslacht betrokken bij alle dingen van het leven. Soms zelfs bij de liefde

    -
    Karl Kraus





    Y


    Ook in de liefde ontwikkelt men zich van smulpaap tot fijnproever

    -
    Marcello Mastroianni





    Y


    Het leven is kort. Een beetje liefde, een beetje droom, en dan: vaarwel

    -
    Alphonse de Lamartine





    Y


    Opvoeding is een kwestie van liefde, geduld en wijsheid. En de laatste twee groeien waar de eerste heerst

    -
    Jan Ligthart





    Y


    Haat tegen mensen gaat meestal gekleed in woorden van liefde voor mensen
    -
    Rutger Kopland





    Y


    Liefde en haat van de volkeren zijn niet gegrond op oordelen, maar op herinneringen, vrees en spookbeelden
    -
    André Maurois





    Y


    De liefde bakt kwetsbaren altijd de lelijkste poets
    -
    Gotthold Ephraim Lessing





    Y


    Het allermoeilijkste in de liefde is, van de ander te leren houden om wie de ander is en niet om wie je zelf bent
    -
    Hannes Meinkema





    Y


    Liefde is tijdelijke blindheid voor de bekoorlijkheden van andere vrouwen
    -
    Marcello Mastroianni





    Y


    Men moet de liefde ernstig nemen, maar niet tragisch
    -
    André Maurois





    Y


    We moeten alle tedere gevoelens die we kenden wel liefde noemen, maar we zullen nooit weten of zij het was
    -
    Francois Mauriac





    Y


    De liefde maakt dwazen, het huwelijk bedrogen echtgenoten, de vaderlandsliefde schadelijke stomkoppen

    -
    Paul Léautaud





    Y


    Ik blijf erbij dat het karakter van een vrouw niet blijkt waar de liefde begint, maar waar ze ophoudt
    -
    Rosa Luxemburg





    Y


    De hartstochten zijn elkaars tegenstander: de trots bestrijdt de eerzucht, de gierigheid bestrijdt de liefde, de ijdelheid bestrijdt ze alle
    -
    Julie de Lespinasse





    Y


    Als vriendschap en liefde verdwijnen, is het altijd goed ze te vervangen door beleefdheid

    -
    Mme de Knorr





    Y


    Waar de hoogste en edelste liefde bestaat, is het beter door de dood verenigd te worden dan door het leven gescheiden
    -
    Valerius Maximus





    Y


    Als liefde het antwoord is, wil je dan de vraag nog eens herhalen
    -
    Kees van Kooten





    Y


    Alleen de liefde overwint, alleen de liefde behoudt. Wanneer de hemel een mens wil behoeden vervult hij diens hart met liefde
    -
    Lao-Tse





    Y


    De geest die alle dingen leven schenkt is de liefde
    -
    Tsoe Li





    Y


    Wij zijn niet gemaakt voor de wet, maar voor de liefde
    -
    George Macdonald





    Y


    Wie zichzelf hartstochtelijk bemind mag er zeker van zijn dat de liefde wederzijds is
    -
    Gerd de Ley





    Y


    Liefde is alleen maar een chemische reactie, maar het is prettig naar de formule te zoeken

    -
    Hildegard Knef





    Y


    Liefde is een brug over het water. De andere kant is binnen handbereik, maar het dreigende water blijft
    -
    Leffert Laam





    Y


    Wijzer worden is weten dat het beleven van de liefde weliswaar wisselt met de jaren maar in alle stadia steeds verrukkelijk is
    -
    Rik Lanckrock





    Y


    De man verdraagt het huwelijk uit liefde voor de vrouw; de vrouw verdraagt de man uit liefde voor het huwelijk
    -
    Gabriel Laub





    Y


    Liefde wordt in stand gehouden door bepaalde zedelijke verplichtingen die - omdat de mensen nu eenmaal slecht zijn - telkens wanneer er eigenbelang in het spel is, verbroken worden
    -
    Machiavelli





    Y


    Een heerser moet ervoor zorgen dat hij op zodanige wijze gevreesd wordt dat hij, ook al slaagt hij er niet in de liefde van zijn onderdanen te winnen, toch in elk geval hun haat weet te ontlopen
    -
    Machiavelli





    Y


    Vriendelijkheid in woorden schept vertrouwen, vriendelijkheid in denken schept diepzinnigheid, vriendelijkheid in geven schept liefde
    -
    Lao-Tse





    Y


    Ik zal altijd een priester van de liefde zijn

    -
    David Herbert Lawrence




    Y

    Oude liefde is een kankergezwel
    -

    Petronius



    Y

    Tegen de liefde is geen kruid gewassen
    -

    Ovidius
     



    Y

    Geduld is liefde die in een moeilijke situatie tot uitdrukking komt
    -

    Dorothy Pryse



    Y

    Zonder liefde zou het arme leven zijn als een schip dat de moeite van het te water laten niet waard was
    -

    Edwin A. Robinson



    Y

    Vergeet nooit dat de meest overweldigende kracht op aarde de Liefde is
    -
    Nelson Rockefeller



    Y

    De liefde bestaat hieruit, dat twee eenheden elkaar beschermen en aanraken en begroeten
    -
    Rainer Maria Rilke



    Y

    Er is een soort liefde die zo hevig is dat jaloersheid geen kans krijgt
    -
    Francois de la Rochefoucauld



    Y

    De man verklaart onmiddellijk zijn liefde, maar aarzelt lang eer hij zegt dat hij niet meer bemint. Bij de vrouw is het juist omgekeerd
    -
    Gerard Reve



    Y

    Een directe liefde is beter dan een afgeleide liefde, maar een afgeleide liefde is beter dan onverschilligheid
    -
    Siegfried E. van Praag

     


    Y

    Er zijn ogenblikken in de liefde waarop het onmogelijk is te weten of men oprecht is of niet
    -
    Etienne Rey



    Y

    De liefde maakt ons niet blind, zoals het onzinnig spreekwoord wil, maar het tegenovergestelde: ziende
    -
    Joseph Roth



    Y

    Voor mij is de liefde het enige middel om te overleven en het enige wat het overleven waard is
    -
    Jo Ropcke



    Y

    Er zijn meer vrouwen die van de wellust genieten dan mannen die de liefde begrijpen
    -
    Siegfried E. van Praag
     



    Y

    Het bezit van de geliefde is wellicht een groter vreugde dan de liefde
    -
    Marcel Proust



    Y

    Ware liefde is als geesten. Iedereen praat erover, maar weinig hebben ze gezien
    -
    Francois de la Rochefoucauld



    Y

    Die liefde is het sterkst, die de gewoonte verdraagt
    -
    Maurice Roelants



    Y

    Aangeraakt door de liefde, wordt iedereen een dichter
    -
    Plato



    Y

    De liefde van de vrouw vormt het karakter van de man
    -
    S. Reyes
     



    Y

    Er is geen groter plezier dan lichamelijke liefde
    -
    Plato



    Y

    Liefde is een bron van zorg en angst
    -
    Ovidius



    Y

    De ogen zijn de leiders van de liefde
    -
    Propertius



    Y

    De liefde herschept het oerbeeld, zij tracht twee wezens te doen samensmelten tot één enkel, zij wil de menselijke natuur genezen
    -
    Plato



    Y

    Schoonheid is zichtbaar geworden liefde
    -
    Plato



    Y

    Dronkenschap maakt twee mooie dingen groter: moed en liefde
    -
    Jean Paul



    Y

    Liefde maakt weliswaar blind, maar het huwelijk zorgt ervoor dat ons de ogen weer opengaan
    -
    Cliff Richard



    Y

    Een huwelijk wordt niet gelukkig door liefde, integendeel. Een huwelijk wordt gelukkig door verstand
    -
    Jean Paul



    Y

    Er zit in jaloezie meer eigenliefde dan liefde
    -
    Francois de la Rochefoucauld



    Y

    De lui die de een na de ander verslinden zijn tot geen liefde in staat. Die indruk krijg je toch bij dat soort mannen; het zijn net pralende foxterriërs
    -
    Annie Romein-Verschoor



    Y
    Er is maar één soort liefde, maar er zijn wel duizend verschillende afdrukken van

    -
    Francois de la Rochefoucauld



    Y

    Liefde noemt men de ontoerekeningsvatbaarheid van de toerekeningsvatbare
    -
    Alfred Polgar



    Y

    Liefde vereenvoudigt het leven. Men heeft dan niets anders meer in het hoofd
    -
    H. Reimann



    Y

    In hun eerste liefde beminnen vrouwen hun minnaar, daarna de liefde
    -
    Francois de la Rochefoucauld



    Y

    De dingen die de westerse wereld zullen vernietigen zijn, welvaart tegen elke prijs, vrede tegen elke prijs, veiligheid eerst in plaats van plicht eerst, de liefde voor het zachte leven, en de word snel rijk theorie van het leven
    -
    Theodore Roosevelt



    Y

    Er is in jaloezie meer eigenliefde dan liefde
    -
    Francois de la Rochefoucauld



    Y

    De nijd wordt te niet gedaan door ware vriendschap, de behaagzucht door ware liefde
    -
    Francois de la Rochefoucauld



    Y

    De arbeid is de hoogste openbaring der liefde
    -
    Auguste Rodin



    Y

    De liefde kan niet van één klant komen
    -
    Alexander Pola



    Y

    De herinneringen die we van elkaar hebben, zijn zelfs in de liefde niet hetzelfde
    -
    Marcel Proust



    Y

    Ontrouw in de liefde heft liefde niet op, maar ontrouw in vriendschap bewijst dat er geen vriendschap bestond
    -
    Siegfried E. van Praag



    Y

    De liefde geeft mannen vleugels, het huwelijk houdt hen in evenwicht
    -
    Anthony Quinn



    Y

    Zuivere kennis en zuivere liefde zijn één en dezelfde
    -
    Ramakrishna



    Y

    Je doet niets voor de liefde als je er niet alles voor doet
    -
    Etienne Rey



    Y

    De arbeid is de grootste openbaring van de liefde
    -
    Auguste Rodin



    Y

    Het is een zeker bewijs van liefde dat men de kinderjaren van de andere wenst te kennen, te herleven
    -
    Cesare Pavese



    Y

    De waarde van liefde zal altijd sterker zijn dan de waarde van haat... Elk land of groep landen die haat toepast zal uiteindelijk verscheurd worden door haat...
    -
    Franklin D. Roosevelt




    Y

    Het leven is een soep met vier troostende mergpijpen erin: de drank, de liefde, de tabak en de kunst
    -

    Felix Timmermans




    Y

    Spreek slechts van liefde als je weet wat tederheid is
     -
    L. Vandepitte




    Y

    Liefde is: wanneer het verlangen dat de ander naar je verlangt, je zozeer aangrijp dat je denkt eraan te sterven
    -
    Henri de Toulouse-Lautrec




    Y

    Je kunt de liefde niet aanraken, maar je voelt hoe haar zoetheid overal in je sijpelt
    -
    Annie Sullivan




    Y

    Liefde is: ‘s avonds samen in stereo hoesten in bed
    -
    L. Verbeeck




    Y

    Alle tijd die niet is besteed aan liefde, is verdaan
    -
    Tasso




    Y

    In de liefde zijn de vrouwen professionals en mannen amateurs
     -
    Francois Truffaut




    Y

    Liefde is je maîtresse bedriegen met je eigen vrouw
    -
    Mark Uytterhoeven




    Y

    Ach, wat maakt de liefde de mens toch slap en sterk
    -
    Felix Timmermans




    Y

    Grote liefde komt niet veel meer voor. De mensen geloven niet meer in liefde; daarom vinden zij geen liefde meer
    -
    Hélène Swarth





    Y

    Vijftien verkoudheden had hij reeds gevat en hij was van alle genezen, uitgezonderd van de eerste. Zo gaat het ook met de liefde
    -
    Jan Vercammen




    Y

    Jaloezie volgt als een loodsvisje de haai der liefde
    -
    Eric van der Steen


     



    Y

    Een leven vol wijsheid maar zonder liefde, is als een zon waaraan een wereld ontbreekt om in haar licht en warmte te gedijen
    -
    Julien de Valckenaere




    Y

    Door de ervaring in de liefde begaat men dezelfde dwaasheden in dezelfde omstandigheden
    -
    Jan Vercammen




    Y

    De liefde met de grootste gevolgen is die met de kleinste oorzaken
     -
    Jan Vercammen




    Y

    Het aantal maakt de spoeling dun. Hoe meer mensen men lief heeft, des te wateriger wordt de liefde
     -
    Jan Vercammen




    Y

    Liefde is van een aanbiddelijke kortzichtigheid
     -
    Julien de Valckenaere




    Y

    Liefde is zoiets als honger en dorst. Zij verliest haar betekenis door de vervulling van het verlangen
    -
    Roger van de Velde




    Y

    De eerste liefde maakt een meisje wijzer, de tweede maakt een jongen minder dom
    -
    Jan Vercammen




    Y

    Liefde is de enige beloning die nooit verdiend is
     -
    Jan Vercammen




    Y

    In de liefde gebeurt vaak het enige wat men niet voorzien heeft
     -
    Jan Vercammen




    Y

    Liefde is dromen van wat men nog niet heeft en wat men slechts dromerig vermoedt
    -
    Roger van de Velde




    Y

    De grote liefde is die, die je nooit hebt gehad
    -
    Peter Ustinov




    Y

    De eerste plicht van liefde is luisteren
    -
    Paul Tillich




    Y

    Liefde is lentezonneschijn, in het voorjaar zijn immers de wolken niet van de lucht
     -
    Julien de Valckenaere




    Y

    Men gelooft doorgaans dat de eerste liefde de laatste is, en de laatste de eerste
    -
    A. Souret




    Y

    In de liefde triomfeert de Eros, in het huwelijk de erosie
    -
    Eric van der Steen





    Y

    Je kan liefde veinzen, maar het is onmogelijk vriendschap te veinzen
    -
    Philippe Soupault




    Y

    De liefde is sterker dan dood of doodsangst, alleen door haar, alleen door de liefde blijft het leven bestaan
     -
    Iwan Toergenjew




    Y

    Je hebt gelijk te twijfelen aan de liefde van een vrouw wanneer ze je te gemakkelijk vergeeft
     -
    Jan Vercammen





    Y

    De liefde overwint alles; laten wij ons dan aan de liefde overgeven
    -
    Vergilius




    Y

    Liefde is datgene wat men samen met een ander heeft doorgemaakt
     -
    James Thurber





    Y

    In de liefde moet men liefdesbetuigingen niet al te serieus nemen
    -
    John Travolta




    Y

    Een idealist is iemand wiens liefde voor geld onbeantwoord blijft
    -
    T. Troll




    Y

    Bestendigheid is de hersenschim van de liefde
    -
    Vauvenargues




    Y

    De meeste mannen houden een levendig gevoel van eigenliefde voor liefde
    -
    Mme de Tencin





    Y

    Het zijn dominees en zedenprekers die betaalde liefde afschilderen als en associëren met ‘goedkoop’. De werkelijkheid leert anders
     -
    Henk Spaan




    Y

    In de liefde komen al deze ondeugden voor: beledigingen, achterdocht, vijandigheden, wapenstilstand, oorlog, en weer vrede
     -
    Terentius




    Y

    Liefde is als het verlangen om verlangd te worden je zo sterk pakt dat je eraan kunt sterven
    -
    Henri de Toulouse-Lautrec




    Y

    Liefde is niet zo fijngevoelig als eigenliefde
    -
    Vauvenargues




    Y

    Liefde is zelfverloochening, ziedaar het enige geluk dat niet van toeval afhangt

    -

    Leo Tolstoy





    Y

    Door wetenschap bereikt men veel, doch slechts de liefde voert tot volmaaktheid
    -

    Rabindranath Tagore


     



    Y

    Iedere tijd heeft zijn eigen liefde
    -
    Leo Tolstoy




    Y

    Afwezigheid nu en dan is in de liefde van goede invloed en houdt haar klaar en stralend
    -
    Robert Louis Stevenson





    Y

    Het is het best verstandig te beminnen; maar dwaas te beminnen is beter dan in ‘t geheel niet tot liefde in staat te zijn
    -
    W. M. Thackeray





    Y

    Niet beminnen is niet leven, of een levende dood leven. Het leven, dat uitgaat in liefde tot allen, is het leven, dat vol en rijk is, en voortdurend toeneemt in schoonheid en kracht
    -
    R. W. Trine





    Y

    De hoofdbeginselen van het waarachtige christendom bestaan in de innige verwantschap van alle mensen met God, in de gelijkheid en volkomen verbroedering onderling en in de vervanging van het geweld door nederigheid en liefde
    -
    Leo Tolstoy





    Y

    Ieder wordt dichter, ook de meest prozaïsche mens, wanneer de liefde hem bevangt
    -
    Symposion





    Y

    In de liefde zijn vreugde en smart steeds met elkaar aan het strijden
     -
    Publilius Syrus





    Y

    Partijdigheid zou de plaats moeten ruimen voor een liefde die alles omvat
    -
    Mo Tzoe





    Y

    Ontsteek de lamp van de liefde met je leven!
    -
    Rabindranath Tagore




    Y

    Liefde is niet echt liefde zonder een zekere vorm van krankzinnigheid
     -
    Tsjang Tsjau





    Y

    Liefde is rijk trouwen en toch hopen dat ze blijft leven
    -
    Mark Uytterhoeven




    Y

    Er is pas sprake van echte liefde als je elkaar niet meer wilt verbeteren
    -
    V. Uyen




    Y

    Om zijn liefde voor haar te bewijzen beklom hij de hoogste berg, zwom over de diepste rivier en doorkruiste de grootste woestijn. Zij verliet hem. Hij was nooit thuis
     -
    Harry Clement Stubbs




    Y

    Liefde is als het eekhoorntje: moedig en schuw tegelijk
     -
    Carmen Sylva




    Y

    De liefde is een verrukkelijke bloem, maar men moet de moed hebben haar te gaan plukken aan de rand van een verschrikkelijke afgrond
    -
    Stendhal




    Y

    Italië, lente en de eerste liefde volstaan om zelfs de meest neerslachtige persoon gelukkig te maken
    -

    Bertrand Russell




    Y

    Het positieve overwint het negatieve, moed overwint vrees, geduld overwint woede en ergernis. Liefde overwint haat
    -

    Swami Sivananda Sarasvati




    Y

    In de liefde kent men elkaar omdat men elkaar bemint. In de vriendschap bemint men elkaar omdat men elkaar kent
    -

    Schulz




    Y

    Er bestaat maar één geluk in het leven: iemand liefhebben en die liefde beantwoord zien
    -

    George Sand




    Y

    Liefde verkwikt als zonneschijn na regen
    -

    William Shakespeare




    Y

    Liefde is niets anders dan onszelf te ontdekken in de ander, en de vreugde van de herkenning
    -

    Alexander Smith




    Y

    Liefde is een krasse overdrijving van het verschil tussen één bepaalde persoon en alle andere

    -

    George Bernard Shaw




    Y

    Liefde is onverenigbaar met vrees
    -

    Seneca



    Y

    Tegenspoed in de liefde wakkert ze des te meer aan
    -

    Seneca




    Y

    Het pad van ware liefde was nooit effen
    -

    William Shakespeare




    Y

    Liefde bestaat niet hierin dat men samen naar elkaar zit te kijken, maar dat men samen uitkijkt in dezelfde richting
    -

    Antoine de Saint-Exupéry




    Y

    Echte liefde is in zijn jeugd de hemel bestormen en in de wolken huizen, en eenmaal de jeugd voorbij, met de aarde genoegen nemen
    -

    Julien Roufie




    Y

    Liefde is als een zon: hoe dieper zij zinkt, hoe groter de schaduwen in het leven worden
    -

    Peter Sirius




    Y

    Van alle vormen van voorzichtigheid is voorzichtigheid in de liefde misschien wel het grootste struikelblok op de weg naar het geluk
    -

    Bertrand Russell




    Y

    Wanneer het over liefde gaat, kan een meisje altijd veel vlugger luisteren dan een man praten
    -

    Helen Rowland




    Y

    Drie eenvoudige maar onweerstaanbare hartstochten hebben mijn leven beheerst: de behoefte aan liefde, de drang naar kennis en het bijna ondraaglijk besef dat het mensdom smartelijk lijdt
    -

    Bertrand Russell




    Y

    Zoek uw toevlucht in innerlijke stilte, maak uw gedachten los van de buitenwereld, dan zult ge merken hoe God de stralen van Zijn liefde en goedheid over u en het heelal uitstort
    -

    Iran Sjahr




    Y

    Men ziet vaker een uiterste liefde dan een volmaakte vriendschap
    -

    George Sand




    Y

    Als liefde ziek wordt en vervalt, bediend het zich van gedwongen vormelijkheid
    -

    William Shakespeare




    Y

    De gulden tijd van de eerste liefde
    -

    Friedrich von Schiller




    Y

    De hinde die zou willen trouwen met de leeuw zal zeker sterven van liefde
    -

    William Shakespeare




    Y

    Doe maar voorzichtig als je het woord liefde gebruikt
    -

    William Shakespeare




    Y

    Liefde is blind en minnaars kunnen de aardige dwaasheden die zijzelf begaan niet zien

    -

    William Shakespeare




    Y

    Liefde is geen liefde als zij vertroebeld wordt door oneigenlijke oogmerken
    -

    William Shakespeare




    Y

    Liefde en roem zijn voedsel voor dichters
    -

    Percy Bysshe Shelley




    Y

    Elke liefde, waarbij niet ook heel veel begrip hoort, veroorzaakt ellende
    -

    Frank Sinatra




    Y

    Liefde op het eerste gezicht is het excuus van mannen voor het feit dat ze ‘t druk hebben
    -

    E. Sommer




    Y

    Men stelt maar al te graag de liefde aansprakelijk voor de vergissing die men beging
    -

    J. Sanial-Dubay



    Y

    Er is geen oprechter liefde dan de liefde voor lekker eten
    -

    George Bernard Shaw




    Y

    De eerste hartstocht is zelden liefde, de laatste liefde zelden hartstocht

    -

    Peter Sirius




    Y

    De mantel der Christelijke liefde dragen de meeste mensen strak dichtgeknoopt
    -

    Peter Sirius




    Y

    Het mooiste sieraad van de vrouw is de liefde
    -

    Yves Saint-Laurent




    Y

    Achting maakt niet steeds vriendschap; maar vriendschap kan niet bestaan zonder achting; dit is een van haar voordelen boven de liefde
    -

    Mlle de Scudéry




    Y

    Dankbaarheid kan slechts voortkomen uit opgewekt innerlijk leven en uit een zekere vatbaarheid voor liefde

    -

    Robert Saitschick




    Y

    Liefde moet zijn als een boom, met zijn wortels diep in de aarde, maar met zijn takken uitgestrekt naar de hemel
    -

    Bertrand Russell




    Y

    De eerste liefde is een beetje dwaasheid en veel nieuwsgierigheid
    -

    George Bernard Shaw




    Y

    Liefde is de opoffering die een man zich getroost om genoegen te nemen met één vrouw
    -

    Wim Sonneveld




    Y

    Als de liefde begint te schoolmeesteren, krijgt ze spoedig vakantie
    -

    Peter Sirius



    Y

    Ik zal je niet zeggen welke redenen je hebt om mij te beminnen. Want je hebt er geen. De reden om lief te hebben is de liefde
    -

    Antoine de Saint-Exupéry

     



    Y

    Liefde is de toren van Pisa die elk moment omvallen kan
    -

    R. de Vries




    Y

    Alleen de liefde kan je hart breken
    -

    Neil Young



    Y

    Velen krijgen meer liefde dan ze verdienen. Niemand zo veel als hij er nodig heeft
    -

    Gerard Walschap




    Y

    Liefde overwint alles, behalve armoede en kiespijn
    -

    Mae West



    Y

    De liefde is als de hemel; Zo hoog en zo wereldwijd; De sterren zijn de vreugden; De wolken zijn de nijd
    -

    Hendrik de Vries




    Y

    Het is beter te leren hoe je behoorlijk de liefde bedrijft, dan zich af te stompen in een geschiedenisboek
    -

    Boris Vian




    Y

    Platonische liefde is liefde boven de schouders
    -

    Thyra Samter Winslow




    Y

    Er is niets zo aantrekkelijk voor een vrouw als een man die lijdt aan een verloren liefde
    -

    Jan Wolkers




    Y

    Een onmogelijke liefde is de ware liefde
    -

    Koos van Zomeren




    Y

    Met liefde worden we geboren. Angst is wat we hier leren
    -

    Marianne Williamson




    Y

    In de wijze liefde raadt elk het hoge, geheime zelf van de ander en schept, weigerend in het alledaagse te geloven, een spiegel waarin de minnaar of de beminde een beeld ziet om in het leven van alledag na te volgen
    -

    William B. Yeats




    Y

    Een man gaat zelden ten onder aan een ongelukkige liefde; vaker aan een gelukkige
    -

    Otto Weiss




    Y

    Als Christus zegt: “Vergeeft uw vijanden”, zegt Hij dat niet ter wille van de vijand, maar ter wille van onszelf en omdat liefde schoner is dan haat
    -

    Oscar Wilde




    Y

    Liefde is geen troost, liefde is licht
    -

    Simone Weil




    Y

    Medelijden is de ergste vijand van de liefde
    -

    Jan Wolkers




    Y

    Het toppunt van liefde is samen gapen
    -

    Thera Westerman




    Y

    Haat lucht op terwijl liefde vaak opvreet
    -

    Leonardo da Vinci




    Y

    Het is het geheel waar het om gaat, hoe meer kans je hebt om de onderdelen te herkennen of te erkennen, ook al begrijp je ze niet - hoe meer liefde je kan hebben voor alles wat bestaat
    -

    Leo Vroman




    Y

    Als je werkelijk liefde nodig hebt, staat ze voor je klaar
    -

    Oscar Wilde




    Y

    Een pest in het leven is dat liefde ons geen verstand geeft, maar een onfeilbare manier is om het kwijt te raken
    -

    R. West




    Y

    Hoe groter de man, des te dieper zijn liefde
    -

    Leonardo da Vinci




    Y

    Niets ontziende liefde, waartoe dwingt ge al niet de harten der stervelingen!
    Improbe amor quid non mortalla pfctora cogis!
    -

    Vergilius




    Y

    Het laatste wat men in het leven kan bereiken is niets te willen hebben, zelfs in de liefde
    -

    Ernst Wiechert




    Y

    De eerste roem is misschien nog meer bedwelmend dan de eerste liefde
    -

    Emanuel Wertheimer




    Y

    De mannen hebben lief uit eerzucht, maar de vrouwen zijn eerzuchtig uit liefde
    -

    Emanuel Wertheimer




    Y

    Velen kussen het kind uit liefde voor het kindermeisje
    -

    Thomas Wright




    Y

    Het beste in het leven van een goed mens zijn diens kleine, onbekende, vergeten daden van vriendelijkheid en liefde
    -

    William Wordsworth




    Y

    Samen lachen kan de meest vertrouwelijke vorm van liefde zijn
    -

    Oswald Wynd




    Y

    Liefde betekent een adreswijziging voor de ziel
    -

    C. Vigil




    Y

    Iedere liefde is enige liefde, verandering van object doet de verblinding van de hartstocht niet verminderen, die wordt er slechts door versterkt
    -

    Oscar Wilde

     

     



    Y

    Voor de meeste vrouwen lijkt verliefd zijn een soort middeleeuws geval van bezetenheid van de duivel. De eeuwigdurende jacht op de roes van 'verliefd' te zijn, maakt vrouwen tot verslaafden die altijd op een shot uit zijn
     -

    Ethel Portnoy



    Y

    De gevierde acteur en dito actrice ontmoeten elkaar. Zij praten. Hij over hem en zij over haar. Ze worden verliefd op zichzelf, en ze trouwen
    -
    Marcel Pagnol



    Y

    Spreek tegen elke vrouw alsof je verliefd op haar bent, tegen elke man alsof hij je verveelt
    -
    Oscar Wilde


    Y

    Word nooit verliefd op het profiel van een vrouw, want je moet er ‘en face’ mee leven
    -
    Sacha Guitry


    Y

    Verliefdheid is dat ze je aankijkt en zegt: “Ik wou dat je een kannibaal was”
    -
    Gaston van Camp


    Y

    Sommige mensen worden alleen maar verliefd om jaloers te kunnen zijn
    -
    Cees Buddingh


    Y

    Op jezelf verliefd worden is eenvoudig. Het uitmaken is iets moeilijker
    -
    Ayres Alex


    Y

    Och, als je 16 bent, ben je verliefd op een meisjeshoofd zonder lichaam en word je geobsedeerd door een vrouwenlichaam zonder hoofd. Pas later komen die twee samen
    -
    P. Lebeau


    Y

    Soms verbeelden vrouwen zich verliefd te zijn op een man, terwijl ze in werkelijkheid alleen maar een hekel hebben aan de vrouw van de man
    -
    Sacha Guitry



    Y

    Verliefdheid is geen liefde. Wanneer je geen desillusies te overwinnen krijgt, reik je nooit boven de regionen van de verliefdheid uit
    -
    Piet van Aken


    Y

    Verliefd zijn is zien in je geliefde wat je haar toewenst en niet wat je in haar vindt
    -
    Paul Reboux
     


    Y

    Verliefd zijn is heerlijk, maar vaak bederft het uitspreken der verbindende teksten veel van het genoegen
    -
    J. van Geelen



    Y

    Wanneer een vrouw niet onmiddellijk raadt dat een man verliefd op haar is, komt dat doordat zij verliefd is op een ander
    -
    Etienne Rey



    Y

    Dikwijls geraken twee minnende op elkaar verliefd om eigenschappen die zij niet bezitten en gaan zij uiteen om gebreken die zij evenmin bezitten
    -
    Daniël Stern


    Y

    Ook de minst behaagzieke vrouw weet nog altijd iets eerder dat iemand verliefd op haar is dan deze laatste zelf
    -
    Jean Pierre Claris de Florian


    Y

    Ik ben hopeloos verliefd. Nu nog een meisje vinden dat met mij die gevoelens wil delen
    -
    Woody Allen



    Y

    Het kan allemaal wel slecht aflopen - dat doet het ook vaak - maar zolang als het duurt is verliefdheid het meest complete gevoel dat er is
    -
    Renate Rubinstein



    Y

    Verliefdheid is je vijand en je vriend tegelijk
    -
    Joris Janssen


    Y

    “Eindelijk kom je!”zei de boom verliefd toen de man zich morsdood reed
    -
    Bart Mesotten

     


    Y

    Oude liefde is een kankergezwel
    -

    Petronius



    Y

    Tegen de liefde is geen kruid gewassen
    -
    Ovidius

     


    Y

    Geduld is liefde die in een moeilijke situatie tot uitdrukking komt
    -
    Dorothy Pryse



    Y

    Zonder liefde zou het arme leven zijn als een schip dat de moeite van het te water laten niet waard was
    -
    Edwin A. Robinson



    Y

    Vergeet nooit dat de meest overweldigende kracht op aarde de Liefde is
    -
    Nelson Rockefeller



    Y

    De liefde bestaat hieruit, dat twee eenheden elkaar beschermen en aanraken en begroeten
    -
    Rainer Maria Rilke



    Y

    Er is een soort liefde die zo hevig is dat jaloersheid geen kans krijgt
    -
    Francois de la Rochefoucauld




    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden K - kaal


    Kaal maar knap.


    Arm, maar keurig.

     


    Kaal maar royaal.

    Arm, maar vrijgevig.

     


    (Ook ‘hoe kaler, hoe royaler’; hoe armer, hoe vrijgeviger, hoe minder hij heeft, hoe gemakkelijker hij (uit)geeft.)


    Kaart, keurs en kan, bederven menig man.

    Mannen moeten voorzichtig zijn met gokken, vrouwen en drank.

     


    (Met kaart bedoelt men kaartspelen, spelen en gokken; de vrouwen worden vernoemd naar hun keurs (kledingstuk: kleed, rok), en de kan staat voor drank. Deze drie k’s kunnen mannen schenden, kwellen en verlagen. Ook: ‘Teerlingen, vrouwen en kannen, deze drie dingen onteren de mannen’.)


    Kaas hebben aan iemand.

    Iemand niet meer nodig hebben, er niet om geven.

     


    (Vroeger vond men dat kaas op brood overbodig was wanneer het al met boter was belegd. “Mijn kinderen hebben ook kaas aan me”: nu ze getrouwd zijn hebben ze mijn niet meer nodig.)


    Kakken te kort.

    Zo snel mogelijk.

     

    (Kakken te kort is een marine uitdrukking. "Kakkies" is Maleis voor voeten. Voeten te kort, zo snel mogelijk (uit de voeten maken).

    “De onderhandelingen van de commandant waren gelukt. Opluchting alom aan boord, en kakken te kort verdwenen wij uit de territoriale wateren van Mauritanië”. Bron: fredcarla.nl/konmarine.)


    Kalfsvlees kan geen pekel verdragen.

    Men moet niemand boven zijn krachten laten werken.

     


    (Werd oorspronkelijk gezegd van (onervaren) jongelingen (waar het kalfsvlees voor staat) die te zwaar / boven hun krachten met mannenwerk werden belast zodat het lichamelijk of geestelijk schadelijk voor hen was.)


    Kalk en steen metselt wel.

    Eten en drinken moeten samengaan.

     

    (In zijn ’Oorsprong en uitlegging van dagelijks gebruikte Nederduitse Spreekwoor-den’ verklaarde de achttiende-eeuwer Carolus Tuinman de zegswijze zo: „Het één (kalk) vereist ook het ander (steen) tot een goed gebouw. Dit wordt toegepast op eten en drinken, dat samengevoegd moet zijn, om onze aardse tabernakel staande te houden”. Bron: trouw.nl.)

     

     

    LIED VAN KALK EN STEEN. (Bron: dbnl.org.)

     

    Kalk en steen dat metselt wel,

    Zachte kalk en harde steenen:

    't Schikt en voegt en vlijt zich snel

    Tot een vast en trouw vereenen...

    Bruid en Bruigom ! moist gij 't wel?

     

    Waart ge beide' als kalk zoo zacht,

    Waart ge beiden hard als steenen,

    Och! het was vergeefs getracht,

    Nimmer zoudt gij u vereenen...

    Bruidslui! hadt ge 't wel gedacht?

     

    Blond en bruin van Wang en hair,

    Zachte en krachtige naturen,

    Maken zaam een kostlijk paar,

    Voegen zich tot hechte muren .. .

    Bruidslui! toe, probeer het maar!

     


    Kallen is mallen, doen is een ding.

    Met praten alleen richt men niets uit.

     


    (Kallen (16de eeuw) = praten, kletsen; mallen = dollen, gekheid maken; Roemer Visscher: Kallen is mallen, maar doen is een ding: goede aandriften betekenen niets, indien zij niet omgezet worden in (goede) daden.)


    Kalmte zal / kan je redden.

    Als je rustig blijft zal het beter gaan.

     


    Kamer nummer honderd.

    Het toilet.

     


    (‘Nummer 100’ is een eufemisme voor de WC, wat ook het kleinste kamertje wordt genoemd.

    Vroeger werden de toiletten in herbergen aangeduid met het nummer 100, een navolging van het Frans (numero cent). Cent (100) en sent (ruiken of stinken) worden in het Frans ook op de zelfde wijze uitgesproken. In het Duits wordt deze kamer nummer null of das null-null genoemd.)


    Kamers (of bovenkamers) te huur hebben.

    Niet goed bij zijn hoofd zijn.

     


    (Een schertsende uitdrukking voor niet goed bij het hoofd zijn, dom zijn, iets niet pluis in zijn bovenkamer / bovenverdieping (eng.: in the attic or in the upper story); eigenlijk een leeg hoofd hebben. In het Frans zegt men avoir des chambres à louer.)


    Kamp geven.

    De zaak onbeslist laten, gewonnen geven.

     


    (Deze uitdrukking wordt meestal met de ontkenning gebruikt: geen kamp geven, niet toegeven, blijven bij wat men gezegd heeft, geen krimp geven, het niet opgeven. In de 17de eeuw zei men het kamp geven. Volgens Stoett is het onduidelijk waar ‘kamp’ juist voor staat. Wellicht betekent het strijdperk, krijt, en is de uitdrukking te vergelijken met het veld ruimen.

    Naast deze uitdrukking komt ook kamp zijn voor in de betekenis van onbeslist, quitte, gelijk, ontleend aan een zin als het bleef kamp = het bleef een (onbesliste) strijd: vandaar dat kamp geven de algemene betekenis kreeg van het gewonnen geven, toegeven, de zaak onbeslist laten.)


    Kan een stuiver mij niet rijk maken, een plakke zal het niet doen.

    Een plak was minder waard dan een stuiver.

     

    (Opgetekend in de 16de eeuw. De muntnaam ‘plakke’ is vermoedelijk ontstaan ter aanduiding van de munt als een plat schijfje metaal.


    Kant-en-klaar.

    Het is helemaal gereed, klaar voor gebruik.

     


    (Onzetaal.nl: “Het Etymologisch woordenboek van het Nederlands (EWN) vermeldt dat kant in de zestiende eeuw voorkwam in de betekenis 'kloek, stevig, flink (van mannen)' en in de zeventiende eeuw ook in de betekenis 'in orde, gereed, klaar'. In deze laatste betekenis kwam het aanvankelijk vooral voor in de verbinding klaer en kant; later werd dat kant en klaar.

     

    De herkomst van het bijvoeglijk naamwoord kant is onduidelijk. Het waarschijnlijkst is een verband met het zelfstandig naamwoord kant in de betekenis 'rand, zijde, waterkant'. Misschien is het een equivalent van gekant in de betekenis 'van kanten voorzien, goed geschaafd'.”

     

    F.A. Stoett neemt in zijn spreekwoordenboek aan dat kant een afleiding is van het werkwoord kanten, (de kanten wegnemen, afsnijden), waardoor kant de betekenis kreeg van 'netjes', een betekenis die enigszins verloren ging in kant-en-klaar door het synonieme klaar.)


    Kantje boord.

    Op het nippertje, nog maar net goed (gaan).


    (Kant en boord hebben beide de betekenis van 'uiterste rand', vandaar het is kantje boord, het gaat nog maar net goed.

     

    Vaartips.nl.: “Wanneer je je tussen de opstaande randen (boorden) rond het dek van een schip bevindt ben je ‘aan boord’. Als het schip bij zware zeegang erg slingert en het boord met de bovenkant, de ‘kant’, onder water komt is het maar de vraag of het zich weer opricht.” Vandaar, het was kantje boord, het is maar net goed gegaan.)


    Kant noch wal raken.

    Nergens op slaan, ongerijmd en onzin.


    (Kant heeft hier de betekenis van waterkant. Synoniem uit de 17de eeuw: 't raect hemel noch aerde.)


    Kan uit Nazareth iets goeds komen?

    Dit zegt men als men te kennen wil geven niet veel goeds te verwachten van iemand (uit een afgelegen oord, een onbeschaafde omgeving, een slecht milieu).

     


    (Ontleend aan de Bijbel; Joh. 1:47, .. Nathanaël riep, toen hij hoorde, dat Jezus uit Nazareth kwam: "Kan uit Nazareth iets goeds komen?" Dit wijst erop dat de reputatie van de mensen uit Nazareth in die tijd niet best was. De mensen uit andere plaatsen keken neer op de stad en koesterde een zekere minachting voor de inwoners.)


    Kap en keuvel (verliezen).

    Alles (verliezen).

     


    (Een uitdrukking die sinds de middeleeuwen voorkomt. Dan is kap en keuvel verloren, hij zou je kap en keuvel van het lijf praten, hij zou kap en keuvel weggeven. Onder ‘kap’ (cappe) verstaat men de monnikskap. Ook een keuvel (covel) is een mantelkap, monnikskap, maar ook een kapmantel. Het onderscheid tussen cappe en covele is niet duidelijk. Mogelijk werd hier kap en mantel mee bedoeld.)


    Kap noch keuvel.

    Niets.

     


    Kapsie(s) maken.

    Bezwaren maken, tegenstribbelen, uitvluchten zoeken.

     

    (In de 18de eeuw citeert Stallaert captie in de betekenis van arglistigheid. Eerst in de 19de eeuw werd captie, (lat. captio, drogreden; vgl. fr. captieux), ‘kapsies maken’, ‘kapsie maken op iets’, aangetroffen onder de betekenis van aanmerking maken, iets afkeuren. In Antw. Idiot. 122 wordt kapsie vermeld in de zin van dwaze, onbezonnen daad. Bron: Stoett.

     

    Vaartips.nl: “Het omslaan, kantelen van een schip heet kapseizen, waarschijnlijk van het Engelse capsize. De uitdrukking wordt ook toegeschreven aan het Spaanse cabeza en kent meerdere betekenissen.”)


    Kapsones hebben / maken.

    Zichzelf beter voelen dan een ander en het ook duidelijk laten blijken. Drukte maken.

     


    (‘Kapsonesmaker’
    , opschepper; Kapsones, kapsoones, kaphsoones, kafsoones is ontleend aan het Hebreeuwsch ga' wetanoeth, ga' wesones, hoogmoed, trots, praats.)


    Kastelen op iemand bouwen.

    Iemand onvoorwaardelijk vertrouwen.

     


    Kat en keuvel aan elkaar rijgen.

    Zonder ophouden nietszeggende praat verkopen, (door)ratelen.

     


    (Oorspronkelijk eigenlijk kap en keuvel, ‘kat (kap) noch keuvel’, in 't geheel niets. (zie: ‘kap en keuvel (verliezen)’.)


    Kat in het bakkie.

    Dit wordt gezegd over een eenvoudig klusje, een karweitje dat zo gepiept is.

     


    (Volgens van Dale groot uitdrukkingenwoordenboek zou de uitdrukking komen uit het Bargoens, en is het woordje kat hier afgeleid van het Maleise gadji ('vet'); dat vroeger 'loon of buit betekende, en zelf weer teruggaat op het Nederlands woord gage (loon).)


    Katten die muizen, miauwen niet.

    Tijdens het eten praat men niet.

     


    (Een zegswijze die men meestal gebruikt om kinderen te laten ‘zwijgen en eten

    Stoett: Hy muist wel, maar hy meeuwt niet, il mange beaucoup mais parle peu. Joos, 167: Katten die muizen vangen, mauwen niet, d.i. mensen die wel (goed) doen, beroemen zich daar niet over.)


    Keet schoppen / trappen.

    Luidruchtig doen voor de lol, veel herrie maken.

     


    (Onder een keet verstond men een loods; een hut van polderwerkers, waar het niet zo ordelijk was, veel drukte en vaak ruzie gemaakt werd; vandaar de betekenis troep, warboel, rommel, herrie, pan, lawaai. Van de rumoerige keet komt het werkwoord keten (drukte maken), keetjes maken (grapjes maken).In de 17de eeuw kwam keet in de zin van huis, woning al voor in de uitdrukking iemand de keet uitboenen.)


    Keer eerst je dubbeltje nog eens om.

    Denk eerst maar een tweede maal na alvorens aan te kopen. Doe het maar zuinig aan.

     


    Keitjes in de kop hebben.

    Niet goed bij zijn hoofd zijn, niet goed wijs zijn.

     


    (Deze uitdrukking, - in Brabant zegt men: 'kaoikens’ in de kop hebben -, kende men al in de middeleeuwen.

    Een ander spreekwoord ‘iemand van de kei snijden’ betekende iemand, bedrieglijk zijn geld afhandig maken. Ca. 1494 smolt Jheronymus Bosch deze twee spreekwoorden samen in één afbeelding, namelijk de Keisnijding, bekend van het wereldberoemde paneel in het Prado (Museo Nacional del Prado) te Madrid.

     

    Boijmans cultuurwijs: “Het snijden van de 'kei' hield in dat een dwaas door een operatie van zijn dwaasheid verlost werd. Een kwakzalver verwijderde een 'kei' (steen) uit het hoofd van de dwaas. Natuurlijk ging het hier om een nepoperatie want wie dacht dat hij of zij stenen in het hoofd had was gek of dom.

     

    In plaats van een steentje (kei) werd een bloem (ook kei) uit het hoofd van de zot verwijderd. Het woord 'keiken' of 'kei' betekende in de tijd van Bosch, naast 'steen', ook 'gekweekte anjelier', of 'bloem'.)


    Kennis is macht.

    Wie veel weet, kan ook veel invloed hebben.

     


    Wetenschap (kennis) is macht”; Engels: knowledge is power; Latijn: Ipsa scientia potestas est, Francis Bacon (1561-1626).
    Naast filosoof was Francis Bacon ook wetenschapper, jurist, advocaat en politicus; een allrounder. Sommige Shakespeare-specialisten beweren dat hij de eigenlijke auteur geweest is van vele, zoniet alle, werken die aan Shakespeare worden toegeschreven.)


    Kermisgaan is een bil-slag waard.

    Voor vermaak moet men zich enige last, opoffering getroosten.

     


    (Kermisgaan (spelevaren) staat hier voor een pretje, vermaak; voor zijn genoegens moet men wat (onaangenaams) over hebben. Synoniem: Een (de) kermis is een geseling (of een nat gat) waard.)


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden K - ketel


    Ketelaar van iets blijven.


    Iets niet krijgen, iets zijn neus voorbij zien gaan, teleurgesteld zijn.

     


    (Ontleend aan de marine. Kwartier, ketelkwartier, vierde gedeelte van het scheepsvolk dat op de wacht staat, terwijl de anderen eten of slapen.

    Met ketelaar wordt het bemanningslid bedoeld dat wacht moest lopen en hierdoor verhinderd was ‘aan de bak’ te komen (eten). Pas wanneer de rest van de beman-ning hun maaltijd genuttigd had, kon de ketelaar, (de na-eter) na afgelost te worden, zijn rantsoen verorberen die in een ketel werd bewaard en warm gehouden. Vandaar de zegswijze: ketelaar van iets blijven, ketelaar zijn, iets niet krijgen, daar blijf je ketelaar van, dat zou je wel willen, maar dat gebeurt (lekker) niet!

    Bij de koopvaardij noemt men de ketelaar ‘koksgast’.)


    Ketters wonen het dichtst bij de paus.

    De beste vrienden van een machtig man zijn vaak zijn grootste vijanden.

     


    (Ketter; Grieks, katharos; zuivere, binnen de kerkgemeenschap gedoopt persoon die een of meer grondwaarheden van het geloof verwerpt. Het woord is ontleend aan de Catari (Katharen), een sekte uit de 11de en 12de eeuw. Figuurlijk: iemand die het niet eens is met algemeen gangbare opvattingen, die verdeeldheid of splitsing verwekt.)


    Keulen en Aken zijn niet op één dag gebouwd.

    Grote ondernemingen kosten tijd en veel geduld.

     


    (De strekking van de uitdrukking is dat je geduld moet hebben om een handeling die veel tijd kost tot stand te brengen.

     

    Keulen en Aken gelden sinds jaar en dag als steden met een lange en rijke geschiedenis: Aken als de keizerstad waar Karel de Grote begraven ligt en Keulen als bisschopsstad met de imposante dom, waaraan eeuwen is gewerkt.

     

    In het Spaans zegt men voor een langdurige onderneming die veel geduld vergt no se ganó Zamora en una hora (‘Zamora werd niet in één uur veroverd’), naar een slepende belegering van deze provinciestad in de 11e eeuw. Bron: Van Dale Groot Uitdrukkingenwoordenboek.)


    Keur baart angst.

    Wie moet kiezen, loopt altijd het gevaar de verkeerde keuze te maken.

     


    (Keur baart hoop en angst van winnen of verliezen. Keuze baart hoop van winnen, angst van verliezen. Wanneer men uit vele zaken moet kiezen, zit de kans om de juiste keuze te maken er in, maar ook het risico van de foute keuze.)


    Kiek is geen mosterdzaad, maar de bloei is gelijk.

    Niet alles is zoals het op het eerste gezicht lijkt.

     


    (Het betreft hier een woordspeling. Al is kiek mosterdzaad, kiek is het ook niet. In België bv zegt men kiek voor kip. In Groningen zegt men kiek! voor kijk! In beide voorbeelden is kiek geen mosterdzaad; dezelfde woorden (de bloei is gelijk) maar met verschillende betekenissen. De oorspronkelijke betekenis van kiek is geen mosterdzaad, is dat men niet direct moet kijken wanneer men ‘kiek’ roept. In overdracht, wat op het eerste gezicht identiek lijkt, is daarom nog niet hetzelfde.)


    Kiezen doet verliezen.

    Dat, wat je niet kiest, verlies je.

     


    (Kiezen doet winnen en verliezen; bij een keus moet men afzien van de andere mogelijkheden, ook al zijn die aantrekkelijk.)


    Kiezen of delen. / Kiezen of kabelen.

    Een keuze maken uit twee (vaak onaangename) dingen, een beslissing nemen.

     


    (Het begrip delen in dit gezegde is ondertussen op de achtergrond gedrongen.

    De oorsprong ligt in een oude regel van het burgerlijk recht. Als er bij een boedelscheiding zaken moesten worden verdeeld tussen twee partijen, dan moest de ene partij alles in twee delen verdelen, en mocht de ander het deel kiezen dat hem het meest beviel. Ze moesten dus of (ver)delen of kiezen: kiezen of delen / kabelen.

     

    Kabelen betekent hier twisten en komt van kavelen, dat 'om iets loten' betekent. In deze betekenis komt het werkwoord alleen nog voor in de uitdrukkingen het is kiezen of kabelen en het is kiezen of kavelen, wat hetzelfde is als kiezen of delen.

    Synoniemen: ‘springen of baden’, ‘eieren of jongen’.)


    Kijken als de kippen naar het onweer.

    Niet-begrijpend kijken.

     


    Kijken hoe de vlag erbij hangt.

    Een situatie toetsen ((in)schatten), iemands stemming peilen.

     

    (Kijk je letterlijk hoe de vlag hangt, weet je hoe hard of uit welke richting de wind waait. Een natievlag geeft de herkomst van een schip aan. Had men deze vlag (soms ook een witte wimpel) ondersteboven gehesen of met een knoop er in, verkeerde men in nood. Liet men de vlag waaien dan was dit een sein om aan boord te komen.)


    Kijken alsof men het in Keulen hoort donderen.

    Zeer verbaasd kijken.

     


    (In de Middeleeuwen werd Keulen als voorbeeld genomen voor een stad die heel ver weg en buiten gehoorafstand lag. Het zou dus zeer verbazingwekkend zijn als je het helemaal vanuit Keulen zou horen donderen. Donderde het daar, wist men dat ze geen angst hoefde te hebben. Volgens de opvatting van de 16de eeuw betekende het in Keulen horen donderen dan ook oorspronkelijk: ‘het iemand koud, onverschillig laten’.)


    Kijken uit welke hoek de wind waait.

    De stand van zaken onderzoeken.

     


    Kinderen die vragen worden overgeslagen.

    Zeurende kinderen worden niet beloond.

     


    (Wordt vaak aangevuld met:.. maar kinderen die zwijgen zullen nooit wat krijgen.)


    Kinderen en dronken mensen zeggen de waarheid.

    Allebei zeggen ongeremd wat ze écht denken.

     


    (Deze uitspraak gebruikte men al in de Middeleeuwen.)

     


    F.A.Stoett; Van Zeden:

     

    “Wiltu weten heymelichede

    Der dinghen, kindre ende sotte mede

    Ende dronckaerts, elc so hijt peinst,

    Werpt huut zijn woort ongheveinst.”



    Kinderen zijn een zegen des Heren, maar ze houden de noppen van de kleren.

    Kinderen zijn een aanwinst, maar ze kosten ook veel geld.

     


    (Een cliché / volkshumor geërfd van ons voorgeslacht. (noppen zijn wolvlokjes.)


    Kindermaat en kalvermaat moet men weten.

    Men moet kinderen niet altijd geven wat ze willen, maar vooral weten en geven wat ze nodig hebben.

     


    (Letterlijk: men moet kind en kalf niet zoveel laten eten wat en hoeveel ze lusten, maar (bepalen) wat ze nodig hebben.)


    Kind noch kraai hebben.

    Geen familie of vrienden hebben, alleen zijn.

     


    (In de middeleeuwen kende men kint noch craet hebben, waarin craet ‘gekraai’ betekende; bij overdracht: het dier dat kraait, de haan. Volgens het volksgeloof was de haan het zinnebeeld van waakzaamheid die ook als getuige kon optreden.

    “Hoe slecht is zoo iemand, die zonder huisgezin leeft, er aan toe, wanneer hij niet eens een haan bezit! Maar hij, de verlatene, heeft niemand om hem bijstand te bieden: geen kind om vóór hem te getuigen, geen haan om zijn onschuld te staven: hij heeft kind no craet.”

     

    F.A.Stoett vermeld nog een tweede mogelijke oorsprongverklaring: geen kind en geen haan hebben, een leeg erf bezitten, alleen op de wereld zijn, waarbij men bedenkt dat huisdieren bij de oude Germanen zelden of nooit ontbraken. Kind noch kuiken, kind noch rind (rund).)


    Kip! ik heb je!

    Ik heb je (het) te pakken!

     

    (Deze uitdrukking vindt men al terug in 16de eeuwse publicaties. Kip komt hier niet van het zelfstandig naamwoord kip en heeft dus ook niets te maken met een haan, maar komt van het werkwoord ‘kippen’ dat vroeger grijpen of vangen betekende. De uitdrukking zou ontleend zijn aan een soort krijgertje-spel, kippen genaamd. Synoniem: knip, ik heb je!)


    Kippen zorgen ervoor dat de hanen kraaien.

    Vrouwen moedigen / sporen de mannen aan.

     


    Kip zonder eieren.

    Een politieman.

     


    (Kip is een bijnaam voor agent. In deze betekenis is kip in 1905 voor het eerst aan-getroffen, in een artikel dat de taalkundige F.A. Stoett in De Amsterdammer wijdde aan enkele Bargoense namen voor ‘politieagent’. ,,Dat nu kip, dat in het Bargoens hond betekent, bij ons als naam voor een agent gebezigd wordt, is niet vreemd, wanneer men aan de waakzaamheid van dat dier denkt”, aldus Stoett. Een politie-auto noemt men Kip-in-blik. Bron: nrc.nl.)


    Klaar is Kees.

    Dat is afgerond. Mijn werk is af.

     


    (Kees is hier mogelijk een verbastering van kaas.)


    Klagers hebben geen nood en pochers hebben geen brood.

    Zowel klagers als pochers (opscheppers) kunnen de zaken nogal eens overdrijven.

     


    (Een mening die men al deelde in de 17de eeuw. Synoniemen: Klagers geen nood, pochers geen brood. Klagen heeft geen nood, roepen heeft geen brood. Klagers hebben geen nood en stoefers hebben geen brood. Klagers hebben geen nood, geeft de boffers (of stoffers) een stuk brood. Klagers lijden zelden nood, pochers hebben schaars het brood. De klagers hebben brood, de stoffers hebben nood.)


    Klaphout verkopen / verschieten.

    Onzin vertellen. Veel en druk praten.

     


    (“Zijn klaphout verkopen”; klaphout was gekloofd eikenhout (stukhout) tot kuipers-duigen voor klein vaatwerk; klap van klappen, praten, babbelen. Zijn/haar klaphout verschieten: “En klagen dat heur klaphout niet het willen dooghen”, (en maar klagen dat hun gepraat niets uithaalt.)


    Klappen als een ekster.

    Heel veel praten.

     


    (De ekster
    geldt in Europa niet alleen als symbool van dieverij, maar ook van bab-belzucht. Een klapekster betekent dan ook figuurlijk 'iemand die te veel praat, een kletser'

    Klappen is de aanduiding voor het geluid dat vogels als eksters en papegaaien ma-ken wanneer ze mensen nadoen. Daarnaast is klappen ook een synoniem van pra-ten. Klappen als een ekster is dus praten als een vogel die praat zoals jijzelf.)

     

    (In de Metamorfosen van Ovidius (43 v.C. - 18 n.C.) komen eksters voor, als Pallas Athene de Muzen bezoekt. Zij denkt dat iemand haar goedendag zegt, maar het geroep van de eksters zet haar op het verkeerde been. Ze hoort in de ekster-schreeuw het Griekse woord chaire dat gegroet betekent. De Muzen leggen haar dan uit dat de eksters eigenlijk de negen dochters van Piërus, de Pereïdes, zijn. Ze hadden het bestaan, om de negen Muzen uit te dagen tot een voordrachtswedstrijd, die ze vervolgens verloren. Omdat ze bovendien slecht tegen hun verlies konden, werden ze voor straf in eksters veranderd. Volgens Ovidius kunnen die vogels dan ook alles imiteren en zijn ze de kwaadspreeksters, de eeuwige kletskousen van het bos. Bron: albertputman.nl.)


    Klappen zijn geen oorden,
    (..want indien klappen oorden waren, klapte ik mijn zak vol.)

    Praten, brengt geen geld op, helpt niet veel.

     


    (Ook ooden, oorden. In de Middeleeuwen waren er talrijke munten in omloop, die door een kruis in vier oorden (hoeken) verdeeld waren,
    waardoor oord de betekenis kreeg van een vierde deel van een munt; een penning, die de waarde had van het vierde gedeelte van een stuiver. Klappen staat hier voor praten. Synoniem: Praatjes vullen geen gaatjes. Bron: WNT.

     

    Op Wikipedia vinden we nog de volgende mogelijke verklaringen van oord:

    - Afleiding van het Latijnse woord aureus (gouden munt), evenals het Deense "øre".

    - Ontleend aan de herkomst (oord), die op de munt stond vermeld.)



    Klappers en nieuwmaristen doen anders niet dan tijd verkwisten.


    Kwaadsprekers en sensatiezoekers verspillen (zo hun) tijd.

     


    (Klappers zijn klikspanen, kwaadsprekers. Nieuwmare, nieuwmaristen, nieuwmaar is nieuwstijding. Een ‘nieuwmarist’ is dus een liefhebber van nieuwsjes, die jacht maakt op indrukwekkende en opzienbare berichten en ze graag verspreidt.)


    Klare wijn schenken.

    Iets duidelijk, en helder uitleggen.

     


    Klare / duidelijke taal spreken.

    Een krachtige uitspraak doen, die aan duidelijkheid niets te wensen overlaat.

     


    Kleine oordjes van iets maken.

    Dat wat men niet meer kan gebruiken, te gelde maken. (in geld omzetten)

     


    (Onder een oordje verstond men een penning, die de waarde had van het vierde gedeelte van een stuiver. Omdat de betekenis van oordje naar de achtergrond ge-drongen is en de ‘d’ moeilijk hoorbaar, schrijft men meestal oortje. De naam en betekenis van het oordje (oortje) is bewaard gebleven in de uitdrukking zijn laatste oortje versnoept hebben.)


    Kleine potjes hebben grote oren. / Kleine potjes hebben ook oren.

    Als waarschuwing dat men in het bijzijn van kinderen geen zaken moet bespreken die zij niet moeten (mogen) horen.

     


    (In deze uitdrukking is de dubbele betekenissen van het woord oor gebruikt: gehoororgaan en handvat.)

     


    “Laet geen kint vuile reden hooren,

    Want kleyne potten hebben ooren.”

     


    Kleine potjes lopen gauw over.

    Kleingeestige (kleinzielige, bekrompen, lichtgeraakte) mensen zijn snel boos.

     


    Kleine vogels, kleine nesten.

    Een bescheiden mens heeft aan weinig genoeg.

     


    Kleine vossen bederven de wijngaard.

    Kleine fouten kunnen grote problemen veroorzaken.

     


    Klein gewin, brengt rijkdom in.

    Een kleine winst is het begin van grote winst / rijkdom.

     


    Kleren maken de man.

    Kleding bepaalt hoe je door anderen wordt beoordeeld / geschat.

     


    Kletskoek verkopen.

    Onzin vertellen.

     


    Kleur bekennen.

    Voor zijn mening / voorkeur uitkomen.

     


    (Deze uitdrukking is aan het kaartspel ontleend. Met moet dan een kaart spelen van de soort die wordt gevraagd, waardoor men gedwongen is zijn kaarten van een be-paalde kleur te laten zien (bekend te maken).)


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden K - klinken


    Klinkende munt spreekt overal verstaanbare taal.

    (..maar het verstaanbaarst klinkt hartentaal.)


    Met geld bereikt men veel.

     


    Klinkt het niet dan botst het.

    Iets vlakaf zeggen (recht voor de raap) of doen zoals men het denkt, of het nu wel of niet in goede aarde valt.

     


    (Oorspronkelijk had deze uitdrukking enkel betrekking op het taalgebruik: ‘ik spreek Frans, klinkt het niet dan botst het (maar)’, het komt er niet op aan hoe je het zegt, als het maar gezegd wordt.)


    Klip-en-klaar.

    Klaar en duidelijk; rechtstreeks; zonder omwegen.

     


    (Klip-en-klaar is een verbastering van de Duitse zegswijze ‘klipp und klar’. Klipp komt uit het Noord-Duitse dialect, van het werkwoord klippen, dat bij elkaar passen betekent; klar is duidelijk.)

    Deze op alliteratie (stafrijm) berustende formule werd in het Duits ‘klipp und klar’, met variant ‘klapp und klar’ al bij de dichter Paul Heyse opgetekend in 1873. Riemer Reinsma echter, vermeldt klip en klaar als neologisme pas in 1984, Van Dale in het Groot uitdrukkingenwoordenboek 2006.)


    Knijp zitten.

    In de problemen zitten.

     


    (Letterlijk, knel zitten; meestal: in moeilijkheden zitten door gebrek aan tijd of geld.)


    Knollen voor citroenen verkopen.

    Iemand iets wijsmaken, iemand bedriegen.

     


    (Concurrerende versies: iemand paardenkeutels voor vijgen verkopen, appelen voor citroenen, kladboeken voor diamanten.)


    Knorven in biezen zoeken.

    Bezwaren zoeken waar er geen kunnen zijn.

     


    (Latijn: “in scripo nodum quaerere”. Bies is hier een benaming voor planten die in vochtige gronden of in water groeien. Het is dun lang groeiend oevergewas. De meest bekende soort hiervan is scirpus lacustris, (ook grote bies, buis of buus) die nu de matten- of stoelenbies wordt genoemd. De mattenbiesplant werd onder meer ge-bruikt voor het matten van stoelen, de bloembies en zachte bies voor fijne of gladde kamermatten. Een knorf is een knoop (knoest) in een stengel. Biesplanten hebben geen knorven. Vandaar, een oneffenheid zoeken waar het glad is, een bezwaar zoe-ken waar er geen kan zijn. Synoniem: Spijkers op laag water zoeken.)


    Knudde met een rietje.

    Wordt gezegd wanneer iets teleurstellend is, waardeloos, ‘niet veel soeps’.

     


    (In de zegswijzen knudde met een rietje en knudde met de pet op, hebben de toe-voegingen van rietje en pet geen speciale betekenis. Volgens het WNT dienen ze enkel ter versterking.)


    Knuppel-uit-de-zak spelen.

    Iemand afranselen.

     


    (Knuppel-uit-de-zak is afkomstig uit het sprookje van de gebroeders Grimm ‘Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak’. De oorspronkelijke naam is Tischchen deck dich, Goldesel und Knüppel aus dem Sack.
    Dit sprookje verteld het verhaal over een kleermaker die zijn drie zoons onterecht verstoten had, een tafel die zichzelf dekt, een ezel die geld geeft en een magische knuppel die onrecht bestraft.)

     

    ..De derde zoon is in de leer van een houtdraaier gekomen en krijgt via brieven te horen wat er met zijn broers is gebeurd. Hij gaat op ambachtsreis en krijgt een knuppel in een zak. Als onrecht wordt gedaan, hoeft de zoon alleen "knuppel uit de zak" te zeggen en dan wordt de persoon afgeranseld. De knuppel houdt pas op als er "knuppel in de zak" wordt gezegd..

     

    http://nl.wikipedia.org/wiki/Tafeltje_dek_je,_ezeltje_strek_je_en_knuppel_uit_de_zak


    Koeien met gouden horens beloven.

    Zaken beloven die nooit (kunnen) worden waargemaakt.

     


    Koeien van fouten maken.

    Heel grote fouten maken.

     


    Koek en ei zijn.

    Dikke vrienden zijn, het met elkaar eens zijn.

     


    (De uitdrukking koek en ei ( koeke ende ey), vindt men al terug in citaten van de 15de eeuw. Het is (weer) koek en ei tussen die twee, de ruzie is bijgelegd, ze komen (weer) goed met elkaar overeen.)


    Koel als een komkommer.

    Nuchter, doodkalm, doodleuk.

     


    (Engelse zegswijze: ‘cool as a cucumber’)


    Koken kost geld.

    Je krijgt niets voor niets.

     


    (
    Synoniem: ‘voor niets gaat de zon op’)


    Kolen naar Newcastle dragen.

    Nutteloos werk verrichten.

     


    (Varianten: ‘water naar de zee dragen’, ‘uilen naar Athene dragen’)


    Komen als een dief in de nacht.

    Ongemerkt, onverwacht.

     


    (Ontleend aan het Nieuwe Testament. In de eerste brief van de apostel Paulus aan de Thessalonicensen staat geschreven: “Want gij weet zelven zeer wel, dat de dag des Heeren alzo zal komen, gelijk een dief in den nacht.”)

     

    *In de eerste eeuw was Thessalonica, het huidige Thessaloniki, de hoofdstad van de Romeinse provincie Macedonië, tegenwoordig het noorden van Griekenland.


    Kom er maar mee op de proppen.

    Laat (het) maar zien.

     


    Prop” moet volgens F.A. Stoett en de andere spreekwoordenboeken opgevat worden als synoniem van steun, stut, been. “(Weer) op de proppen komen” beteken-de oorspronkelijk dan ook (weer) opstaan, (weer) op de been komen na het slapen of na een ziekte', van daaruit: je (weer) laten zien.)


    Komkommers zijn van maagdenaard; zij dienen niet te lang bewaard.

    Jonge meisjes zijn zoals komkommers beperkt houdbaar.

     


    (In de 17de eeuw lieten jonge meisjes zich aderlaten of koppen* om zekerheid te krijgen over hun kansen in de liefde en over de mogelijkheid van zwangerschap. Huwbare meisjes werden toen vergeleken met komkommers (de eenjarige komkom-merplant), met de beperkte houdbaarheid en consumptiegeschiktheid van vruchten of vis.)

     

    “Eet op, en haast u wat met verschen visch

    En met uw dochter, zoo ze houwbaar is.”

     

    (Vergelijkbare spreekwoorden: Deens: “Deens Aed Fisken, mens den er f risk, og gift Din Dotter, mens hun er ung”, eet de vis terwijl die vers is en huw je dochter jong uit. Spaans: “Habiendo crescido tu hija con marida”, eet snel je verse vis op en huw je volwassen geworden dochter uit.)

     

    * Een aderlating was bedoeld om een overvloed aan bloed te verwijderen en zo het evenwicht te herstellen. ‘Bloedontlasting’ was tot halverwege de negentiende eeuw een middel tegen alle kwalen: hoofdpijn, koorts, snelle hartslagen en zelfs voor onregelmatige menstruatie en zwangerschapsproblemen. Aderlaten gebeurde door op aangewezen plaatsen met een vlijmscherp lancet, een ader te openen (flebotomie). Ook ‘koppen zetten’ - verwarmde glazen op de huid laten afkoelen met als gevolg onderdruk en een ophoping van bloed -, en bloedzuigers werden gebruikt.


    Komkommertijd.

    Een periode waarin geen nieuwe ontwikkelingen plaatsvinden.

     


    (De komkommer is een vrucht die pas sinds 1960, door de teelt in verwarmde kas-sen, het gehele jaar door verkrijgbaar is. Vroeger waren komkommers eind juli / augustus volgroeid en enkel dan pas geschikt voor consumptie.)


    Kom maar op, ik lust je rauw.

    Ik ben niet bang voor jou.

     


    Komt men over de hond, dan komt men ook over de staart.

    Heeft men de grootste moeilijkheid kunnen overwinnen, dan zijn ook de kleinere te overwinnen.

     


    (De oorsprong is tot nu toe onzeker. Volgens K. ter Laan (Nederlandse spreekwoor-den, spreuken en zegswijzen) duidt de hond een rivier aan (de Hont is een oude naam voor de Westerschelde) zodat de oorspronkelijke betekenis is: 'komt men over de brede vloed, dan komt men ook over de smalle wateren'.

     

    Toch lijkt deze herkomst betwijfelbaar gezien de anderstalige versies toch duiden op een dier. In het Duits zegt men 'kommt man über den Hund, so kommt man auch über den Schwanz', in de Griekse spreekwijze zegt men ‘iemand at een os op, maar bij de staart gaf hij het op’ of ‘hij heeft de gehele ezel opgegeten, en bij de staart gaf hij het op’. In het Frans kent men dan weer de uitdrukking 'quand on a avalé un boeuf, il ne faut pas s'arrêter à la queue' (wie een rund verzwelgt, moet niet ophou-den bij de staart). Het Russische spreekwoord: ‘de hond at hij op, maar in de staart stikte hij’.

     

    Het is mogelijk dat men aan de Nederlandse versie: komt men over de hond, dan komt men ook over de staart een meer positieve strekking heeft gegeven, maar het is ook mogelijk dat deze versie helemaal niet verwant is met de anderstalige zegs-wijzen maar een uniek spreekwoord is met een eigen betekenis en een unieke afkomst.)


    Komt tijd, Komt raad.

    Na verloop van tijd kan men beter overzien wat er moet gebeuren, komt de oplossing min of meer vanzelf aanzetten.

     


    Kool verkopen.

    Onzin vertellen, iemand voor de gek houden.

     


    Koop geen zout voordat je eraan gelikt hebt.

    Beproef de dingen vooraf.

     


    (Zaïrees spreekwoord)


    Koop geven.

    De strijd opgeven; toegeven.

     


    (Eigenlijk iets voor een lagere prijs verkopen dan men aanvankelijk gevraagd had, de koop laten doorgaan, de geboden prijs aannemen, en van daaruit ook figuurlijk: toegeven, de minste zijn, de strijd opgeven. De uitdrukking is elliptisch (onvolledig) en luidde oorspronkelijk iets beter koop geven.)


    Koopmans goed, is eb en vloed.

    In de handel heb je goede en slechte tijden.

     


    Koperen geld, koperen zielmis.

    Men krijgt dat, waarvoor men betaalt; waar voor geld.

     


    (Een zielmis, een mis voor het zielenheil van een overledene, uitvaardienst. Koperen geld, koperen zielmis of koperen geld, koperen kruis (1841). Betaalde men met kopergeld, dus weinig geld, kon men geen bijzondere zielmis verwachten.

    Bij (koop)waar voor je geld is de kwaliteit van wat je geleverd krijgt minstens evenredig aan de gemaakte kosten.)


    Kop noch staart aan iets kunnen krijgen.

    Er niets van kunnen begrijpen, er niet uit wijs raken; begin noch einde aan iets kunnen vinden.

     


    Kort door de bocht.

    Voorbarig, ondoordacht, zwart-wit, nuanceringen negerend (ver)oordelen / reageren / concluderen.

     


    *..Het is kort door de bocht om te zeggen dat religie de bron is van alle oorlog. Oorlogen hebben vele redenen; een verschil van levensopvatting is er slechts één van...


    Korte metten maken met iemand of iets.

    Kordaat en genadeloos optreden.

     


    (Korte metten kunnen gemaakt worden, door het gebruiken van doeltreffende maat-regelen die bv een hardnekkig gerucht voorgoed ontzenuwen.

     

    De metten waren de eerste van een vaste reeks gebeden (zogenoemde getijden) die iedere gewijde geestelijke dagelijks moest bidden. F.A. Stoett citeert uit een ouder spreekwoordenboek, waarin wordt gesproken van monniken die hunne metten (lectiones matutinae) uitrabbelen, om ras gedaan te hebben (snel klaar te zijn). Korte metten maken; iets haastig en loopswijze afdoen.

    Misschien had dit iets te maken met het vroege uur waarop de metten moesten worden gebeden.

     

    Van Dale’s Groot Uitdrukkingenwoordenboek (2006) vermeldt dat de uitdrukking korte metten maken oorspronkelijk stond voor het snel bidden van de ochtend-gebeden (metten), zodat men snel weer met iets anders verder kon. Metten zou afgeleid zijn van de Latijnse uitdrukking matutina hora (vroege uur), matutinae preces (ochtendgebeden).)


    Korte rekening maakt lange vriendschap.

    Wil men goede vrienden blijven, mag men elkaar niet te lang laten wachten op verschuldigd geld.


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden K - korte


    Korte wetten maken.


    Iemand met afdoende maatregelen tot rede brengen; zich snel en kordaat van iets of iemand afmaken.

     


    (Synoniem van korte metten maken. Korte wetten zou de oorspronkelijke betekenis kunnen hebben van niet lang procederen.)


    Kort ingespannen zijn.

    Snel driftig / boos worden.

     


    (Deze uitdrukking is waarschijnlijk ontstaan vanuit de gedachte aan een trekdier (een paard of os) die te kort voor de wagen wordt gezet zodat hij weinig bewegings-ruimte heeft, wat het dier onprettig vindt, zenuwachtig en driftig maken.)


    Kort recht met iemand spelen.

    Iemand tot rede brengen, hem doden of ten onder brengen.

     


    (Variant van korte wetten maken. Met iets kort recht spelen
    , iets direct doen veran-deren; Kippev.: “Als ze een moordenaar te pakken krijgen en zijn schuld bewezen wordt, maak dan asjeblieft korte wetten!” In de 17de eeuw: Korte mijlen met iemand of iets maken. Bron: F.A.Stoett.)


    Kort van handen zijn.

    Lui zijn.

     


    Kort van hand zijn.

    Niet veel kunnen, onhandig zijn.

     


    (Ook: 'Lang van tong en kort van hand zijn': veel praatjes verkopen, maar weinig daadwerkelijks doen of kunnen.
    Citaat De Brune (1657): “Die oock kort van handen zijn, zijn oock ghemeenlick langh van tonge.”)


    Kort van kop zijn.

    Opvliegend, korzelig zijn.

     


    Kort van oren zijn.

    Lichtgeraakt zijn.

     


    ..Vorsten hebben uyt ghereyckte handen, maer kort en nauwe ooren: die dadelick over-loopen..


    Kort van stof zijn. / Kort van draad zijn.

    Weinig woorden gebruiken; kortaf zijn, opvliegend, driftig, bitsig, kort aangebonden zijn.

     


    Kort voor de kar staan. / Kort aangebonden zijn.

    Snel driftig, boos raken.

     


    (Deze uitdrukking is waarschijnlijk ontstaan vanuit de gedachte aan een hond die, omdat hij niet te vertrouwen is, met een kort touw aan zijn hok of paal vastge-bonden wordt zodat hij weinig bewegingsruimte heeft. Dat het dier zich hier niet prettig bij voelt en daardoor geïrriteerd en driftig wordt is vanzelfsprekend. Varianten: kort gerokt zijn, kort ingespannen zijn.)


    Kosters koe mag op het kerkhof weiden.

    Dit zegt men wanneer iemand bij een ander in de gunst staat en bevoordeeld wordt.

     


    (Synoniem van koeien met witte voeten mogen op het kerkhof grazen, een wit voetje hebben bij iemand, een potje bij iemand kunnen breken, in de gunst staan.)


    Koste wat het kost.

    Hoeveel geld / moeite / tijd het ook kost, men zal het hoe dan ook doen. Ten koste van àlles.

     


    (Het mag kosten wat het kost. ‘Koste wat kost’ is een letterlijke vertaling van het Franse ‘coûte que coûte’.)


    Koude kippendrukte. / Koude drukte.

    Gedoe, omhaal, drukte maken om niets; onnodige ophef maken.

     


    (Spreekt men van familie van 'den koude kant', bedoeld men daar aangetrouwde familie mee, eigenlijk een familielid die ons koud laat; een koude oom voor een aangetrouwde oom, een koude vader voor een stiefvader.)


    Koud en heet uit één mond blazen.

    Met twee monden praten: onoprecht, onbetrouwbaar zijn, niet ten opzichte van iedereen hetzelfde handelen.

     


    (Synoniemen: ‘uit twee pannen bakken’, ‘uit twee pannekens koeken bakken’, ‘twee kleuren in zijn baard hebben’. Volgens N. Taalgids: Mensen die in twee pannen vis bakken: zo noemt men hen, die nooit partij kiezen, maar nu met de een en dan met de ander meepraten.)


    Kraaien en duiven vliegen nooit samen.

    Een vriendschap tussen twee maatschappelijk ongelijke personen is zelden mogelijk.

     


    Krakende wagens duren het langst.

    Zwakke, ziekelijke mensen kunnen vaak gezonde mensen overleven en een hoge leeftijd bereiken.

     


    (Krakende wagens lopen (of duren) het langst, is een oude zegswijze die men al terugvindt bij Plantijn in de 16de eeuw, ‘een crakende kerre gaet wel verre’.)


    Kreen zijn op iets.

    Zeer kieskeurig zijn, overdreven netjes zijn op iets.

     


    (Dialect; kreen op
    zijn meubelen zijn; kreen: nauwkeurig, accuraat, zorgvuldig.)

     

    .. het is niet haar fout dat het eten is aangebrand; want zij heeft herhaaldelijk iets anders moeten doen, en het is zulk een kreen eten, dat men er voortdurend moet blijven bij staan..


    Kreupel of koning.

    Alles of niets.

     


    Kreupel wil altijd voordansen.

    De minst bevoegden willen het meeste te zeggen hebben. De minst ervarene is vaak de meest voorbarige.

     


    (Voor-dansen, een dans voordoen, bij de dans vooropgaan. Krepel, de kreupele, wil altijd voordansen; iemand van weinig betekenis matigt zich vaak een oordeel aan over gewichtige zaken. De kreupele staat hier voor iemand die geen ervaring heeft, wat een handicap is omdat hij die geen ervaring heeft, de gevaren of moeilijkheden van een zaak nog niet kent. Hij denkt te winnen nog voor zijn zaak beklonken is. Eigenlijk maakt hij zich belachelijk.)


    Krijg de rambam!

    Een verwensing die je uitspreekt wanneer je boos op iemand bent: 'verrek maar', ‘krijg de pleuris’.

     


    (Van Dale Groot uitdrukkingenwoordenboek vermeldt bij rambam dat dit een verbastering is van rabbi Moshe ben Maimon, (verlatijnst tot ‘Maimonides’ (zoon van maimon)).

     

    Maimonides, die wordt beschouwd als één van de grootste Joodse geleerde van de 12de eeuw, was lijfarts aan het Egyptische hof van sultan Saladin (Salah ad-Din). Mogelijk roepen we de naam Rambam nog steeds aan om de ziektes die hij behandelde op te roepen. Ook de uitspraak je de rambam schrikken is hier een afleiding van.

     

    Ewoud Sanders: Onze Taal Taalkalender (2002):

    “'De Nederlandse populaire verwensing krijg de (het) rambam wordt nogal eens in verband gebracht met de naam Rambam. De veronderstelling dat deze woorden met elkaar in verband zouden staan, berust op niets anders dan de klankovereenkomst.' Zeker is dat harber rambam aan het begin van deze eeuw in het Jiddisch werd gebruikt voor 'een moeilijke plaats', dat wil zeggen: een moeilijk te interpreteren passage in een godsdienstig of filosofisch werk. Mogelijk werd met krijg het rambam oorspronkelijk bedoeld krijg een ziekte op een moeilijke plaats

     

    Synoniemen van krijg de rambam: ‘Krijg het heen en weer!’, ‘Krijg de tering!’, ‘Krijg de tyfus!’)


    Krijgsraad houden.

    Overleg voeren om beslissingen te nemen over een belangrijke kwestie.

     


    ('Krijgsraad' houden kent zijn oorsprong in de militaire wereld, waar belangrijke en tactische besluiten worden genomen tijdens een bijeenkomst onder leiding van de bevelhebber. Een krijgsraad is ook een militaire rechtbank voor strafzaken die gepleegd worden door militairen, wat buiten de gewone rechterlijke macht valt.)


    Krimp geven.

    Opgeven, bijdraaien, toegeven, in zijn schulp kruipen.

     


    ('Krimp' komt hier van het werkwoord 'krimpen': ‘kleiner worden’, ‘zich kleiner maken’, van daaruit fig. zich terugtrekken, terugkrabbelen; geen krimp geven: niet toegeven, volhouden, niets laten merken. Ook van geen krimp (willen) weten: zich niet weten in te krimpen, wat meestal over geldverkwisting gaat.)


    Krokodillentranen huilen.

    Verdriet veinzen, onechte tranen huilen.

     


    (De herkomstverklaring: wanneer een krokodil zijn prooi verslindt, lijkt het alsof hij huilt. Zodra hij kauwt en slikt, drukken zijn kaakspieren op zijn traanklieren zodat tranen als vanzelf vloeien. Deze 'tranen' dienen om het oog schoon te houden, het overtollige zout kwijt te raken, en hebben dus niets met verdriet te maken.)


    Krom hout geeft een staand vuur.

    Als een doel belangrijk of dringend genoeg is, mag men middelen gebruiken die anders ongeoorloofd zijn.

     


    (Frans spreekwoord: 'le bois tortu fait le feu droit'. Synoniem van 'het doel heiligt de middelen'.)


    Kromme sprongen maken.

    Alle moeite doen / capriolen maken om zich uit een (benarde) situatie te redden.

     


    Kromme tenen krijgen van iets.

    Zich ergens aan ergeren.

     


    Kruis noch munt hebben.

    Niets bezitten.

     


    (Kruis noch munt hebben (Fr. n'avoir ni croix ni pile) lijkt een dwaze en zinloze uitdrukking, gezien kruis en munt de twee zijden zijn van één en hetzelfde muntstuk.)


    Kunst baart gunst.

    Wie een bijzondere kunst machtig is / over een bepaalde kunstvaardigheid beschikt, wekt aanzien en genegenheid bij anderen.

     


    Kunst met een grote K.

    Uitmuntende kunst.

     


    (Kunst met een grote K is kunst die blijk geeft van grote beeldende of scheppende kracht, die de menselijke zintuigen en geest beroeren/prikkelen door zijn originaliteit en/of schoonheid.

     

    Ewoud Sanders: “De uitdrukking ‘Kunst met een grote K’ verwijst ongetwijfeld naar een bepaald type kunstuitingen, naar de grote, uiterst serieuze, onbetwistbaar cultureel verantwoorde uitingen, maar tegelijk zit er in die uitdrukking ook een impliciete (tamelijk negatieve!) waardering. ‘Kunst met een grote K’ impliceert ook: kunst die niet voor ons (gewone mensen) is, kunst voor zogenaamde kunstkenners, kunst voor poseurs.” Bron: weblogs.nrc.nl.)


    Kwaad bloed zetten.

    Aanleiding geven tot ergernis, boosheid en wrok.



    (In de middeleeuwen werd menstruatiebloed als negatief en vuil bestempeld, als kwaad bloed. Het vrouwelijk lichaam werd dan als vreemd en haast vijandig ervaren.

     

    Volgens F.A.Stoett kan deze zegswijze alleen verklaard worden door het geloof, dat kwaad bloed invloed heeft op iemands humeur, zijn gezindheid. “Onder kwaad bloed zal men dan kunnen verstaan (zwart?) bloed, waarmede zich de gal vermengd heeft (vgl. zwartgallig).”)


    Kwaad geluk maakt kwaad geloof.

    Als het iemand tegenzit, is het moeilijk om nog ergens krediet (letterlijk en figuurlijk) te krijgen.

     


    (Met de verklaring krediet bedoelt men in deze uitspraak zowel letterlijk krediet (geld lenen, poef) als figuurlijk krediet (geloofwaardigheid, vertrouwen).)


    Kwaad ei, kwaad gerucht.

    Kinderen nemen (ook) slecht gedrag van hun ouders over.

     


    Kwaad gerucht groeit altijd aan, goed gerucht komt snel tot staan.

    Slechte geruchten worden vaak (en telkens aangedikt) doorverteld, over de goede zwijgt men snel.

     


    (Duitse zegswijze: 'bös gerücht nimmt immer zu, gut gerücht kommt bald zur ruh.')


    Kwaad gezelschap doet dolen.

    Wie in slecht gezelschap verkeert, neemt slechte gewoonten over.

     


    Kwaad met kwaad vergelden.

    Wraak nemen.

     


    Kwade noten over iemand kraken.

    Iemand belasteren, kwaadspreken over iemand.

     


    Kwartier geven.

    Genade schenken, iemand sparen.

     


    (Uit de scheepvaart: In gevechten werd soms getracht de tegenstander te beïnvloe-den met het vooruitzicht dat zijn leven zou worden gespaard bij overgave. Genade of lijfsbehoud schenken heette "kwartier geven".
    Een weigering werd aangegeven door 'geen kwartier' en betekende na overgave onherroepelijk 'voetspoelen' (overboord werpen en laten verdrinken) ook bekend als "over de muur". Bron: Vaartips.nl.)


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden L - laagha


    Laaghangend fruit.


    Iets wat gemakkelijk te bereiken, te realiseren is.

     


    (Met laaghangend fruit wordt fruit bedoeld dat gerijpt is op een gemakkelijk te pluk-ken hoogte. Bij overdracht is laaghangend fruit synoniem voor snel, gemakkelijk en zichtbaar scoren. Ook de Amerikanen gebruiken dit begrip en duiden het aan als low hanging fruit.)

     

    ..Elke belegger is op zoek naar laaghangend fruit, een belegging waarmee hij op korte termijn een stevig rendement kan behalen..


    Laat dat maar vlotten en drijven.

    Laat het maar zo, geef het maar op; bekommer je er maar niet meer om.

     


    (Laat men iemand vlotten en drijven, dan laat men hem geheel varen, los, hulploos, zijn gang laten gaan zoals het gaat.)


    Laat de valk niet stijgen voor je de haas ziet.

    Men moet op het juiste moment tot handelen over te gaan.

     


    (Een metafoor uit de valkenjacht; ook: ziet hij de haas, laat hij de valk vliegen.)


    Laat de vogelkens zorgen, die hebben dunne beentjes.

    Maak je maar geen zorgen.

     


    Laet die voghelen sorghen de hebben smalle beenen”, De vogels, vogeltjes laten zorgen, zorgeloos, onbekommerd zijn. De vogeltjes worden hier in verband ge-bracht met blijheid, vrolijkheid, bron van vreugde, zinnebeeld van lente en zomer.

    Coornhert (1590): “Men vint menschen, die soo gheheel de voghelkens laten sorghen, dat niet alleen heure kinderen, maer sy oock dickmael selve, in ellendige armoede gheraken ende bedelen moeten”, (er zijn mensen die zo onbekommerd leven, dat het niet alleen hun kinderen maar ook hen zelf in grote armoede brengt.)


    Laat haters haten, laat praters praten.

    Trek je maar niets aan van afgunstige roddelaars.

     


    (Soms aangevuld met: laat haters haten, laat praters praten, wat God mij gunt moet elk mij laten. Of: laat haters haten en nijders nijden, wat God ons gunt, moeten zij lijden.)


    Laat hem in zijn eigen sop / vet gaar koken / smoren.

    Laat hem zichzelf maar redden, bemoei je er niet (meer) mee.

     


    Laat hem maar fluiten (naar iets).

    Negeer hem (het) maar, trek je er niets van aan.


     

    (Fluiten is hier een afleiding van het fluiten naar een hond die niet wil luisteren. Je kunt fluiten zoveel je wil, komen doet hij toch niet. “Laat hem maar fluiten naar zijn geld”, “hij kan fluiten naar zijn geld”: hij krijgt zijn geld toch niet.)


    Laat hem maar kuieren.

    Laat hem maar rustig doen / gaan, hij is best in staat zijn zaken goed te behartigen.

     


    (Kuieren: rondslenteren, op zijn gemak lopen, rustig wandelen.)


    Laat hem maar opvliegen.

    Laat hem zijn gang maar gaan.

     


    Laat hem maar schuiven.

    Laat hem maar gaan; hij kan zich zonder hulp goed redden.

     


    Laat hem zijn tol maar uittollen.

    Laat hem maar betijen / uitrazen.

     


    (Oorspronkelijk: iemand zynen tuil laten uittuilen. ‘Tuil’ heeft hier de betekenis van ‘tol’, een voorwerp (ook een kinderspeeltuig dat met een koordje tot draaien wordt gebracht, wat uiteindelijk altijd weer zal stilvallen) dat om zijn as draait. Later werd het iemand zynen tol laten uittollen, de tol laten uitdraaien tot hij stil blijft liggen. In overdracht: laat hem maar betijen, stoor je er niet aan, zoveel te sneller wordt hij het moe en houdt dan op. Variant: laat hem maar even stoom afblazen.)


    Laat het water stromen dat je niet kan drinken.

    Laat dat wat buiten je bereik is aan je voorbij gaan. Waar (wat) je niet aan kan, moet je laten gaan.

     


    (Mexicaans spreekwoord)


    Laat je niet kisten.

    Laat je niet verslaan.

     


    (Iemand kisten is van oorsprong een sportuitdrukking, wat in voetbaltaal zoveel wil zeggen als glorieus overwinnen, geheel verslaan, slachten. Laat je niet kisten is sy-noniem van laat je niet inmaken of inzouten.)

     

    ..De organisatie laat zich niet kisten door het noodweer dat de afgelopen week enorme schade aanrichtte..


    Laat je niet lompen.

    1- Laat je niet kennen (wees royaal!). 2- Laat je niet bedriegen, voor de gek houden, bedotten.

     


    (De zegswijze ‘zich niet laten lompen’ (onbehoorlijk behandelen, beetnemen), werd al aangetroffen in het begin van de 18de eeuw. .. De ene koopman zal zich door de andere koopman niet laten lompen..)


    Laat je niet pieren.

    Laat je niet beetnemen.

     


    (Pieren
    komt van pier: strik, klem, val, fuik. Gepierd zijn, gefopt zijn. Laat je niet pieren, laat je niet bedriegen, foppen.)


    Laat maar waaien.

    Laat maar zitten, laat maar zo, praat er niet meer over.

     


    Laat uw linkerhand niet weten wat uw rechter doet.

    Je goede daden hoeven niet alom bekend gemaakt te worden; goed doen zonder uiterlijk vertoon.

     

    (Deze uitdrukking is ontleend aan de Bijbeltekst: Mattheus 6:3,

     

    “Hoed u ervoor dat u uw goede werken niet doet voor de mensen, om door hen gezien te worden, anders ontvangt u er geen loon voor bij uw Vader, die in de He-mel is. Wanneer u dan een aalmoes geeft, laat dan niet voor u uit trompetten, zoals de hypocrieten doen in de synagogen en op de straten, opdat zij door de mensen geëerd mogen worden. Ik zeg u zij hebben hun loon ontvangen. Maar als u een aal-moes geeft, laat dan uw linkerhand niet weten wat uw rechter doet, opdat uw aal-moes verborgen blijft en uw Vader, die in het verborgene ziet, het u in het openbaar vergelden zal”.

     

    Goed te doen zonder ophef is een grote verdienstelijkheid. De hand verbergen die geeft is nog verdienstelijker. De rechterhand staat hier voor de goede daad, de linkerhand voor de naaste omgeving.)


    Lachen als een boer die een hoefijzer vindt.

    Zeer ingenomen, tevreden lachen.

     


    (De eenvoudige landman is dikwijls met een kleinigheid, zoals een afgevallen hoef-ijzer, al zeer ingenomen; vandaar, dat het spreekwoord gebruikt wordt over iemand die zich over een geringe zaak al erg verheugd. Bron: www.dbnl.nl.)


    Lachen als een boer die kiespijn heeft.

    Niet van harte lachen, alleen lachen omdat anderen lachen, zuurzoet lachen. Lachen om zich een houding te geven terwijl men in werkelijkheid geen reden tot lachen heeft.

     


    (Onzetaal.nl: “De herkomst van deze uitdrukking is niet duidelijk.


    Het Groot Uitdrukkingenwoordenboek van Van Dale (2006)
    schrijft: "Waarom het juist een boer met kiespijn moet zijn, maakt de geschiedenis niet duidelijk. In ieder geval was die boer er in de vorige eeuw nog niet altijd."

     

    Dat laatste blijkt ook uit de voorbeelden die F.A. Stoet in zijn spreekwoordenboek geeft, waarin overigens ook niet altijd sprake is van kiespijn (‘hy lacht als een boer die de tandpyn heeft’) maar hij vermeldt eveneens 'lachen als een bok die palm vreet' en 'lachen gelijk een hond die slaag krijgt'; ‘lachen als een paard dat bijten wil’ (zuur kijken). Verder geeft hij nog als vergelijkbare uitdrukkingen: zingen gelijk 'nen boer die tandpijn heeft’, (wenen), ‘lachen gelijk een schaap dat koolblaren eet’.

     

    In het Groot Vergelijkingenwoordenboek van Van Dale, staat bij lachen als een boer die kiespijn heeft: "De vergelijking berust op het oude vooroordeel dat boeren lomp zijn."

     

    Het Junior Spreekwoordenboek van Van Dale (2001) zegt: "Het is niet duidelijk waarom het een boer is die in de uitdrukking voorkomt. Misschien is de boer geko-zen omdat er vroeger zo veel boeren waren, zoals ook de namen Jan, Piet en Klaas vaak in uitdrukkingen voorkomen omdat er vroeger veel mensen waren die zo noemden.")


    Lachende mondekens zijn bijtende hondekens.

    Mensen die overdreven vriendelijk zijn, zijn niet te vertrouwen.

     


    Lachen tot de lever schudt.

    Hartelijk lachen, schaterlachen.

     


    Lafheid verlengt het leven niet.

    Het is niet omdat iemand zich laat leiden door angst dat hij van onheil gespaard blijft.

     


    Lak hebben aan iets / iemand.

    Er niet om geven, zich van iets (iemand) niets aantrekken, zich ergens niet aan storen.

     


    (Lakken (van het ww van lak), is een methode om hout tegen inwerkingen van bui-tenaf te beschermen; een vernislaag, de buitenste laag. De figuurlijke toepassing van lak, zou kunnen zijn: ‘het is maar lak’, ‘het is maar vernis’, ‘het is maar uiterlijk schijn’. Van daaruit: onbelangrijk, negeerbaar, niets om je iets van aan te trekken. Een varianten van lak hebben aan iemand is tabak hebben aan iemand, maling hebben aan iets, schijt hebben aan iets.

     

    Het Groot Uitdrukkingenwoordenboek van Van Dale (2006) vermeldt dat de her-komst niet zeker is, dat het een mogelijke theorie is dat ‘lak’ hier de betekenis van ‘vernis’ heeft, wat dan de uiteindelijke ‘schijn’ zou betekenen, quote: “maar deze betekenis sluit niet goed aan op het gezegde, dat vooral onverschilligheid uitdrukt”.)


    Landen verzanden, zanden verlanden.

    De tijd brengt veranderingen met zich mee, alles is veranderlijk, niets is bestendig.

     


    Land in zicht.

    Het doel is bijna bereikt.


    Land noch zand hebben.

    Heel arm zijn.

     


    Lange armen hebben. / Lange handen hebben.

    Veel macht hebben.

     


    (De arm wordt, evenals de hand, vaak gebruikt als zinnebeeld van kracht, geweld, macht of gezag, (‘de sterke arm der overheid’, ‘de arm der wet’, ‘de wereldlijke arm’) zo ook in deze uitdrukking die men al sinds de middeleeuwen gebruikt. Een lange arm hebben of lange armen hebben: hoe langer iemands armen zijn, hoe verder hij kan reiken: een verregaande macht bezitten.)


    Lange mijlen leggen tussen doen en zeggen. / Tussen doen en zeggen lange mijlen leggen.

    Veel zeggen maar weinig (daadwerkelijk) doen.

     


    Lang en smal, heeft geen val.

    Een vrouw die (te) mager is, is niet aantrekkelijk, mooi noch gezond.

     


    (Men voegt soms verschillende spreekwoorden samen tot één spreekwoord, zoals deze:
    Kort en dik is ongeschikt, Lang en smal is niemendal; Maar middelmaat versiert de straat.)


    Lange tenen hebben.

    Snel beledigd, lichtgeraakt zijn.

     


    (Hoe langer iemands tenen zijn, hoe gemakkelijker men de tenen kan raken of erop kan trappen, wat pijn doet. Snel op de tenen getrapt zijn; snel geraakt, beledigd zijn.)


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden L - lange


    Lange vingers hebben. / Kromme vingers hebben.


    De neiging tot stelen hebben.

     


    (Lange vingers: zijn vingers te ver uitsteken, ze uitstrekken om zo onopvallend mogelijk iets te stelen, zijn handen niet voor zich kunnen houden. Kromme vingers: vingers die dienst doen als een haak waar andermans spullen blijven achterhaken.)


    Lang gewacht en stil gezwegen, nooit gedacht en toch verkregen.

    Geduldig wachten wordt beloond, dan komt alles goed.

     


    Langs (of op) de kantjes lopen.

    Luieren, zo min mogelijk of niets doen.

     


    (Of: er de kantjes aflopen: eigenlijk om het werk heenlopen, aan de kant blijven lopen. Ergens weinig inspanning voor doen zodat de resultaten eronder lijden.)


    Langs de klep van de pet.

    Achteloos, vluchtig, onzorgvuldig.

     


    (Langs de klep van de pet handelen, zonder er (goed) bij / over na te denken, onachtzaam.)

     

    ..Hij heeft volgens de rechtbank langs de klep van de pet en nalatig gehandeld en had moeten beseffen dat zijn handelen in de gegeven omstandigheden zeer ernstige gevolgen zou kunnen hebben..


    Langs de straat dweilen.

    Doelloos rondhangen, slenteren, lanterfanten.

     


    Langs de wal varen.

    Geen risico’s nemen, voorzichtig zijn.

     

    (Langs de wal, of langs het walletje heen, is ontleend van een schipper, die in plaats van in het ruime sop te varen, veilig langs de kant of de wal blijft varen, bij overdracht: hij handelt voorzichtig, gedraagt zich kleinmoedig, ook wel: hij legt het niet te hoog aan.)


    Langs 's heren straten (of wegen) lopen.

    Langs de openbare weg, op straat lopen, rondslenteren.

     


    (Oorspronkelijk; langs de weg der landsheer lopen, wat de grote weg was die onder bescherming van de vorst stond. De Engelsen spreken van the Kings-, the Queens way; de Fransen van le chemin Royal en de Duitsers hebben hun Königsstrasse, Königsweg, Kaiserstrasse,Kaiserweg.)


    Lang stro en geen erwten.

    Veel vertoon maar eigenlijk niets voorstellen.

     


    (Wanneer men erwten op vette grond zaait, maakt het wel veel loof aan, maar levert het weinig vruchten op.
    (Er zijn langstro en kortstro erwten. De planten met langstro kunnen 1 tot 2 meter lang worden.))


    Lang van stof zijn.

    Lang (langdradig) en uitgebreid (uitvoerig) over iets praten.

     


    Lang vasten is geen brood sparen.

    Stel je iets uit, hoeft dat nog niet te betekenen dat het niet meer gebeurt.

     


    (Lang vasten is geen brood sparen; ook: vasten is geen brood sparen, na het vasten eet men meestal des te meer; na het sparen geeft men vaker eens zoveel uit; uitstel is geen afstel.)


    Langzaam aan, dan breekt het lijntje niet.

    Rustig aan, anders gaat het niet goed.



    (Men zegt dit om iemand aan te roepen tot voorzichtigheid, om ongelukken of vergissingen te vermijden. Iemand die al te haastig werkt, zou de zaak wel eens kunnen bederven.

    Het lijntje is hier de lijn waarmee de trekschuit voortgetrokken wordt. Langzaam aan, dan breekt het lijntje niet zegt de schipper tot de man die het paard stuurt om te verkomen dat, bij het op gang trekken van het vaartuig, het lijntje breekt waarmee schuit en paard verbonden zijn. Ook: ‘zoetjes aan, dan breekt het lijntje niet’. ‘Staagjes aan, staagjes aan, dan breekt de lijn niet, zei Gijs, en hij werd gekielhaald’. ‘Softly, softly, with ease, than the work is not spoil'd.’)


    Langzaam aan komt de hen wel op de eieren.

    Heb maar geduld, het komt wel goed.

     


    Late haver komt ook op.

    Iets wat langer duurt / lang op zich laat wachten, komt ook wel goed.

     


    (Het slagen van iets hangt niet altijd af van de spoed die men maakt, ook traag en treuzelend bereikt men zijn doel.)


    Laten we elkaar geen mietje noemen.

    Laten we precies zeggen hoe het is.

     


    (Laten we elkaar geen mietje noemen: de dingen ronduit zeggen, onomwonden, er geen doekjes om winden, geen onzin verkopen, recht in het gezicht zeggen, zeggen waar het op staat, elkaar geen kool verkopen.

    In de meeste variaties worden meisjesnamen gebruikt: laten we elkaar geen meisje, Grietje, Elisabeth, Lijsbeth, Matje, Pometje noemen. Dat het vooral ‘Mietje’ is dat in deze uitdrukking wordt gebruikt zou wel eens kunnen liggen aan het feit dat ‘mietje’ geassocieerd werd/wordt met ‘homoseksualiteit’ wat de betekenis 1- het duidelijkst maakt, 2- door zowel mannen als vrouwen gebruikt kan worden. Stoett maakt ook melding van de uitdrukking: we hoeven elkaar geen Pietje en Mietje te noemen.)


    Laten wij tot onze schapen terugkeren.

    Laat ons terugkeren tot ons eerste onderwerp van het gesprek.

     


    (Frans: ‘retournons à nos moutons’, F. Rabelais (1546).
    Hij zinspeelde op de middeleeuwse klucht, La farce de maistre pierre pathelin, die handelt over gestolen schapen, waarin de advocaat zegt: “Sus! Revenons à ces moutons”.)


    Lauweren oogsten.

    Lof/roem behalen, prijzen oogsten, standpunten overwinnen.

     


    (In de Romeinse tijd was de laurier een symbool van de overwinning. Overwinnaars in de arena werden getooid met een lauwerkrans, gemaakt van laurierbladeren. In de stripverhalen over Asterix en Obelisk wordt Julius Caesar dan ook altijd met een lauwerkrans afgebeeld. De uitdrukking lauweren oogsten, (evenals op zijn lauweren rusten en gelauwerd worden), is een overblijfsel van deze symboliek.)


    Lazarus zijn.

    Stomdronken zijn.

     


    (Het woord “lazarus” ('melaatsheid; gruwelijke ziekte') is afgeleid van Lazarus, de naam van een met zweren behepte bedelaar die in de Bijbel (Lucas 16:20) wordt genoemd. Omdat men vroeger dacht dat de ziekte van de man melaatsheid was, werd zijn naam geassocieerd met deze besmettelijke ziekte. Vandaar de in onze taal voorkomende woorden lazerij (melaatsheid), of lazaret (een veldhospitaal voor besmettelijke ziekten) en in minder nette bewoording:  iemand belazeren, het zich het (leb)lazarus schrikken of lazarus zijn (stomdronken).

     

    Op wikipedia lezen we dat Lazarus patroonheilige van de melaatsen werd vanwege de zweren op zijn huid, de ziekte van Lazarus die in tijd geïnterpreteerd werd als lepra (melaatsheid). De Oud-Nederlandse woorden als Lazerij (lepra) en Lazaret (veldhospitaal, vroeger: leprozerie buiten de stadsmuren) zouden afkomstig zijn van de naam van deze Lazarus.

     

    Volgens Van Dale werd de bedelaar Lazarus bij ‘vergissing’ de patroon van de melaatsen omdat het pesthuis, dat in de 15de eeuw in Venetië werd opgericht, de naam ‘ospedale di San Lazzaro’ meekreeg. In het Venetiaanse dialect zou er gewoon een wisselwerking zijn opgetreden tussen twee letters.)


    Ledigheid is des duivels oorkussen.

    Nietsdoen leidt tot allerlei kwaad.

     


    (Deze verouderde uitdrukking wordt meestal gebruikt als vermaning wanneer iemand niets doet, lui is of zich verveelt.

     

    F.A. Stoett: “Oorspronkelijk zei men in onze taal, ‘een leegh mensch is een duyvels oorkussen’ (hoofdkussen), dat wil zeggen: een luiaard is een plaats, waarin de duivel zich gemakkelijk neervlijt, daar ligt hij als in een bed op een oorkussen ter ruste en broedt dan allerlei kwaad.”)


    Leeg vel rekt wel.

    Wordt gezegd van iemand (een luiaard) die (vaak) geeuwt of zich uitrekt.

     


    (Vel staat hier voor huid, een leeg vel voor een luiaard.
    Tegenwoordig geeft men aan ‘leeg vel rekt wel’ een andere verklaring omdat men leeg vel opvat als lege maag; is de maag leeg (heeft men honger), kan men veel eten.)


    Leen je het kaf van een rijke, dan moet je hem koren teruggeven.

    Rijke mensen willen/weten overal profijt uit halen.

     


    (Fins spreekwoord. Het kaf is het droge blaadje, het vliesje van gedorst koren, waarmee het koren is omhuld. Het kaf is dus afval, de lege huls van het graan, waardeloos.)


    Leentjebuur spelen.

    Gedurig iets bij de buren te leen vragen.

     


    (Deze uitdrukking is een woordspeling met het werkwerkwoord ‘lenen’. Leentjebuur spelen, Maddeleentjebuur spelen: ‘leen-je-buur’ spelen, ‘Maddeleentje-leen-je-buur’ spelen.)


    Leergeld betalen.

    Door gebrek aan kennis of ervaring schade lijden.

     


    (Hij moet duur leergeld betalen is een uitspraak die men al aantrof in de 16de eeuw.
    Leergeld was eigenlijk het geld dat men voor onderwijs moest betalen; vandaar bij overdracht iets, dat men moet geven of opofferen om iets te leren; de schade die men ondervindt bij het verrichten van iets, dat men nog niet goed kent; door schade wijs worden.)


    Leer je grootmoeder eieren zuigen.

    Wordt spottend gezegd wanneer iemand (een jongere) met weinig ervaring het beter denkt te weten dan iemand (de oudere) met veel ervaring.

     


    (Engelse zegswijze: ‘teach your grandmother to suck eggs’.
    Variant: leer je grootmoeder niet hoe ze voor tien kleinkinderen soep moet koken: als iemand veel ervaring heeft, moet je niet gaan uitleggen hoe het moet.)


    Leer om leer. / Lap om leer.

    Iemand aandoen wat men jou aandoet, Op gelijke manier terugslaan, gelijk met gelijk vergelden.

     


    (Met leer bedoelt men in deze uitdrukking het leer van schoenen, een leren lap. Vandaar ook het synonieme lap om leer. De langere versie luidt: ‘leer om leer, sla je mij, ik sla je weer’ (in de 17de eeuw: ‘leder om leder, slaet ghy my, ick sla u weder’), en ‘lap om leer, smijt je mij, ik beuk je weer’ (‘lap om leer, smijtje mijn, ick beuckje weer’). Variant: oog om oog, tand om tand.)


    Lees voor kip-konijn.

    Het maakt niet uit wat, het een of het ander, het is / loopt altijd anders dan verwacht / gepland.

     


    .. Lees voor kip konijn, of je denkt dat je iets krijgt of niet krijgt en ineens krijg je het niet of krijg je het juist weer wel, of je krijgt bijna hetzelfde alleen dan net ff iets anders..

     

    .. we leven voor kip konijn, wat ongeveer gelijk staat aan: één ding is zeker, niks is zeker..


    Lege bakken, knorrige varkens.

    Geldgebrek veroorzaakt vaak ruzie.

     


    Lege kisten, maken twisten.

    Als er geen geld of eten is, ontstaat er al gauw onenigheid.

     


    Lege vaten klinken het holst. / Lege tonnen geven het grootste geluid.

    Niet-weters / domme mensen voeren gewoonlijk het hoogste woord.

     


    (Variant: lege vaten en dwazen maken het meeste lawaai.)


    Lekker is maar één vinger lang.

    Aan elk genot komt een einde.




    (Men proeft het aangename van iets lekkers slechts zolang het op de tong ligt, die ongeveer één vinger lang is; van daaruit, leuke dingen blijven niet duren, alle genot is kortstondig, oppervlakkige genoegens geven maar een betrekkelijke voldoening.)


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden L - lelijke


    Lelijke streken op zijn kompas hebben.


    Iemand die gemene, slechte dingen uithaalt, een bedrieger.

     


    (Iemand met lelijke streken op zijn kompas (..en luizen onder zijn staart), een sjoemmelêr (sjoemelaar), een slinkse nagelaar die met dubbel krijt schrijft, een knopendraaier, een bedrieger.)


    Lens zijn.

    1- Leeg, uitgeput zijn. 2- Geen geld meer hebben, blut zijn.

     


    Lens zijn’ werd oorspronkelijk van een pomp of een beurs gezegd. De pomp is lens, de pomp geeft geen water meer; zijn pomp is af, zijn krachten zijn uitgeput; hij heeft geen geld meer; pompaf, bekaf. Van hieruit ook de uitdrukking: iemand lens slaan, iemand kapot slaan, machteloos slaan.)


    Leringen wekken, voorbeelden strekken.

    Een goed voorbeeld (actie) helpt meer dan (is leerzamer/ zet meer aan tot) een goed of vermanend woord.

     


    (Leringen (woorden) wekken, voorbeelden strekken; ‘de praktijk is de beste leer-meester’, ‘goed voorbeeld doet goed volgen’. Nog een gelijkaardig spreekwoord: de kaars die voorgaat, licht best.)


    Lest best.

    Het laatste is het beste.

     


    (Deze uitdrukking, net zoals de Engelse variant last but not least, gebruik je om aan te geven dat je het beste / de leukste / de belangrijkste mededeling (punt / infor-matie) tot het laatste hebt bewaard. Ook: wie 't laatst komt het beste; laatste maal, beste maal.)


    Lest heugt best.

    Het laatste herinner je het beste.

     


    Leugens hebben korte benen.

    Ook al denkt men met liegen zijn doel te bereiken, leugens komen altijd uit. Met leugens kom je niet ver.

     


    (Verwant spreekwoord: al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt hem wel.)


    Leven als een bij in de honing.

    Een onbekommerd, onbezorgd leven leiden. In welstand leven.

     


    Leven als een hart.

    Springlevend zijn.

     


    Leven als een plant.

    Een onvolwaardig leven leiden. Vegeteren.

     


    (Meestal denkt men hierbij aan ernstig zieke mensen of aan comapatiënten die door machines kunstmatig in leven worden gehouden.)


    Leven als een vrolijk Fransje.

    Zorgeloos leven.

     


    Leven als God in Frankrijk.

    Een gemakkelijk, onbezorgd leven leiden.

     


    (Volgens Taal en Letteren is deze gangbare verklaring maar half juist:

    “wie in weelde leeft, leeft gemakkelijk en onbezorgd, maar volstrekt niet als God in Frankrijk”

     

    “1- De buitenman zegt tegen zijn gast uit de stad: o, je mag hier wel in je overhemd in de tuin lopen - we leven hier als God in Frankrijk.

    Als God in Frankrijk leeft iedereen, die niet op de vingers wordt gekeken door anderen ( hogergeplaatste, buren).

     

    2- De ambtenaar die niet veel merkt van het toezicht van zijn onmiddellijke chef - die leeft als God in Frankrijk.

    Wie zegt dat hij leeft als God in Frankrijk doet het met een soort plezier over een vrijheid die hij zich langzamerhand heeft aangewend maar die hem, wel en nauw bekeken, niet helemaal toekomt.”

     

    De verklaring van deze zegswijze, (die in het Frans onbekend is), kan niet met zekerheid gegeven worden. Sommigen denken aan het feit, dat gedurende 1792-1794 in Frankrijk de godsdienst (de dienst van God) was afgeschaft zodat God niets meer in Frankrijk te doen had en kon gaan rentenieren, wat wel gemakkelijk en onbezorgd leven was, maar vierkant het tegengestelde van ‘leven als God in Frankrijk’ omdat God in Frankrijk niets meer in te brengen had, en wie leeft ‘als God in Frankrijk’ heeft juist veel te zeggen, hij is zijn eigen baas en doet en laat zowat alles wat hij wil.

     

    In Zuid-Nederland betekent de uitdrukking, volgens Stoett: ‘geen godsdienstplichten kennen’

     

    Anderen menen de oorsprong bij Heinrich Heine te vinden. Hij schreef: ‘Man lebt in lauter Lust und Plaisir so recht wie Gott in Frankreich.’ De ene vat het zo op: man lebt wie Gottin-Frankreich, de andere zo: man lebt-wie-Gott in Frankreich.

    Volgens Taal en Letteren schrijft Heine niet over een god die in Frankrijk lustig en wel leeft en dat de Fransen hem na-leven; maar hij vertelt dat de vrolijke luitjes in Frankrijk leven net als Onze Lieve Heer - en die heeft een goed, vrij leventje boven in den hemel.

     

    In Van Dale’s groot uitdrukkingenwoordenboek lezen we dan weer dat de uitdruk-king veel ouder is dan de vermeende oorsprong bij Heine. Al in 1771 schreef Betje Wolff: “o dan meene ik te leeven als de goden in Vrankrijk en geene placaten te respecteren dan die mijner hupsche Zeeuwen dat is: Wij stooren ons aan geenen gekken.”

     

    De verschillende interpretaties van “leven als god in Frankrijk”:

    Als vrolijke Fransje; zonder god of gebod; op zijn eigen houtje leven en doen, alsof men zich alles veroorloven kan en niemand heeft te ontzien; een gemakkelijk, weelderig leventje leiden; ongemoeid, naar eigen luim en lust leven.)


    Leven als kat en hond.

    Voortdurend vechten, ruziën.

     


    (Honden en katten hebben niet alleen een verschillend karakter maar ook een totaal andere manier van communiceren wat vaak tot onderlinge misverstanden leidt.


    - Zo is een kat die met opgeheven staart loopt op zijn gemak en ontspannen. Een hond die met een opgestoken staart loopt straalt dominantie uit, is juist uiterst gespannen en kan zelfs tot de aanval overgaan.

    - Een hond die de oren plat naar achteren legt kan angstig zijn of onderdanig, bij een kat kunnen naar achteren gedraaide oren eveneens op angst wijzen, maar ook op agressie en aanvalsbereidheid.

    Gaat de hond op de rug liggen, zijn buik bloot geeft, geeft hij zich over en verwacht hij met dat gedrag de agressie van de ander af te wenden. Een kat die op de rug ligt met de buik naar boven is juist bereid om nog even door te gaan met de vechtpartij, waarbij de kat fel kan uithalen met de achterpoten.

    - Een hond kan onderdanige signalen afgeven, een kat toont zijn overgave met de vlucht dat voor de meeste honden dan weer juist de ultieme stimulans is voor zijn jachtinstinct. Bron: www.tollertales.nl.)


    Leven en laten leven.

    Aansporing tot verdraagzaamheid, tolerantie; iets of iemand zijn gang laten gaan, niet mee bemoeien.

     


    Leven in de brouwerij brengen.

    Ervoor zorgen dat er wat activiteit, drukte, vrolijkheid ontstaat.

     


    (Volgens de legende afkomstig van schilder Jan Steen, die in zijn verlopen brouwerij drukte bracht door er eendvogels te laten rondvliegen.)


    Licht aan het einde van de tunnel zien.

    De hoop en verwachting hebben dat weldra een einde komt aan de moeilijkheden.

     


    Licht in de duisternis.

    Iets positiefs te midden van negatieve dingen; de hoop voor het uitzicht op betere tijden, een oplossing voor problemen.

     


    ..Wijs is diegene die licht in de duisternis werpt, die knopen ontwart, die het onbe-kende aan het licht brengt en het onzekere verduidelijkt..


    Licht geld, lichte waar.

    Voor weinig geld kan men niet veel goeds kopen, voor kwaliteit moet men betalen.

     



    Liefde is als boter, er hoort brood bij.

    Liefde geeft je leven een meerwaarde, maar van liefde alleen kan je niet leven.


    Liefde is blind. / Liefde maakt blind.

    Liefde maakt dat men de gebreken, de onvolkomenheden van de geliefde niet ziet.

     


    Antw. Idiot.: “De liefde is blind, zee de boer, en hij kuste zijn kalf op zijn gat

     

    Cats I, 466:

     

    “Die van liefde zijn gesteken

    En sien noch vlecken noch gebreken

     


    Liefde is waar de geldbuidel hangt.

    Liefde is te koop.


    Lief en leed delen.

    Alles met elkaar delen, geluk en verdriet samen beleven.

     


    Liefhebben als de appel van zijn oog.

    Erg veel van iemand houden, het lievelingetje zijn.

     


    (Stoett: Deze zegswijze vindt haar oorsprong in Spreuken 7, vs. 2: ‘Bewaert mijne geboden... ende mijne wet, als den appel uwer oogen’, dus: als het dierbaarste wat men bezit, de appel der ogen opgevat als het zinnebeeld van het levenslicht.)


    Liegen als een advocaat.

    Een leugen met veel overtuigingskracht vertellen.

     


    Liegen als een bidprentje.

    Op een zo overdreven manier liegen dat niemand het gelooft.

     


    Liegen als een tandentrekker.

    De grofste leugens vertellen, een aartsleugenaar.

     


    (Het tandentrekken was vroeger veelal aan kwakzalvers toevertrouwd, en deze wisten, door het uitbrengen van allerlei leugens, hun nietswaardige medicamenten allerduurst aan te smeren.)


    Liegen als een wachter.

    Schaamteloos liegen.

     


    (Men zegt dit van een onbeschaamde leugenaar. Dit spreekwoord zou oorspronkelijk komen van de grove leugens, die door de omgekochte grafwachters van Jezus' stoffelijk overschot verspreid werden. Bron: P.J. Harrebomée, Spreekwoordenboek der Nederlandsche taal.)


    Liegen alsof het gedrukt staat.

    Liegen zonder haperen, zonder te verpinken.



    Liegen dat hij zwart ziet / wordt.

    Een leugenaar, die zijn leugens blijft volhouden.

     


    (In de 17de eeuw zei men hy lieght dat hy swart werdt, want die stijf liegen, doen t' bloet ver-kruypen; een aartsleugenaar, die zijn leugens met kracht en geweld vol-houdt, zodat hij rood en blauw in het gezicht wordt.

    F-A.Stoett; De Cock, Volksgeloof, 175: “Om de kinderen het liegen af te leren maakt men hun wijs, dat de leugens zich door een uitwendig teken op het gezicht openbaren: drij keeren gelogen, want g' hebt drij zwarte plekken op uw voorhoofd.”

    Synoniemen: ‘hij liegt dat hij barst, tegen de klippen der hel aan’, ‘hij kan liegen, dat de luizen op zen kop barsten’,’ hij liegt een koe de poot af’.)


    Lieg ik, dan lieg ik in commissie.

    Als ik niet de waarheid vertel, is het omdat ik niet beter weet of zeg wat anderen vertellen.

     


    Lieve lui geeft men vele namen.

    Hiermee wil men schertsend te kennen geven, dat men wel veel van iets houden moet, dat men er zoveel verschillende namen aan heeft gegeven.

     


    (Ontleend aan de lieve woordjes en troetelnamen waarmee men kleine kinderen aanspreekt. Synoniem: lieve kinders hebben vele namen.)


    Lieven zit op zijn rek.

    Hij doet niets, hij is lui, een luiaard.


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden L - liever


    Liever brood in de zak, dan een pluim op de hoed.


    Van complimenten kan men niet eten / leven.

     


    Liever dood dan rood.

    Liever dood dan communistisch.

     


    (Liever dood dan roodlieber tot als rot”) was een anticommunistische uitspraak, bedacht door Joseph Goebbels, de Minister van Propaganda in Nazi-Duitsland, aan het einde van de Tweede Wereldoorlog om het Duitse leger en bevolking te motiveren om tot het bittere einde tegen de Sovjet-Unie te blijven vechten. Hij nam de uitspraak ter harte door zelfmoord te plegen voor zijn vangst door het Rode Leger.

     

    In de Verenigde Staten werd deze slogan in de jaren ‘50 opnieuw gebruikt door anticommunisten om hun afkeer uit te drukken van een communistische overname in de VS. (Bron: Wikipedia.)

     

    Begin de jaren 80, tijdens de discussie over de plaatsing van kruisraketten in west-europa gebruikte de tegenstanders van kruisraketten deze uitdrukking omgedraaid als strijdkreet: “liever rood dan dood”.)


    Liever een dief aan mijn klink dan een luistervink.

    Ik heb liever dat een dief aan de deurklink wriemelt dan dat er iemand aan de deur staat (af) te luisteren.

     


    Liever de pannenkoek dan de ingrediënten.

    Liever meteen de oplossing dan de elementen om die oplossing te vinden.

     


    Liever kleine baas, dan grote knecht.

    Zelfstandig zijn, zijn eigen baas zijn, heeft veel voordelen.

     


    Lieverkoekjes worden niet gebakken.

    Wees blij met wat je krijgt, zeur niet om wat anders. Het is zoals het is, en daar moet je ‘t mee doen.

     


    (Dit zegt men tegen iemand die niet tevreden is met wat hij aangeboden krijg, maar zegt liever iets anders wil hebben. Met lieverkoekjes wordt het koekje bedoeld dat iemand liever heeft. Synoniemen: liever-koekjes worden niet gebakken; de bakker, die liever-koekjes bakt, is dood; de lieve koekebakker is dood; lieverbroodjes worden niet gebakken.)


    Liever oordje zeker en het geweten zuiver.

    Liever een kleine winst eerlijk verwerven dan op andere wijze rijk te worden.

     


    (Men zei ook op oordje-zeker spelen: geen geld geven of lenen tenzij tegen goede waarborg of onderpand. Een oordje was een kwart stuiver. Bron: boekenewoud.nl.)


    Liever vrij en geen eten dan een volle buik in ijzeren keten.

    Liever vrijheid dan rijkdom.

     


    Lig niet te sappelen!

    Maak je toch niet zo druk!

     


    Lijnrecht ingaan tegen iemand of iets.

    Iets of iemand compleet tegenspreken.

     


    Lijnrecht tegenover elkaar staan.

    Totaal tegengestelde opvattingen hebben.

     


    (Lijnrecht betekent eigenlijk ‘recht tegenover’.)


    Likken naar boven en trappen naar onderen.

    Vleien, slijmen, onderdanig doen tegen zijn superieuren en neerbuigend tegen zijn ondergeschikten.

     


    Lik op stuk geven.

    Iemand meteen een afdoende reactie geven. Afstraffen.

     


    (De herkomst van deze uitdrukking is niet helemaal zeker. In het Etymologisch woordenboek van Van Dale (1997) staat dat lik op stuk na 1950 is ontstaan, en vermoedelijk een verkorting is van een lik uit de pan krijgen, dat weer een variant is van een veeg uit de pan krijgen ('zijn deel krijgen, een schimpscheut ontvangen'). Stuk in lik op stuk zou de oorspronkelijke betekenis 'zaak, punt, daad' hebben. Lik op stuk betekende dus waarschijnlijk letterlijk 'onmiddellijke, rake reactie op een bepaalde daad'. Bron: onzetaal.nl

     

    Het Groot uitdrukkingenwoordenboek van Van Dale: “De uitdrukking is tegenwoordig populair in de politiek en heeft dan betrekking op een daadkrachtig optreden tegen bijvoorbeeld relschoppers. Een lik-op-stukbeleid is een justitieel beleid waarbij de overtreder direct wordt bestraft.”)


    Links lullen, rechts vullen.

    Doen alsof men socialistisch is maar ondertussen op eigen voordeel uit zijn.

     


    (Benamingen die men geeft aan mensen die minder revolutionair leven dan de leer die ze verkondigen: petrosocialist, salonsocialist, biefstuksocialist, betonsocialist.)


    Loden pijpen, samen delen.

    Meevallers en opbrengsten samen delen. De buit gezamenlijk, gelijk (ver)delen.

     


    (Van toepassing als iemand iets vindt of een buitenkansje heeft. Hij, die er getuige van is, roept dan ‘loden pijpen, samen delen!’ om te kennen te geven, dat hij er zijn aandeel in wil hebben.

     

    Deze zegswijze is oorspronkelijk een dievenuitdrukking.

    Vgl. Amsterdammer, 30 Mei 1925, ‘De kapers hadden er ('t oude pesthuis) vrij spel. Het was hoofdzakelijk het zware, in ontzaglijke hoeveelheden aanwezige lood, dat de nokken, dakvensters en goten van dit grote bouwwerk bedekte, hetwelk het ontgelden moest. Bij karvrachten werd het er vandaan gehaald.’ Lood stond bij deze heren steeds in hoog aanzien. Vandaar het spreekwoord: Looie pijpen, samen deelen. Bron: F.A.Stoett.)


    Lont ruiken.

    Onraad bemerken, gevaar vermoeden.

     


    (Omdat een smeulende lont een karakteristieke geur heeft, kon een soldaat de lont ruiken, het onraad bespeuren. Synoniem uit de 17de eeuw: de vonken gewaar worden.)


    Lood om oud ijzer zijn.

    Iets dat op hetzelfde neerkomt, het maakt geen verschil.

     


    (Dat is (oud) lood om oud ijzer wordt gezegd als er moet gekozen worden uit twee gelijkwaardige (meestal slechte) mogelijkheden. Tussen de 14e en 17e eeuw was de prijs van oud lood gelijk aan die van oud ijzer. Oud lood ruilen om oud ijzer leverde dus voor- noch nadeel op. Deze uitdrukking bestond al 1561. Synoniemen (17de eeuw): gorre om guil, t' is vuile boter om gore kaas, het is een panneken om een potteken, een knechtjen om een meysjen.)


    Loon naar werken.

    Loon naar verdienste; loon ontvangen in overeenstemming met het gepresteerde werk.

     


    Loontje komt om zijn boontje.

    Je krijgt de straf die je verdient. (met een ondertoon van leedvermaak)

     


    (Origineel: 'Boontje komt om zijn loontje'.

    Van Dale’s Groot Uitdrukkingenwoordenboek vermeldt dat 'Boontje komt om zijn loontje' een van de weinige spreekwoorden is die vrijwel uitsluitend in het Nederlandse taalgebied bekend zijn. Het woordenboek noemt alleen een Afrikaans en een Fries equivalent. Enkel in België kent men dit spreekwoord ook in omgekeerde volgorde: 'Loontje komt om zijn boontje.'

     

    Dit spreekwoord verwijst naar een sprookje uit de zeventiende eeuw. Boontje, erwtje, strootje en kooltje vuur gingen uit wandelen. Toen ze voor een breed water kwamen, hadden ze een probleem, maar er was ook een oplossing. Strootje ging over het water liggen, zodat boontje en erwtje over het strootje naar de overkant konden. Kooltje vuur volgde, maar raakte halverwege in de problemen doordat het strootje vlam vatte, zodat kooltje vuur in het water viel. Boontje moest daar zo ontzettend om lachen dat hij barstte, wat zijn verdiende loon was.)


    Loop naar / rond de pomp (..en laat u wassen)!

    Maak dat je weg komt! Scheer je weg! Ik wil niets met u te maken hebben!

     


    (Een verwensing die men bv uitspreekt wanneer iemand iets zegt wat je niet leuk; waarmee je eigenlijk wil zeggen: loop heen, hoepel op, bemoei u met uw eigen zaken.

    Synoniemen: : Laat ze pompen, die koud hebben, ik heb mijn rok aan! Loop voor de hoenders! Loop, dat je vet wordt! Loop naar de koekoek! Loop naar de maan! Loop naar Sint-Felten! Loop naar de paters en laat u belezen! Loop naar den bliksem en gaat helpen donderen. Loop naar de weerga!)


    Loop naar de weerga / weerlicht.

    Scheer je weg!

     


    (‘loop naar de weerga (..van je zelf)’; dus: ‘naar je gelijke’.)


    Loop niet in het water!

    Zegt men spottend tegen iemand die overdreven ijdel en trots is.

     


    (Loop niet in het water werd al in de 17de eeuw als waarschuwing gezegd tegen iemand die zich inbeeldde zo mooi te zijn dat hij volledig van zichzelf vervuld was. Loop je in ’t water, val je op je bek, sla je een belachelijk figuur.)


    Loopgaren spinnen.

    Tijd verspillen. Lanterfanten.

     

    (Hij spint loopgaren, en haspelt het op de hakken: hij neemt de schijn aan alsof hij wat uitvoert, maar voert eigenlijk niets uit, doet niets nuttigs, het is maar wat lanterfanten.)

     


    Lopen als de ganzen.

    Achter elkaar lopen.

     


    Lopen als een kievit.

    Met een kwieke tred lopen, snel ter been zijn.

     


    (Lopen als een kievit zegt men meestal van bejaarden en kleine kinderen waarvan men niet direct verwacht dat ze zo goed kunnen lopen.)


    Lopen als een kip die haar ei niet kwijt kan.

    Zenuwachtig, onrustig heen en weer lopen.

     


    Lopen als een vette gans.

    Waggelend lopen.

     


    Losse handjes hebben.

    Snel geneigd zijn te slaan, fysiek geweld te gebruiken.

     


    Loten van dezelfde stam zijn.

    Van dezelfde oorsprong zijn, verwant zijn aan elkaar.

     


    .. Wie het gedrag van apen heeft geobserveerd, weet dat deze primaten vaak heel menselijk gedrag kunnen vertonen. De manier waarop ze groepen vormen en met elkaar omgaan, lijkt veel op hoe wij ons tegenover elkaar gedragen. Dat is ook niet verwonderlijk, gezien het feit dat apen en mensen twee loten van dezelfde stam zijn..


    Lucht geven aan iets.

    Gevoelens of gedachten uiten.

     


    Luchtkastelen bouwen.

    IJdele droombeelden hebben, onrealistische verwachtingen koesteren.

     


    (Luchtkastelen bouwen of kastelen in de lucht bouwen (Lat: in aere aedificare, Augustinus van Hippo) is zich vleien met overdreven, ongegronde verwachtingen, fraaie maar ondoordachte plannen die later in rook opgaan.)


    Lucht krijgen van iets.

    Iets vernemen wat eigenlijk verborgen had moeten blijven.

     


    (Volgens het Groot Spreekwoordenboek Van Dale betekent deze zegswijze letterlijk ‘iets ruiken’ en lijkt het beeld ontleend aan de dierenwereld. Bv: als een waakhond een vreemdeling nog niet ziet, maar wel bespeurt door de geur die deze verspreidt, dan zal hij aanslaan.)


    Luiaards zweet, is gauw gereed.

    Luie mensen hebben altijd wel een reden of uitvlucht om niet (lang) te werken.

     


    (Of: lui zweet, is gauw gereed, luie mensen vinden al snel dat het werk klaar of goed genoeg is, om maar zo kort mogelijk te hoeven werken. Verwante uitdrukking: liever lui dan moe zijn.)


    Luiheid / ledigheid is des duivels oorkussen.

    Van luiheid komt niets goeds. Nietsdoen leidt tot allerlei kwaad.

     


    (Deze verouderde uitdrukking wordt meestal gebruikt als vermaning wanneer iemand niets doet, lui is of zich verveelt.

     

    F.A. Stoett: “Oorspronkelijk zei men in onze taal, ‘een leegh mensch is een duyvels oorkussen’ (hoofdkussen), dat wil zeggen: een luiaard is een plaats, waarin de duivel zich gemakkelijk neervlijt, daar ligt hij als in een bed op een oorkussen ter ruste en broedt dan allerlei kwaad.”)


    Luiheid verarmt, arbeid verwarmt. / Arbeid verwarmt, luiheid verarmt.

    Werken brengt voorspoed, luiheid achteruitgang.



    Lui, lekker en veel te meugen, zijn drie dingen die niet deugen.

    Als je te lui bent om te werken, mag je niet teveel willen, moet je tevreden zijn met weinig.

     


    (Meugen staat hier voor lusten, opkunnen, verbruiken. Wie veel wil, moet veel werken.)


    Luipende honden hebben het eerste het spek weg.

    Stilzwijgende loerders zijn het minst te vertrouwen.

     


    (Luipen is steels loeren, gluren, bespieden. Luipende honden doen in stilte wat andere honden door hun geblaf verraden, wat ook op mensen van toepassing is.)


    Luisteren naar het groeien van het gras.

    Luieren.



    (Hij luistert naar het groeien van gras zegt men ook spottend tegen iemand die erg lui is en zijn tijd verdoet, alsof hij, stil op het gras luierend, het geluid van het groeien van gras probeert op te vangen.)


    Luistervinkje spelen.

    Iemand stiekem afluisteren.

     


    (Een luistervink is iemand die stiekem iets afluistert. F.A.Stoett schrijft: "hij of zij die gesprekken afluistert en daarvan misbruik maakt, kwaadstoker, konkelaar".Hij, en het Groot Uitdrukkingenwoordenboek van Van Dale leggen een verband met de vink, een vogeltje, dat bekendstaat om zijn scherpe gehoor. De soortgelijke uitdrukking ‘luisteren als een vink’ kwam als zegswijze al vroeger voor. Later veranderde de betekenis van scherp luisteren naar stiekem luisteren. Het Nederlands heeft luistervink ontleend aan het Fries: lústerfink.)


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden M - Maaik


    Maaike in ’t schapraaike.


    Een dronk op../en .. de ongeboren baby, het kind in de moederschoot.

     


    (F.A Stoett: Maaiken in ’t schapraaiken, een dronk in de Zuid-Nederl. gewesten, ge-wijd aan het kind in moeders schoot. Bij onze voorvaderen noemde men het Hansje in den kelder, het kinnetje in het spinnetje, of het bolletje in 't holletje. Schapra, -praei = kist of kast, vooral etenskast.

     

    K. ter Laan, Nederlandse spreekwoorden/spreuken en zegswijzen: Men stelde een dronk in op het welvaren van maaiken-in-‘t-schapraaike als de ongeboren vrucht een meisje was, en hansje-in-de-kelder als het een jongen zou zijn. (zie: “Hansje-in-de-kelder”.))


    Maak daar geen water om vuil.

    Verspil daar je energie maar niet aan, het is geen moeite waard.

     


    Maak dat de kat wijs.

    Daar geloof ik niets van.

     


    (De kat in dit gezegde staat voor ‘iemand anders’, maw ik geloof je niet, maar mis-schien kan je dat een ander wel wijs maken. Synoniem: maak dat je grootje (groot-moeder) wijs.)


    Maak geen matschudding.

    Maak geen drukte.

     


    (Matschudding; samenst. afl. van mat en schudden, eigenlijk: het (uit) schudden op een mat, bij overdracht: datgene wat uitgeschud wordt.

    Als scheeps- en handelsterm; matschudding: het gruis, de vuiligheid, de resten van koren, rijst of de onderste laag van een lading graan (die waterschade had opge-lopen) werden na het lossen van de vaartuigen bij elkaar geveegd, en op een mat te verluchten gelegd.)


    Maak je borst maar nat.

    Bereid je maar voor op veel / zwaar werk of onaangename toestanden.

     


    (Uit de zeemanswereld: Met flinke zeegang en verkeerde wind moesten zeilschepen gehalsd worden. De mannen stonden in weer en wind aan de braslijnen, geitalies, toppenanten, halslijnen en schoten, of moesten uitenteren op de marsera’s om zeil in te nemen. Naar huidige maatstaven een onvoorstelbaar zwaar werk, waarbij op z’n minst je borst doornat werd. Was het niet van het water dan was het wel van het zweet. Bron. Vaartips.nl.)


    Maak je niet dik.

    (.. dun is de mode.)

     

    Wind je niet op, maak je niet druk / kwaad.

     


    Maak je toch niet zo sappel.

    Maak je toch niet zo druk.

     


    (Sappel, ww. sappelen (sappelde, h. gesappeld); hard werken, ploeteren. ‘De sappel maken’ is een vaak voorkomende Joodse uitdrukking in de zin van zich inspannen, hard werken, zich druk maken.)


    Maak maar eens een vuist als je geen hand hebt.

    Zonder de juiste middelen kun je niets beginnen.

     


    Maak niet zoveel poerem.

    Maak niet zoveel drukte, schep niet zoveel op.

     


    (Poerem, informeel ijdel vertoon; kouwe drukte. Poerim is een van de meest uitbun-dige en vreugdevolle feesten in de Joodse traditie waarbij het er in de synagoge zeer luidruchtig aan toegaat.)


    Maak nu geen Haarlemmerdijkjes.

    Maak nu geen ruzie, geen drukte. Verkoop geen praatjes.



    (Haarlemmerdijkjes maken: ruzie, drukte maken, standjes zoeken op straat, zoals dat door de bewoners of de wandelaars op de Haarlemmerdijk, een straat te Am-sterdam, gebeurde. Men gebruikt deze uitdrukking ook in de zin van grapjes maken en praatjes verkopen.


    F.A.Stoett: zie V. Moerkerken: “In de 17de eeuw had de Haarlemmerdijk denzelfden beruchten naam als de Antwerpsche Lepelstraat en het Haagsche Patmoes, de straat der lichtekooien.”)


    Maar met een half oor luisteren.

    Zonder veel aandacht naar iets luisteren.

     


    Magen noch vrienden hebben.

    Niets of niemand hebben; verlaten, volledig geïsoleerd.

     


    Bron: Anton Bergmann: “…Daar had ik mij aan verwacht,’ antwoordde Mie met vlammende oogen, 't is niet genoeg, dat de valschaards mij bedriegen en bestelen, zij moeten mij nog mijne eer ontnemen, mijnen goeden naam bezoedelen. ‘Maar zulk volk vindt bij elkeen gehoor, en een arm verlaten schepsel, dat noch maag noch vriend heeft als ik, wordt overal verstooten..”


    Mager afsteken bij iets of iemand.

    In vergelijking tot iets of iemand anders een zwakke, matige indruk maken; povertjes afsteken.

     


    Magere vliegen bijten scherp. / Magere vlooien bijten het hardst.

    Mensen in nood, zijn tot vreemde / veel dingen in staat.

     


    Magere Hein.

    1- Letterlijk: De dood. / 2- Figuurlijk: Een erg mager, dun mens.

     


    (Magere Hein (ook wel de Dood, Man met de zeis, Pietje de Dood of Heintje de Dood) is een personificatie van de dood. Tegenwoordig wordt hij afgebeeld als een (levend) geraamte met een zeis en een zandloper in zijn hand. Meestal draagt hij een mantel met een kap over het hoofd. De zeis symboliseert het feit dat de dood iedereen treft: een zeis maait alle korenhalmen om. De zandloper staat symbool voor de voortsnellende tijd. Bron: Wikipedia.)


    Magerman is daar kok.

    Men krijgt daar weinig te eten.

     


    Maken is fijn, dragen is vermoeiend, krijgen is een ellende, hebben is de hemel, maar daarna komt de hel.

    De levensloop van een moeder: seks hebben/zwanger zijn/baren/een baby hebben/het kind groeit op.


    Malende zijn.

    Niet goed bij zijn hoofd zijn, gek, doorgedraaid zijn.

     


    (Malende van het werkwoord malen: fijnmaken door draaien, en van maalstroom: getijstroom die een ronddraaiende beweging heeft, draaikolk, wieling.

     

    Van Dale Groot uitdrukkingenwoordenboek schrijft: “Uit de betekenis ‘piekeren’, die malen kan hebben, ontwikkelde zich een bijvoeglijk naamwoord malende met de betekenis: ‘suffend, mijmerend’. Hieruit ontstond de betekenis ‘gek, niet bij het verstand’.”)


    Maling hebben aan iets of iemand.

    Zich om iets of iemand niet bekommeren. Er niets om geven; er niets van aantrekken. Iets niet willen doen.

     


    (De Maelstrom is een water bij Noorwegen en komt als zodanig voor op een atlas van 1595. Dit moet wel hetzelfde woord zijn dat wij kennen als maalstroom en dat ook in het Frans, Duits en Engels bestaat. De betekenis is: getijstroom die een rond-draaiende beweging heeft, draaikolk, wieling. Wij gebruiken het woord alleen in figuurlijke zin en spreken van een maalstroom van gedachten of vermaken en be-doelen: een wirwar, een onrustige stroom. Het werkwoord malen betekent eigenlijk: fijnmaken door draaien. Het zelfstandige naamwoord hierbij is: maling zowel in de letterlijke betekenis van draaikolk als in de zegswijzen: in de maling nemen en: ergens maling aan hebben. Bron: etymologiebank.nl.

     

    F.A.Stoett: De uitdrukking moet vergeleken worden met andere als: de pest aan iemand gezien hebben; ergens een puist aan hebben; het mier hebben aan iets; enz. Vgl. het vroegere den draai aan iets geven, iets niet willen doen, het ver-draaien, (een losse maling, een draai om de oren.))


    Mandegoed, schandegoed.

    Handelen met gemeenschappelijk bezit - gemeenschappelijk gebruiken van - veroorzaakt snel problemen.

     


    (Mandegoed: mandelig goed, gemeenschappelijk bezit.

    Mandegoed is schandegoed: land in gemeenschappelijk bezit strekt de eigenaar niet tot eer. Vandaaruit: Gemeenschappelijk gebruik van inboedel, bezittingen enz. lijdt snel tot problemen.)


    Man en maagd.

    Iedereen.

     


    (Man en maagd, met man en maagd, iedereen zonder onderscheid. Deze verbinding komt alleen voor in man en maagd zoals man en macht te hulp roepen, iedereen te hulp roepen, waarin maagd verbasterd is uit maag (17de eeuw), iets tegen man en maagd vertellen, iets tegen iedereen vertellen.)


    Man en paard noemen.

    Niets verzwijgen, duidelijk zijn.

     


    (Man en paerd noemen, een zegswijze sinds de 16de eeuw waarmee wordt bedoeld dat iemand zegt wat anderen meestal verzwijgen, nooit zouden (willen/durven) zeggen.)


    Mannen van naam.

    Mensen van hoog aanzien, van betekenis.

     


    Mannetjes maken.

    Gekheid maken, veel praatjes hebben, zich aanstellen.

     


    (Oorspronkelijk gezegd van een haas of een beer, die op zijn achterste poten geze-ten, zijn voorste poten in de hoogte houdt; vandaar op mensen toegepast: zich potsierlijk gedragen, gekheid maken, zich aanstellen. Bron: Stoett.)


    Mans genoeg zijn.

    Capabel genoeg zijn, best in staat om te doen wat vereist wordt. Hij/zij kan het wel aan.

     


    Mans moer is (als) de Duivel over de vloer.

    Een vrouw kan meestal niet goed met haar schoonmoeder opschieten.

     


    Meedoen (erbij zitten/lopen) voor spek en bonen.

    Niet geteld worden, een nutteloze, onbelangrijke bijloper zijn, zonder toegevoegde waarde.

     


    (Voor spek en boontjes, voor weinig geld. In de 18de eeuw verstond men onder spek en bonen studentenhaver, rozijnen en amandelen, wat wel lekker was maar niet voedzaam, een tussendoortje dat de maag een beetje vulde. Varianten: voor spek en brood, voor spek en metworst, voor spek en appels, voor spot en bonen.)


    Meehuilen met de wolven in het bos.

    Meedoen met de meerderheid.

     


    (Zij, die deze uitdrukking gebruiken, geven er eigenlijk mee te kennen net afkerig te staan tegen het jaknikkend kuddegedrag. Jaknikkend kuddegedrag (meelopen) is het aanpassen van zichzelf aan het gedrag en de opvattingen die heersen in een bepaalde groep met als doel geaccepteerd te worden binnen deze groep.)

     

    .. Tussen meehuilen met de wolven in het bos en ze dapper tegenspreken is er soms een verstandige middenweg, waarop een mens niettemin zijn waardigheid behoudt, zijn vrijheid niet verliest..


    Meer armslag krijgen.

    Meer mogelijkheden, ruimte krijgen om iets te kunnen doen.

     


    (Armslag krijgen betekent de ruimte die je nodig hebt om je armen te bewegen, de bewegingsruimte; meer armslag krijgen is meer ruimte krijgen, meer bewegings-vrijheid krijgen om iets te doen.)


    Meer blauw op straat.

    Meer surveillerende politieagenten op straat.

     


    (Het blauw slaat op de kleur van politie-uniformen; meer blauw op straat, meer politieagenten zichtbaar in het straatbeeld aanwezig. De samenleving roept om meer-blauw-op-straat om de toenemende criminaliteit en overlast het hoofd bieden.)


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden M - meer ij


    Meer ijzers in het vuur hebben.


    Meerdere mogelijkheden achter de hand hebben om een doel te bereiken.

     


    (Uit de smederijpraktijk: Om iets te smeden uit ijzer, moet het ijzer eerst gloeiend heet zijn. Omdat het lang duurt vooraleer het ijzer heet genoeg is om te bewerken, legt de smid meerdere stukken ijzer tegelijk in het vuur. Zo kan hij, zonder tijd-verlies, aan een stuk ijzer werken, terwijl het andere heet genoeg kan worden.)


    Meer pijlen op zijn boog hebben.

    Meer middelen / argumenten hebben.

     


    (De uitdrukking nog meer of verschillende pijlen op zijn boog hebben gebruikt men om aan te geven over meer middelen te beschikken om zijn doel te bereiken (te beschieten) of verschillende argumenten te hebben om iemand te overtuigen. Varianten: 'verscheidene pezen aan zijn boog hebben', 'veel pijlen in zijn koker hebben', 'meer dan een koord op zijn boog hebben', synoniemen van de 17de eeuwse uitdrukking: 'hij heeft twee messen op zijn schee'.)


    Melk de koe maar trekt ze de spenen niet af.

    Haal voordeel waar voordeel mag uitgehaald worden maar te hebzuchtig of inhalig zijn werkt uiteindelijk in je nadeel.



    (Men moet de koe wel melken, maar de spenen niet aftrekken, men moet zich wel van de gelegenheid bedienen; maar mag nooit onbescheiden misbruiken.)


    Melk van blauwe koeien.

    Leiding- of kraanwater.

     


    Men brandt er horens.

    Het is er niet te doen, het is er niet om uit te houden.

     


    (Men brandt er horens is ontleend van een vroeger gebruik, om in pesttijd of bij an-dere besmettelijke ziekten, horens te branden. Men dacht dat de rook ervan de lucht zuiverende. Het branden van horens stonk zo ondraaglijk erg dat het er niet om uit te houden was. Vertrekken of wegblijven was dan ook raadzaam. In Brugge zegt men:
    men brandt hoorns voor de deur (of op straat), wanneer het buiten onaangenaam is of bijtend vriest.)


    Men draagt het kruis niet altijd op zijn rug.

    Niet iedereen loopt met zijn leed te koop.

     


    (Ontleend aan de Bijbel. Kruis heeft in dit gezegde de symbolische betekenis van lijden of ellende. Zij die het kruis op de rug dragen lopen letterlijke merkbaar ge-bukt onder de zwaarte van het kruis, hun leed. De figuurlijke betekenis is dat deze mensen hun ellende aan de buitenwereld tonen, wat het tegengestelde is van men-sen die het kruis niet op de rug dragen. Zij laten hun leed niet aan anderen zien.)


    Menen ligt dicht bij Kortrijk maar verre van Waregem.

    Het is niet omdat je iets meent (een mening hebt, iets denkt) dat het ook waar / de juiste mening / de waarheid is.

     


    (Menen ligt dicht bij Kortrijk (maar verre van Waregem). Iets ‘menen’ is niet ge-noeg; je moet er zeker van zijn. Dit is een spreekwoord dat vooral in Oost- en West-Vlaanderen wordt gebruikt als spottende reactie wanneer iemand zegt: ik meen (..te weten), door te verwijzen naar de stad Menen, die ver van Waregem, dus ver van de waarheid, vandaan ligt.

     

    Ewoud Sanders: Menen komt in ettelijke vergelijkbare uitdrukkingen voor, die in de 19de en het begin van de 20ste eeuw in heel Nederland en Vlaanderen zijn opge-tekend. Menen ligt in Vlaanderen, als reactie op iemand die steeds ‘ik meen’ zegt. Naar Menen in Wallonië, met een woordspeling op ‘menen’, 'het voornemen hebben iets te doen'. Varianten: aan Menen bindt niemand zijn paard, Menen ligt verre van Komen en dicht bij Kortrijk, Menen ligt verre van hier. In Groningen zei men Menen ligt in Brabant, drie uur achter Bommelstad, vier uur achter het schaapshok, en Menen ligt in Poepenland, twintig uur van Bremen (Poepenland is Duitsland, waar op zo'n 65 km voorbij Bremen een dorp Meinern ligt).)


    Men heeft daar latten aan het huis.

    Wees voorzichtig, daar kan je niet vrijuit spreken, er wordt afgeluisterd.

     


    (De Zuid-Nederlandse uitdrukking er zijn latten aan 't huis herinnert aan de vroe-gere gewoonte een kruis van latten (soms van stro) op de deur of tegen het dak vast te maken, als er iemand met een besmettelijke ziekte lag. ‘Latten aan 't dak’ wilde dus zeggen: er is gevaar, er is onraad, opgepast! Variant: er is (te veel) dak op ’t huis.)


    Men heeft hem aan het lijntje gekregen.

    Ze hebben hem in hun macht gekregen.

     


    Men heeft hem de voeten gespoeld.

    Men heeft hem gestraft voor het onrecht dat hij heeft aangedaan. Men heeft wraak genomen.

     


    (Men heeft hem de voeten gespoeld, letterlijk: ‘men heeft hem in zee geworpen, een scheepsbegrafenis gegeven’. De oorsprong vindt men in de verbittering van de Hollanders tegen de Spanjaarden in 1577, en de wreedheid die daarvan het gevolg was. Het was de gewoonte om de Spanjaarden, die men gevangen kreeg, rug aan rug te binden en zo in zee te gooien, wat men de voeten spoelen noemde.)


    Men hoeft de hond geen brood te geven, zolang hij met zijn staart kwispelt.

    Een vriend hoef je niet te paaien of te kopen om zijn vriendschap te krijgen.

     


    Men kan beter op een zak met vlooien passen dan op een jonge meid.

    Als een meisje haar vriend wil zien, vindt ze altijd wel een gelegenheid.

     


    Men kan een luis niet meer benemen dan het leven.

    Er valt niets te halen bij iemand die niets heeft.

     


    Men kan een paard wel in het water trekken, maar niet dwingen dat het drinkt.

    Men kan iemand op weg helpen of raad geven, maar niet dwingen die raad op te volgen.

     


    (Engels: You can lead the horse to the water but you can't make it drink.
    Dit spreek-woord wordt meestal toegepast op mensen die weigeren geholpen te worden.)


    Men kan een pad zo lang trappen, dat ze quak zegt.

    Ook van goede, geduldige, zachtaardige mensen kan men te veel vergen.

     


    (Varianten: men kan een pad wel net zo lang trappen dat hij kwaakt, men treedt wel een pad zoo lang, dat ze berst, men kan goede lieden wel te veel, men kan wel een pad trappen dat zij piept (oorspronkelijk: spuwt). Een pad doet niemand kwaad, maar hard getrapt, spuwt zij. Van daaruit, ook de zachtmoedigste, geduldigste mens kan men zo erg plagen, tergen, uitdagen dat hij zijn geduld verliest, boos wordt, uitbarst, aanvalt.)


    Men kan er geen touw aan vastknopen / vastmaken.

    Daar is niets van te begrijpen, men heeft er geen houvast aan.

     


    (Deze zegswijze is ontleend aan het zeewezen. Men zei vroeger daar is geen touw aan te beleggen in de zin van ‘het is niet bekwaam om er een touw aan te binden, men kan er geen schip aan vastmaken’.)


    Men kan geen ijzer met handen breken.

    Men kan dat wat onmogelijk is niet mogelijk maken.

     


    (Een lichte variant van deze uitdrukking bestond al in de 16de eeuw: “Ghy wilt het ys met de handen breecken”. Oorspronkelijk sprak men over ijsbrekers, een groot gevaarte voorzien van een brede platte steven met scherpe ijzers dat door 25 of 30 paarden werd voortgetrokken. Pas in de 19de eeuw veranderde men ‘ijs’ in ‘ijzer’.)


    Men kan geen kletskop bij het haar vatten.

    Waar niets is, valt ook niets te halen.

     


    (Varianten: ‘men kan van een kikker geen veren plukken’, ‘men kan geen kei het vel afdoen’, ‘waar niets is, verliest de keizer zijn recht’.)


    Men kan geen omelet bakken zonder eieren te breken.

    Om een doel te bereiken moet men soms offers brengen.

     


    Men kan geen paard al lopende beslaan.

    Als men iets goed wil doen, moet men er ook de tijd voor nemen.

     


    Men kan geen vijgen van distels lezen.

    Men kan van slechte mensen niets goeds te verwachten.

     


    Men kan hem met een kaarsje doorlichten.

    Hij is heel mager.

     


    Men kan hem om een boodschap sturen.

    Hij kan zich wel redden, hij weet een taak tot een goed einde te brengen, hij is slim en handig.

     


    Men kan met hem eggen noch ploegen.

    Met hem kan men niets uitrichten, met hem valt er niets aan te vangen.

     


    Men kan met kousen en schoenen over hem heen lopen.

    Hij is een doetje, hij laat zich alles welgevallen.

     


     

    Men kan niet altijd bezeilen wat men bestevent.


    Men kan niet altijd zijn doel bereiken.



    (Ontleend aan de scheepvaart. Variant: Men kan niet altijd zijn koers bezeilen. Bezeilen is in dit spreekwoord koers houden, zonder te moeten wenden. Het is niet omdat de voorsteven in de juiste richting ligt, dat het schip die koers ook kan be-zeilen. Dit kan onmogelijk ‘altijd’, omdat de windrichting telkens verandert. Vandaar de betekenis: men heeft niet altijd voorspoed, maar ook wel eens tegenspoed. J.P. Sprenger van Eijk: “een wijze, liefderijke bestelling der Voorzienigheid!”)


    Men kan niet boteren wanneer men wil.

    Men moet in alles zijn tijd afwachten.

     


    (Ook: men kan niet boteren voor de melk geronnen is. Boter maak je door melk te karnen (
    boter uit melk afzonderen). Karnen is het lang laten klotsen van melk of room. Daardoor ontstaan boter en karnemelk. Op de zuivelboerderij wordt de melk voor het karnen eerst gepasteuriseerd. Pasteuriseren is het kort verhitten tot meer dan 60 en minder dan 100 graden. Dat doodt ziekteverwekkers en maakt melk langer houdbaar. Na afkoelen tot 18 graden wordt zuursel aan de melk toegevoegd. Dit geeft aan de boter en de karnemelk meer smaak. Het verzuren duurt ongeveer 20 uur. Vandaar, men moet in alles zijn tijd afwachten.)


    Men kan niet door een muur lopen, behalve als er een deur in zit.

    Iets wat onmogelijk is kan men niet mogelijk maken. Men kan alleen de dingen doen als er een reële kans toe is.

     


    .. Men kan niet door een muur lopen, tenzij men er een gat in maakt, tenzij men er een gat in kan maken. De ondoordringbaarheid van de materie leert ons dat het niet mogelijk is door muren te lopen..


    Men kan niet gapen tegen een oven.

    Iets onmogelijks kan men niet doen. Tegen iemand met een grote mond is het moeilijk een weerwoord te geven.

     


    (Tegen een oven gapen wordt gebruikt in de zin van iets onmogelijks willen ver-richten, iets willen doen wat toch niet kan, zoals wijder gapen als een oven gapen of overgapen kan. Men kan niet gapen tegen een oven, men kan niet tegen iemand opschreeuwen, die een grote (de grootste) mond heeft. Duits: Gegen den Ofen ist slecht gähnen, Frans: C’est folie de béer contre un four.)


    Men kan niet over twee sloten tegelijk springen.

    Men kan niet op twee plaatsen tegelijk bezig zijn, geen twee dingen tegelijk doen.

     


    Men kan niet weten hoe een koe een haas vangt.

    Men weet maar nooit hoe iets onwaarschijnlijks toch gebeurt. Door toeval kan iets wat je voor onmogelijk hield, toch gebeuren.

     

    (Als voorbeeld dat iets onwaarschijnlijks wel eens gebeurt, het bewijs dat een koe wel eens een haas vangt, lezen we in het volgende bericht:

     

    Het Nieuws van den Dag, 6 Oct. 1898,

     

    “In een perceel weiland te Tjerkwerd, bij Workum, is het gebeurd. Daar heeft, naar de Ned. Jager meldt, een koe van den landbouwer S. Ketelaar een haas gevangen. Het dier werd door het rund in het leger verrast, kreeg een fermen tik met een der hoeven en werd vervolgens op de horens genomen.” Bron: Stoett.)


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden M - men k


    Men kan van alle vlas geen goed garen spinnen.


    Men kan niet alles ten nutte aanwenden, men kan niet uit alles voordeel / winst halen.

     


    Men kan van een kikker geen veren plukken.

    Bij iemand die niets heeft, valt er ook niets te halen.

     


    (Synoniemen: “men kan geen kei het vel afdoen”, “het is kwaad kammen waar geen haar is”.)


    Men kan van een kromme zwijnsteert geen rechte pijl maken.

    Wat onmogelijk is, kan men niet mogelijk maken.

     


    Synoniem: “men kan geen jachthoorn maken van een zwynsdrek, noch van een vossensteert een trompet”.


    Men kan van een os niet meer snijden dan een goed stuk vlees.

    Men kan er niet meer uit halen dan mogelijk is.

     


    Men kan wel een viool tegen een eikenboom stuk slaan.

    Zegt men spottend wanneer iemand iets met (alle) geweld wil bereiken.

     


    .. Met geweld, ja, dan kun je wel een viool tegen een boom kapot slaan, daar is helemaal geen kunst aan.

     

    ..Zulke mensen zouden geen paard mogen houden. Tien tegen één is dat dier voorgoed gebroken. Tjà, je kúnt een viool tegen een boom kapotslaan. Helemaal geen kunst.


    Men kan zich niet schoonwrijven aan een vuile paal.

    Verraad kan men niet goedpraten.

     


    (Men kan zich niet schoonwrijven aan een vuile paal, men kan zich niet goedpraten bij diegene die hij verraden heeft noch de schuld op een ander steken.

    In een weide plaatst men vaak een paal waar dieren zich aan kunnen wrijven. Vandaar dat deze (wrijf)paal de betekenis kreeg van ‘vuile paal’ , van daaruit ‘zondebok’., een paal waar men zich niet aan kan schoonwrijven. Er is geen ver-schoning, geen excuus te vinden voor het verraden van een ander. Verraad kan met niet vergoelijken.)


    Men kan zijn botten / ribben tellen.

    Hij is heel erg mager. Graatmager zijn.

     


    Men kapt van vurenhout geen eiken spaanders.

    Van mensen die tot weinig in staat zijn, kan men geen grote dingen verwachten.

     


    (Vurenhout is zachthout. Variant: “van elzenhout kan men geen eiken spaanders maken”.)


    Men kent de boom aan zijn schors, maar de man niet aan zijn vel.

    Je kunt niemand beoordelen op zijn uiterlijk.

     


    (Synoniem: “men moet de boom niet beoordelen naar zijn schors”.)


    Men kent de monnik niet aan zijn pij.

    Niet alles is zoals het lijkt, schijn bedriegt.

     


    Men kent de vogel aan zijn veren.
    (.. en een dominee aan zijn kleren.)

    Het uiterlijk zegt veel over iemands persoonlijkheid.

     


    Men komt met geen kousen en schoenen in de hemel.

    Men bereikt geen doel zonder er moeite/inspanningen voor te doen.

     


    (.. Nou, zo gemakkelijk, - met kousen en schoenen, waar het stof der aarde aan kleeft - , stapt men niet de hemel in.. De verklaring van dit spreekwoord heeft een Bijbelse oorsprong. FA Stoett verwijst hiervoor naar (Tuinman (I, 3) en Zeeman, bl. 333) Exod. 3, 5 en Josua 5, 15, waarin verhaald wordt, dat Mozes en Josua hun schoenen moesten uittrekken, blootsvoets moesten zijn, wanneer God hun ver-scheen. Daaruit, zegt Zeeman, is nu het spreekwoord te verklaren, dat dus bete-kent: ‘in de heiligen hemel treedt men niet binnen, dan na al het onreine te hebben weggedaan’. Stoett meent dat Zeeman’s interpretatie een vergissing is. Hij schrijft: “De bedoeling is: ‘de weg naar de hemel is niet gemakkelijk.’”)


    Men kon wel een speld horen vallen.

    Het was er heel erg stil, muisstil.

     


    Men mag een gegeven paard niet in de bek kijken.

    Het is niet fatsoenlijk om kritisch te zijn, aanmerkingen te maken over iets dat men cadeau / gratis gekregen heeft.

     


    (Deze zegswijze is ontleend aan vroegere tijden toen men vooraleer het paard aan te kopen eerst de toestand of het aantal tanden van het gebit bekeek om de leeftijd van het paard in te schatten. Vandaar, een gegeven paard moet men niet te nauw-keurig bekijken om de ouderdom en waarde te bepalen; in overdracht: een ge-schenk moet men niet te nauw beoordelen. Latijn: noli equi dentes inspicere donati (Otto, 125); mlat. gratis donato non spectes ora gaballo; cum dabitur sonipes gratis, non inspice dentes; si tibi donatur quis equus non dens videatur, men mag geen gegeven peerd in zijn bakkes zien, wat men krijgt, mag men nooit beknibbelen.)


    Men moet altijd zijn kluisgaten openhouden.

    Men moet oppassen voor smoesjes van onbetrouwbare personen.

     


    (Kluisgat: het gat in de boeg van een schip waardoor de ankerlijn loopt.)


    Men moet de bluts tegen de buil stellen.

    Men moet de voordelen tegen de nadelen afwegen, bekijken op welke manier men een zaak het beste kan oplossen.

     


    Men moet de boom buigen als hij jong is

    Men moet kinderen vanaf het begin goed opvoeden.
     


    Men moet de dag niet prijzen voor het avond is. / Men moet de dag niet vóór de avond prijzen / loven.

    Het is niet goed om al uit te gaan van succes wanneer het nog fout kan lopen.

     


    Men moet de huid niet verkopen voordat de beer geschoten / gevangen is.

    Men moet zich niet beroemen op zijn succes voor men het behaald heeft, geen toezeggingen doen over iets waarover nog geen zekerheid is.


    (Men moet den huid niet willen verdelen voor dat de beer dood is: ‘beschik over niets, dat gij nog niet bezit, als of gij het reeds had’.

    Het beeld dat hier opgeroepen wordt, komt voor in de fabel ‘De beer en de twee metgezellen’ van de Franse schrijver Lafontaine (1621-1695). Twee vrienden die op jacht zijn, willen de waard van een herberg betalen met de huid van een beer die in de streek is gesignaleerd, maar die ze nog niet geschoten hebben. Bron: Van Dale Groot uitdrukkingenwoordenboek.)


    Men moet de kat niet bij de melk zetten.

    Met moet iemand niet in een onweerstaanbare verleiding brengen.

     


    Men moet de kat niet op het spek binden.

    Men mag iemand niet te erg in verleiding brengen.

     


    Men moet de kerk midden in het dorp laten.

    Men moet ieders belangen, evenals de zijne, zo goed mogelijk weten te behartigen.

     


    (Men moet de kerk midden in het dorp laten; men moet weten te geven en te ne-men; elkaar in het midden tegemoetkomen. Een kerk staat altijd in het midden van het dorp, op een plaats waar hij hoort te staan, toegankelijk voor iedereen.)


    Men moet de ploeg niet voor de paarden spannen.

    Men moet de zaak niet verkeerd / omgedraaid / andersom aanpakken.

     


    (Synoniemen; de ossen achter de ploeg spannen; de paarden achter de wagen spannen. Trekdieren worden (op enkele uitzonderingen na), voor het werk- of voertuig gespannen. Vandaar figuurlijk, men moet de ploeg niet voor de paarden spannen: men moet niet averecht te werk gaan.)


    Men moet de schapen scheren al naar ze wol hebben.

    Niet tegen elke prijs voordeel willen nastreven.

     


    (Variant, ‘men moet de schapen wel scheren, maar niet villen’, wijst aan hoe men in de handel wel zijn voordeel mag behartigen, maar niet tot het uiterste mag gaan. Men mag niet meer van iemand nemen dan hij kan missen.)


    Men moet de wind niet door de (molen) hekken laten waaien.

    Men mag geen tijd verzuimen, geen gunstige gelegenheid ongebruikt voorbij laten gaan.

     


    (Ontleend aan een nalatige, onhandige of luie molenaar, die verzuimt de zeilen voor de hekken van de molenwieken te leggen en daardoor de wind, die het geheel in beweging moet brengen, door de hekken laat ontsnappen.)


    Men moet de wolf niet bij een schaap zetten.

    Met moet iemand niet in een onweerstaanbare verleiding brengen.

     


    (Synoniem; Men moet de kat niet bij de melk zetten.)


    Men moet de wolf niet tot schaapherder maken / aanstellen.

    Met moet niemand op een plaats zetten, daar waar hij schade kan berokkenen.

     


    (De wolf tot schoaphedder anstellen, iemand iets ter bewaring toevertrouwen of iets opdragen waarvan hij waarschijnlijk misbruik zal maken. Maakt men de wolf tot schaapherder, is de kudde in groot gevaar.)


    Men moet een paard de rug niet stuk rijden.

    Men mag niet teveel vragen / eisen / vergen van een ander. Men moet grenzen in acht nemen, en soms ijverige helpers tegen zichzelf beschermen.

     


    Men moet geen bontwerker brengen, waar een mooie kat is.

    Wanneer omstandigheden het er gemakkelijker op maken, is de verleiding het grootst.

     


    (Men moet geen bontwerker brengen, waar een mooie kat is. Bontwerkers ge-bruikten de vacht van katten om er bijvoorbeeld jassen van te maken. Het was dus een wijze raad om een bontwerker niet bij een kat te brengen. Hij zou de gele-genheid wel eens kunnen misbruiken; de gelegenheid maakt allicht iemand een dief. Gelijkaardig spreekwoord: wie met vossen te doen heeft, moet zijn hoenderkot sluiten.)


    Men moet geen hei roepen, voor men over de brug is.

    Men moet niet al te voorbarig zijn.

     


    (Men moet geen ‘hei’ roepen, voor men over de brug is; eigenlijk: men moet het trekdier niet stil laten staan voor het over het moeilijke punt heen is. ‘Men moet geen triumphliet singen voor de victorie’; men mag niet te vroeg victorie kraaien; men mag niet te vroeg juichen. Synoniem: roept geen mossels voordat zij aan de kaai zijn;  roept geenen haring vóórdat hij in de mande is.)


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden M - men m


    Men moet / hoeft geen luizen in de pels te zetten.


    Men hoeft het kwaad niet uit te lokken, waar toch al genoeg neiging voor bestaat
    .

     


    (Men hoeft geen luizen in de pels te zetten, in de zin van: ze komen er vanzelf wel genoeg in. Zo hoeft men ook geen onkruid te zaaien; want onkruid groeit van zelf al genoeg uit de grond. Dit is een zinnebeeld van ondeugden, wat men niemand hoeft (aan)te leren, omdat de natuurlijke verdorvenheid hoe dan ook al vruchtbaar is, zoals bv hovaardigheid, jaloezie, boosheid enz.)


    Men moet geen oude bomen verzetten / verplanten

    Het is niet goed om oude mensen uit hun vertrouwde omgeving te halen.


     

    (Oude bomen die diep wortel geschoten hebben, gaan meestal dood bij verplaatsing (verplanting) omdat ze op die nieuwe plek niet meer kunnen aarden. Overdrachtelijk toegepast op bejaarde mensen, die uit hun oude vertrouwde omgeving worden gehaald om te verhuizen naar een woonplaats waar ze niet kunnen wennen, beginnen te sukkelen en vaak spoedig sterven.)


    Men moet geen oude koeien uit de sloot halen.

    Je moet niet steeds terugkomen op al lang afgehandelde zaken, je moet niet opnieuw zeuren over oude voorvallen.

     


    (Je moet geen oude koeien uit de sloot halen, (in de 16de eeuw, geen oude koyen uit de gracht trecken) is meestal een aansporing om op te houden over een bepaalde vervelende kwestie te praten. “Oude koeien” staan voor uitgemolken onderwerpen, lang afgehandelde zaken waar men liever niet meer aan herinnerd wordt.

     

    Onzetaal.nl schrijft: Het gaat in deze zegswijze oorspronkelijk om het opvissen van kadavers van verdronken dieren. Van Dale (2005) schrijft: "oude (verdronken, dode) koeien uit de sloot halen, (meestal ongunstig) halfvergeten, onaangename zaken weer oprakelen".

    Het Woordenboek der Nederlandsche Taal (deel V, 1900, en deel VII,II, 1941) vermeldt ook nog de variant 'Oude koeien uit de gracht halen/trekken', die vooral in Zuid-Nederland voor zou komen. In het Vlaams kan men volgens K. ter Laans Nederlandse spreekwoorden, spreuken en zegswijzen (2003) ook 'oude peerden uit de gracht halen'.)


    Men moet geen oude schoenen verwerpen / weggooien, voor men nieuwe heeft.

    Men moet wat zeker is niet opofferen aan iets waarvan de uitkomst onzeker is.

     


    (Geen oude schoenen weggooien: men moet niets opofferen voordat men weet iets anders en beters er voor in de plaats te krijgen.)

     


    Stoett: Spieghel:

     

    “Al hebt gy schoon versleten schoen,

    En wilt se nimmer van u doen:

    Maer hout se tot gy beter siet,

    Of anders, vrient! u naeckt verdriet.”

     


    Men moet geen paarlen / parels / rozen voor de zwijnen werpen.

    Men moet niets goeds verspillen aan iemand die dat niet op de juiste waarde weet te schatten.

     


    (Deze uitdrukking is ontleend aan Mattheus VII, vs. 6, waar Jezus vermaant om het heilige niet aan de honden te geven, “noch de paarlen voor de zwijnen te werpen, opdat zij niet te eeniger tijd ze met de voeten vertreden, en zich omkerende u verscheuren.”

    Honden en zwijnen golden in de joodse cultuur als onrein en verachtelijk; parels, net zoals in onze cultuur, kostbaar. Synoniem: men moet geen rozen voor de varkens strooien. Bron: F.A.Stoett.)


    Men moet geen slapende honden wakker maken.

    Men moet geen moeilijkheden veroorzaken die men kan mijden.

     


    (Je moet geen slapende honden wakker maken: je moet niemand op iets attent maken wanneer je er onaangename gevolgen van kan verwachten.

    Het advies strekte zich aanvankelijk ook uit tot andere diersoorten. In een spreekwoordencollectie uit 1552: men sal gheen slaepende wolven wacker maecken. In 1887 noteerde A. joos dat men in Vlaanderen geen slapende katten wakker moet maken. In Zweden zeggen ze dan weer geen slapende beren wakker te maken (inte väcka den Björn som sover). Bron: Van Dale, Groot uitdrukkingenwoordenboek.)


    Men moet geen struif om een ei bederven / schenden.

    Men moet geen grote zaak om een kleinere bederven.

     


    (Men moet geen struif om een ei bederven. Een struif is een omelet, een eiergebak. Is men te zuinig met eieren, mislukt het gebak. Vandaar overdrachtelijk: men moet zich niet benadelen door overdreven zuinig te zijn, of: men moet het geheel niet afkeuren voor één gebrek.)


    Men moet geen spek zoeken in het nest van de hond.

    Men moet niets daar willen zoeken, waar het zeker niet te vinden is.

     


    (Synoniem: men moet geen worsten zoeken in de stal van de hond. Een hond is gek op vlees en eet het meteen op. Het heeft dus geen zin iets op een plek te zoeken waar het zeker te vinden is.)


    Men moet geen twee missen voor hetzelfde geld zingen.

    Je moet niet twee keer hetzelfde zeggen / doen.

     


    Men moet het gebraad aan het spit leggen, terwijl het vuur brandt.

    Men moet zijn kansen benutten wanneer ze zich voordoen.

     


    (Synoniem: men moet het ijzer smeden als het heet is.)


    Men moet het ijzer smeden als het heet is.

    Men moet gunstige gelegenheid aangrijpen, handelen op het moment dat de kansen zich voordoen of/en gunstig zijn.

     


    (Uit de smederij: de smid moet het ijzer bewerken wanneer het gloeiend heet is. Eens het ijzer uit het vuur, koelt het snel af en kan het niet meer van vorm veranderd worden.)


    Men moet in zijn eigen gelag praten.

    Men moet zich niet met andermans zaken bemoeien. Men moet zich met zijn eigen zaken bemoeien.

     


    Men moet het kind uit de luiers zien.

    Men moet een zaak eerst laten ontwikkelen vooraleer men er goed kan over oordelen.

     


    (Oorspronkelijke; men moet het kind uit de luuren bezien; luuren=luiers. Iets wat een kort bestaan heeft, nog luiers draagt, nog in kinderschoenen staat, kan zich nog niet ontwikkeld hebben. Vandaar: men kan nog niet over iets oordelen, wanneer het nog geen kans gekregen heeft zich te ontwikkelen.)


    Men moet het roer in het water houden.

    Men moet zijn zaken gaande / in de hand blijven houden.

     


    (Men moet het roer recht houden, een rechte gang gaan, meester van de zaak/de situatie blijven. Zolang de schipper het roer in bedwang heeft/houdt is hij het schip meester. Hij die de leiding heeft/het roer in het water heeft/aan het roer zit moet de zaken in de hand blijven houden.)


    Men moet met een zaag kunnen boren en met een boor kunnen zagen.

    Men moet zich kunnen behelpen met de middelen die beschikbaar zijn. In geval van nood moet men zich weten te behelpen met de beschikbare middelen.

     


    Men moet niet al zijn eieren onder één kip leggen.

    Men moet risico’s op schade beperken door spreiding.

     


    (Men moet niet te veel eijeren onder ééne hen leggen: het is verstandig risico's te spreiden door bijvoorbeeld niet al zijn geld in één onderneming of belegging te steken. Variant: men moet nooit op één paard wedden.)


    Men moet niet meer begeren dan men begapen kan.

    Men moet niet alles / te veel willen.

     


    Men moet niet onder de verkeerde boom blaffen.

    Men moet zich (zijn ongenoegen) uiten tegen de juiste personen.

     


    Men moet niet op alle slakken zout leggen.

    Men moet niet overdreven kritisch zijn. Je moet niet zeuren, niet kinderachtig zijn.

     


    (Men moet niet op alle slakken zout leggen, men moet op alle kleine foutjes aanmerking maken; men moet niet bij alles en elk detail blijven stilstaan. De uitdrukking heeft haar ontstaan te danken aan het volksgeloof toen men dacht slakken te kunnen verdelgen / wegsmelten door er zout op te strooien. Bron: F.A.Stoett.)


    Men moet niet over ijs van één nacht gaan.

    Men mag niet te snel handelen, men moet iets goed voorbereiden / overdenken.

     


    (Men moet niets ondernemen zonder waarborgen van slagen. Ook letterlijk over één nacht ijs gaan (ijs van één nacht) is niet te vertrouwen. Na één nacht is ijs nog niet stevig / stabiel/ hard genoeg om over te gaan.)


    Men moet niet teveel hooi op de vork nemen.

    Men moet niet meer taken op zich nemen dan men aankan.

     


    (Deze uitdrukking is ontstaan bij het laden van hooi, waarbij de vork met hooi steeds in de lucht wordt gestoken. Als er te veel hooi op de vork zit, lukt het niet meer om te vork omhoog te steken. Bron: van Dale Groot Uitdrukkingenwoordenboek.)


    Men moet niet verder (willen) springen dan de polsstok lang is.

    Men moet niet meer ondernemen dan men aankan.

     


    (Spring je verder dan de polsstok lang is, dan bereikt je de overkant niet en val je in het water. Bij overdracht: regel uw daden naar uw krachten; doe niets wat je niet aankan; overschat jezelf niet; geef niet meer uit dan je kan betalen; enz.)

     


    Bron Stoett: Starter, 350; Cats I, 479:

     

    Maeck dat gy uw water meet:

    Maer let vooral, o goede man!

    Hoe ver uw polse reycken kan:

    Want veel te poogen sonder raet,

    En ver te springen sonder maet,

    En saken aengaen boven maght,

    Dat brenght 'er menigh in de gracht.

     


    Men moet om een bak zaad geen molen bouwen.

    Om een doel te bereiken moet men niet méér (moeite) doen dan nodig is.

     


    (Varianten: ‘om een schepel graan moet men geen molen bouwen’; ‘wie maar een mud koren te malen heeft, moet geen molen bouwen.’)


    Men moet poot-aan spelen.

    Men moet hard werken, zich hard inspannen.

     


    (Vroeger zei men ook ‘poot-aan moeten’ en ‘poot-aan slaan’, hard (moeten) werken; eigenlijk de poten (de handen) aan het werk moeten slaan, hard aan het werk (moeten) gaan. Het tegenovergestelde is ‘zijn poot terug trekken’.)


    Men moet splitsen en knopen.

    Men moet zuinig zijn.


    (Wanneer men de draden van touwen splits en de uiteinden aan elkaar knoopt heeft men op een zuinige manier van een kort, een lang touw gemaakt.)


    Men moet roeien met de riemen die men heeft.

    Met moet zich behelpen met de middelen die beschikbaar zijn.

     


    (Riem = roeispaan. Met deze zegswijze breng je tot uitdrukking dat je eigenlijk behoefte hebt aan meer middelen, maar moet accepteren dat je je tevreden moet stellen met de middelen die je wél beschikbaar zijn.)


    Men moet stegen voor straten kennen.

    Je moet weten welke personen wél of niet belangrijk / invloedrijk / goed zijn.

     


    (Dit spreekwoord bestond al in de 16e eeuw en het betekent dat men onderscheid moet maken tussen mensen van verschillende rang of stand, of tussen goede en kwade personen. Je moet weten wat je aan iemand hebt, hoe je iemand hebt, hoe iemand is.  Zegt men spottend, “hij kent geen stegen voor straten” geeft men hiermee aan dat het om een dommerik, een lomperd, een ‘weet-niet’ gaat. Hij die straten noch stegen kent, loopt snel verloren, weet niet waar hij is, naar waar hij gaat of moet gaan. Hij weet er niets van.)


    Men moet weten te lichten en te zwaren.

    Men moet weten te nemen en te geven.

     


    (Sedert de 16de eeuw bekend. Men moet weten te lichten en te zwaren: men moet weten te nemen en te geven. d.w.z. in de omgang met anderen toegevendheid weten te verenigen met de zorg voor eigen belang; meegaand zijn.)


    Men moet zeilen wanneer de wind waait.

    Men moet gebruik maken van gunstige gelegenheden, met moet kansen benutten.

     


    Men moet zich krommen, wil men door de wereld kommen.

    Wie iets wil bereiken, moet daar wat voor over hebben.

     


    Men moet zijn bed maken zoals men slapen wil.

    Men is verantwoordelijk voor zijn eigen daden.

     


    (Men moet zijn bed maken zoals men slapen wil; wie een bepaalde leefwijze nastreeft, zal zijn gedrag hieraan moeten aanpassen. Iedereen is verantwoordelijk voor zijn eigen daden/acties.)


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden M - men m


    Men moet zijn hoed niet afnemen, voor men gegroet wordt.


    Men moet een ander nooit in de rede vallen.

     


    Men moet zijn licht niet onder de korenmaat zetten.

    Je moet wetenschap niet voor jezelf houden. Als je kennis/gaven hebt, moet je die ook delen / er op de juiste manier gebruik van maken.

     


    (‘Men moet zijn licht niet onder de korenmaat zetten’, noch steekt men een kaars aan, en zet die onder een koornmaat, maar op een kandelaar: verouderd spreekwoord naar Mattheus V:15:

     

    “Jullie zijn het licht in de wereld. Een stad die boven op een berg ligt, kan niet verborgen blijven. Men steekt ook geen lamp aan om hem vervolgens onder een korenmaat weg te zetten, nee, men zet hem op een standaard, zodat hij licht geeft voor ieder die in huis is. Zo moet jullie licht schijnen voor de mensen, opdat ze jullie goede daden zien en eer bewijzen aan jullie Vader in de hemel.”

     

    “De kaars onder de koornmaat zetten”: een verkeerd gebruik van iets maken, een averechtse toepassing aan iets geven, of: zijn licht (zijn gaven, zijn talenten) verborgen houden.)


    Men moet zijn vinger verbrand hebben, eer men goed smid is.

    Van je fouten leer je en word je ervaren.

     


    Men noemt geen koe bont, of er is een vlekje aan.

    Een gerucht bevat meestal wel een kern van waarheid.

     


    (Synoniem: Men scheldt geen koe blaar of zij heeft iets wits. Blaar is wat men kol of bles noemt. Beide spreekwoorden betekenen dat, als er een algemeen gerucht over iemand de ronde gaat, dat niet helemaal waar is, er toch altijd ‘iets’ van aan is.)
     


    Men tergt geen hond in zijn eigen kot.

    Men mag iemand in zijn eigen huis niet beledigen/koeioneren.
     


    Men vangt een hoen met tij- tij-ten, noch met gooien, noch met smijten.

    Je wint meer met aardig zijn, dan met strengheid.

     


    (tij tij-ten = lokroep. Als je iemand over wil halen moet je hem geruststellen en /of tijd geven, niet dwingen, bang maken, roepen of tieren.)


    Men vangt meer vliegen met honing/stroop dan met azijn.

    Een vriendelijk woord heeft meer effect dan een lange, boze tirade.

     


    (Ook: ‘men vangt meer vliegen met één druppel honig dan met een vat azijn’. Om vliegen te vangen gebruikte men vaak een soort van glazen val, vliegenvanger genoemd, waarin een beetje honig, stroop of bier aangebracht werd. De vliegen kunnen er wel in, maar geraken er niet meer uit. Iets zoets lokt vliegen aan, azijn niet. Figuurlijk betekent het dat men met vriendelijke woorden meer kan bekomen dan met harde; je wint meer met aardig zijn, dan met strengheid.)


    Men vindt in alle wateren geen bijl.

    Je hebt niet altijd het geluk aan je zijde.

     


    (Men vindt in alle wateren geen bijl; een bijzonder fortuinlijk geval komt niet zo dikwijls voor. Ontleend aan de Bijbel: 2 Kon. VI:5: ‘men is niet altijd zo gelukkig, om te rechter tijd het middel te vinden, dat men nodig heeft’. Het verhaal komt ook voor in een fabel van Aesopus.)


    Men weet niet hoe vreemd een dubbeltje rollen kan.

    Soms komt men op een geheel onverwachte wijze tot een gewenst resultaat.

     


    Men wijst hem het gat van de deur / het vierkante gat.

    Iemand de deur wijzen; hem verzoeken onmiddellijk het huis / de kamer te verlaten.

     


    Men wordt eerder door een strontkar overreden dan door een koets.

    Men wordt eerder onheus behandeld door kleine of gewaande groten dan door grote lieden.

     


    (Een zegswijze uit de 18de eeuw. F.A. Stoett geeft er de volgende verklaring aan: “van gewaande groten kan men eerder een hondse behandeling verwachten dan van werkelijk aanzienlijken. Dikwijls als minachtend”. Varianten: ‘Men wordt eer door een mestkar omver gereden dan door een ordentelijk rijtuig.’, ‘Men wordt nooit door een koets, maar altijd door een mestkar/askar overreden.’: wat betekent dat men meestal zal uitgescholden worden door mensen zonder fatsoen.)


    Men zal geen spek zoeken in het nest van de hond, of worsten in de hondenstal.

    Men moet niet iets willen zoeken, waar het niet te vinden is.

     


    (Honden zullen een stuk spek of worst meteen opeten als ze het vinden. Vandaar, het heeft dus geen zin om naar iets te zoeken op een plek waar het onmogelijk te vinden is.)


    Men ziet de splinter in een anders oog, maar niet de balk in zijn eigen oog.

    Wel de kleinste tekortkomingen bij een ander waarnemen, maar zijn eigen gebreken niet kennen.

     


    (De uitdrukking is ontleend aan de Bijbel. In Mattheüs 7 waarschuwt Jezus ons voor oordelen. “Wat ziet gij de splinter in het oog van uw broeder, maar de balk in uw eigen oog bemerkt gij niet?”

     

    Groei.org: “Ziet u het plaatje? Een man loopt rond met een balk in zijn oog. Daardoor is hij zo blind dat hij zelfs de balk in zijn eigen oog niet ziet. Maar hij is niet alleen blind, hij is ook dwaas. Want hij verbeeldt zich dat hij een splinter ziet in het oog van zijn broeder. En die blindheid en dwaasheid samen maken hem tot een huichelaar. Hij stapt naar zijn broeder en zegt: laat mij de splinter uit uw oog wegdoen. Ziedaar, degene die oordeelt. Zo ziet God hem.”

    “Doe eerst de balk uit uw oog weg, dan zult gij scherp kunnen zien, om de splinter uit het oog van uw broeder weg te doen” (vers 5)

     

    Het aloude verhaal over splinter, balk en oog heeft ook vandaag nog de betekenis: 'De mensen zouden eens moeten zoeken naar zichzelf, op moeten houden altijd over anderen te oordelen. Bron: etymologiebank.nl)


    Men ziet er geen God of goed mens.

    Er is daar niemand, het is er eenzaam, verlaten, afgelegen.

     


    Men ziet hem in geen velden of wegen.

    Hij is nergens te vinden.

     


    Men zou er de katten van naar bed doen en zelf in de as gaan liggen.

    Zegt men ironisch wanneer iemand aan het klagen is, zeurt, langdradige / flauwe verhalen vertelt.

     


    Men zou er op verlieven, als een kat op een mostaardpot / mosterdpot.

    Een afkeer van hebben.

     


    (Een boertige manier om uit te drukken dat men iemand onaardig, lelijk vindt; een remedie tegen liefde. Katten houden niet van mosterd. Synoniem: Stond die tronie in een muur gemetst, de honden zouden er zich op dood bassen.)


    Men zou haar met geen tang aanvatten.

    Het is een hele vieze, vuile, onfrisse vrouw.

     


    Men zou hem uit de kool niet jagen.

    Het is een klein onnozel mannetje.

     


    (Men zou hem uit de kool niet jagen zegt men van een klein, naar het uiterlijk voorkomen, weinig beduidend mannetje; mogelijk aan het vertelseltje ontleend, dat de kinderen uit de kool komen, beduidende, dat men zo iemand nog wat in de kool zou laten om meer te groeien. Men heeft ook wel gedacht aan een haasje, dat uit de kool gejaagd wordt om het te vangen, maar die moeite nog niet waardig is. Bron: J.P. Sprenger van Eijk, Handleiding tot de kennis van onze vaderlandsche spreekwoorden en spreekwoordelijke zegswijzen.)


    Men zou hem zijn laatste oortje te bewaren geven.

    Hij is zeer betrouwbaar.

     


    Merd / mert aan iets of iemand hebben.

    Maling aan iets of iemand hebben, er niet om bekommeren, niet om geven.

     


    (Van het Fr. ‘merde’: poep. Informeel: stik, verrek!)


    Merg en pit.

    Kracht en sterkte.

     


    (Merg en pit: innerlijke sterkte, kracht. …”want van slijk en mest komt er merg en pit in elk gewas en teelt.”)


    Met Adamsvorken eten.

    Met zijn vingers eten.

     


    (Hij gebruikt zijn Adamsvork, zegt men schertsenderwijze van iemand, die met zijn vingers eet, omdat men zich voorstelt, dat Adam, als eerste mens, op dezelfde wijze zou hebben gegeten.)


    Met alle winden mee waaien.

    Iedereen naar de mond praten, met iedereen / met elke partij meepraten.

     


    (Iemand die met alle winden meewaait heeft geen eigen mening, maar hangt uit gemakzucht of opportunisme (al laargelang het hem uitkomt) aan de mening van anderen.

    Volgens Van Dale Groot uitdrukkingenwoordenboek moeten we hierbij denken aan bladeren die zich in elke richting laten opjagen. Anna Bijns schreef in 1528 (de oudste vindplaats): hij (= Luther) waet met allen winden gelijc een loof (= blad.))


    Met andermans kalf ploegen.

    Laten uitschijnen dat iets jouw werk is, hoewel je de hulp van een ander gebruikte.

     


    (De uitdrukking is ontleend aan de geschiedenis van Simson. Zoals in Richt. 14 verhaald wordt, waren de Filistijnsche bruiloftsgasten van Simsons bruid te weten gekomen wat de oplossing was van het hun door Simson opgegeven raadsel, en hij, in toorn ontstoken over de trouweloze handelingen zijn aanstaande vrouw, roept uit: indien gij niet geploegd hadt met mijn kalf, of liever met mijne jonge koe, gij zoudt mijn raadsel niet hebben uitgevonden!

    De spreekwijze bevat beeldspraak, aan de Israëlietische manier van ploegen ontleend. Zoals bekend is, gebruikte men daarvoor niet zoals bij paarden, maar runderen, zodat de uitdrukking eenvoudig betekent: indien gij u niet van mijn werktuig, van mijne hulp bediend had, je zou geen oplossing van mijn raadsel hebben gevonden. Bron: F.A.Stoett)


    Met andermans veren pronken.

    Eer of roem verwerven met het werk van een ander, pronken met het werk van een ander.

     


    (Wie met andermans veren pronkt, strijkt de eer op van iets wat hij niet zelf heeft gemaakt, geschreven of bedacht. Varianten: zich tooien met andermans veren en met geleende veren pronken.

    Het beeld komt uit de fabel ‘de trotse kraai en de pauw’ van de Griekse dichter Aesopus, waarin een kraai pronkt met de veren van de pauw. Bron: Van Dale Groot uitdrukkingenwoordenboek .)


    Met andermans zijde naaien.

    Met andermans middelen voordeel behalen.

     


    Met Argusogen / Iets of iemand met argusogen bekijken:

    Ergens waakzaam en met enig wantrouwen naar kijkt.

     


    (Deze uitdrukking is al terug te vinden in geschriften van de 17de eeuw. Met Argusogen: altijd open, waakzame ogen, zoals die van Argus, in de Griekse mythologieeen reus met honderd ogen.

     

    Bron: Wikipedia: Argus Panoptes of Argus (Grieks: Argos), was een reus uit de Griekse mythologie die over zijn gehele lichaam honderd ogen bezat, waarvan er nooit meer dan twee tegelijk sliepen. (Het Griekse woord pan betekent 'alles' en het Griekse optes betekent 'ziend'.)

     

    Toen Zeus zijn oog op Io liet vallen, veranderde hij haar in een koe zodat zijn vrouw Hera niets zou merken. Maar deze laatste vertrouwde het niet en gaf Argus de opdracht Io "in het oog" te houden.

     

    Argus werd door Hermes (in opdracht van Zeus, om Io te bevrijden) gedood nadat Hermes hem door zijn fluitspel zo diep liet inslapen dat al zijn ogen dichtvielen. Hera plaatste later als eerbetoon zijn honderd ogen op de staart van het haar toegewijde dier, de pauw, wiens staart immers vol ogen zit, en wiens waakzaamheid spreekwoordelijk is.

     

    Hij moest Zeus’ liefje Io bewaken, die door Zeus' jaloerse vrouw Hera in een koe veranderd was. Zelfs als Argus sliep, bleven er nog ogen open. Na zijn dood werd hij veranderd ineen pauw, die op zijn staart vele argusogen heeft.)


    Met bed en bult.

    Vertrekken/aankomen met alles wat men maar bij elkaar kon rapen.

     


    Met beide benen/voeten op de grond staan.

    De werkelijkheid niet uit het oog verliezen, nuchter, realistisch zijn.


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden M - met b


    Met bewijzen staven.


    Met bewijzen de waarheid bevestigen.



    (Staven
    ‘vaststellen, bevestigen’ (1588; Kil.); ook ‘bewijzen’, zoals in met gestaafden oorlogsmoet ‘met bewezen moed in de oorlog’ (1709; iWNT).Vroeger zei men den eed staves, d.i. den eed afleggen op den staf van den rechter.

     

    Volgens Von Amira (1909) leidt de betekenis van staven ‘bevestigen’ niet af van die van staf zelf, maar van een van de werkwoordelijke betekenissen van de onderliggende Indo-Europese wortel, namelijk ‘stijf, star maken’. Degene die de eedformule voorzegde, maakte deze als het ware star = stelde deze vast, zodanig dat afwijking daarvan door de eedaflegger de eed ongeldig maakte. De soortgelijke Middelnederlandse uitdrukking enen den eet steden ‘voor iemand de eed vaststellen’ is een argument voor de juistheid van deze theorie, evenals de betekenis van het woord eedstaf (geattesteerd in andere Germaanse talen), namelijk ‘eedformule’. Aan het eind van de middeleeuwen schijnt de uitdrukking niet overal meer begrepen te zijn. Men gaat dan een voorzetselbepaling gebruiken, bijv. met een eed staven ‘onder ede beloven’ en er ontstaan afgeleide betekenissen als ‘beëdigen’ en ‘bewijzen’. Bron: etymologiebank.nl.)


     Met big zitten.

    Zwanger zijn.

     


    (Een verouderde slang-uitdrukking (slang-taal= ‘plat’). Big werd in de volkstaal gebruikt voor 'kind'.)


     Met blindheid slaan / geslagen zijn.

    Blind maken; (fig.) volkomen gebrek aan inzicht hebben.

     


    (Volgens Frederik August Stoett is deze spreekwijze ontleend aan de bijbel. Statenvertaling (1637), Deuteronomium 28:28: “De Heere sal u slaen met onsinnigheyt, ende met blintheyt, ende met verbaestheyt des herten”.

    In Deuteronomium wordt duidelijk gemaakt, dat, indien het volk niet naar zijn God luistert, het vervloekt zal worden en door vreselijke rampen getroffen. In de opsomming van deze rampen komt ook het slaan of treffen met blindheid in de zin van 'wegnemen van inzicht' voor. Bron: etymologiebank.nl.)


     Met bloedend hart.

    Met verdriet.

     

    (Als iemand iets met bloedend hart doet, doet hij het omdat het wel ‘moet’, maar heeft hij er emotionele problemen mee: het gaat hem aan het hart. Men stelde zich verdriet (met enige overdrijving) voor als een wond die aan het hart was toegebracht. Vandaar met bloedend hart afscheid nemen, met een wonde in het hart, met pijn en verdriet, met moeite.)


     Met bonzend hart.

    Angstig.


     Met consumptie praten.

    Zegt men schertsend wanneer iemand speeksel spettert of spuugt wanneer hij praat.


    Met dat water al eens meer naar de dokter geweest zijn.

    Hetzelfde al eens eerder ondervonden hebben, er ervaring mee hebben, al vaker meegemaakt hebben.

     


    (Hij is met dat water al eens meer naar de dokter geweest, eig. die ziekte heeft hij al vaker gehad, dat zelfde geval heeft hij al meer ondervonden;  hij heeft daar ervaring van. Een herinnering aan de tijd, toen de dokter meestal de ziekte opmaakte uit de urine: ‘ik heb zo dikwyls met dat water voor den dokter geweest’. ‘al voaker mit dat woater veur dokter west hebben’: al vaker in hetzelfde onaangename geval verkeerd hebben. ‘Hij zal met het water voor den dokter moeten komen’: hij zal opening van zaken moeten geven, synoniem van nu moet hij met zijn billen bloot komen. ‘Je weet ik bin en vrouw van veul ondervinding …, ik heb zo dikwyls met dat water voor den dokter geweest
    Bron: F.A.Stoett.)


     Met dat werk heeft hij een eerzuil opgericht.

    Met dat werk heeft hij veel eerbetoon, roem, prestige, respect verdiend.



    (Eerzuil;  een `erezuil`, `triomfzuil` of `gedenkzuil` is een zuilvormig monument ter herinnering aan een belangrijke gebeurtenis (zoals een overwinning in een oorlog of veldslag) of een belangrijk persoon. Erezuilen zijn monumenten die bedoeld zijn om indruk te maken en eeuwig te blijven bestaan.
    Figuurlijk: blijvende erende gedachtenis: een erezuil in de harten stichten.)


     Met de armen over elkaar zitten.

    Niets doen.


     Met de benenwagen gaan.

    Te voet gaan.

     


    Met de billen bloot moeten.


    Alles moeten laten zien of zeggen wat hij liever verborgen had gehouden .

     


    (Met de billen bloot moeten: eigenlijk gedwongen zijn inzage te geven in zaken, die men liever verborgen had gehouden, om daar beoordeeld op te worden.)


    Met de botte bijl hakken.


    Zonder mededogen, ruw, onverstandig, te werk gaan waardoor men schade aangericht.

     


    (Wie de botte bijl hanteert, moet extra veel kracht zetten, beulswerk waaraan alle kracht van slaan verspild wordt, en alles tot groter schade.
    Met de botte bijl hakken: niet fijngevoelig, onverstandig, ongenuanceerd, ruw te werk gaan. Met een geslepen bijl gaat alles veel gemakkelijker, beter, meer precies.)


     Met de brokken (blijven) zitten.

    Na een mislukking of tegenslag met de schade (blijven) zitten.

     


    (Zie ook: ‘Met de gebakken peren (blijven) zitten’.)


     Met de deur in huis vallen.

    Zonder kloppen of waarschuwen binnenkomen; fig.: direct zeggen waar het om gaat / ter zake / to-the point komen.



     Met de duimen draaien.

    Niets doen; niets uitvoeren.

     


    (Wanneer iemand met gevouwen handen zijn duimen om elkaar laat draaien, is dat meestal een teken dat hij zich verveelt omdat hij niets te doen heeft. In overdrachtelijke zin betekent het vaak dat hij geen werk heeft en passief thuis zit.)


     Met de eer gaan strijken.

    Diegene zijn die alle lof krijgt.

     


    (Niet altijd zijn diegenen die met de eer gaat strijken (gaat lopen), de eer opstrijkt, ook diegenen die deze eer verdienen. Vaak strijkt iemand de eer op voor het werk dat een ander heeft gedaan. In de sportwereld betekent met de eer gaan strijken “winnen”.)


     Met de fiets een puist oprijden.

    Een steile heuvel of berg oprijden.



     Met de ellebogen werken.

    Vooruitkomen ten koste van anderen.

     


    (Zich ten koste van anderen een weg banen. Wie zich in een menigte naar voor wil dringen gebruikt de ellebogen om anderen naar achter te wringen of te duwen. Vandaar ook ‘ellebogenwerk’; met de ellebogen werken: zich ten koste van anderen een betere (maatschappelijke) positie trachten te verwerven.)


     Met de Franse slag doen.

    Iets haastig, nonchalant en slordig doen, iets afraffelen.



    (Met de Franse slag was oorspronkelijk een paardrijterm. ‘Slag’ verwijst hier naar het slaan met de zweep. Volgens F.A.Stoett gebruikte men dit gezegde al in de 17de eeuw en was de Franse zweepslag een bepaalde zwierige slag die oorspronkelijk de positieve betekenis had van ‘handig en slagvaardig optreden’. Pas later kreeg de zwierige Franse zweepslag de figuurlijke en negatieve betekenis van 'niet degelijk en slordigheid’.)


     Met de gebakken peren (blijven) zitten.

    Met de onaangename gevolgen van iets (blijven) zitten, voor iets moeten opdraaien.

     


    (Wie met de gebakken peren zit, heeft te maken met de onaangename gevolgen van eerdere gebeurtenissen; deze zegswijze betekent 'ergens voor moeten opdraaien', 'op de blaren moeten zitten', 'in moeilijkheden zitten' en volgens Van Dale (2005) ook 'ongewenst zwanger geraakt zijn'. Een soortgelijke uitdrukking is: met de brokken zitten.

     

    Volgens het Groot Uitdrukkingenwoordenboek van Van Dale (2006) gaat deze zegswijze terug op de situatie dat je heerlijk gekookt hebt (gebakken peren golden in vroeger eeuwen als lekkernij), maar dat je gasten niet komen opdagen. P.J. Harrebomée geeft in zijn Spreekwoordenboek der Nederlandse taal de variant: 'Daar zit hij nu met zijne gebakken (of: gestoofde) peren.'

     

    Een andere variant, die vaak voorkomt, is iemand met de gebakken peren laten zitten. Hier staat de boosdoener centraal; oorspronkelijk was dat de onhoffelijke, gebakken peren versmadende gast, maar tegenwoordig is het iemand die, na de problemen (mede) veroorzaakt te hebben, ertussenuit knijpt. Bron: onzetaal.nl.)


     Met de grond gelijk maken.

    Iets volledig afbreken, vernielen, slopen.

     


    (Iets met de grond gelijk maken wil letterlijk zeggen gebouwen slopen, helemaal afbreken met de grond gelijk, maar kan ook betekenen dat men iemands reputatie, voorstel, statement totaal afbreekt, dat men iets of iemand zo zwaar bekritiseerd dat er niets van overblijft.)


     Met de hakken over de sloot.

    Iets nét gehaald hebben, op het nippertje.

     


    (Wanneer iemand over een sloot springt en er nét met de hakken over geraakt, was bijna in het water gevallen. Hij was er nét / op het nippertje over geraakt.)


     Met de handen in de schoot zitten.

    Luieren. Niets te doen hebben.

     


    (Wanneer iemand met de handen in de schoot zit, is dat meestal een teken dat hij niets te doen heeft, niets om handen heeft; vervelen, werkloos. Variant: Met de handen in de schoot, geeft geen brood: wie niet werkt, kan niets verdienen.)


     Met de handen in het haar zitten.

    Geen raad meer weten, radeloos zijn, wanhopen.



     Met de hand naar de hemel reiken.

    Iets onmogelijks proberen.



     Met de hand op het hart.

    Iets plechtig en met volle overtuiging beweren, beloven of verklaren.

     


    (De woorden met de hand op het hart gebruikt men om kracht te zetten achter het plechtige, eerlijke of het gemeende van een belofte of verklaring. Het gebaar zelf komt er niet altijd bij te pas. Bij een eedaflegging legt men soms de hand op het hart.)


     Met de hand over het hart strijken.

    Zich milder opstellen, minder streng zijn.



    (Met de hand over het hart strijken: zich tot zachtere gedachten stemmen, eigenlijk: een meestal éénmalig toegevend gebaar maken.)


     Met de helm geboren zijn.

    Geboren zijn met de gave van de voorspelling, paranormaal begaafd zijn.

     


    (Van Dale Groot uitdrukkingenwoordenboek: “Sommige kinderen worden geboren met een vlies nog op of om het hoofd: het lamsvlies (amnion). Dit is het binnenste van de twee vruchtvliezen die het embryo omgeven.”

     

    Volgens Van Dale worden er aan zo’n kinderen paranormale gaven toegeschreven, zoals helderziendheid. F.A.Stoett schrijft dat vroeger het bijgeloof bestond dat iemand die met een helm geboren was, geesten kon zien.

     

    nl.wikipedia.org/wiki/Helm_(volksgeloof):

     

    “De helm is in het volksgeloof het vlies dat bij de geboorte het hoofd van sommige kinderen omgeeft en wat er toe leidt dat het kind geacht wordt een gelukskind of ziener te zijn.Wie met de helm geboren is wordt geacht het tweede gezicht te hebben.

    Omdat een kind dat 'met de helm' werd geboren eerder als nadelig werd ervaren, of zelfs als een vloek werd gezien, verbrandde men dikwijls 'de helm' na de geboorte, waardoor deze 'zijn eigenschap verloor'. Mensen die met de helm geboren werden waren aldus behept met het tweede gezicht en konden volgens de volksverhalen onder meer begrafenissen van tevoren waarnemen.

     

    Op de Zuid-Hollandse Eilanden, onder meer op Oude-Tonge, worden mensen die met de helm geboren worden 'beeldwitten' genoemd. Het verwijst naar een persoon die een 'beeld', een voorstelling of een figuur, vooruit 'wist'.”

     

    sites.google.com/site/spreekwoordenkind:

     

    “Met een/de helm op geboren zijn: Een gelukskind. De helm is het vlies dat soms bij de geboorte op het hoofd  van een baby zit  en de vorm heeft van een oude ridderhelm. Men geloofde vroeger dat dergelijke kinderen in de toekomst konden kijken en vooral rampen en sterfgevallen konden zien aankomen. Varianten: met een halmet (of: helmet) geboren of met een allumet (in zijn gat) geboren zijn

     

    Volgens whisper.punt.nl worden er aan mensen die met de helm zijn geboren soms paranormale krachten toegekend omdat, volgens New-Agers, de grote fontanel, bij geboorte beschermd door de vliezen, de lichamelijke uiting is van het 1e chakra waarmee je verbonden bent met de niet-stoffelijke spirituele wereld.)



    Met de hoed in de hand komt men door het ganse land.


    Met hoffelijkheid en beleefdheid kom je ver.



     Met de hoendertjes naar het rek gaan.

    Vroeg gaan slapen.

     


    (Met de hoendertjes naar het rek gaan: zijn bed vroeg opzoeken. Synoniem: met de kippen op stok gaan: vroeg gaan slapen.)


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden M - met d


    Met de kippen op stok gaan.


    Heel vroeg gaan slapen.

     


    (Met de kippen op stok gaan; zeer vroeg naar bed gaan. De stok is de staak met dwarsstokken, waarop de kippen in het hok, als de zon ondergaat, naast elkaar zitten te slapen. Synoniemen: Met de hoenderen naar bed gaan (18de eeuw),  met de kiekens (de hennen) naar de nest gaan. De uitgebreidere variant: ‘wie met de kippen op stok gaat, kan met de haan opstaan’, wordt minder gebruikt.)


    Met de klompen op het ijs komen. / Met de klompen in het gelag komen.

    Onvoorzichtig handelen, zich wagen op een terrein, waar men niet thuis hoort, zich op domme wijze verpraten.

     


    (Ook met zijn blokken op 't ijs komen: ondoordacht, onvoorzichtig handelen. 18de eeuw: blijf jij met je klompen van ’t ijs: waag je niet op een terrein waar je niets van af weet, want je zou daardoor in verlegenheid geraken of bespot kunnen worden. Of; blijf jij met je klompen van ’t ijs, val anderen niet in de rede, moei je niet, laat je daar niet mee in.)


    Met de kloten voor het blok (zitten).

    In de knoei zitten, niet verder kunnen, voor een voldongen feit staan, geen enkele kant meer opkunnen.

     


    (Uit de zeilwereld: "met de kloten voor het blok zitten".

    Een kloot is een houten kraal (een kink of een knoop) die aan een rakband (touw) is bevestigd, waarmee deze bij het hijsen van een grootzeil langs de mast rolt en niet klem loopt. Het blok is de katrol en is een werktuig waarin de trekrichting van een touw wordt veranderd.

    Als de kloot (rolkraal of knopen in een lijn die niet door een blok (katrol) kunnen) voor het blok zit, kan het zeil niet meer aangetrokken worden en kan je dus geen kant meer op.

     

    Vaartips.nl: “Ondermeer bij tjalken en aken is het grootzeil d.m.v. touwlussen (rakbanden), die voorzien zijn van houten kralen om de mast bevestigd. De kralen heten kloten. Het zeil wordt gehesen m.b.v. een takel, dat is een lijn, ook wel loper of zeilval, die door een éénschijfsblok (katrol) loopt. Zo'n takel heet een enkeljol. Wanneer tijdens het hijsen de zeilval te dicht tegen de mast gehouden wordt, kan een rakband met zijn kloten tegen het blok lopen, waardoor verder hijsen onmogelijk is.”)


    Met de knikkers alleen heb je nog geen spel.

    Onderneem je zelf niets, komt er ook niets tot stand.


    Met de kop tegen de muur lopen.

    Iets onmogelijks willen of doen, en daardoor teleurgesteld of gekwetst raken.

     


    (Synoniem: met het hoofd tegen de muur lopen: ergens lelijk tegen aanlopen; iets proberen te bereiken wat, vaak veroorzaakt door de onwil van anderen, onmogelijk blijkt te zijn, zodat men zwaar teleurgesteld of gekwetst raakt.

    Dit gezegde stamt uit de Middeleeuwen en werd in 1559 door Pieter Breugel de Oudere afgebeeld in het schilderij ‘Nederlandse spreekwoorden’. Zie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandse_Spreekwoorden.)

     

     

    “Hy loopt metten hoofde teghen den muer

    Die hem tegen d'overste, of maghtigher stelt.

    Hy en wint niet anders dan schade seer suer.

    Rust liever u hooft, en spaert u gheldt.

    De saechtmoedighe behouden ten eynden het veldt.”

     

    Winschooten, 356; Idinau, 16:

    Bron: F.A.Stoett

     


    Met de kous op de kop thuiskomen.

    Niet geslaagd zijn in wat gehoopt/verwacht werd; teleurgesteld zijn.

     


    (Met de kous op de kop thuiskomen was een gebruikelijke uitdrukking onder de zeelieden in de 17de eeuw, wanneer ze berooid van een vergeefse zeereis thuiskwamen zodat ze geen hoed of muts meer hadden om op hun hoofd te zetten waardoor ze hun kous als muts moesten gebruiken: een verloren reis gemaakt hebben, een reis voor niets, niet geslaagd zijn. Volgens sommige bronnen moet hier de kous als hoofddeksel opgevat worden als narrenmuts. Later werd deze uitdrukking meer gebruikt ivb met een examen (= niet geslaagd zijn) of een huwelijksaanzoek (= afgewezen zijn).)


    Met de maat, waarmee je meet, zal je weder gemeten worden.

    Zoals wij anderen behandelen, zullen wij zelf behandeld worden.

     


    (Ontleend aan Matth. VII, 2: ‘Want met welck oordeel ghy oordeelt, sult ghy geoordeelt worden: ende met welcke mate ghy metet, sal u weder gemeten worden.’ Met de maat, waarmede gij meet, zal u weder gemeten worden: zoals wij anderen behandelen, zullen wij zelf behandeld worden; het kwaad dat wij anderen aandoen, zal aan ons vergolden worden. Bron: F.A.Stoett.)


    Met de moed der wanhoop.

    Zonder vertrouwen, wanhopig, radeloos.

     


    (Met de moed der wanhoop wordt vaak gezegd met betrekking tot een laatste wanhopige poging; ten einde raad.)


    Met de mond vol tanden staan.

    Niets weten te zeggen, geen woord kunnen uitbrengen, sprakeloos zijn.

     


    (Bekend sinds de 17de eeuw: daer stond hy met den mond (of: zijne toote) vol tanden: alleen tanden en geen tong hebben, niet weten wat hij moet (terug) zeggen of stomverbaasd zijn.)


    Met de muts naar iets gooien.

    Ergens geen zorg (genoeg) aan besteden, niet echt (genoeg) moeite voor iets doen.

     


    (Volgens F.A.Stoett betekende met de muts naar iets gooien in de 17de en 18de eeuw ‘er niet naar kunnen talen, ergens niet aan behoeven te denken; het kwijt zijn’. Pas later kreeg deze zegswijze de betekenis van: iets trachten te verkrijgen of er een slag naar slaan; er naar gissen. Synoniem: met zijn klak naar iets gooien: half werk doen, niet genoeg moeite / zorg aan iets besteden en met zijn petje ergens naar gooien; wat volgens Stoett doet vermoeden dat de uitdrukking aan een jongensspel is ontleend.)


    Met de nachtschuit komen.

    Laat komen, oud nieuws vertellen.

     


    (Dit zegt men van iemand, die  met veel ophef ‘nieuws’ vertelt, wat iedereen al weet. Wie met de nachtschuit vertrekt komt laat (pas de volgende dag) op zijn bestemming en heeft dus ook meestal alleen nieuws te vertellen dat al een dag oud is. Synoniem: met de naschepen komen.)


    Met de nachtschuit vertrekken.

    Er stilletjes vandoor gaan.

     


    Met de naschepen komen.

    Met oud nieuws komen; iets vertellen dat bij iedereen al bekend is.


    (Een naschip was een achterblijver, een schip dat trager voer en later dan de anderen aankwam. Synoniem: met de nachtschuit komen.)


    Met de natte vinger.

    Iets grofweg doen, zonder zich er echt in te verdiepen.

     


    (Synoniem: nattevingerwerk:  overhaast, onnauwkeurig, zonder de geschikte methode of middelen uitgevoerd werk. Iets wat met de natte vinger werd vast-gesteld/gedaan werd onnauwkeurig en/of te vlug uitgevoerd.)


    Met de nek aanzien.

    Iemand met grote minachting behandelen; geen blik waardig keuren.

     


    (Iemand met de nek aanzien/aankijken of iemand de nek (toe)keren; iemand geen blik waardig keuren, met verachting bejegenen, hem de rug toedraaien, zijn hoofd afwenden zodat hij alleen zijn nek laat zien/te zien is.)


    Met de neus in de boeken zitten.

    Lezen; studeren.

     


    Met de neus in de boter vallen.

    Ergens onverwacht voordeel van hebben.

     


    (Een uitdrukking sinds de 17de eeuw, evenals varianten: met zijn neus in het vet vallen, met zijn gat/aars in de boter vallen: (onverwacht) goed terechtkomen; een (onverwacht) fortuintje krijgen; rijk trouwen.

    F.A.Stoett voegt er nog aan toe: “met den neus in 't vet zitten of liggen, goede dagen hebben; Joos, 84: met zijn duimen in 't vet vallen; Land v. Waas: met zijnen achteruit in de boter vallen of met zijnen bek in 't vet vallen. Syn. in de 17de eeuw met zijn lijf in een vat boter vallen: V.d. Venne, 226: Die met sijn Lyf in een vat boter valt, schijnt een geluckigen vet-sack te wesen”.)


    Met de noorderzon vertrekken.

    Ongemerkt / heimelijk vertrekken; op de vlucht slaan.


    (Met de noorderzon vertrekken wil zeggen ‘s nachts of ook wel bij dag stil vertrekken, ongemerkt, omdat hij iets misdaan heeft zoals bijvoorbeeld veel schulden gemaakt hebben; er stiekem / ongemerkt vandoor gaan. Verhuizen met de noorderzon is verhuizen zonder de (achterstallige) huur te betalen.

     

    Bron: F.A.Stoett: “In die landen, waar de zon gedurende een tijd van het jaar niet ondergaat, schijnt zij, wanneer het bij ons nacht is, uit het noorden; vandaar dat men in de 17de eeuw onder de noorderzon middernacht verstond, evenals onder zuiderzon de middag. In 16de eeuw zeid men volgens Kiliaen, 416: De nevelkarre drijven: met de nevelkarre ende int doncker vertrecken ende ruymen. Synoniem was in de middeleeuwen metter dagheraet; in de 18de eeuw, volgens Sewel, 231: Een gat in de Maan maken, met de Noorder Zon verhuizen.”

     

    Bron: Vaartips.nl.: “Nog in de 18e eeuw verdeelden onze zeelui een etmaal in acht delen van drie uur, die elk hun naam ontlenen aan de stand der zon in die uren. 6 uur 's morgens: Oosterzon; 9 u. 's morgens: Zuidoosterzon; 12 u. 's middags: Zuiderzon; 3 u. 's middags: Zuidwesterzon; 6 u. 's avonds: Westerzon; 9 u. 's avonds: Noordwesterzon; middernacht: Noorderzon; 3 u. 's nachts: Noordoosterzon. "Noorderzon" werd ook gebruikt als ander woord voor "stikdonker".”)


    Met de paplepel ingeven.

    Al heel jong iets (aan)leren.

     


    (Variant: dat is hem met de paplepel ingegoten / ingegeven: dat is hem al in zijn vroegste jeugd bijgebracht. Pap staat hier voor het voedsel dat kinderen in hun vroegste jeugd dagelijks toegediend krijgen.)


    Met de pet naar iets gooien.

    Ergens geen zorg (genoeg) aan besteden, niet echt (genoeg) moeite voor iets doen.

     


    (Ergens met de pet naar gooien is iets doen zonder echt zijn best te doen, met het gevolg dat hij slecht werk levert, niet omdat hij niet beter kan, maar omdat hij ongeïnteresseerd is.

     

    Volgens Van Dale Groot Uitdrukkingenwoordenboek verwijst de uitdrukking misschien naar een situatie die beschreven staat in de Studie’s van Frederik van Eeden (1908):

    “Wij kunnen nooit de Waarheid zeggen met onze woorden. (…) Het eenige wat wij doen is, min of meer in het wilde, woorden te mikken naar een verwijderde réaliteit, zooals jongens hun petten gooien naar vlinders, in onhandige poging hen zoo te vangen

     

    Volgens F.A.Stoett betekende de synonieme uitdrukking met de muts naar iets gooien in de 17de en 18de eeuw ‘er niet naar kunnen talen, ergens niet aan hoeven te denken; het kwijt zijn’. Pas later kreeg deze zegswijze de betekenis van: iets trachten te verkrijgen of er een slag naar slaan; er naar gissen. Synoniem: met zijn klak naar iets gooien: half werk doen, niet genoeg moeite of zorg aan iets besteden en met zijn petje ergens naar gooien; wat volgens Stoett doet vermoeden dat de uitdrukking aan een jongensspel is ontleend.)


    Met de pet rondgaan.

    Geld ophalen/inzamelen; collecteren.

     


    (Straatartiesten zoals bijvoorbeeld orgeldraaiers gebruiken soms een pet als bakje om geld te ontvangen of gaan na een optreden letterlijk met de pet rond om geld op te halen. Daaraan is de uitdrukking 'met de pet rondgaan' ontleend, waarmee men bedoelt dat men de aanwezigen om een financiële bijdrage vraagt. Deze uitdrukking wordt ook gebruikt wanneer er in werkelijkheid geen pet wordt gebruikt. Het gaat ook altijd om een vrijwillige bijdrage, als gunst voor een goed doel of geschenk.)


    Met de prins over de Maas geweest zijn.

    Al veel meegemaakt hebben, ervaring hebben.

     


    (De uitdrukking hij is met de prins over de Maas geweest slaat op de veldtocht van Willem van Oranje in 1568. De Prins is Prins Willem van Oranje en het komen over de Maas slaat op diens tocht over de door de Spanjaarden bewaakte Maas in October 1568, die plaats vond ‘tot verwondering van velen en vooral van de Hertog (v. Alva)’. Naar het verhaal luidt, was de Hertog zo verbaasd dat hij aan Barlaimont vroeg: “zijn de vijanden dan vogels, dat ze over de Maas gevlogen zijn?”

     

    Oorspronkelijk werd deze spreekwijze gebruikt in verband met de soldaten, die reeds onder Prins Willem gediend hadden en dus een groot aantal campagnejaren achter de rug hadden. De soldaten die met de prins over de Maas geweest zijn, waren dus soldaten die al heel wat moeilijkheden overwonnen hadden, al veel hadden meegemaakt en ervaren soldaten waren. Al schertsend werd deze uitdrukking ook gebruikt wanneer een vrouw meerdere kinderen kreeg: ‘Ik heb … elfmaal met den Prins over de Maas … geweest’ (elf maal een kind gekregen), (Wolff en Deken 1784).)


    Met de regelmaat van de klok.

    Steeds opnieuw, regelmatig.

     


    Met de rug tegen de muur staan.

    In een benarde positie verkeren waaruit niet te ontsnappen is; geen kant meer uit kunnen.

     


    Met de sok op de kop gezet.

    Er onbewust, door toedoen van anderen, voor joker bijlopen.

     


    Met de staart tussen de benen afdruipen.

    Beschaamd of vernederd weggaan.

     


    (Oorspronkelijk uit de dierenwereld, een hond die gestraft wordt of een gevecht verliest, druipt (loopt) met de staart tussen zijn poten weer af (weg).)


    Met de stroom meedrijven.

    Meelopen met de massa, meedoen met de meerderheid.

     


    (Met de stroom meedrijven is meedoen met wat de grote meerderheid denkt te moeten doen, om maar zeker niet af te wijken van de algemeen aanvaarde / gangbare ideeën. Met de stroom (laten) meedrijven heeft dan ook meestal een negatieve bijklank omdat het de weg van de minste weerstand is, .. de gemakkelijkste weg.)


    Met de strooppot lopen vleien.

    Iemand vleien; iemand zeggen wat hij graag hoort.

     


    (Met de strooppot (of stroopkan = een kan waarin vroeger de stroop op de eettafel kwam) lopen vleien, iemand vleien, slijmen; synoniem: iemand honig om de mond smeren.)


    Met de vijand heulen.

    Met de vijand samenwerken; de vijand helpen.

     


    Met de vinger naar iemand wijzen.

    Iemand beschuldigen; letterlijk: iemand als schuldige aanduiden.

     


    Met de vinger nawijzen.

    Iemand bespotten,  met minachting behandelen.


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden M


    Met hem kan men geen spies draaien.

    Met hem valt niet samen te werken.



    Met het hoofd tegen de muur lopen.

    Het onmogelijke proberen.




    Wordt vervolgd


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden N


    Naar het kippenei grijpen en het ganzenei laten lopen

    Uit gierigheid de verkeerde keuze maken



    Na gedane arbeid is het goed rusten

    Na het werk doet het goed te kunnen uitrusten



    Nakaarten heeft geen zin

    Men moet niet doorgaan met zeuren over iets wat al lang voorbij is



    Na mij de zondvloed

    Dat is een probleem dat zich pas voordoet als ik er niet meer ben; het zal mijn tijd wel duren



    Na regen komt zonneschijn

    Na een periode van tegenslag, komt er een betere tijd



    Na wat gepimpel, is de geest wat simpel

    Na wat te hebben gedronken ben je meestal niet meer helder van geest



    Niemand zo fijn iets spon of het kwam aan het licht der zon

    De waarheid komt altijd aan het licht


    Niet geschoten is altijd mis

    Het is altijd de moeite waard om iets te proberen, ook al weet men van tevoren niet of het lukt



    Niet van het ene brood tot het andere weten te geraken

    Niet met geld kunnen omgaan


    Nood doet oude quenen draven

    Nood doet zelfs oude vrouwen rennen (angst geeft vleugels)



    Wordt vervolgd


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden O


    Oefening baart kunst


    Door veel te oefenen verbeteren prestaties



    Olie in het vuur gooien

    Iets doen of zeggen waardoor ruzie opnieuw begint of verder oplaait



    Om der wille van de smeer, likt de kat de kandeleer

    Mensen zijn vaak heel gedienstig, enkel om er zelf voordeel uit te halen



    Om een ladder te beklimmen begin je met de onderste sport

    Wil je iets bereiken, moet je beginnen bij het begin; klein beginnen om groot te worden



    Onbekend maakt onbemind

    Iets wat nog onbekend is, wordt vaak ten onrechte ondergewaardeerd



    Ondank is 's werelds loon

    Het goede wordt in de wereld vaak met kritiek en het kwade vergolden



    Onder de bezem getrouwd zijn

    Zonder kerkelijke inzegening samenleven


    Onkruid vergaat niet

    Verderfelijke personen zijn niet te bestrijden



    Oog om oog, tand om tand

    Weerwraak nemen; verbitterd vechten



    (refereert aan de oudtestamentische wet die zegt dat elk vergrijp met iets even zwaars zal worden vergolden)


    Oost west, thuis best

    Geen plek is fijner dan je eigen thuis



    Op ieder potje past een dekseltje

    Bij iedereen hoort iemand



    Op hete kolen zitten

    Bang of ongeduldig zijn


    Overdaad schaadt

    Alles wat te veel is, is niet goed




    Wordt vervolgd


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden P


    Paarden die haver verdienen krijgen ze niet


    Degenen die het verdienen worden niet altijd beloond



    Paardenkeutels zijn geen vijgen

    Je niets
    laten wijsmaken


    Papier is geduldig

    Op papier kun je zeggen wat je wilt; papier accepteert alles



    Pappen en nathouden

    Iets niet grondig aanpakken, en maar wat aanmodderen



    Parijs is wel een mis waard

    Hij verandert van partij omdat hij daar meer voordeel bij kan behalen



    Pissebed wegjagen en kakkebed weerkrijgen

    Van de regen in de drup geraken


    Platte beurzen maken dulle zinnen

    Als je arm bent doe je soms gekke dingen om aan geld te geraken



    Pluimen in de wind waaien

    Iets doen zonder nadenken


    Pluk de dag (Carpe diemm)

    Geniet van vandaag



    Pochers geen brood klagers geen nood

    Mensen die veel klagen hebben het vaak zo slecht nog niet



    Praatjes vullen geen gaatjes

    Met praten alleen komt men er niet, er moet ook wat gedaan worden

     


    Wordt vervolgd


    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Spreekwoorden R


    Raad na de daad, komt steeds te laat


    Nadat het onheil is geschied, ben je niets meer met “achter-afse” wijze raad

     


    Raar uit de bocht komen

    Vreemd reageren

     


    Rijk en gemeen, behaagt iedereen, maar arm en groot, is allemans dood

    Een rijk man die zich gewoon gedraagt is geliefd; een arme man die rijk geworden is en zich als zodanig gedraagt, is niet geliefd

     


    Rijk huis is niet altijd Rijkmans huis

    Het is niet altijd hoe het lijkt; Iemand die in een groot en mooi huis woont heeft vaak zoveel hypotheek dat hij amper kan rondkomen

     


    Rozengeur en maneschijn

    Alles is fijn, mooi en goed; geen wolkje aan de lucht

     


    Rust roest

    Als je te lang iets niet doet, kan je het ook niet meer zo gemakkelijk 

     



    Wordt vervolgd


    Inhoud blog
  • favicon
  • Spreekwoorden
  • 4510 Spreekwoorden
  • Spreekwoorden A - aalm
  • Spreekwoorden A - alle h
  • Spreekwoorden A - als he
  • Spreekwoorden B - baas
  • Spreekwoorden B - beter
  • Spreekwoorden B - bij tijd
  • Spreekwoorden C - cachet
  • Spreekwoorden D - daara
  • Spreekwoorden D - daar i
  • Spreekwoorden D - daar s
  • Spreekwoorden D - dan d
  • Spreekwoorden D - dat h
  • Spreekwoorden D - dat is
  • Spreekwoorden D - dat is
  • Spreekwoorden D - dat is
  • Spreekwoorden D - dat is
  • Spreekwoorden D - dat lo
  • Spreekwoorden D - de aa
  • Spreekwoorden D - de da
  • Spreekwoorden D - de ha
  • Spreekwoorden D - de ko
  • Spreekwoorden D - de pa
  • Spreekwoorden D - de te
  • Spreekwoorden D - de we
  • Spreekwoorden D - die sn
  • Spreekwoorden E - eb en
  • Spreekwoorden E - een bo
  • Spreekwoorden E - een ei
  • Spreekwoorden E - een he
  • Spreekwoorden E - een kr
  • Spreekwoorden E - een on
  • Spreekwoorden E - een Sa
  • Spreekwoorden E - een st
  • Spreekwoorden E - een wi
  • Spreekwoorden E - elke ke
  • Spreekwoorden E - ergens
  • Spreekwoorden E - ergens
  • Spreekwoorden E - er hee
  • Spreekwoorden E - er loop
  • Spreekwoorden F - falen s
  • Spreekwoorden G - gaar z
  • Spreekwoorden G - geen b
  • Spreekwoorden G - geen s
  • Spreekwoorden G - geld r
  • Spreekwoorden G - goed
  • Spreekwoorden G - gooi g
  • Spreekwoorden H - haags
  • Spreekwoorden H - het blo
  • Spreekwoorden H - het gel
  • Spreekwoorden H - het in
  • Spreekwoorden H - het is
  • Spreekwoorden H - het kin
  • Spreekwoorden H - het op
  • Spreekwoorden H - het za
  • Spreekwoorden H - hij hee
  • Spreekwoorden H - hij hee
  • Spreekwoorden H - hij is a
  • Spreekwoorden H - hij is i
  • Spreekwoorden H - hij ka
  • Spreekwoorden H - hij mo
  • Spreekwoorden H - hij wo
  • Spreekwoorden I - ieder
  • Spreekwoorden I - iemand
  • Spreekwoorden I - iemand
  • Spreekwoorden I - iemand
  • Spreekwoorden I - iemand
  • Spreekwoorden I - iemand
  • Spreekwoorden I - iemand
  • Spreekwoorden I - iemand
  • Spreekwoorden I - iemand
  • Spreekwoorden I - iemand
  • Spreekwoorden I - iemand
  • Spreekwoorden I - iemand
  • Spreekwoorden I - iemand
  • Spreekwoorden I - iets bla
  • Spreekwoorden I - iets nie
  • Spreekwoorden I - iets te
  • Spreekwoorden I - ijver
  • Spreekwoorden I - in de p
  • Spreekwoorden I - in het
  • Spreekwoorden I - in mari
  • Spreekwoorden J - jaag
  • Spreekwoorden J - je kan
  • Spreekwoorden J - je moet
  • Spreekwoorden J - je zal
  • Spreekwoorden K - kaal
  • Spreekwoorden K - ketel
  • Spreekwoorden K - klinken
  • Spreekwoorden K - korte
  • Spreekwoorden L - laagha
  • Spreekwoorden L - lange
  • Spreekwoorden L - lelijke
  • Spreekwoorden L - liever
  • Spreekwoorden M - Maaik
  • Spreekwoorden M - meer ij
  • Spreekwoorden M - men k
  • Spreekwoorden M - men m
  • Spreekwoorden M - men m
  • Spreekwoorden M - met b
  • Spreekwoorden M - met d
  • Spreekwoorden M
  • Spreekwoorden N
  • Spreekwoorden O
  • Spreekwoorden P
  • Spreekwoorden R
  • Spreekwoorden S
  • Spreekwoorden T
  • Spreekwoorden U
  • Spreekwoorden V
  • Spreekwoorden W
  • Spreekwoorden Z

    Pagina 1


    Pagina 2


    Pagina 3


    Pagina 4


    Pagina 5


    Pagina 6





    Friedrich Nietzsche

       1844-1900



    Dat wat me niet doodt, maakt me sterker


    Als er geen liefde of haat meespeelt, speelt de vrouw middelmatig


    Als je in de afgrond kijkt, dan kijkt de afgrond ook in jou


    De één zoekt een verloskundige voor zijn gedachten, de andere zoekt iemand die hij helpen kan. Zo ontstaat een goed gesprek


    De aanhangers van een groot man maken zich blind om zijn lof beter te kunnen zingen


    De hoop is het kwaadste der kwaadste, omdat zij de marteling verlengt


    De laatste christen stierf aan het kruis


    Bedelaars moet men maar helemaal afschaffen. Inderdaad, men ergert zich hun iets te geven en men ergert zich hun niets te geven


    De gebalde vuist is het enige argument tegenover het domme gezicht


    De fantasie van vele christelijke heiligen was soms onvoorstelbaar smerig. Krachtens de theorie dat deze begeerten echte demonen waren die in hen huis hielden, voelden zij zich daarbij niet al te zeer aansprakelijk: aan dat gevoel danken wij de veelzeggende oprechtheid van hun zelfportretten


    Als echtgenoten niet samenleefden zouden er meer goede huwelijken zijn


    Bij verstandige mensen gelooft men niet aan hun dwaasheden: wat een inbreuk op hun rechten als mens!


    De beste vriend zal waarschijnlijk de beste echtgenote krijgen, omdat een goed huwelijk op een talent voor vriendschap berust


    Als men zich steeds onder mensen van verdienste weet, leert men alle aanmatiging af; het alleen-zijn leidt tot zelfoverschatting


    De fijnste humaniteit openbaart zich in de wens om anderen schaamte te besparen


    De eis bemind te worden, is de grootste aller arroganties


    Geen enkele overwinnaar gelooft in het toeval


    Er is altijd enige waanzin in liefde. Maar er is ook altijd een reden voor waanzin


    Er bestaan geen feiten alleen interpretaties


    De wijsbegeerte is een stelselmatig misbruik van een daartoe uitgevonden terminologie


    De tegenwerping, het slippertje, het vrolijke wantrouwen, de spotlust zijn tekenen van gezondheid; al het onvoorwaardelijke hoort thuis in de pathologie


    Geschiedenis gaat bijna altijd over slechte mensen waarover men later niets dan goed zegt


    En de heersenden keerde ik de rug toe, toen ik zag wat zij thans heersen noemen: sjacheren, loven en bieden om macht - met het gepeupel!


    De vrouw is Gods tweede vergissing


    De mensen schamen zich niet over hun schunnige gedachten, maar alleen over de idee dat iemand hen tot zulke gedachten in staat acht


    Er bestaat een onschuldige bewondering, maar deze komt slechts voor bij diegene in wie het nog niet opgekomen is ook zelf eenmaal bewonderd te kunnen worden


    De zogenaamde paradoxen van een schrijver, waaraan een lezer aanstoot neemt, bevinden zich vaak helemaal niet in het boek, maar in het hoofd van de lezer


    De vrouw leert haten naar de mate waarin zij verleert te betoveren


    En wat redde haar deugd? De stem van haar geweten? O, nee. De stem van haar buurvrouw


    De onopgeloste disharmonieën in karakter en gezindheid der ouders zetten zich voort in het kind en vormen diens lijdensgeschiedenis


    Er is een kind verborgen in de echte man; en het verlangt te spelen. Kom op dan vrouwen en ontdek het kind in de man



    Het voorrecht van de doden is dat ze niet meer behoeven te sterven



    Het geluk van de man is: ik wil. Het geluk van de vrouw is: hij wil


    Het is moeilijk met mensen om te gaan omdat zwijgen zo moeilijk is


    Het liefst springt men een drenkeling achterna, wanneer er toeschouwers zijn die het zelf niet durven


    Hoe nu? Een groot man? Ik zie alleen maar een tegenspeler van het eigen ideaal


    Het gladde ijs, een paradijs voor de man die dansen kan


    Ik zou best christen en verlost willen zijn, als de christenen er maar wat meer verlost uitzagen


    Hij is een denker, dat wil zeggen, hij verstaat de kunst de dingen eenvoudiger te nemen dan ze zijn


    In de hemel ontbreken de interessante mensen


    Hij die niet kan liegen weet niet wat de waarheid is


    Het parlementarisme, ofwel de officiële toestemming om uit vijf meningen te mogen kiezen, vindt ingang onder de velen die graag de indruk wekken zelfstandig te zijn en voor hun mening willen vechten. Maar uiteindelijk is het om het even of de kudde een mening krijgt opgedrongen of dat vijf meningen zijn toegestaan


    Ik houd van de mens die kwistig omgaat met zichzelf, die geen dank wil en niet geeft omdat hijzelf iets kreeg: immers hij schenkt voortdurend en is niet zuinig op zichzelf


    Hoe dan? Is de mens een miskleun van God? Of God een vergissing van de mens?


    Het slechte is de beste kracht van de mens


    Het christelijke besluit om de wereld lelijk en slecht te vinden, heeft de wereld lelijk en slecht gemaakt


    Iets wat kort uitgedrukt is kan de vrucht zijn van veel en langdurig nadenken


    Ik ontvlucht de nabijheid der mensen niet, maar het is de eeuwige verre afstand tussen mens en mens die mij in de eenzaamheid drijft


    Hij die het niet nodig heeft te liegen, is er trots op dat hij geen leugenaar is


    Het voordeel van een slecht geheugen is dat men van dezelfde goede dingen meer dan eens kan genieten


    Iedereen heeft precies zoveel ijdelheid als het hem aan verstand ontbreekt


    Iemand heeft ooit eens gezegd: “Er zijn twee mensen waar ik nooit diep over nagedacht heb. Dat is het bewijs dat ik van hen houd.”


    Het vergeten van het doel is de meest voorkomende vorm van domheid


    Hoe hoger je vliegt, hoe kleiner je lijkt voor de mensen die niet kunnen vliegen


    Hoeveel waarde kan een geest verdragen, hoeveel waarheid kan een geest trotseren? Dat werd voor mij meer en meer de werkelijke meting van waarde


    Je vergeet je schuld als je haar aan iemand anders hebt opgebiecht, maar meestal vergeet de ander haar niet



    Je haat niemand zolang je hem nog geringschat, maar pas als je hem gelijk of hoger schat


    Lachen is leedvermaak maar dan met een zuiver geweten


    Kunst is in wezen de bevestiging, de zegening en vergoddelijking van het bestaan


    Indien aalmoezen alleen uit medelijden gegeven werden waren de bedelaars allemaal al verhongerd.


    In het geheel niet van zichzelf spreken is een voorname vorm van huichelarij.


    Liever een vijandschap uit één stuk dan een gelijmde vriendschap.


    Je hebt het leven slecht geobserveerd, als je niet ook de hand hebt gezien, die met zachtheid...doodt.


    Je hebt uiteindelijk je begeerte lief en niet het begeerde.


    Menigeen vindt zijn hart pas als hij zijn hoofd heeft verloren.


    Men hoort slechts die vragen, waarop men in staat is antwoord te geven.


    Men beloont een leraar slecht als men steeds zijn leerling blijft.


    Liever niets weten dan veel half weten.


    Medevreugde niet medelijden maakt de vriend.


    In de vergulde schede van het medelijden steekt soms de dolk van afgunst.


    Maar het is met de mens als met de bomen. Hoe meer hij naar de hoogte en naar het licht wil, des te sterker streven zijn wortels naar de aarde, nederwaarts in het donkere, het diepe - in het boze.


    Menigeen weet niet hoe rijk hij is, tot hij merkt, welke rijke mensen nog van hem stelen.


    Men moet van het leven scheiden zoals Odysseus van Nausica afscheid nam, meer zegenend dan verliefd.


    Men droomt in ‘t geheel niet, of interessant. Zo zou men ook moeten leren wakker te zijn: in ‘t geheel niet of interessant.


    In onze dromen verbruiken wij te veel kunstenaarschap en daarom zijn wij er overdag te arm aan.


    Mensen kunnen niet bekeerd worden, men moet er ziek genoeg voor zijn.


    In iedere echte man is een kind verborgen, dat wil spelen.


    Menigeen wordt slechts daarom geen denker, omdat hij een te goed geheugen heeft.


    Mensen die troost nodig hebben, worden door geen enkel troostmiddel zo opgebeurd als door de bewering dat er voor hun geval geen troost bestaat. Daarin ligt zo een onderscheiding besloten, dat zij hun hoofd weer opheffen.


    Kunstenaars zijn slaapwandelaars bij daglicht.


    Veel over jezelf praten kan ook een manier zijn om je te verbergen.


    Ook de haat kent zijn jaloezie: we willen onze vijand voor onszelf hebben.


    We hebben kunst om niet aan de waarheid te sterven.


    Wie een vreemde taal een beetje beheerst heeft er meer plezier aan dan wie haar goed spreekt. Het plezier is aan de half-kundigen.


    Natie: een groep mensen die één taal spreken en dezelfde kranten lezen.


    Wat is funester dan te werken, te denken en te voelen zonder innerlijke noodzaak, zonder een diep persoonlijke keuze, zonder lust? Als een automaat van de “plicht”?


    We moeten iedere dag als verloren beschouwen waarop we tenminste niet één keer hebben gedanst. En we zouden iedere waarheid als een onwaarheid moeten bestempelen als het niet gepaard ging met tenminste één lach.


    Slangen die niet van huid kunnen verwisselen, gaan te gronde. Evenzo de geesten die men verhindert van mening te veranderen: zij houden op geest te zijn.


    Slapen is geen geringe kunst: je moet er de hele dag voor wakker blijven.


    Rijpheid van de man: dat is, de ernst te hebben teruggevonden die je als kind bij het spelen had.


    Niet het gebrek aan liefde, maar het gebrek aan vriendschap maakt ongelukkige huwelijken.


    Wat uit liefde wordt gedaan, geschiedt altijd buiten goed en kwaad om.


    Sommige mannen hebben gezucht omdat men er met hun vrouw vandoor was gegaan, de meesten echter omdat niemand er met de hunne vandoor wilde gaan.


    Veronderstel nou eens dat de waarheid een vrouw was, wat dan?


    Overtuigingen zijn gevaarlijker vijanden der waarheid dan leugens.


    Wat zijn nu onze belevenissen? Veel meer wat wij er in leggen dan wat er in gelegen is!


    Sommige kunstenaars worden postuum geboren.


    Verscheidene mensen, meer in het bijzonder vrouwen, kennen de verveling niet, omdat ze nooit behoorlijk hebben leren werken.


    Wees meester en vormgever van jezelf.


    Wie een waarom heeft waarvoor hij kan leven, kan bijna elk hoe verdragen.


    We zijn zo graag in de vrije natuur, omdat deze geen mening over ons heeft.


    Moraliteit is kudde-instinct in individuen.


    Wat is slecht? - Alles wat voortkomt uit zwakte.


    Onrecht is nooit gelegen in ongelijkheid van rechten, het is gelegen in de aanspraak op ‘gelijke’rechten.


    Welk kind heeft geen reden om over zijn ouders te huilen?


    Vaak spreekt men een mening tegen, ofschoon het eigenlijk alleen de toon is, waarop ze werd uitgesproken, die ons onsympathiek is.


    Met zijn principes wil men zijn gewoontes tiranniseren of rechtvaardigen of eren of beschimpen of verbergen: - twee mensen met dezelfde principes willen daarmee waarschijnlijk toch nog iets wezenlijk anders.


    Wie geen boeken schrijft maar wèl veel nadenkt, levende in een hem onvoldaan latende omgeving, zal doorgaans een goed briefschrijver zijn.


    Wees niet deugdzamer dan uw krachten toelaten.


    Onze misdaad tegenover misdadigers bestaat daarin, dat wij hen als schurken behandelen.


    Voor onszelf stellen wij ons allen eenvoudiger voor dan we zijn: zo rusten we van onze medemensen uit.


    Wanneer we vermoeid zijn, worden we overvallen door ideeën die we lang geleden hadden overwonnen.


    Wie door en door schoolmeester is, neemt alles slechts met betrekking tot zijn leerlingen au sérieux - zelfs zichzelf.


    Wat wij doen wordt nooit begrepen, doch altijd slechts geprezen of gelaakt.


    Velen zijn hardnekkig ten opzichte van de eenmaal ingeslagen weg, weinigen ten opzichte van het nagestreefde doel.


    Wat me niet vernietigt maakt me sterker.


    Vaak kiest men voor de aanval en maakt men vijanden, om te verbergen dat je zelf zwak staat.


    Predik het geloof totdat je het hebt en dan zal je het prediken omdat je het hebt.


    Toen ik moe was van zoeken, leerde ik vinden.


    Ook god heeft zijn hel: dat is zijn liefde tot de mensen.

     



    William Shakespeare
     1564-1616


    Als liefde ziek wordt en vervalt, bediend het zich van gedwongen vormelijkheid


    De hinde die zou willen trouwen met de leeuw zal zeker sterven van liefde


    Bestaan of niet bestaan, dat moet je je afvragen


    De vorst der duisternis is een heer


    Beter een geestige dwaas dan een dwaze geest


    Beknoptheid is het kenmerk van verstand


    Alle dingen worden met meer hartstocht nagejaagd dan genoten


    Als zorgen komen, komen ze niet als enkele verspieders, maar bij troepen tegelijk


    Dat licht dat ge daar ziet, brandt in mijn grote hal


    Wat zendt zo’n kleine kaars zijn stralen ver in ‘t rond! Zo ook de goede daad die in een boze wereld schijnt


    Als de geest gewillig is, is het lichaam zwak


    Als goede wijn geen krans behoeft, dan kan een goed stuk een epiloog ontberen


    De hele wereld is een schouwtoneel en alle mensen zijn maar acteurs.


    Dat iemand glimlacht, en glimlacht, en toch een schurk kan zijn


    De tijd van leven is kort: die korte tijd laag bij de gronds doorbrengen zou te lang zijn


    Als het hele jaar vakantie was, zou sporten net zo vervelend worden als werken


    Breng een wanhopig mens niet in verzoeking


    Als doen even gemakkelijk was als weten wat goed is, zouden kapelletjes kerken zijn en daglonerwoningen vorstenpaleizen


    De pijl van een dwaas is spoedig afgeschoten


    De hoop is een vleier, maar de oprechtste van alle parasieten; want zij bezoekt zowel de hut van de arme als het paleis van de rijke


    Afhankelijkheid is hees en mag niet hardop spreken