Onze media (daarmee bedoel ik de internationale media) hebben bijzonder
veel macht. Ze hebben de macht mensen te doen geloven in iets wat ze beweren.
Zeer bekend voorbeeld was het radioprogramma The War of the worlds
uitgezonden op de Engelse zender CBS. Dit was een fictief hoorspel dat
uitgezonden werd op Halloween in de vorm van nieuwsberichten. Het verhaal ging
over de wereld die werd aangevallen door buitenaardse wezens. Hoewel er telkens
herhaalt werd dat het een hoorspel was, ontstond er een massahysterie. Iedereen
dacht dat het waar was, het leek ook zo echt. Mensen waren en zijn nog altijd
gewend dat nieuwsberichten waarheid bevatten. Hieruit blijkt dat nieuws altijd
als waar wordt aanzien. Daarin schuilt een mogelijk gevaar. De media kunnen je
alles wijsmaken wat ze maar willen. Denk ook aan de 1-aprilgrappen die de
nieuwsdiensten elk jaar uithalen. Iedereen gelooft ze, gewoon omdat ze in het
nieuws komen.
In de inleiding heb ik al kort
Rupert Murdoch en Silvio Berlusconi aangehaald. Dit zijn twee zeer bekende
mediamagnaten. Mediamagnaten zijn mannen/vrouwen die zeer veel macht hebben
over de media. Berlusconi heeft bijvoorbeeld mediaset in zijn handen. Mediaset bezit
de belangrijkste zenders in Italië en is ook bezig Spanje te veroveren. Het
heeft alles in zijn greep. Van het plannen tot het maken van programma's, het
uitzenden van reclame, het verkrijgen van uitzendingsrechten tot en met het
uitzenden van signalen. Hij bezit de grootste zenders met als gevolg dat hij er
zijn standpunten laat opkomen en natuurlijk horen de schaars geklede vrouwen
daarbij.
Rupert Murdoch heeft bijzonder
veel zenders/kranten onder zich. Het
lijstje kan je zien op (http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_assets_owned_by_News_Corp) Hij bezit niet alleen de zenders. Hij zorgt
er ook voor dat ze uitzenden wat hij wilt. Decorrelatie van Fox-news, het meest
bekeken nieuws in Amerika, en de overwinning van George Bush Junior als
president is zeer hoog. Waarom? Murdoch is een republikein pur sang en zijn
utopie is dat iedereen republikein is. Het is bekend geraakt dat hij
medewerkers onderdrukt hun eigen mening te zeggen, dat hij democraten die aanwezig waren in de
nieuwsshow liet uitkafferen, dat hij modder gooide naar John Kerry,
Hij zorgt voor grote angst bij de bevolking.
De mensen krijgen versluierd nieuws, ze weten niet echt wat er gebeurt. Er
wordt gezegd dat het slecht gaat met Amerika en alleen de GOP (republikeinen)
kan het oplossen. Dus iedereen stemt er effectief voor. Het ergste is dat
niemand iets kan doen aan de zaken die Rupert Murdoch allemaal doet. De man is
zo groot dat je hem niet kan vervolgen.
Sensatie, het begrip dat de
media van de afgelopen tien jaar omvat. In bijlage 1 vindt u een voorpagina van
een van de bekendste kranten van Vlaanderen. (Ik wil even vermelden dat dit
geen aanval is tegen het Laatste Nieuws, er zijn nog kranten die zulke
voorpaginas gebruiken). De rode kaders zijn delen die geen relevantie
hebben. De groene kader is de kader met maatschappelijk relevant nieuws. Wat
valt op? Dat een krant (aanzien als een medium om ons iets bij te brengen en feiten
te geven van wat er gebeurd in de wereld) meer waarde hecht aan sensatie. Dit
fenomeen zien we ook op de frequente nieuwsuitzendingen. Zowel VRT als VTM
eindigen met sport en weinig relevant nieuws.
Met de moordende concurrentie waarin journalisten vandaag moeten
opereren, voelen ook kwalititeitsmedia zich verplicht te focussen op het
choquante in plaats van het interessante. Gewone menselijke fouten worden
opgeblazen en - onder meer omdat journalisten zich graag de nieuwe
Nixon-onthoofders Woodward en Bernstein wanen - gepresenteerd als een
samenzwering. De interpretaties die de media geven van wat politici zeggen,
worden door een soortgelijke vorm van paranoia gevoed. Dit zegt Buelens in een
stuk over de kwaliteitsvolle media en dit is wat er echt gebeurd. Dé droom van
een journalist is iets groots ontdekken. Of het waar gebeurd is maakt niet uit,
zolang iedereen het maar geloofd.
De media vervullen in onze maatschappij een zeer belangrijke taak. Ze
hebben vier zeer belangrijke maatschappelijke functies. De informerende,
opiniërende, de controlerende en de spreekbuis-functie. Bij de controlerende
functie wringt het schoentje. De media fungeren als waakhond. Ze houden alle in
het oog wat de overheid doet, maar wie houdt in het oog wat de media doen? Naast
de vierde macht ook een vijfde macht die bericht of de media goed bezig zijn.
(Ramonet.) In Januari 2003 werd op het Wereld Sociaal Forum in Porto Alegre
voorgesteld een Media Watch Global (MWG) op te richten om als tegengewicht te
dienen voor de mainstream media en hun propaganda,(9) met andere woorden om een
"vijfde macht" te vormen. MWG wil een "vreedzaam instrument zijn
dat burgers in staat stelt zich te verzetten tegen de nieuwe 'supermacht' van
de massamedia. Dat is er uiteindelijk niet doorgekomen.
Juist heb je kunnen lezen dat de media een grote macht heeft/is. Wanneer
deze macht zijn informerende functie slecht doet merk je al dat de volgers
foute of onvolledige informatie door zullen krijgen. Het gebeurt vaker en vaker
dat de media hapklare stukken van persbureaus of de zogenoemde geheime
bronnen overneemt zonder te controleren of dit juiste informatie is. Tussen 8
en 13 procent van de berichten uit De
Standaard en De Morgen is authentieke berichtgeving. De rest wordt
gefabriceerd door journalisten die artikels van AP en Reuters afkopen en zonder
controle in hun krant, uitzending, .. te plaatsen.
Teruggaan naar vroeger is niet altijd een slechte zaak. Dat is direct
een van de oplossingen. Journalistiek moet terug een ambacht worden. Nu is het
een zonder passie schrijvende bende die vaak geen benul hebben van wat ze doen.
Ze werken voor hun geld en voor niets anders. Tussen de soep en de patatten
schrijven ze snel een stuk dat hen weer weet ik het hoeveel euro- op zal
leveren waar ze weer mee op reis kunnen. Dat is een volkomen foute mentaliteit.
Als we dertig jaar terug gaan in de tijd had je mensen die stukken schreven
omdat dat is wat ze graag deden. Ze begonnen met een onderzoek. Nu moet het
snel af zijn, dan krijgen ze meer geld.
We moeten ook oppassen dat we in volle
passie niet teruggaan naar de verzuilde media.
In het buitenland merken we op dat kwaliteitskranten vaak dun zijn. Dit
komt omdat ze al hun informatie checken en dubbel checken. Dat kost tijd,
daardoor kunnen ze minder aanbieden maar wat ze aanbieden is wel beter. In
België is de tendens dat de kwaliteitskranten dikker worden (net het
tegenovergestelde van wat er zou moeten gebeuren). Dat toont goed aan dat
onderzoek hier nauwelijks of niet gebeurt, er is gewoon geen tijd voor.
Als krant mag je
gerust zeggen dat je fout was. Het moet niet in de doofpot gestopt worden. Als
krant moet je de verantwoordelijkheid durven nemen en zeggen dat je mis was.
Kranten zijn ook niet Goddelijk. Iedereen kan fouten maken. De Nederlandse
krant De Pers nam zijn verantwoordelijkheid op een humoristische manier. Onderaan hun beursrubriek staat de
waarschuwing dat elk advies relatief is en al helemaal aangezien het afgedrukt
staat in een krant waarvan de hoofdredacteur zijn geld had belegd bij een IJslandse
bank.
Toon
|