De  RUWE  en  de  ZACHTE   BERK...

De  ZACHTE  BERK:

De Zachte Berk, ook wel de Zwarte Berk genoemd is bij ons vrij algemeen. Hij komt veel voor  in moerassen, duinpanden en in de venen. De jonge takken en bladeren zijn behaard. De vruchtvleugeltjes zijn niet breder dan de vruchtjes zelf.

De  RUWE  BERK:

Deze soort heeft onbehaarde takken en bladeren maar is wel ruwer door de harsige knobbeltjes. De vruchtjes zijn breedgevleugeld. Het is deze soort die bij ons het meest voorkomt.

ALGEMEEN:

Beide soorten houden van koele, zandige bodems. Zij worden tot zelfs 20 meter hoog. De twee soorten kruisen gemakkelijk dooreen waardoor men de echte zuivere vormen zelden te zien krijgt. Beide berkensoorten hebben lang gesteelde, afwisselend geplaatste bladeren die puntig ovaal zijn en dubbel getand. Bij jonge bomen zijn ze kleverig. De mannelijke paarsbruine bloemen vormen hangende katjes. De groene, vrouwelijke katjes zijn kleiner en staan rechtop tot ze rijp zijn en dan ook gaan hangen. De berk komt tot bloei in de maanden april en mei. De vrucht is een gevleugelde dopvrucht. Door de eeuwen heen werd hij voor allerlei doeleinden gebruikt door klompenmakers, wagenmakers, timmerlieden, looiers, reukwerk- en papierfabrikanten. In Duitsland wordt uit berkensap een likeur bereid nl. "Birkenwasser" en sommige huiswijnbrouwers maken van het sap een lekkere berkenwijn. In de Noordelijke regionen dacht men dat de ruwe berk magische krachten bezat om kwade geesten en heksen op afstand te houden.

De Berk is al minstens 30 miljoen jaar oud. Men was er zich pas in de 12de eeuw van bewust dat de boom heilzame krachten bezat. Aan de berk worden antiseptische, bloedzuiverende en galsecretie bevorderende eigenschappen toegeschreven. Tevens bezit hij opwekkende eigenschappen, d.w.z. dat hij stimulerend werkt (neemt slaperigheid en gevoelens van vermoeidheid en slapte weg door stimulerende werking op het zenuwstelsel en/of de bloedvaten. Onze Europese vogels lusten heel  graag berkenzaden (sijsen, barmsijsen, putters, goudvinken e.a.).  Waarom zouden we deze zaden aan onze vogels ontzeggen ?.

Berkenzaden zijn te koop in speciaalzaken maar ze kunnen ook door ons zelf verzameld worden. Sommige liefhebbers spannen, wanneer de zaden rijp zijn, gordijngaas onder de berkenbomen, anderen hangen een regenscherm omgekeerd aan een tak. Zo verzamelen ze zelf de heilzame berkenzaden voor hun vogels en deze kleine inspanning kost helemaal geen geld. De moeite om ook eens te proberen.