7 Mijn volk bijt zich vast in zijn ontrouw jegens mij.

Al roepen ze tot mij, de Allerhoogste,

ik zal hun lot niet verlichten.

8 Ach Efraïm, hoe zou ik je ooit kunnen prijsgeven?

Hoe zou ik je kunnen uitleveren, Israël?

Zou ik je prijsgeven als Adma,

je laten ondergaan als Seboïm?

Mijn hart wordt verscheurd,

door barmhartigheid word ik bewogen.

9 Ik zal mijn toorn laten varen

en Efraïm niet opnieuw te gronde richten.

Want God ben ik, en geen mens,

ik ben in jullie midden, ik ben heilig,

ik zal niet meer in woede ontsteken.

10 De HEER zal brullen als een leeuw en zij zullen hem weer volgen.

Wanneer hij brult, keren ze schuchter terug van overzee,

11 als bange vogeltjes komen ze uit Egypte,

als duiven uit Assyrië.

Dan laat ik hen weer wonen in hun eigen huis

– zo spreekt de HEER.

13 Dit alles schrijf ik u omdat u moet weten dat u eeuwig leven hebt, u die gelooft in de naam van de Zoon van God. (5:13) Dit alles schrijf ik u omdat u moet weten dat u eeuwig leven hebt, u die gelooft in de naam van de Zoon van God – Andere handschriften lezen: ‘Dit alles schrijf ik aan u die gelooft in de naam van de Zoon van God, omdat u moet weten dat u eeuwig leven hebt, u die gelooft in de naam van de Zoon van God’.

14 Wij kunnen ons vol vertrouwen tot God wenden, in de zekerheid dat hij naar ons luistert als we hem iets vragen dat in overeenstemming is met zijn wil. 15 En omdat we weten dat hij naar ons luistert, wat we hem ook vragen, weten we ook dat we alles al hebben gekregen wat we hem gevraagd hebben. 16 Als iemand zijn broeder of zuster een zonde ziet begaan die niet tot de dood leidt, moet hij voor hem of voor haar bidden en zo de zondaar het leven geven. Dit geldt wanneer er sprake is van een zonde die niet tot de dood leidt. Er bestaat ook zonde die wel tot de dood leidt. In dat geval geldt mijn aansporing om te bidden niet. 17 Alle kwaad is zonde, maar niet elke zonde leidt tot de dood.

18 We weten dat iemand die uit God geboren is niet zondigt. De Zoon, die uit God geboren werd, beschermt hem, zodat het kwaad geen vat op hem heeft. 19 We weten dat wij uit God voortkomen, terwijl de hele wereld in de macht is van hem die het kwaad zelf is. 20 We weten ook dat de Zoon van God gekomen is en ons inzicht heeft gegeven om de Waarachtige te kennen. En wij zijn in de Waarachtige, omdat we in zijn Zoon Jezus Christus zijn. Hij is de ware God, hij is het eeuwige leven. 21 Kinderen, wees op uw hoede voor de afgoden.

1 Ik, die gevangen zit omwille van de Heer, vraag u dan ook dringend de weg te gaan die past bij de roeping die u hebt ontvangen: 2 wees steeds bescheiden, zachtmoedig en geduldig, en verdraag elkaar uit liefde. 3 Span u in om door de samenbindende kracht van de vrede de eenheid te bewaren die de Geest u geeft: 4 één lichaam en één geest, zoals u één hoop hebt op grond van uw roeping, 5 één Heer, één geloof, één doop, 6 één God en Vader van allen, die boven allen, door allen en in allen is.

17 Toen hij zijn weg vervolgde, kwam er iemand naar hem toe die voor hem op zijn knieën viel en vroeg: ‘Goede meester, wat moet ik doen om deel te krijgen aan het eeuwige leven?’ 18 Jezus antwoordde: ‘Waarom noemt u mij goed? Niemand is goed, behalve God. 19 U kent de geboden: pleeg geen moord, pleeg geen overspel, steel niet, leg geen vals getuigenis af, bedrieg niemand, toon eerbied voor uw vader en uw moeder.’ 20 Toen zei de man: ‘Meester, sinds mijn jeugd heb ik me daaraan gehouden.’ 21 Jezus keek hem liefdevol aan en zei tegen hem: ‘Eén ding ontbreekt u: ga naar huis, verkoop alles wat u hebt en geef het geld aan de armen, dan zult u een schat in de hemel bezitten; kom dan terug en volg mij.’ 22 Maar de man werd somber toen hij dit hoorde en ging terneergeslagen weg; hij had namelijk veel bezittingen.

23 Jezus keek de kring rond en zei tegen zijn leerlingen: ‘Wat is het moeilijk voor rijken om het koninkrijk van God binnen te gaan.’ 24 De leerlingen schrokken van zijn woorden. Maar Jezus zei nog eens uitdrukkelijk: ‘Kinderen, wat is het moeilijk om het koninkrijk van God binnen te gaan: 25 het is gemakkelijker voor een kameel om door het oog van een naald te gaan dan voor een rijke om het koninkrijk van God binnen te gaan.’ 26 Nu waren ze nog meer ontzet, en ze zeiden tegen elkaar: ‘Wie kan er dan nog gered worden?’ 27 Jezus keek hen aan en zei: ‘Bij mensen is dat onmogelijk, maar niet bij God, want bij God is alles mogelijk.’

1 Weet dat de laatste dagen zwaar zullen zijn. 2 De mensen zullen egoïstisch zijn, geldzuchtig, zelfingenomen en arrogant. Ze zullen God lasteren, geen ontzag tonen voor hun ouders, ondankbaar zijn en niets heilig achten. 3 Ze zullen harteloos zijn, onverzoenlijk, lasterziek, onbeheerst en wreed. Ze zullen het goede haten 4 en onbetrouwbaar, roekeloos en verblind zijn. Het genot zullen ze meer liefhebben dan God, 5 ze zullen de schijn van vroomheid ophouden, maar de kracht ervan miskennen. Keer je af van zulke mensen. 6 Sommigen van hen dringen zich op aan hele families en krijgen dan vrouwen in hun macht die met zonde beladen zijn en door allerlei begeerten worden gedreven, 7 die almaar willen leren maar nooit in staat zullen zijn de waarheid te kennen. 8 Zoals Jannes en Jambres zich tegen Mozes hebben verzet, zo verzetten deze dwaalleraren zich tegen de waarheid. Het zijn mensen met een zieke geest en een onbetrouwbaar geloof. 9 Maar ze zullen niet veel bereiken, want iedereen zal hun dwaasheid snel doorzien, zoals ook met Jannes en Jambres gebeurde.

10 Jij daarentegen bent mij trouw gevolgd in mijn leer, mijn levenswijze, streven, geloof, geduld, liefde, volharding, 11 en je hebt hetzelfde lijden en dezelfde vervolgingen ondergaan die mij in Antiochië, Ikonium en Lystra hebben getroffen. Ik heb ze allemaal doorstaan, de Heer heeft mij steeds weer gered. 12 Allen die vroom en in eenheid met Christus Jezus willen leven, zullen worden vervolgd. 13 Slechte mensen en oplichters zullen van kwaad tot erger vervallen; het zijn bedriegers die zelf bedrogen worden. 14 Maar jij, blijf bij alles wat je geleerd hebt en met overtuiging hebt aangenomen. Je weet wie je leraren waren 15 en bent van kindsbeen af vertrouwd met de heilige geschriften die je wijsheid kunnen geven, zodat je wordt gered door het geloof in Christus Jezus. 16 Elke schrifttekst is door God geïnspireerd en kan gebruikt worden om onderricht te geven, om dwalingen en fouten te weerleggen, en om op te voeden tot een deugdzaam leven, 17 zodat een dienaar van God voor zijn taak berekend is en voor elk goed doel volledig is toegerust.

1 Ik roep je dringend op, ten overstaan van God en van Christus Jezus, die zal oordelen over de levenden en de doden, ik bezweer je bij zijn komst en heerschappij: 2 Verkondig de boodschap, blijf aandringen, of het nu uitkomt of niet, wijs terecht, straf en vermaan met alle geduld dat het onderricht vereist. 3 Want er komt een tijd dat de mensen de heilzame leer niet meer verdragen, maar leraren om zich heen verzamelen die aan hun verlangens tegemoetkomen en hen naar de mond praten. 4 Ze zullen niet meer naar de waarheid luisteren, maar naar verzinsels. 5 Jij echter moet in alles nuchter zijn, je lijden aanvaarden, je werk als verkondiger van het evangelie doen, je dienende taak vervullen.

6 Mijn bloed wordt al als een offer uitgegoten, het moment waarop ik heenga nadert. 7 Maar ik heb de goede strijd gestreden, de wedloop volbracht, het geloof behouden. 8 Nu wacht mij de krans van de gerechtigheid die de Heer, de rechtvaardige rechter, aan mij zal geven op de grote dag; en niet alleen aan mij, maar aan allen die naar zijn komst hebben uitgezien.

Laatste aanwijzingen

9 Kom snel naar me toe, 10 want Demas heeft me verlaten; hij heeft deze wereld lief gekregen en is naar Tessalonica vertrokken. Crescens is naar Galatië gegaan, Titus naar Dalmatië. 11 Alleen Lucas is bij me gebleven. Haal Marcus op en neem hem met je mee, want hij kan mij goede diensten bewijzen. 12 Tychikus heb ik naar Efeze gestuurd. 13 Als je komt, neem dan de mantel mee die ik in Troas bij Karpus heb laten liggen, en ook de boeken, vooral die van perkament. 14 Alexander, de kopersmid, heeft mij veel kwaad gedaan; de Heer zal hem zijn verdiende loon geven. 15 Ook jij moet voor hem oppassen, hij heeft onze verkondiging sterk tegengewerkt.

16 Bij mijn eerste verdediging heeft niemand mij bijgestaan, ze hebben mij allemaal in de steek gelaten. Moge het hun niet worden aangerekend. 17 Maar de Heer heeft me ter zijde gestaan en me kracht gegeven, zodat ik de verkondiging tot een goed einde heb gebracht en alle volken de boodschap hebben gehoord. Ik ben gered uit de muil van de leeuw. 18 De Heer zal me van alle kwaad redden en me veilig naar zijn hemels koninkrijk brengen. Hem komt de eer toe tot in alle eeuwigheid. Amen.

19 Groet Prisca en Aquila, en de huisgenoten van Onesiforus. 20 Erastus is in Korinte gebleven, Trofimus heb ik ziek in Milete achtergelaten. 21 Probeer voor de winter te komen. Eubulus, Pudens, Linus, Claudia en alle andere broeders en zusters laten je groeten.

22 De Heer zij met je. Genade zij met jullie.

De vurige verbetering van heel ons leven

Wees waakzaam en ijverig in de dienst van God en bedenk dikwijls: waartoe zijt gij hier gekomen? Was het niet om voor God te leven en een innerlijk mens te worden? Wees dus vol vuur om voortgang te maken, want het loon voor uw arbeid zult gij weldra ontvangen en dan zal er geen vrees of verdriet meer binnen uw domein zijn. Gij zult nog even moeten werken en dan een grote rust en zelfs een eeuwige blijdschap vinden. Als gij trouw en ijverig volhardt in uw zaak, zal ook God zonder de minste twijfel trouw zijn en u rijk belonen. Gij moet volharden in het vast vertrouwen dat gij de palm van de overwinning zult behalen; maar wees niet zelfverzekerd want dat kan tot traagheid leiden en tot overmoed.

Er was eens iemand die, voortdurend in angst, zweefde tussen hoop en vrees: op zekere dag had hij zich, weer door neerslachtigheid aangegrepen, in de kerk voor het altaar neergebogen en herhaalde bij zichzelf de woorden: ‘O als ik eens wist dat ik zou volharden.’ Terstond hoorde hij van binnen de woorden: ‘En als gij dat wist wat zoudt gij dan willen doen? Doe nu wat gij dan zoudt doen en gij zult gerust zijn.’ En aanstonds getroost en gesterkt, vertrouwde hij zich toe aan de wil van God en zijn angstige onzekerheid was ten einde. Hij wilde ook niet nieuwsgierig onderzoeken om te achterhalen wat hem zou overkomen, maar deed meer zijn best te weten wat Gods wil was, wat zeer goed en wat volmaakt, om elk goed werk te kunnen beginnen en voltooien. Vertrouw op de Heer, doe het goede, zegt de profeet en bewoon de aarde en gij zult geweid worden in zijn overvloed.

Er is één ding dat velen van de voortgang en ijverige verbetering afhoudt: de schrik voor moeite of de inspanning van de strijd. Want juist zij, die wat zwaar is en hen tegenstaat, dapper proberen te overwinnen gaan zeer snel in deugd vooruit, meer dan de anderen. Want dáár boekt de mens meer winst en verdient hij overvloediger genade, waar hij zichzelf meer overwint en zich meer ontzegt uit kracht van de geest. Maar niet allen hebben evenveel te overwinnen en te versterven. Maar wie ijverig en vol vuur op zijn doel afgaat is meer geschikt voor geestelijke groei, zelfs al heeft hij veel gebreken, dan een ander die wel een gunstige geaardheid heeft, maar niet zo brandt van verlangen naar deugd.

Twee dingen dragen vooral bij tot verbetering van leven: zich krachtig onttrekken aan datgene waartoe de natuur ten onrechte neigt en vurig aansturen op het goede dat men bijzonder nodig heeft. Probeer ook, vooral dát te vermijden en te overwinnen wat u herhaaldelijk in anderen tegenstaat. Maak van alles gebruik om voortgang te maken, zodat gij bij het zien of horen van goede voorbeelden ontvlamt tot navolging. Maar hebt gij iets afkeurenswaardigs gezien, wacht u er dan voor hetzelfde te doen; of als gij het soms gedaan hebt, span u dan in, u snel te verbeteren. Zoals uw oog anderen gadeslaat, zo wordt ook gij door anderen waargenomen.

Wat is het een vreugde en voldoening vurige en vrome zielen te zien die zich wél weten te gedragen. Wat een teleurstelling en droefheid anderen te zien die onordelijk leven, die datgene waartoe ze zijn geroepen, niet weten uit te voeren. Hoe nadelig is het als men het voornemen zijn roeping te volgen verwaarloost en zijn zinnen zet op dingen die ons niet zijn toevertrouwd. Denk aan het eens genomen besluit, stel u dikwijls het beeld van de Gekruisigde voor ogen. Gij hebt wel redenen u te schamen bij het zien van Jezus’ leven, dat gij nog niet hebt gestreefd naar groter gelijkenis met Hem, al zijt gij sinds lang op de weg naar God. O, als de gekruisigde Jezus in ons hart kwam, wat zouden wij snel en goed onderwezen zijn.

Als wij eens niets anders behoefden te doen dan de Heer onze God uit heel ons hart en volmondig te prijzen. Als gij eens niet behoefde te eten, te drinken of te slapen, maar altijd God mocht loven en heel uw leven mocht bezig zijn met het geestelijke! Ge zoudt in dat geval veel gelukkiger zijn dan nu, omdat ge nu, hoe dan ook, in dienst staat van uw lichaam. Waren er al die behoeften eens niet, maar wel de innerlijke verkwikking van de geest die wij helaas maar al te zelden smaken.

Wanneer de mens zover gevorderd is dat hij bij geen schepsel meer vertroosting zoekt, dán begint hij voor het eerst volkomen God te genieten, dan ook is hij volstrekt tevreden met alles wat hem overkomt. Dan is hij niet blij om het grote en niet bedroefd om het kleine, maar geeft hij zich zonder voorbehoud en met vertrouwen over aan God, want God is altijd alles voor hem; voor Hem vergaat of sterft niets, maar alles leeft voor Hem en is Hem zonder dralen dienstbaar.

Denk altijd aan het einde en dat verloren tijd niet terugkomt. Zonder zorg en toeleg zult gij u nooit deugd eigen maken. Als gij lauw begint te worden, treedt ook de ellende bij u binnen. Maar als gij het besluit neemt om vurig te zijn, zult gij grote vrede genieten en de lasten lichter tillen door Gods genade en uw liefde voor de deugd. Een ijverig mens is bereid tot alles.

Aan gebreken en hartstocht weerstand bieden is een zwaardere arbeid dan zwoegen bij lichamelijk werk. Wie kleine gebreken niet vermijdt, glijdt langzaam af naar grotere. Gij zult u ‘s avonds altijd weer verheugen als gij de dag goed hebt besteed. Waak altijd over uzelf, wek uzelf op, spoor uzelf aan, en wat er ook aan de hand mag zijn met de anderen, verwaarloos uzelf niet. Gij zult juist zoveel voortgang maken als gij uzelf geweld durft aan te doen.

VRAAG 3, LAT. TEKST.

Daarna verscheen dezelfde monnik als te voren op zijn ladder en zeide: "O! Rechter, ik vraag u: Waarom gaaft gij ons zintuigen, indien wij ons niet bewegen mogen en leven volgens die zintuigen?

En waarom gaaft gij ons eten en drinken en andere aangename dingen tot onderhoud van het lichaam, zoo niet om te leven en te eten zoovel wij wenschen?

Waarom gaaft gij ons een vrijen wil, zoo niet om onzen eigen wil te volgen?

Waarom gaaft gij ons een hart en een wil, indien niet om lief te hebben wat het aangenaamst en het genoegelijkst is?"

De rechter antwoordde: "O! Mijn vriend, ik gaf den menschen zintuigen en verstand om den weg des levens te zien, dien lief te hebben en te volgen, en den weg des doods te ontvlieden. Ik gaf voedsel tot nooddruft van den mensch en tot onderhoud van zijn lichaam opdat de mensch kracht zou hebben voor geestelijk werk ter eere van God en opdat hij niet door onmatigheid ongeschikt voor den arbeid zou worden en verzwakken zou. Ik gaf den mensch een vrijen wil, opdat hij zijn eigen wil zou opofferen voor mij, zijn God, en aldus des te grooter loon krijgen. Ik gaf den mensch een hart, opdat hij daarin zou opsluiten zijn God, die ondoorgrondelijk is en overal aanwezig, en opdat de gedachte aan Hem en de vreugde im Hem zou zijn met mij en in mij."

Wordt  vervolgd.

De maatstaf van het oordeel

Je zult verbaasd zijn als Hij zegt:

Ik verlangde naar een vriendelijk woord, jij hebt Me bemoedigend toegesproken.

Ik wachtte erop dat iemand Mij zou begrijpen, jij hebt aandachtig naar Mij geluisterd.

Ik had niemand die Mij vertrouwde, jij hebt Mij om raad gevraagd.

Ik had honger en jij hebt Mij te eten gegeven.

Ik had dorst naar jou, jij hebt Me vriendelijk aangekeken.

Ik wachtte op een beetje geluk, jij hebt je vrije tijd met Mij doorgebracht.

Ik was wanhopig, jij hebt Mij in de armen genomen.

Ik had dorst en jij hebt Mij te drinken gegeven.

Ik was kreupel, jij bent met Mij gaan wandelen.

Ik was een sukkel, jij hebt met mij gedanst.

Ik kon niet meer geloven, jij hebt niet aan Mij gewanhoopt.

Ik was ziek en jij hebt Mij bezocht.

Je zult verbaasd zijn - je zult vragen stellen -

je zult perplex staan - je zult lachen.

Je zult dansen van geluk.

Geloof in God onze Vader,

die zijn schepping op handen draagt en hoopt,

dat ieder van ons meedraagt,

opdat onze aarde nieuw wordt

door de onderlinge liefde.

Ik geloof in Jezus van Nazareth,

die onderricht gaf aan de mensen om ze te leren

over de goedheid en de liefde van de Vader.

Ik geloof dat Jezus heel nabij is

wanneer we ons inzetten voor elkaar.

In geloof in de heilige Geest,

die Jezus ons gezonden heeft

om ons tot dragers te maken van elkaars lief en leed.

Amen.

Heer onze God,

wij hebben geen woorden

voor wat diep in ons leeft,

en wij weten niet

hoe wij te U moeten bidden.

Zend uw Geest over ons;

beziel deze gemeenschap

met ijver en geestdrift

om waar ook ter wereld

te getuigen van de grote daden

die Gij hebt verricht.

Dat vragen wij U voor vandaag en morgen

in Jezus Christus onze Heer.

Amen.

Kom, Schepper, Geest, daal tot ons neer,

houd Gij bij ons uw intocht, Heer;

vervul het hart dat U verbeidt,

met hemelse barmhartigheid.

Gij zijt de gave Gods, Gij zijt

de grote Trooster in de tijd,

de bron waaruit het leven springt,

het liefdevuur dat ons doordringt.

Gij schenkt uw gaven zevenvoud,

O hand die God ten zegen houdt,

O taal waarin wij God verstaan,

wij heffen onze lofzang aan.

Verlicht ons duistere verstand,

geef dat ons hart van liefde brandt

en dat ons zwakke lichaam leeft

vanuit de kracht die Gij het geeft.

Amen.

De Geest van God wil ons helpen om altijd het goede te doen,

maar dat lukt niet altijd. Daarom vragen we om vergeving.

Jezus, Jij hebt gezegd:

laat toch de kinderen komen tot Mij,

hou ze niet tegen, ze maken me blij.

Maar we vergeten Jou zo vaak.

Geest van God, help ons beter te doen.

Jezus, wij vergeten zo vaak 'dankjewel' te zeggen

voor al het mooie dat we krijgen,

voor alle lieve mensen die veel voor ons doen.

Geest van God, help ons beter te doen.

Jezus, wij houden zoveel van goede, lieve mensen,

maar wij vergeten soms zelf lief en vriendelijk te zijn.

Geest van God, help ons beter te doen.

Moge de barmhartige God

Ons de H. Geest schenken

Die de vergeving is van alle zonden

En onderpand van eeuwig leven. Amen.

Bezinning op de dood

Zeer spoedig zal het hier met u gedaan zijn. Denk anders maar eens na hoe ge er voor staat. Vandaag is er de mens en morgen verschijnt hij niet meer. En is hij eenmaal uit het oog verdwenen, dan verdwijnt hij ook spoedig uit het hart. Hoe afgestompt en gevoelloos is het menselijk hart dat alleen maar denkt aan wat er nu is en niet beter voorziet wat er nog komt. Bij al uw daden en gedachten moest gij u zo gedragen alsof gij vandaag zoudt sterven.

Als gij een goed geweten had, zoudt gij niet zo bang zijn voor de dood. Beter is het zonde te vermijden dan de dood te ontvluchten. Als gij vandaag niet klaar zijt, hoe zult gij het dan morgen zijn? De dag van morgen is onzeker en weet gij of gij die dag van morgen zult beleven? Wat baat het lang te leven als wij ons maar zo weinig beteren? Ach, een lang leven is niet altijd winst, maar vermeerdert dikwijls onze schuld. Als wij eens één dag in deze wereld werkelijk goed hadden beleefd! Velen tellen de jaren sinds hun geestelijk begin, maar gering is dikwijls de verbetering van hun leven.

Het mag dan huiveringwekkend zijn te moeten sterven, misschien zal het gevaarlijker zijn langer te leven. Zalig hij die het uur van zijn dood altijd voor ogen heeft en zich dagelijks op zijn laatste uur voorbereidt. Heb gij ooit iemand zien sterven, bedenk dan dat gij diezelfde weg zult gaan. Als het ochtend is, stel u dan voor dat ge de avond niet meer haalt. En is het avond geworden, durf u dan geen morgen in het vooruitzicht stellen. Daarom wees altijd gereed en leef zó dat de dood u nooit onvoorbereid kan vinden.

Velen sterven onverwacht en onvoorzien. Want de mensenzoon zal komen op een uur dat gij het niet verwacht. Als dat uur gekomen is zult gij heel anders gaan denken over heel uw voorbije leven en het ten zeerste betreuren dat ge zo nalatig en zwak bent geweest. Hoe gelukkig en wijs is hij die zijn best doet, nu in zijn leven te zijn zoals hij hoopt bevonden te worden bij zijn dood.

Als wij het louter vergankelijke volkomen hebben versmaad, vurig hebben verlangd in deugden toe te nemen, als wij de liefde voor tucht, de ijver in de boete, de stiptheid in het gehoorzamen, de zelfverloochening en het dragen van welke tegenslag ook, ter liefde van Christus hebben beoefend, dan mogen wij vertrouwen dat wij gelukkig zullen sterven.

Veel goeds kunt gij doen in dagen van gezondheid: ik weet niet wat gij zult kunnen als gij ziek zijt. Weinigen beteren zich op een ziekbed, zoals ook degenen die veel op bedevaart gaan maar zelden heilig worden.

Vertrouw niet op vrienden en verwanten en stel uw heil niet uit tot later, want de mensen zullen u eerder vergeten dan gij denkt. Het is beter nu op tijd voorzieningen te treffen, wat goeds vooraf te doen dan te hopen op hulp van anderen. Als gij nu geen zorg draagt voor uzelf, wie zal er voor u zorgen in de toekomst?

Het is nu een zeer kostbare tijd: zie, nu is het de gunstige tijd, nu is het de dag van het heil. Maar hoe bedroevend dat gij die tijd niet nuttiger besteedt, waarin gij toch kunt verdienen wat u het eeuwig leven geeft. Er zal een tijd komen dat gij één dag of één uur zult wensen om alles te herstellen en ik weet niet of ge die kans zult krijgen.

Zie in, geliefde broeder, uit welk een gevaar gij u kunt bevrijden, aan welk een angst ontkomen, als gij nu behoedzaam leeft en bedacht zijt op het sterven. Probeer nu zo te leven dat gij in uw laatste uur meer reden hebt tot blijdschap dan tot angst. Leer nu te sterven aan de wereld om dan het leven te beginnen met Christus. Leer nu alles gering te achten om dan in vrijheid naar Christus te kunnen gaan. Kastijd nu uw lichaam door boete te doen om straks een onschokbaar vertrouwen te kunnen hebben.

Dwaas die ge zijt, hoe komt ge erbij te rekenen op een lang leven terwijl ge nog niet van één dag zeker zijt.? Hoevelen zijn bedrogen uitgekomen en onverhoeds uit het lichaam weggeroepen. Hoe vaak hebt gij niet horen vertellen: dat die en die is neergestoken en die ander verdronken en dat een ander van een steilte viel en dodelijk verongelukte, dat weer een ander dood bleef onder het eten en een volgende zijn einde vond bij het spel. De een verbrandt, de tweede treft het mes, een volgende de pest en de laatste valt door een sluipmoordenaar. En zo is de dood het einde van allen en het leven van de mens glijdt als een schaduw voorbij.

Wie zal na uw dood nog aan u denken? En wie zal er voor u bidden? Doe nu toch, lieve vrouw of man, al wat maar in uw vermogen is; want gij weet niet wanneer gij zult sterven, maar gij weet ook niet wat u na de dood te wachten staat. Verzamel nu zolang gij nog tijd hebt onvergankelijke schatten. Denk aan niets behalve aan uw heil, draag slechts zorg voor de dingen van God.

Maak u nu vrienden door de heiligen Gods te vereren en hun daden na te volgen, opdat zij wanneer gij bezwijkt in dit leven, u opnemen in de eeuwige tenten. Beschouw u zelf als een reiziger en gast hier op aarde, iemand wie zinloze bereddering niet aangaat. Houd uw hart vrij en opgeheven naar God, want gij hebt hier geen blijvende woonplaats. Zend uw gebeden en zuchten dagelijks daarheen, zodat uw ziel na de dood waardig geacht wordt, over te gaan naar het geluk bij de Heer.

Het oordeel en de straf voor de zonden

Denk in alle dingen aan het einde en hoe gij eenmaal voor een strenge Rechter zult staan voor wie niets verborgen is, die niet door geschenken wordt verzoend, die niet omkoopbaar is, die niet naar uitvluchten luistert, maar die zal oordelen wat recht is. Ellendige en dwaze, zondige mens, wat zult gij God antwoorden die van al uw slechte daden op de hoogte is, gij die voor de blik van een vertoornd mens soms vreest? Waarom treft gij geen voorzieningen voor de dag van het oordeel, wanneer niemand door een ander kan worden vrijgepleit of verdedigd, maar ieder meer dan genoeg heeft aan zichzelf?

Nu levert uw arbeid nog vruchten op, nu gelooft iemand nog uw tranen, nu luistert iemand nog naar uw zuchten, nu is uw droefheid nog louterend en verzoenend. Een geduldig mens heeft hier al zijn groot en heilzaam vagevuur. Overkomt hem onrecht dan treurt hij meer over de boosaardigheid van de ander dan over het onrecht dat hij lijdt. Hij bidt graag voor wie tegen hem zijn en vergeeft van harte alle schuld. Hij draalt niet om anderen excuus te vragen, hij is eerder medelijdend dan geprikkeld. Hij doet zichzelf geweld aan en probeert het lichaam volstrekt afhankelijk te maken van de geest.

Het is beter zich nu van de zonden te zuiveren en het verkeerde te verwijderen dan voor de toekomst nog uitboeting over te houden. In waarheid, wij bedriegen onszelf door de ongeordende liefde die wij hebben voor het lichaam. Wat zal dat vuur anders verslinden dan uw zonden? Hoe meer gij uzelf ontziet en het lichaam volgt, des te zwaarder zult gij later boeten en des te meer brandstof houdt gij gereed.

Waarin de mens het ergst gezondigd heeft, daarin zal hij het zwaarst worden gestraft. Daar zullen de tragen met gloeiende prikkels worden gekweld. Daar zullen zij die belust waren op overdaad en genot, met brandend pek en stinkende zwavel worden overgoten en als razende honden zullen de haatdragenden janken van pijn. Er zal geen ondeugd zijn of zij vindt haar eigen foltering. Daar zullen de trotsaards vol schaamte staan en de hebzuchtigen benauwd worden doordat zij gebrek lijden aan alles.

Eén uur straf zal daar zwaarder vallen dan hier honderd jaar in de zwaarste boete. Er is daar volstrekt geen rust, geen spoor van troost voor de verdoemden; hier is tenminste van tijd tot tijd nog een pauze bij het dragen van de lasten en geniet men troost van vrienden. Wees nu bezorgd en heb berouw over uw zonden om op de dag van het oordeel gered te zijn zoals de zaligen. Want dan zullen de rechtvaardigen met grote vrijmoedigheid staan, tegenover degenen die hen in het nauw gedreven en onderdrukt hebben. Wie zich hier nederig aan het oordeel van mensen heeft onderworpen, zal zich dan mogen verheffen om te oordelen.

Dan zal de arme en geringe een groot vertrouwen hebben en de trotse alle reden tot huiveren.

Dan zal blijken dat in deze wereld hij de wijze was, die geleerd had omwille van Christus dwaas

en veracht te zijn.

Dan zal er blijdschap zijn om ieder geduldig gedragen leed en alle ongerechtigheid zal zwijgen.

Dan zal iedere vrome zich verheugen en iedere goddeloze klagen.

Dan zal het lichaam dat hier geleden heeft zich meer verheugen dan wanneer het altijd met genot was gevoed.

Dan zal schitteren de schamele kledij en het verfijnde gewaad verliest zijn glans.

Dan zal het woninkje van de arme meer geprezen worden dan het met goud versierde paleis.

Dan zal het geduld en de volharding meer helpen dan alle macht ter wereld.

Dan zal de simpele gehoorzaamheid hoger worden aangeslagen dan alle wereldse sluwheid.

Dan zal een zuiver en goed geweten meer blijdschap geven dan de grootste geleerdheid.

Dan zal de afwijzing van rijkdom zwaarder wegen dan alle schatten van deze aarde.

Dan zult gij meer troost genieten om uw vroom gebed dan om een heerlijke maaltijd.

Dan zult gij u meer verblijden om het onderhouden van de stilzwijgendheid dan om uw langdurig gepraat.

Dan zullen heilige daden van meer waarde zijn dan veel mooie woorden.

Dan zal een streng leven en harde boete u meer voldoening opleveren dan alle genietingen van de wereld.

Leer nu in kleine dingen wat te doorstaan om dan voor erger dingen gevrijwaard te blijven. Probeer eerst hier, wat gij later zult kunnen. Als gij nu zo weinig kunt uitstaan, hoe zult gij dan de eeuwige pijnen kunnen verduren? Als nu een gering lijden u zo ongeduldig maakt, wat zal dan straks de hel u doen.

Luister; ge kunt werkelijk niet beide vreugden genieten: hier tomeloos plezier maken in de wereld en later met Christus triomferen. Als gij tot vandaag toe altijd in eer en genot had geleefd en nu ogenblikkelijk moest sterven, wat zou u dat alles hebben gebaat? Alles is dus dwaasheid, behalve God beminnen en Hem alleen dienen. Want wie God met heel zijn hart liefheeft vreest geen dood en geen straf, geen oordeel en geen hel, want de volmaakte liefde geeft veilige toegang tot God.

Maar wie zich nog steeds in de zonde verlustigt, geen wonder dat hij dood en oordeel vreest. Toch is het goed als de liefde u nog niet afhoudt van het kwaad, dat dan de vrees voor de hel u tenminste tegenhoudt. Maar wie de vreze des Heren op de tweede plaats stelt, kan niet lang in het goede overeind blijven, maar zal spoedig in de strikken van de duivel ten val komen.

Boek 5

KAPITTEL 1, ZWEEDSCHE TEKST.

VRAAG 1, LAT, TEKST.

De heilige Birgitta zeide: "Ik zag in den hemel een stoel, waarop onze Heer Jezus Christus zat als rechter, en de maagd Maria zat aan Zijn voeten en een ontelbare heirschare van engelen en Heiligen. En een zeer geleerde monnik verscheen op de hoogste sport van een ladder, die op den grond stond en tot aan den hemel reikte. En de monnik scheen tegen den rechter te spreken met ongeduldige gebaren. Hij scheen onrustig en zichzelf geen meester, alsof hij vol bedrog en boosheid was, en vroeg: "O rechter, ik vraag u, gij gaaft mij mijn mond, waarom mag ik niet spreken, zooals het mij belieft?

Gij gaaft mij ooren, waarom mag ik de dingen niet hooren, die mij believen?

Gij gaaft mij oogen, waarom mag ik er niet mee zien wat mij behaagt?

Gij gaaft mij handen, waarom mag ik er niet mee doen, wat mij aangenaam en genoegelijk is?

Gij gaaft mij voeten, waarom mag ik niet gaan volgens mijn begeerte?"

De rechter, die op den stoel zat en wiens gebaren zeer bescheiden waren en kalm, antwoordde en zeide: "O! Mijn vriend, ik gaf u een mond, opdat gij op verstandige wijze spreken zoudt over de behoefte en het nut van uw ziel en uw lichaam alsook over de dingen die strekken tot Gods eer. Ten tweede gaf ik u oogen, opdat gij booze dingen zien zoudt en ze ontvlieden en de goede dingen die gij zaagt navolgen. Ten derde gaf ik u ooren, opdat gij luisteren zoudt naar de dingen, die waar zijn en welvoegelijk. Ten vierde gaf ik u handen opdat gij er mee doen zoudt, wat noodzakelijk is voor het lichaam en onschadelijk voor de ziel. Ten vijfde gaf ik u voeten, opdat gij de liefde voor de wereld ontvlieden zoudt en gaan, daar waar rust is voor uw ziel en naar mij, uw schepper en verlosser."

Wordt  vervolgd.