De uiteenlopende bewegingen van natuur en genade.

Mijn zoon, geef nauwkeurig acht op de werkingen van de menselijke aard en die van de genade, want zij bewegen zich in tegengestelde richting op nauwelijks bespeurbare wijze en worden haast niet, tenzij door een geestelijk en innerlijk verlicht mens, waargenomen. Allen willen wel het goede en hebben zogenaamd het goede voor in wat zij doen en zeggen; maar daarom juist worden velen door de schijn van het goede bedrogen.

De menselijke natuur is slim en sleept velen mee, zij verstrikt en bedriegt en heeft altijd zichzelf op het oog.

De genade echter handelt eenvoudig, ontwijkt iedere schijn van kwaad, kent geen bedrieglijke

voorwendsels en doet alles zuiver ter wille van God, in wie zij ook uiteindelijk haar

rust vindt.

De menselijke natuur wil niet graag sterven, wil niet onderdrukt of overwonnen worden, evenmin

onderdanig zijn of spontaan een juk aanvaarden.

De genade echter legt zich toe op de versterving van het eigen ik, weerstaat de zinnelijkheid,

zoekt onderworpen te zijn, verlangt zelfs overwonnen te worden, wil niet almaar

eigen vrijheid genieten, maar graag zelf onder tucht gehouden worden, en verlangt

niet over anderen te domineren, maar wel: altijd onder God te staan, te leven en

te zijn, en om God is zij bereid nederig te buigen voor ieder menselijk schepsel.

De menselijke natuur werkt voor haar eigen voordeel en let erop welke winst zij van een ander kan hebben.

De genade echter daarentegen ziet niet wat voor haarzelf nuttig en voordelig is, maar eerder wat velen

ten goede komt.

De menselijke natuur neemt graag eer en hulde aan.

De genade echter kent trouw alle eer en glorie toe aan God.

De menselijke natuur vreest schande en verachting.

De genade echter is ‘blij voor de naam van Jezus smaad te lijden’.

De menselijke natuur houdt van nietsdoen en lichamelijke rust.

De genade echter kan ledigheid niet verdragen, maar neemt de arbeid graag ter hand.

De menselijke natuur zoekt interessante en mooie dingen te bezitten, zij heeft een afkeer van wat

gewoon of ruw is.

De genade echter vindt genoegen in het eenvoudige en bescheidene; zij heeft voor het ruwe geen

minachting en weigert niet oude kleren te dragen.

De menselijke natuur let op het tijdelijke, verheugt zich over aards gewin; is bedroefd over verlies,

wordt geprikkeld door een onbeduidend woord van onrecht.

De genade echter heeft aandacht voor het eeuwige en zit niet vast aan het tijdelijke; zij raakt ook niet

van streek bij enig verlies en wordt door harde woorden niet verbitterd, zij heeft

immers haar schat en haar vreugde in de hemel gesteld, waar niets verloren gaat.

De menselijke natuur is inhalig en krijgt liever dan ze geeft; zij heeft graag iets voor zichzelf als eigen bezit.

De genade echter is goed en mededeelzaam, zij vermijdt de bijzondere dingen, is met weinig tevreden,

vindt het zaliger te geven dan te ontvangen.

De menselijke natuur neigt over naar de schepselen, het eigen lichaam, tot onbeduidende dingen

en verstrooiingen.

De genade echter trekt naar God en de deugd; zij ziet af van de schepselen en vermijdt te drukke

omgang met de wereld; zij heeft een afkeer van lichamelijke verlangens, beperkt

het doelloos uitgaan en aarzelt in het openbaar te verschijnen.

De menselijke natuur heeft graag uiterlijke troost, waarvan zij naar welgevallen kan genieten.

De genade echter wil door God alleen getroost worden en haar vreugde boven al het zichtbare vinden

in het hoogste Goed.

De menselijke natuur doet alles uit winstbejag en om eigen voldoening; zij kan niets gratis doen; maar zij

hoopt hetzelfde of iets beters, lof of een gunst voor haar weldaden te innen en wil

graag dat haar prestaties en geschenken voor zeer gewichtig worden gehouden.

De genade echter zoekt niets tijdelijks, zij vraagt geen andere vergoeding dan God alleen als loon.

Van de tijdelijke goederen vraagt zij niet méér dan haar kan dienen tot het bereiken

van het eeuwige.

De menselijke natuur verheugt zich over veel vrienden en bloedverwanten, zij gaat groot op edele afkomst

en geslacht; zij is zeer beleefd tegenover de machtigen, vleit de rijken en juicht

degenen toe die het met haar eens zijn.

De genade echter bemint ook haar vijanden en gaat niet groot op de menigte van haar vrienden, slaat

afkomst en geboorte niet zo hoog aan, tenzij er groter deugd in gevonden wordt.

Zij begunstigt eerder de arme dan de rijke, leeft meer mee met de onschuld dan

met de macht, is verblijd met wie de waarheid spreekt, niet met de bedrieger. Zij wekt

de goeden voortdurend op, hogere gaven na te streven en aan de Zoon Gods

door deugdzaamheid gelijk te worden.

De menselijke natuur klaagt spoedig over het ontbrekende en dat wat lastig is.

De genade echter verdraagt standvastig dat zij iets te kort komt.

De menselijke natuur buigt alles naar zich toe, zij vecht en betoogt ten bate van zichzelf.

De genade echter brengt alles terug tot God, waar het oorspronkelijk vandaan komt; zij schrijft zichzelf

niets goeds toe, neemt ook geen aanmatigende houding aan; zij twist niet,

stelt haar mening ook niet boven die van anderen; maar met veel begrip en inzicht

onderwerpt zij zich aan de eeuwige Wijsheid en het goddelijk oordeel.

De menselijke natuur wil graag geheimen weten en nieuws horen; zij wil naar buiten optreden en veel

ervaren langs de weg van de zinnen; zij verlangt erkend te worden en zó te handelen

dat daar lof en bewondering uit voortkomen.

De genade echter is er niet op gesteld het nieuwe en boeiende in zich op te nemen, want dit alles komt

toch maar voort uit de bron van ‘het oude bederf’: er is immers niets nieuws of

blijvends op aarde.

Daarom leert zij de zinnen te beteugelen, het ijdel welbehagen en vertoning te vermijden, het prijzenswaardige en terecht bewondering wekkende nederig te verbergen en in alles, ook in iedere wetenschap, Gods eer en glorie te zoeken.

Zij wil niet dat zijzelf en al wat haar betreft wordt opgehemeld, maar wenst dat God in al zijn werken wordt gezegend, die alles heeft gegeven uit louter goedheid.

Deze genade is een bovennatuurlijk licht en een bepaalde, uitgelezen gave van God; daarom is zij een zegel dat op de bevoorrechten is gedrukt en een waarborg van het eeuwig heil.

Zij heft de mens uit het aardse op om hem het hemelse te doen liefhebben en van wereldsgezind maakt zij hem geestelijk.

Hoe meer dus de menselijke natuur wordt teruggedrongen, des te groter genade wordt de mens ingestort, en dagelijks wordt de mens in zijn innerlijk door nieuwe bezoeken volgens Gods beeld hervormd.

BIRGITTAS LAATSTE OGENBLIKKEN.

ZEVENDE BOEK, KAP. 31.

Vijf dagen voor het overlijden van de te voren vaak genoemde bruid van Christus, vrouwe Birgitta, gebeurde het dat Onze Heer met zacht gelaat zich aan haar openbaarde voor het altaar, dat in haar kamer was, en zeide: "Ik heb met u gedaan, zoals de bruidegom pleegt te doen, die zich niet aan zijn bruid vertoont, opdat er des te inniger naar hem verlangd wordt. Daarom heb ik u mijn troost onthouden gedurende deze tijd, omdat het voor u een tijd van beproeving was.

Maar nu is die ten einde en moogt gij te voorschijn treden en u gereed maken, omdat uw tijd gekomen is, waarop vervuld zal worden wat ik u beloofd heb, namelijk dat gij u voor mijn altaar kleden zult in nonnenklederen en niet alleen genoemd zult worden mijn bruid, maar ook non en moeder van Vadstena. Eveneens zult gij weten, dat gij uw lichaam hier in Rome achterlaten zult, totdat het op de plaats komt, die er voor gereed gemaakt is, omdat het mij behaagt u die moeite te besparen en uw wil te beschouwen als een arbeid die volbracht is."

Daarop zeide Hij tot de bruid: "Maar zeg den prior dat hij al mijn openbaringen, al mijn woorden aan de broeders en aan mijn bisschop nalaat, aan wien ik het vuur mijns geestes geven zal. En gij moet weten, dat wanneer het mij behaagt, er mensen komen zullen, die met vreugde en genot de woorden van deze hemelse openbaringen ontvangen zullen, die u tot nu toe gegeven werden, en dan zal alles vervuld worden, wat u gezegd is. En hoewel velen, door hun ondankbaarheid, mijn genade missen zullen, zullen anderen in hun plaats komen en mijn genade verkrijgen.

Maar onder de laatste woorden van alle openbaringen die u gegeven zijn, moet de gemeenschappelijke en algemeene openbaring geplaatst worden, die ik u in Napels gegeven heb, daar mijn oordeel zich zal uitstrekken over alle volkeren, die niet met ootmoed tot mij terugkeren, zoals u getoond is."

Nadat dit gezegd was, en veel anders dat hier niet neergeschreven is, sprak genoemde bruid van Christus over enkele personen in haar omgeving, die zij zeide voor haar dood voor Gods oordeel gezien te hebben en duidde die aan.

Daarop sprak de Heer: "Op de morgen van de vijfde dag, nadat gij het Sacrament genuttigd hebt, moet gij de personen, die in uw nabijheid zijn en die ik nu genoemd heb, vertrouwelijk bij elkaar roepen en hun zeggen wat zij doen moeten. En dan zult gij door hun woorden en in hun armen naar uw klooster komen, dat is naar mijn vreugde, en uw lichaam zal plaats krijgen in Vadstena."

Daarna, toen de vijfde dag naderde, bij den dageraad zelf verscheen Christus haar voor de tweede maal en troostte haar. En nadat de Mis gelezen was en het Sacrament genuttigd onder de grootste devotie en ootmoed, gaf zij de geest in de armen van genoemde personen.

Almachtige God!
Die ons heden de genade bewezen hebt, dat wij, eendrachtig te zamen vereend, onze gebeden tot U mogen opofferen, en die belooft, dat, waar er twee of drie in uwen naam vergaderd zijn, Gij hunne gebeden verhoren zult; vervul nu, o Heer! de begeerten en smekingen uwer dienaren, als meest tot hun heil verstrekken kan; en verleen ons in deze wereld de kennis uwer waarheid, en in de toekomende het eeuwige leven. Amen.

Wij bidden U ootmoedig, O Vader!
In ontferming op onze zwakheden neder te zien; en wend, om de eer uws naams, al het kwade van ons af, dat wij zoo rechtvaardig verdiend hebben; en geef, dat wij in al onze noden onze hoop en ons vertrouwen geheel op uwe barmhartigheid stellen, en U steeds in heiligheid en reinheid des levens dienen, tot uwe eer en heerlijkheid; door onzen éénigen Middelaar en Voorspraak, Jezus Christus, onzen Heer. Amen.

Jezus zei: "Mij is gegeven alle macht in hemel en op [de] aarde. Gaat dan henen, maakt al de volken tot mijn discipelen en doopt hen in de naam des Vaders en des Zoons en des Heiligen Geestes en leert hen onderhouden al wat Ik u bevolen heb. En zie, Ik ben met u al de dagen tot aan de voleinding der wereld" (Matteüs 28:18-20).

Deze is één van de merkwaardigste teksten van gans de bijbel. Een Timmerman uit Galilea beweert alle macht te hebben in hemel en op aarde. Mogen wij dit geloven? Vanwaar heeft Hij die macht en waarom? Deze Timmerman geeft ook nog opdracht om alle volken tot Zijn volgelingen te maken en ze te leren onderhouden alles wat Hij bevolen heeft.

Op welk gezag berust het gezantschap van Christus? Wat ging vooraf aan deze merkwaardige verklaring? "Mij is gegeven alle macht." Van een gewone mens zouden wij dit nooit aannemen. Jezus was echter geen gewone mens en van Hem kunnen wij het wèl geloven wegens betrouwbare getuigenissen ter bevestiging van zijn macht en heerlijkheid.

Eerst hebben we het getuigenis van Johannes de Doper. Ongeveer drie jaar voor deze uitspraak, had Jezus voor het eerst als leraar in het openbaar opgetreden.

"En het geschiedde in die dagen, dat Jezus Nazaret in Galilea verliet en Zich door Johannes in de Jordaan liet dopen. En terstond, toen Hij uit het water opsteeg, zag Hij de hemelen scheuren en de Geest als een duif op Zich nederdalen. En een stem [kwam] uit de hemelen: Gij zijt mijn Zoon, de geliefde; in U heb Ik mijn welbehagen" (Marcus 1:9-11).

"En Johannes getuigde en zeide: Ik heb aanschouwd, dat de Geest nederdaalde als een duif uit de hemel, en Hij bleef op Hem. En ik kende Hem niet, maar Hij, die mij gezonden had om te dopen met water, die had tot mij gezegd: Op wie gij de Geest ziet nederdalen en op Hem blijven, deze is het, die met de heilige Geest doopt. En ik heb gezien en getuigd, dat deze de Zoon van God is" (Johannes 1:32-34).

Er is echter een getuigenis veel groter dan dat van Johannes de Doper. Zoals wij net gelezen hebben: God zelf heeft van zijn Zoon getuigt!

Jezus zei: "Indien Ik getuig van Mijzelf, is mijn getuigenis niet waar; een ander is het, die van Mij getuigt, en Ik weet, dat het getuigenis, dat Hij van Mij aflegt, waar is. Gij hebt tot Johannes gezonden en hij heeft van de waarheid getuigd; maar Ik behoef het getuigenis van een mens niet, doch Ik zeg dit, opdat gij behouden wordt. Hij was de brandende en schijnende lamp en gij hebt u een tijdlang in zijn licht willen verheugen. Maar Ik heb een getuigenis, gewichtiger dan dat van Johannes; want de werken, die Mij de Vader gegeven heeft om te volbrengen, juist die werken, die Ik doe, getuigen van Mij, dat de Vader Mij gezonden heeft. En de Vader, die Mij gezonden heeft, die heeft van Mij getuigenis gegeven. Gij hebt nooit zijn stem gehoord of zijn gedaante gezien, en zijn woord hebt gij niet blijvend in u, want die Hij gezonden heeft, gelooft gij niet. Gij onderzoekt de Schriften, want gij meent daarin eeuwig leven te hebben, en deze zijn het, welke van Mij getuigen, en toch wilt gij niet tot Mij komen om leven te hebben" (Johannes 5:31-40).

Hieruit leren wij dat God op verschillende manieren van Jezus getuigde: door de Schriften van het Oude Verbond, door een stem uit de hemel en door de werken die Jezus verrichtte: Jezus stilde een storm, genas zieken, gaf blinden het gezicht, Hij heeft zelfs doden opgewekt.

"Zij namen dan de steen weg. En Jezus sloeg de ogen opwaarts en zeide: Vader, Ik dank U, dat Gij Mij verhoord hebt. Zelf wist Ik, dat Gij Mij altijd verhoort, maar ter wille van de schare, die rondom Mij staat, heb Ik gesproken, opdat zij geloven, dat Gij Mij gezonden hebt. En na dit gezegd te hebben, riep Hij met luider stem: Lazarus, kom naar buiten! De gestorvene kwam naar buiten" (Johannes 11:41-43).

Ook de apostelen getuigden van Zijn macht.

"En zes dagen later nam Jezus Petrus en Jakobus en Johannes mede en leidde hen een hoge berg op, hen alleen. En zijn gedaante veranderede voor hun ogen, en zijn klederen werden schitterend, hel wit, zoals geen voller op aarde ze kan maken. En hun verscheen Elia met Mozes en zij waren in gesprek met Jezus. En Petrus antwoordde en zeide tot Jezus: Rabbi, het is goed, dat wij hier zijn, laten wij drie tenten opslaan, voor U een, en voor Mozes een, en voor Elia een. Want hij wist niet, wat hij antwoorden moest, want zij waren zeer bevreesd. En er kwam een wolk, die hen overschaduwde, en er klonk een stem uit de wolk: Deze is mijn Zoon, de geliefde, hoort naar Hem. En opeens, rondkijkende, zagen zij niemand meer bij zich dan Jezus alleen" (Marcus 9:1-8).

Kort voor zijn dood heeft Petrus geschreven: "Maar ik zal mij beijveren, dat gij ook na mijn heengaan telkens weer aan deze dingen kunt denken. Want wij zijn geen vernuftig gevonden verdichtsels nagevolgd, toen wij u de kracht en de komst van onze Here Jezus Christus hebben verkondigd, maar wij zijn ooggetuigen geweest van zijn majesteit. Want Hij heeft van God, de Vader, eer en heerlijkheid ontvangen, toen zulk een stem van de hoogwaardige heerlijkheid tot Hem kwam: Deze is mijn Zoon, mijn geliefde, in wie Ik mijn welbehagen heb. En deze stem hebben ook wij uit de hemel horen komen, toen wij met Hem op de heilige berg waren. En wij achten het profetische woord (daarom) des te vaster, en gij doet wèl, er acht op te geven als op een lamp, die schijnt in een duistere plaats, totdat de dag aanbreekt en de morgenster opgaat in uw harten. Dit moet gij vooral weten, dat geen profetie der Schrift een eigenmachtige uitlegging toelaat; want nooit is profetie voortgekomen uit de wil van een mens, maar, door de heilige Geest gedreven, hebben mensen van Godswege gesproken" (2 Petrus 1:15-21).

Petrus was zelf ooggetuige van de macht en heerlijkheid van Jezus. Door de Schrift heeft hij, gedreven door Gods Geest, er ook voor gezorgd dat wij nu nog over de Christus de waarheid kunnen weten.

Over de macht en heerlijkheid van Jezus heeft de apostel Johannes het volgende geschreven: "Hetgeen was van den beginne, hetgeen wij gehoord hebben, hetgeen wij gezien hebben met onze (eigen) ogen, hetgeen wij aanschouwd hebben en onze handen getast hebben van het Woord des levens -- het leven toch is geopenbaard en wij hebben gezien en getuigen en verkondigen u het eeuwige leven, dat bij de Vader was en aan ons geopenbaard is -- hetgeen wij gezien en gehoord hebben, verkondigen wij ook u, opdat ook gij met ons gemeenschap zoudt hebben. En ónze gemeenschap is met de Vader en met zijn Zoon Jezus Christus. En deze dingen schrijven wij, opdat onze blijdschap volkomen zij" (1 Johannes 1:1-4). Johannes was ooggetuige van de macht van Jezus en heeft zijn getuigenis in de Schrift opgeschreven.

In 1 Johannes 4:14 zegt hij: "En wij hebben aanschouwd en getuigen, dat de Vader de Zoon gezonden heeft als Heiland der wereld".

De macht van Jezus werd zelfs door het getuigenis van zijn vijanden bevestigd!

"Evenzo spotten de overpriesters samen met de schriftgeleerden en oudsten en zij zeiden: Anderen heeft Hij gered, Zichzelf kan Hij niet redden. Hij is Israëls Koning; laat Hij nu van het kruis afkomen en wij zullen aan Hem geloven. Hij heeft zijn vertrouwen op God gesteld; laat die Hem nu verlossen, indien Hij een welgevallen in Hem heeft; want Hij heeft gezegd: Ik ben Gods Zoon" (Matteüs 27:41-43).

Door hun spot heen getuigden zijn vijanden dat Jezus er aanspraak op maakte Gods Zoon te zijn, dat Hij zijn vertrouwen op God stelde, en dat Hij anderen had gered!

Jezus heeft macht over de dood.

Voor de spotters was het feit dat Hij niet van het kruis afkwam, een bewijs dat Hij Gods Zoon niet kon zijn. Jezus had echter een veel krachtiger manier om te bewijzen dat Hij Gods Zoon was. Hij liet Zich wel kruisigen, en na drie dagen stond Hij op uit het graf!

Jezus hoefde niet te sterven. Al eerder had Hij gezegd: "Hierom heeft Mij de Vader lief, omdat Ik mijn leven afleg om het weder te nemen. Niemand ontneemt het Mij, maar Ik leg het uit Mijzelf af. Ik heb macht het af te leggen en macht het weder te nemen; dit gebod heb Ik van mijn Vader ontvangen" (Johannes 10:17,18).

"Toen traden zij toe, sloegen de handen aan Jezus en grepen Hem. En zie, één van die bij Jezus waren, strekte zijn hand uit, trok zijn zwaard en hij trof de slaaf van de hogepriester en sloeg hem het oor af. Toen zeide Jezus tot hem: Breng uw zwaard weder op zijn plaats, want allen, die naar het zwaard grijpen, zullen door het zwaard omkomen. Of meent gij, dat Ik mijn Vader niet kan aanroepen en Hij zal Mij terstond meer dan twaalf legioenen engelen terzijde stellen? Hoe zouden dan de Schriften in vervulling gaan, die zeggen, dat het aldus moet geschieden?" (Matteüs 26:50-54).

Door zijn opstanding uit de doden werd Jezus Christus verklaard Gods Zoon te zijn in kracht (Romeinen 1:4).

Van niemand anders zouden wij het geloven, maar van Jezus wel, wanneer Hij zegt: "Mij is gegeven alle macht in hemel en op [de] aarde". De zending van Christus berust op het gezag van God.

Met welk doel heeft de Vader zijn Zoon naar deze aarde gezonden?

Jezus werd gezonden om ons te redden.

"Want alzo lief heeft God de wereld gehad, dat Hij zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, opdat een ieder, die in Hem gelooft, niet verloren ga, maar eeuwig leven hebbe. Want God heeft zijn Zoon niet in de wereld gezonden, opdat Hij de wereld veroordele, maar opdat de wereld door Hem behouden worde" (Johannes 3:16,17).

Jezus werd gezonden als een verzoening voor onze zonden: "Hierin is de liefde Gods jegens ons geopenbaard, dat God zijn eniggeboren Zoon gezonden heeft in de wereld, opdat wij zouden leven door Hem. Hierin is de liefde, niet dat wij God liefgehad hebben, maar dat Hij ons heeft liefgehad en zijn Zoon gezonden heeft als een verzoening voor onze zonden" (1 Johannes 4:9,10).

"Want wat de wet niet vermocht, omdat zij zwak was door het vlees -- God heeft, door zijn eigen Zoon te zenden in een vlees, aan dat der zonde gelijk, en wel om de zonde, de zonde veroordeeld in het vlees, opdat de eis der wet vervuld zou worden in ons, die niet naar het vlees wandelen, doch naar de Geest" (Romeinen 8:3,4).

Jezus werd gezonden om ons vrij te kopen: "Toen de volheid des tijds gekomen was, heeft God zijn Zoon uitgezonden, geboren uit een vrouw, geboren onder de wet, om hen, die onder de wet waren, vrij te kopen, opdat wij het recht van zonen zouden verkrijgen" (Galaten 4:4,5).

Zoals Petrus aan Israël zei: "God heeft in de eerste plaats voor u zijn Knecht doen opstaan en Hem tot u gezonden, om u te zegenen, door een ieder uwer af te brengen van zijn boosheden" (Handelingen 3:26).

Jezus werd ook gezonden om Gods woord te verkondigen.

"Want Hij, die God gezonden heeft, die spreekt de woorden Gods, want Hij geeft de Geest niet met mate" (Johannes 3:34).

Jezus zei: "Indien iemand naar mijn woorden hoort, maar ze niet bewaart, Ik oordeel hem niet, want Ik ben niet gekomen om de wereld te oordelen, doch om de wereld te behouden. Wie Mij verwerpt en mijn woorden niet aanneemt, heeft een, die hem oordeelt: het woord, dat Ik heb gesproken, dat zal hem oordelen ten jongsten dage. Want Ik heb niet uit Mijzelf gesproken, maar de Vader, die Mij heeft gezonden, heeft zelf Mij een gebod gegeven, wat Ik zeggen en spreken moet" (Johannes 12:47-49).

Jezus kwam als Redder, en om Gods woord bekend te maken. Om gered te zijn, moeten wij zijn woord gehoorzamen, want op basis daarvan worden wij geoordeeld.

"Jezus antwoordde hun en zeide: Mijn leer is niet van Mij, maar van Hem, die Mij gezonden heeft; indien iemand diens wil doen wil, zal hij van deze leer weten, of zij van God komt, dan of Ik uit Mijzelf spreek. Wie uit zichzelf spreekt, zoekt zijn eigen eer, maar wie de eer zoekt van zijn zender, die is waar en er is geen onrecht in hem" (Johannes 7:16-18).

"Richt uw oog op de apostel en hogepriester onzer belijdenis, Jezus, die getrouw is jegens Hem, die Hem heeft aangesteld" (Hebreeën 3:1). Het woord 'apostel' betekent 'gezondene'. Jezus is Gods Apostel, Gods Gezant naar deze aarde. God heeft zijn Zoon als Heiland gezonden. Hij heeft hem alle macht gegeven in hemel en op de aarde. Jezus heeft Gods woord verkondigd. Wie zijn woord aanneemt, wordt gered.

Begraven lichaam van de ’Zieneres van Onkerzele’ vergaat niet.

Voor ze stierf zei Leonie: ( Graaf mij op, Ik zal ongeschonden zijn ).

De Oost – Vlaamse gemeente Onkerzele is al meer dan een halve eeuw in de ban van een mysterie. Het lichaam van Leonie – ( Nieken ) - Van Den Dijck, een zelfverklaarde zieneres, is 62 jaar na de begrafenis nog steeds intact. De gemeenschap spreekt van een mirakel, en wil dat de vrouw zalig wordt verklaard.

De Kerken mogen dan leeglopen, er zijn wel degelijk plekken te vinden waar nog steeds een bijzonder diep en oprecht geloof leeft. Die plekken bezochten journalist Marnix Peters en fotograaf Rudi Van Beeck voor het boek ( God in Vlaanderen ) , dat deze week verschijnt. Het opmerkelijkste hoofdstuk in dat boek gaat over Leonie Van Den Dijck, de "Zieners van Onkerzele". Wij bezoeken het gehucht waar we Frans Verleysen ( 64 ) en Roger De Cremer ( 75 ) ontmoetten, respectievelijk voorzitter en secretaris van het plaatselijke "Komiteit Leonie Van Den Dijck". Onkerzele, een deelgemeente van Geraardsbergen, is weinig meer dan een straat en een kerk. Veel valt er op het eerste gezicht niet te beleven, maar elke eerste zaterdag van de maand komen er tientallen, soms honderden bedevaarders samen om te bidden aan het graf van Leonie Van Den Dijck. Om 17 uur, na het gebed, gaat dan het museum open dat gevestigd is in het sterfhuis van Nieken, zoals Leonie altijd werd genoemd. In dat huis, aan de Kampstraat 44, ontmoeten we voorzitter Frans en secretaris Roger. Twee rationele mensen die ons zonder enige dweepzucht het onwaarschijnlijke, maar met talrijke documenten gestaafde verhaal van de Onkerzeelse zieners vertellen.

SIGAREN DRAAIEN.

Roger, die de (zieneres ) goed gekend heeft toen hij nog kind was, legt eerst uit dat Leonies huis flink verbouwd is na haar dood. Een van de dochters is hier dan komen wonen, zegt hij. Zij heeft een keuken gemaakt waar de stal stond van Leonies geit. Het huisje was ook anders ingedeeld, met een voorplaats en een achterplaats. Daar ston het bed waarin Leonie gestorven is.

Frans; We hebben nog overwogen om het huisje terug in zijn oorspronkelijke toestand te restaureren, maar we hebben er het geld niet voor. We zijn al heel blij dat onze vzw het gebouwtje heeft kunnen kopen.

Wat voor vrouw was Leonie Van Den Dijck?

ROGER. Een hardwerkende vrouw, zoals iedereen in die tijd. Leonie heeft 13 kinderen gebaard, waar er negen in leven zijn gebleven. Toen haar jongste drie jaar oud was, heeft haar man een kleine erfenis gekregen en hij is vertrokken. Ze heeft haar kinderen dan in haar eentje grootgebracht, door als thuiswerkster sigaren te draaien voor de fabrieken hier.

Frans: Onkerzele was in die tijd gekend voor zijn sigaren.

Zo waren er veel vrouwen in die tijd. Waarom wordt er vandaag wel nog over Leonie gesproken en niet over al die andere alleenstaande moeders met een groot gezin?

Roger; Tussen 4 augustus en 19 oktober 1933 is de Heilige Maagd in totaal 36 keer verschenen aan Leonie. Ze heeft visioenen gehad, boodschappen doorgekregen, voorspellingen gezien. Dat was nationaa nieuws in die tijd. Er werden speciale treinen ingelegd naar Onkerzele. Leonie heeft de dood van koning Albert I voorspeld. Toen de koning in Marche – les – Dames omkwam, zijn ze Leonie hier komen halen. Zij heeft dan de plek aangeduid waar gezocht moest worden en daar lag de knijpbril van de koning. Op de plek waar hij van de rotsen is geduwd.

Geduwd? Was de dood van Albert geen klimongeluk?

Roger; In haar vision heeft Leonie iemand de koning van de rotsen zien duwen. Zij wist ook wie het was, maar ze heeft nooit een naam willen noemen.

Zo is het gemakkelijk. Hoe weten jullie zo zeker dat die verschijningen echt zijn?

Roger ; Soms was Leonie alleen, maar meestal waren er getuigen bij. Ik herinner me dat de kleermaker van het dorp me vertelde hoe ze een kaars onder Leonie haar hand hielden toen ze weer een visioen had. Maar Leonie bougeerde niet.

Frans; dat is een typische test om te zien of die extase wel echt is. Mocht Leonie gedaan hebben alsof, dan had ze de pijn niet kunnen verstoppen.

Het betekent ook dat niet iedereen geloofde in de visioenen van Leonie.

Roger ; ze heeft heel veel tegenstand gehad. Geraardsbergen is een rode burcht. Er zijn verschijningen geweest die verstoord werden door de socialistische jonge wachten. Haar jongste zoon Richard was mijn buurman. Hij geloofde ook niet in zijn moeder, misschien omdat hij ermee uitgelachen werd. Als hij een café binnenkwam, keken alle mannen naar de hemel. Er werd echt gespot met Leonie, indertijd.

Frans ; maar dat is allemaal veranderd met de opgraving.

Welke opgraving?

Roger ; Voor Leonie in 1949 stierf, had ze gezegd: Twintig jaar na mijn dood zal ik een teken geven. Dan moet je me opgraven. Ik zal ongeschonden in mijn graf liggen. Maar ja, een teken. Wat voor teken?

Frans ; Je moet weten dat er al sinds 1648 een jaarlijkse ommegang is in Onkerzele ter ere van Onze – Lieve – Vrouw van Smarten.

Roger; Iemand die deelnam aan de Ommegang van 1971 heeft de processie gefilmd met zijn Super8- camera. Toen hij die film afspeelde, was er een beeld van de Heilige Maagd te zien op het graf van Leonie. Een beeld dat er in het echt niet was. Hij heeft die film ook aan andere mensen getoond.

Frans ; Aan mensen die de geschiedenis van Leonie kenden. Misschien is dat het teken , dachten die en zo hebben ze beslist om het lijk van Leonie op te graven.

Dat mag toch niet zomaar?

Roger; Nee, dat zou grafschennis zijn. We hebben er toestemming voor gevraagd, er was een wetsdokter aanwezig, de opgraving is ook gefilmd. Dat was in 1972, 23 jaar na haar dood.

Frans; Die film is uitgezonden op televisie , in ( Echo ) , en is een belangrijk document.

Roger ; De doodskist van Leonie was aan het vergaan. De zinken bak waarin ze lag was gescheurd en de lijkwade waarin ze gewikkeld was, viel uiteen van het vocht. Maar haar lichaam was intact.

Frans ; En dat lag niet aan de grondsoort, want de lijken in de graven ernaast waren wel vergaan.

Roger ; Daar schoot niets meer van over, terwijl er bij Leonie geen ontbinding was en er zelfs geen spoor te merken was van wormen en insectenresten. Dat staat letterlijk in het verslag van de wetsdokter. Richard, de jongste zoon van Leonie, is door die opgraving totaal van mening veranderd. Voor ze haar lichaam in een nieuwe kist hebben gelegd, heeft hij zijn dode moeder op zijn schoot genomen. Op dat moment werd hij een van de grootste voorstanders van Leonie. Tien jaar na die opgraving is Richard overleden en begraven naast zijn moeder, dat was zijn wens. Toen hebben we vastgesteld dat het lichaam van Leonie nog altijd intact was.

Is Leonie toen een tweede keer opgegraven?

Frans; Ja, in 1982. Eerst was Leonie in volle grond begraven, nu rust ze in een grafkelder. En haar nieuwe doodskist heeft een klein venstertje waardoor je haar gezicht kan zien.

Roger ; Dat was enkel een beetje donkerder geworden van kleur, maar verder was er niets aan veranderd.

Wat wel totaal veranderd is, is het geloof in Nieken. Anders waren jullie hier niet zo mee begaan.

Roger ; Eigenlijk was Nieken zo goed als vergeten, maar nadat de film van de opgraving werd uitgezonden, hadden we opeens 900 deelnemers aan de Ommegang. We hebben dan het Komiteit opgericht, om erover te waken dat Nieken niet opnieuw vergeten zou worden en dat ze erkenning krijgt.

Wat voor erkenning? Ijveren jullie voor de zaligverklaring van Nieken?

Roger ; Eerst moeten de verschijningen erkend worden.

Frans ; In de jaren dertig heeft de toenmalige bisschop dat niet willen doen, maar het schijnt dat hij daar achteraf spijt van heeft gekregen.

Roger ; De huidige bisschop, monseigneur Van Looy, staat er in ieder geval wel voor open. Hij is hier een hele dag geweest.

Frans ; De bisschop wilde zelf voelen in welke mate de devotie hier leeft. Is het geloof in Nieken echt, of is dat iets van enkele halvegaren? Dat wilde de bisschop weten. We hebben hem ook gesproken over de genezingen.

Heeft Nieken mensen genezen?

Frans ; Ze heeft bemiddeld bij genezingen. Mensen vragen haar in het gebed om voor hen tussen te komen bij Onze – Lieve – Heer of bij Onze – Lieve – Vrouw. Zo zijn er uit de jaren veertig en vijftig toch een achttal gevallen bekend, maar de bisschop vroeg recentere zaken en die zijn er wel degelijk.

Roger ; Een meisje van 18 jaar had botkanker en was opgeschreven door de artsen. Haar grootmoeder is komen bidden bij het graf van Nieken en dat meisje is genezen.

Frans ; Ze is inmiddels 26 en officieel kankervrij verklaard. Vorig jaar is ze getrouwd. Haar getuigenis is gefilmd door Jan Van Rompaey, maar de beloofde kopie hebben we nog altijd niet gekregen. Die zouden we goed kunnen gebruiken voor het dossier.

Hebben jullie het gevoel dat jullie tegengewerkt worden?

Roger; Ik denk niet dat de dokters ons zullen helpen aan getuigenissen. Zij willen niet in de gazet komen met een genezing waar zij voor niets tussen zitten.

Frans ; Ik weet niet of de zaak van Nieken geblokkeerd zit of tegengewerkt wordt, maar het gaat wel erg langzaam. De kerk is bijzonder terughoudend in dergelijke dossiers en dat is maar goed ook. Want de dag dat de verschijningen van Nieken erkend worden en de dag dat ze zalig verklaard wordt, weten we zeker dat er een serieus onderzoek aan voorafgegaan is.

ACHTSTE VERSCHIJNING.

Dinsdag, 12 juni 1973 om 19.00 uur, in de kapel

Madeleine beëindigt met de zusters en de priester het rozenkransgebed. Zij voelt een wind langs haar gezicht strijken en denkt dat het tocht is, maar benieuwd vraagt zij de priester toch of hij die wind ook heeft gevoeld. Na zijn ontkennend antwoord verschijnt de glans "van een verbluffende schoonheid" op de plaats van het tabernakel.

Jezus verschijnt met uitgestrekte handen als om haar te begroeten, en zegt :

"Weest zo goed om tot hier te naderen."

Madeleine gaat dichtbij Hem staan.

"Zegt dit hardop."

Hij heeft heel langzaam, woord voor woord voorgezegd :

"Ik ben de Eerste en de Laatste, en de Levende, en Al wat u gegeven is : Ik ben de Liefde, de Vrede, de Vreugde, de Opstanding en het Leven. Kust de aanwezigen hier uit liefde en medemenselijkheid."

"Weest zo goed om dit te herhalen :

"Attendite, quod in aure auditis, prædicate super tecta. Per te Magdalena civitas Dozulea decorabitur per Sanctam Crucem et ædificat Sanctuarium Domino in monte ejus. Terribilis est locus iste".

Vertaling uit het Latijn : "Opgelet ! Hetgeen u met het oor hoort, verkondigt dat van de daken. Door u, Madeleine, zal de stad Dozulé getooid worden met het Heilig Kruis en zal het een Heiligdom voor de Heer vestigen op zijn berg. Hoe vreeswekkend is deze plaats !"

Kust de grond drie keer uit boete voor de Ongerechtigheid."

Jezus was diep bedroefd. Langdurig heeft Hij naar de drie aanwezige personen gekeken en heeft gezegd :

"Zegt dit hardop tegen de personen, die met u de rozenkrans bidden (de twee zusters en de priester) :

"Haast u de wereld bekend te maken wat u gezien en gehoord hebt in mijn Naam. Geeft opdracht aan het bisdom mijn voorschrift bekend te maken om het Glorierijke Kruis en het Heiligdom van Verzoening op te doen richten, op dezelfde plaats waar Madeleine het zesmaal gezien heeft, en komt hier allen heen in processie".

Vervolgens heeft Jezus zijn armen opgeheven met de handen naar Madeleine gekeerd, zijn blik in de verte, en heeft Hij gezegd :

"Wanneer dit Kruis van de aarde verhoogd wordt, zal Ik alles tot mij trekken."

Waarop armen en handen weer in begroetende stand kwamen en Hij zei :

Weest zo goed hier iedere eerste vrijdag van de maand te komen. Ik zal u bezoeken tot aan de oprichting van het Glorierijke Kruis."

Madeleine bewondert Hem een ogenblik waarna Hij verdwijnt terwijl Hij zich enigszins verheft.

Gods genade is onverenigbaar met aardsgezindheid.

Mijn zoon, de genade is een kostbaar goed, zij is vreemd aan uiterlijke dingen en ook aan aardse troost. Daarom moet gij u van alle belemmering ontdoen, als gij haar invloed wenst te ervaren.

Zoek een stille plaats uit voor uzelf; wees graag alleen; zoek geen samenspraak met wie dan ook; maar bied God uw vurige gebeden aan om berouwvol van hart en zuiver van geweten te blijven. Beschouw de hele wereld als niets; opgaan in God gaat vóór alle uiterlijke dingen. Maar gij kunt niet in Mij opgaan en tegelijk uw genoegen zoeken in wat voorbijgaat. Gij moet u op enige afstand houden van vrienden en bekenden en uw innerlijk vrij bewaren van alle aardse troost.

Zo bezweert de zalige apostel Petrus dat de getrouwen van Christus zich ‘als vreemdelingen en pelgrims’ in deze vergankelijke tijd zullen gedragen. Wat een groot vertrouwen voor iemand die op het punt van sterven is, dat geen gehechtheid aan wat ook hem nog vasthoudt aan de wereld. Maar inwendig zo van alles los te zijn is onbegrijpelijk voor een hart dat nog niet gezond is, en de aards gerichte mens weet van geen innerlijke vrijheid. Maar toch als hij in waarheid geestelijk wil zijn, zal hij een zeker vaarwel behoren te zeggen aan vrienden zowel als aan bloedverwanten en voor niemand meer op zijn hoede dienen te zijn dan voor zichzelf.

Als gij uzelf volkomen overwonnen hebt, zult gij de rest gemakkelijker beheersen. De volmaakte overwinning is de triomf over het eigen ik. Want wie zichzelf tot onderwerping dwingt, zodat de zinnelijkheid aan de rede en de rede in alles aan Mij gehoorzaamt, hij is de ware beheerser van zichzelf en meester van de wereld.

Wilt gij die hoogte bereiken, dan moet gij met mannelijke kracht beginnen en de bijl aan de wortel leggen om de ongeordende neiging tot uzelf en tot ieder persoonlijk en stoffelijk goed te vernietigen en uit te rukken.

Uit dit gebrek: dat de mens zichzelf al te ongeregeld liefheeft, komt bijna alles voort wat tot in de wortel moet overwonnen worden. Is dit kwaad overwonnen en ten onder gebracht, dan zal er voortdurend rust en vrede zijn.

Maar aangezien maar weinigen het opbrengen volmaakt aan zichzelf af te sterven en niet geheel buiten zichzelf treden, daarom blijven zij innerlijk verward en kunnen zij zich niet in de geest verheffen. Wie echter in vrijheid met Mij wenst om te gaan, moet alle slechte en ongeregelde genegenheid doen verdwijnen en geen enkel schepsel met een bijzondere en hevige liefde aanhangen.

AAN HET VOLK VAN NAPELS.

ZEVENDE BOEK, KAP. 27.

Aan iemand, die in aandachtige gebeden verzonken was, verscheen Jezus Christus en zeide: "Luister, aan wie het gegeven is geestelijke dingen te hooren en te zien, en geef nauwkeurig acht op wat gij horen zult en verkondig het volk uit mijn naam, dat gij de woorden niet spreekt tot uw eigen eer of om roem te verkrijgen; en gij zult ze niet verzwijgen uit wereldsche vrees voor afkeuring of smaad.

Want deze dingen, die gij horen zult, worden u niet getoond alleen ter wille van u zelf maar ook ter wille van de gebeden mijner vrienden in deze stad Napels, die gedurende vele jaren mij met geheel hun hart baden, om mijn vijanden, die in deze zelfde stad wonen, enige genade te tonen, waardoor zij op den weg der redding terug konden komen en hun zonden en slechte gewoonten nalaten. Deze gebeden en de goede werken van die vrienden bewogen mij u deze woorden te zeggen. Hoor daarom nauwkeurig wat ik zeg.

Ik ben de Schepper en Heer van alles, zowel die der duivelen als die aller engelen, en niemand zal mijn oordeel ontgaan. Wel heeft de duivel op drievoudige wijze tegen mij gezondigd, namelijk door overmoed, afgunst en liefde voor zijn eigen wil. Zo groot was zijn hoogmoed, dat hij de heer wilde zijn en ik hem onderdanig, en zo afgunstig was hij dat hij mij gaarne gedood zou hebben, indien het mogelijk ware geweest, opdat hij heer had kunnen zijn en op mijn troon zitten. Zijn eigen wil was hem ook zo dierbaar, dat hij mijn wil niet telde, indien hij kans zag zijn eigen wil door te zetten en te volgen. En daarom viel hij uit den hemel, en van engel werd hij tot een duivel in de diepste diepten der hel.

En toen ik de grote boosheid en haat zag, die de duivel voor den mens koesterde, toonde ik den mens mijn wil. En ik gaf den mensen mijne geboden, opdat zij mij door het volgen mijner geboden zouden behagen en den duivel mishagen. Daarna, van wege de grote liefde, die ik voor de mensen koesterde, kwam ik op de aarde, door een maagd bebaard. En ik zelf leerde den mens met woorden en daden den waren weg tot redding. En om hem volmaakte liefde en genade te tonen, opende ik met mijn eigen bloed voor hem het hemelrijk.

Maar wat doen nu de mensen die mijn vijanden zijn? Zij versmaden mijn geboden, werpen mij uit hun hart als het dodelijkste gif en spuwen mij uit hun mond en schuwen mij als de afschuwelijkste ziekte. Maar de duivel en zijn werken zijn zij genegen, hem leiden zij hun hart binnen en zij doen met genoegen en vreugde zijn wil en volgen de ingevingen van zijn geest. Daarom zullen zij volgens mijn rechtvaardig oordeel in de hel van den duivel vergelding zonder einde ontvangen. Voor den hoogmoed, dien zijn toonen, zullen zij eeuwig smaad en schande verkrijgen, een schande zo groot dat alle engelen en duivelen zullen zeggen dat zij geheel en al met schande bedekt zijn.

Verder zult gij weten, dat evenals alle doodzonden de zwaarste zijn, ook de dagelijksche zonde kan overgaan in doodzonde, als de mensch er behagen in schept en er willens in volhardt. Er worden twee zonden bedreven, die ik u noem, die vele andere zonden tengevolge hebben, en alle dagelijksche zonden schijnen; maar omdat de mensen er behagen in scheppen en er bewust in volharden, gaan zij over in doodzonden. En nog vele andere zonden begaat het volk in de stad Napels, welke ik u nu niet noemen wil.

De eerste van de twee zonden, die ik u wel wil noemen is, dat menschen die verstand hebben, hun gezicht besmeren en het met verschillende kleuren beschilderen, evenals men beelden verft, opdat zij schooner mogen schijnen dan ik hen geschapen heb.

De tweede zonde is dat mannen en vrouwen den waren vorm van hun lichaam veranderen door de onbetamelijke kleederen, die zij dragen, en dat doen zij uit hoogmoed, opdat zij schooner zouden schijnen en verleidelijker, dan God hen schiep. Weet daarom, dat even vaak als zij hun gelaat met verf besmeren, even vaak missen zij de ingeving van den Heiligen geest, en des te meer nadert de duivel hen. En even vaak als zij zich sieren met onzedelijke en onbetamelijke kleeren en aldus hun lichaam mismaken, even vaak vermindert de fraaiheid hunner ziel en wordt de heerschappij van den duivel in hen groter.

O! Mijne vijanden, die zonder vrees en zonder zich te schamen zulke zonden en andere zonden tegen mijn wil begaan, waarom vergeet gij mijn lijden en waarom is het uw hart onverschillig, dat ik naakt en gebonden aan het kruis stond en met harde roeden wreed geslagen werd, dat ik naakt was en aan het kruis hing, vol wonden, geheel en al bebloed? En als gij uw gelaat besmeert, waarom bedenkt gijlieden dan niet hoe mijn gelaat met bloed bedekt was? En waarom ziet gij niet hoe mijn ogen verduisterd werden door tranen en bloed en hoe mijn oogleden blauw werden?

Waarom ziet gij niet naar mijn mond, en naar mijn oren en mijn baard, hoe die bedekt waren met bloed en geverfd door bloed en hoe mijn ledematen afgrijselijk verscheurd werden door pijn en kwelling en hoe ik blauw en bloedend aan het kruis hing ter wille van u en daar door allen beschimpt en bespot werd, opdat de herinnering daaraan u mij zou doen liefhebben, uw God, en daardoor de netten des duivels ontvlieden, waarin gij zoo vreeselijk verward zijt. Doch dit alles is vergeten door uw ogen zowel als door uwe harten. Gij doet als vrouwen, die wel lichamelijk genot verlangen, maar geen kinderen willen baren.

Zo doet ook gij, want de genade van mij, uw God en Schepper en Verlosser, staat voor u allen open en ik klop aan uw hart, want ik heb allen lief. Maar zodra gij de geringste ingeving van den Heiligen geest in uw hart voelt, of mijne woorden hoort en een goede wil bij u opkomt, doet gij dadelijk wat gij kunt om de ingeving van den Heiligen geest te smoren, of alle berouw terug te dringen, hetzij door uwe zonden te verontschuldigen, hetzij er genot in te vinden en er op afkeurenswaardige wijze in te volharden. Zo doet gij den wil des duivels en opent gij hem uw hart. En zo sluit gij mij verachtelijk buiten, waardoor gij zonder mij zijt en ik niet met u ben. En gij zijt niet in mij maar in den duivel, want gij gehoorzaamt zijn wil en zijn ingevingen.

Maar nu ik het vonnis heb uitgesproken, zal ik u ook mijn barmhartigheid mededeelen. Door mijn barmhartigheid wordt zelfs mijn grootsten vijand en den grootsten zondaar mijn genade niet ontzegd, indien hij met een ootmoedig en ernstig hart om barmhartigheid bidt. Daarom moeten mijn vijanden drie dingen doen, indien zij genade en barmhartigheid verkrijgen willen en mijn vriendschap, en indien zij zich met mij verzoenen willen. Ten eerste moeten zij met geheel hun hart berouw gevoelen en zich willen beteren, omdat zij zondigden tegen mij hun Schepper en Verlosser.

Ten tweede moeten zij eerlijk, volhardend en ootmoedig hun zonden bekennen en biechten aan hun biechtvader met den wil zich te beteren en hun zonden boeten volgens den raad van hun biechtvader en volgens diens redelijk besluit. Dan zal ik hen naderen en wordt de duivel teruggedrongen. Ten derde moeten zij mijn lichaam nuttigen, als zij wat hieraan vooraf ging volvoerd hebben met godsvrucht en oprechte liefde, en den wil hebben nooit meer in zonde te vervallen, maar tot aan het eind des levens in het goede te volharden.

En ik zal hen, die zich op deze wijze beteren, tegemoet gaan, zo als een tedere vader zijn verdwaalden zoon, en zal hen in genade met veel meer liefde aannemen en groter vreugde dan zij zich denken kunnen, of waarom zij bidden. En dan zal ik in hen zijn en zij in mij, en zullen zij eeuwig met mij leven en zich met mij verheugen.

Maar mijn rechtvaardigheid zal komen over hen, die in zonde en boosheid volharden. En evenals de visscher, wanneer hij de vissen in het water ziet zwemmen, zijn vishaak uitwerpt, niet alle vissen tegelijk vangt maar den enen keer enige en den anderen keer andere, totdat hij ze alle heeft, zo zal ook ik doen met mijne vijanden, die in de zonden volharden, want langzamerhand zal ik hen ontrukken aan hun zondige levenswijze op aarde. En ik zal er hen aan ontrukken op een ogenblik dat zij het het minst verwachten en zij het meest genieten van dit aardse leven. En ik zal hen den eeuwigen dood inzenden, waar zij nooit mijn aanschijn, noch mijn glorie zullen zien. Want zij stelden liever hun eigen begeerten tevreden dan dat zij mijn wil en mijn geboden opvolgden."