Op de filmfestivals van Toronto (eind 2013), Polen (2014) en London (2013) werd de film bijzonder gesmaakt en ontving en ook awards. Daar niet alleen trouwens, maar nog op tal van andere festivals. De Blu-Ray ligt reeds van augustus 2014 in de winkel maar een film die zo graag gezien wordt in arthouse kringen (maar niet alle smaken gelijk) verdient toch wel even wat meer aandacht. Pawel Pawlikowski mag dan wel geen 'fulltime' regisseur zijn van speelfilms of gekend zijn bij het grote publiek het kan wel een belletje doen rinkelen met de het vernoemen van de titel Last resort uit 2000. Hoe dan ook, Pawel wist reeds menige mensen te bekoren met zijn laatste werk. 

Hij ons Ida volgen, die op het punt staat te worden ingewijd als non. Immers ook Agata Trzebushowska acteerdebuut (komt ook aan bot in de extra's). Net voor die inwijding wordt haar opgelegd om nog een laatste bezoek te brengen aan een familielid, haar tante Wanda Grutz. gespeeld door Agata Kulesza. Beide Agata's vormen een duo met, uiteraard, de nodige contrasten. Een roadmovie, maar dan wel één door een land die nog herstellende is van oorlogswonden. Het polen uit het jaar 1962, die men hier schetst, is zorgvuldig in beeld gebracht in glashelder, haarfijn zwart-wit. Statische camerapunten tonen hoe dit land evenzeer nog naar zijn identiteit zoekt als de jonge Ida, die in contrast met het land nog niet in aanvaring kwam met wreedheden. Omgeving en personages emulgeren met elkaar door net een combinatie van cinematografie en Wanda dus stukje bij beetje open bloeit. Een grimmige, doch naturelle, omgeving mooi in beeld gebracht in een land waar ontkenning deel uitmaakt van het dagelijks leven. 

Afdwalende blikken, close-ups en bezinnende momenten laten ons gissen naar wat er in Ida werkelijk omgaat. Wanneer je de scene bekijkt met de jazz muziek dat staat de ingetogen passie in haar ogen te lezen. Agata Trzebushowska weet persoonlijkheid met mysterie te combineren in haar looks. Pawel nam de vrijheid om deze ongekende, jonge schone te casten en niet zonder resultaat.  In de rol van mentor zit de ervaren Poolse toneelspelster Agata Kulesza simpelweg gesculpteerd. Je kan niet anders zien dan een door het leven geharde vrouw die oprecht wil zijn tegenover Ida. Verlichting brengen met een strenge blik, lurkend van een sigaret als het ware. Deze tocht op zoek naar wat er met de ouders van Ida is gebeurt zou geen roadmovie aspect hebben als Ida er niet zou door evolueren. Navenant zijn de contrasterende situaties die haar laten twijfelen tussen een kloosterleven en het wat meer vrije bestaan. Zo'n twijfel is universeel, menselijk en herkenbaar. Allen zijn we beïnvloed door de acties van onze ouders, evenmin kiezen we het land waarin we geboren zijn. Het zijn net onze persoonlijke, vaak met twijfel doorspekte keuzes die onze weg bepalen. 

Als kleine voetnoot toch even dit : Het uitgangspunt van een non voor haar inwijding doet sterk denken aan Viridiana uit 1961, de klassieker van meestercineast Luis Bunuel. Viridiana moet haar nonkel, Don Jaime, gezelschap houden net voor haar inwijding. Met een thematiek zoals verlies van geloof, verlies van waarden, onderdrukking van de vrouw,...was deze film in zijn tijd dan ook erg gewaagd. Het verhaal van Ida gaat een andere kant op, het verloopt eveneens een stuk ingetogener. Bunuel's prent is ook alles behalve een tocht door een landschap. Afgezien van de positie waar de centrale figuur zich aanvankelijk in bevind (en eventueel de knipoog naar de kerk) zijn er verder geen parallellen. Het lijkt er op dat Pawel Pawlikowski maakt een knipoogje, de link(s) leggen laat hij aan anderen over.        

Een kleine intieme film die, hoe kan het ook anders, geen gigantisch budget genoot. Maar het resultaat is schitterend. De verschillende nominaties en awards zijn volledig terecht. Of inhoudelijk de blu-ray een award mag onvangen is een andere vraag. Behalve een interview met de regisseur is er jammer genoeg niets anders op te bespeuren. Nu is het heel erg begrijpelijk dat een low-budget film geen hopen extra's krijgt, maar al wie verliefd wordt op Ida en zo graag net dat ietsje meer wil weten blijft in de kou staan. Op de beeldkwaliteit zelf valt niets op te merken. Elke beeld is er eentje om in te kaderen en brengt de blu-ray versie alleen maar ode aan.