DAG 2: BEZOEK BETLEHEM EN EFFECT VAN DE MUUR EN ILLEGALE NEDERZETTINGEN ROND BETLEHEM.
Na een korte nachtrust brengen we een bezoek aan de geboortekerk in het centrum van Betlehem, waar een gemeenteraadslid ons vertelt over de belegering van de kerk door Israël, in 2002. Wanneer we daarna nog even een rondje maken rond de buitenmuren van de geboortekerk zien we aan enkele ramen nog duidelijk de schade die door Israëlische beschietingen werd aangericht, tijdens de belegering. Het is duidelijk dat we de Israëlische versie van de belegering (Israël zou niet geschoten hebben op de geboortekerk zélf) met een stevige korrel zout moeten nemen.
Na dit bezoek aan de oude stad bezoeken we enkele Palestijnse dorpen in de omgeving van Betlehem: Nahalin en Wadi Fukin, waar we de gevolgen bekijken van de illegale nederzettingenpolitiek en de bouw van de Apartheidsmuur. Aangezien de muur hier niet de grens volgt tussen Israël en de Westbank maar gebouwd wordt tussen Betlehem en zijn omliggende dorpen, worden deze dorpen volledig van Betlehem afgesneden en komen zij te liggen in een soort vacuum tussen de muur en de grens met Israël. Zelfs nu de muur op deze plaats nog niet helemaal voltooid is, moeten we kilometers rond rijden om de twee dorpen te kunnen bereiken. Vooral Wadi Fukin heeft een bewogen geschiedenis: Aangezien het dorp exact gelegen was op de grens tussen de Westbank en Israël, verloor het dorp in de oorlog van 1948, bij het ontstaan van Israël, meer dan de helft van zijn landbouwgronden en het dorp zélf werd volledig verwoest. De bewoners keerden echter terug en bouwden het dorp opnieuw op, vooraleer het opnieuw door Israël vernietigd werd. Ook tenten, door de VN ter beschikking gesteld als voorlopig onderdak, werden door Israël vernietigd. De bewoners van Wadi Fukin gaven niet op en maakten gebruik van de natuurlijke grotten in de omgeving om te overleven. Na een lange strijd, en met steun van de VN, kregen de inwoners van Wadi Fukin eindelijk toestemming om terug te keren, de VN stelde bouwmaterialen (stenen en cement) ter beschikking aan de dorpelingen en deze bouwden het dorp opnieuw met eigen handen op. Alhoewel Wadi Fukin tot vandaag moedig standhoudt is het duidelijk dat de Israëlische nederzettingenpolitiek zwaar weegt op de leefbaarheid en de toekomst van het dorp: Jaar na jaar nemen de illegale nederzettingen tussen Nahalin en Wadi Fukin meer grond in beslag, waardoor Wadi Fukin niet alleen afgesloten dreigt te worden van Betlehem maar ook van zijn buurdorpen Nahalin en Husan.
Ook in Nahalin is de vrees groot voor de steeds groeiende grondhonger van de illegale joodse nederzettingen in de omgeving. Het verhaal van een Palestijnse familie uit Nahalin die, ondanks overduidelijke eigendomsbewijzen, reeds 140.000 dollar aan gerechtskosten diende te maken om te voorkomen dat de eigen grond in beslag genomen zou worden, spreekt boekdelen. Zélfs een reis helemaal naar Istanbul om een kopie te krijgen van de originele eigendomsbewijzen (uit de periode van de Turks-Ottomaanse overheersing vóór WOI) lijkt Israël niet te overtuigen om zijn honger te staken naar deze gronden in Nahalin. Desondanks lijkt de familie de moed niet te verliezen en werd op een heuvel in de omgeving de 'Tent of Nations' opgezet, vanwaar verscheidene projecten voor de jeugd en de toekomst van de plaatselijke gemeenschap worden opgezet. Het bezoek aan de twee dorpen wordt afgesloten met een mooie wandeling door de velden van Wadi Fukin, die eindigt op één van de omliggende heuvels, vanwaar we een duidelijk overzicht hebben op de impact van de illegale nederzettingen in de omgeving. Later op de dag volgt nog een bezoek aan het vluchtelingenkamp D'heisheh bij Betlehem, waar 11.000 Palestijnse vluchtelingen samen leven op een oppervlakte van welgeteld één vierkante kilometer.
DAG 1: VERTREK IN BELGIÃ EN AANKOMST TE TEL AVIV.
We vertrekken op 31 juli. Eerste spannende moment van deze reis wordt de aankomst in Tel Aviv. Ondanks de grote borden 'Welcome in Israël' is bekend dat het onthaal in Tel Aviv niet altijd even gastvrij verloopt. Bepaald onvriendelijke ondervragingen over afkomst van bezoekers, godsdienst, of het doel van de reis zijn zeker geen uitzondering, wordt ons op voorhand gewaarschuwd. Die waarschuwing blijkt niet overdreven. Een deelneemster aan de reis met Arabisch klinkende naam wordt bijna onmiddellijk na aankomst apart genomen en aan een twee uur durende ondervraging onderworpen. Wanneer we de vlieghaven van Tel Aviv kunnen verlaten is het dan ook ver na middernacht. Ruim een uur later bereiken we eindelijk de bezette Westelijke Jordaanoever, waar we zullen overnachten in de historische Palestijnse stad Betlehem.
Bij de aankomst te Betlehem word ik geconfronteerd met de eerste ontnuchterende verandering op het terrein: Een grauwe, acht meter hoge, betonnen muur, met immense stalen schuifpoort loopt dwars over de toegangsweg tot Betlehem. Dit is de omstreden scheidings- of Apartheidsmuur, die sinds 2003 als een honderden kilometers lange zigzagmuur, afwisselend bestaand uit beton en gesofisticeerde prikkeldraad, door de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem kronkelt. Aangezien de muur niet de groene lijn volgt (de grens tussen Israël en de Palestijnse gebieden) maar kilometers diep insnijdt in Palestijns gebied, en immense stukken Palestijns gebied annexeert bij Israël, is de muur veroordeeld als illegaal door het Internationaal Gerechtshof in Den Haag.
Aangezien we Betlehem bezoeken als toerist, verloopt het controleren van de internationale paspoorten zonder grote problemen en een vijftal minuten later rijden we voorbij de immense stalen poort Betlehem binnen. Wanneer we de oude stad van Betlehem binnen rijden wordt onmiddelijk duidelijk welk afschrikkend effect de muur heeft op de toeristen en de plaatselijke economie: Vele van de in 2000, ondanks de bezetting, nog bloeiende winkeltjes geven een ietwat verkommerde indruk. Door massaal nieuwe toeristenhotels te bouwen in de illegale joodse nederzettingen rond Betlehem probeert Israël ook de toeristen weg te lokken uit de oude Palestijnse stad. Met succes, zo blijkt. De nochtans mooie en gezellige hotels in de oude binnenstad van Betlehem beleven zwarte tijden.
Een tiental minuten na het binnenrijden van Betlehem, arriveren we aan het hotel voor een bijzonder korte nachtrust.
De gebeurtenissen in het Midden-Oosten en met name de Israëlisch-Palestijnse kwestie laten weinigen onberoerd. In augustus 2000 bezocht ik gedurende veertien dagen zowel Israël als de door Israël bezette Palestijnse gebieden. Van 31 juli tot 10 augustus 2008, exact acht jaar later, bracht ik opnieuw een bezoek aan deze gebieden. Op deze blog geef ik een verslag van deze reis, dat binnenkort nog zal worden aangevuld met foto's.
