Om het thema dieper te verkennen nam ik een interview af bij een 5jarige kleuter en zijn mama. De kleuter verloor zijn overgrootvader onlangs en de mama dus haar grootvader.
Ik heb dit interview doorgestuurd naar mijn lector zodat deze hem zeker nog eens kan doornemen.
Om persoonlijke redenen zal deze niet worden opgenomen in mijn blog.
Hieronder staan de verschillende onderzoeksvragen waarop ik komende weken en maanden een antwoord op zal proberen te formuleren.
Ik hoop dat deze u interesseren en indien u andere vragen wil beantwoord zien mag u dit steeds melden en wil ik met plezier daarop een antwoord formuleren.
Alvast bedankt.
Onderzoeksvragen:
1. Hoe evolueert het afscheid nemen bij jonge kinderen (2-6jaar) en is dit verschillend tegenover volwassenen?
2. Wat is de taak van de school en de kleuteronderwijzeres in het ondersteunen van het rouwproces?
3. Wat is het belang van een uitleg van de ouders tegenover het kind rond de dood van de overleden persoon?
Ik heb net een tekst gelezen over kinderen en hun verdriet en hoe je hier kan op inspelen.
Dit is nooit gemakkelijk maar een op de vier leerkrachten in het basisonderwijs wordt er mee geconfronteerd.
Verdriet en afscheid nemen komt niet steeds doordat er iemand is overleden. Verdriet kan ook om veel meer denk maar aan ouders die gescheiden zijn, of een vriendje dat verhuist. Dit kan allemaal aanbod komen. Hier als leerkracht op inspelen is dan ook heel belangrijk.
De kinderen mogen zeker en vast hun gevoelens niet opkroppen, maar de vrij loop laten gaan. Als je je gevoelens gaat opkroppen duurt het rouwproces veel langer.
Godsdienst is hier ook belangrijk bij, in stilte een kaarsje kunnen branden en denken aan diegene die weg is. Hoe nemen we het aan, je kan via godsdienst ook kinderen leren omgaan met afscheid nemen. Bv: Die persoon is nu naar de hemel, het is een sterretje geworden -> dus je kan ze s'nachts nog altijd zien. De gedachten aan die persoon zijn er nog, die zijn niet verdwenen.
Zoals ik hierboven probeerde uit te leggen kan godsdienst een grote factor spelen binnen het afscheid nemen en het rouwproces.
Het rouwproces verloopt in vier taken die je moet doorlopen:
Taak 1
Verlies onder ogen zien.
Als leerkracht of ouder hen aandacht, liefde en veiligheid geven. Een klimaat cre�ren waar ze hun verlies onder ogen durven zien. Om leerlingen te steunen is het dan ook belangrijk dat je vragen uitlokt en beantwoord.
Taak 2
De pijn van het verlies ervaren.
Ouders en leerkrachten willen het kind behoeden voor pijn. Maar als je hen de pijn niet laat voelen dan komt ze later terug in de vorm van psychosomatische klacht (hoofdpijn, slapeloosheid) of in afwijkend gedrag (agressie, slechte schoolresultaten)
Wie met de dood geconfronteerd wordt moet door de pijn heen.
Alles wat dit proces onderdrukt verlengt het. Iemand die rouwt is niet heel de tijd depressief, maar heeft momenten van hevige angsten en verdriet. Maar heeft ook betere momenten.
Taak 3
Leven zonder de overledene.
Dode gaan idealiseren komt vaak voor, maar hoe meer het rouwproces normaal verloopt hoe meer dit beeld terug realistischer zal worden en ze de goede en slechte kanten terug gaan zien.
Taak 4
Emotioneel losmaken en opnieuw investeren in andere relaties.
Bang dat je de dode hiermee oneer aan gaat doen, door in andere relaties te investeren. Of bang dat die relaties aflopen in afscheid en verdriet.
Sommigen vinden het verlies zo pijnlijk dat ze zich nooit meer emotioneel willen binden.
Deze taak is voor velen de moeilijkste.
Ik hoop dat ik jullie iets heb bijgebracht en jullie het interessant vonden.
Hieronder vind u de link die ik gebruikt heb om men tekst neer te schrijven.
Voor het vak RZL moesten we een onderwerp kiezen waarrond we wilden werken. Ik heb gekozen om te werken rond afscheid nemen bij jonge kinderen. Dit koos ik omdat vele kinderen hiermee geconfronteerd worden. Er overlijdt regelmatig wel iemand: oma, opa of zelfs mama of papa, broertje of zusje. Ik wil hier graag rond werken zodat ik later weet hoe ik dit moet aanpakken moest dit voorvallen.
Als jullie hier al ervaring mee hebben en willen delen mogen jullie steeds reageren. Ook als jullie bedenkingen of andere meningen hebben.