Gewoon om te zeggen dat ik vanaf nu blog via wordpress: mijn nieuwe webstek is tolstoij.wordpress.com Allen daarheen! (dat heb je nu eenmaal met die adhd'ers - die veranderen CONSTANT van gedacht hé)
Er zijn, bij mijn weten, weinig filosofen of stichters van monotheïstische godsdiensten met ADHD. Dat lijkt me logisch: de combinatie "adhd" en "filosofie" is even succesvol als pakweg een boswachter met pyromane trekjes. ADHD'ers hebben vaak moeite met dingen als regeltjes, morele discipline, consequent zijn etc. Laat dat nu net de hoofdbrok zijn van heel wat filosofische denksystemen. Zelfs Nietzsche - die ik een warm hart toedraag - spoort zijn lezers aan om vooral in het "hier en nu" te leven en dat is - zoals de ADHD'ers onder ons wel zullen weten - net de plaats en tijd waar we ons uiterst zelden bevinden.
Ook de Bijbel - nog steeds een belangrijk boek, hoewel velen dat zullen ontkennen - loopt niet hoog op met ADHD'ers. Dat blijkt al in de eerste bladzijden als het verhaal van Kaïn en Abel wordt verteld. Kaïn en Abel zijn de twee oudste zonen van Adam en Eva. Kaïn, een landbouwer - in die tijd het symbool van "snel gewin" - offert een deel van zijn oogst aan God om die gunstig te stemmen. Jahweh weigert dat offer om een onbekende reden, terwijl hij de lammetjes van Abel, een herder, wel aanvaardt (God is duidelijk geen vegetariër, maar soit). Gevolg: Kaïn is jaloers en doodt zijn broer in een vlaag van woede. In de Koran-versie van het verhaal toont Kaïn al snel berouw over zijn daad, in de bijbelversie volhardt hij in de boosheid - meer nog, hij liegt tegen God als die hem vraagt waar zijn broer is. Daarop wordt hij veroordeeld om eeuwig rond te zwerven over de oppervlakte van de aarde om nooit meer rust te vinden. Kaïn voelt zich hier begrijpelijkerwijze niet zo kippetjes bij en smeekt God om genade. God - die intussen medelijden met zijn creatie heeft gekregen - geeft Kaïn daarop een verborgen teken mee, dat hem tegen de wraakzucht van de andere mensen zal beschermen.
Hoewel dit verhaal enkele tegenstrijdigheden bevat (wie zijn bijvoorbeeld die "andere mensen" tegen wie Kaïn moet worden beschermd als je weet dat hij en zijn broer tot de tweede generatie mensen behoren?) kan het ons een mooi beeld geven van het leven met ADHD. Eerst en vooral is er Kaïns professie: hij is een boer, een job die elk jaar in winst resulteert - een hoog rendement als je dat vergelijkt met het schapenhoeden dat pas over een spanne van verschillende jaren rendeert - en kiest dus duidelijk voor het snelle gewin. Ten tweede is er zijn impulsiviteit en zijn snelle berouw, ook weer - mits wat goede wil - kenmerken van een ADHD-geest. Ten derde - en dit mag u gerust te vergezocht vinden - is er nog het "teken" dat God aan Kaïn geeft. Over de aard van dit teken is lang gediscussieerd (wat op de keper beschouwd wel absurd is, aangezien het hier over een bij mijn weten fictief verhaal gaat, maar soit), maar ik zie het als de "verborgen" afwijking in de hersenstructuur van een ADHD'er die zich in de frontale hersenkwab situeert - noem het een innerlijke, geperverteerde variant van het "kruisje" waarmee nog menig moeder haar kind te slapen legt, een teken dat op het voorhoofd wordt gegeven. Dit mag u zeker vergezocht vinden. Ten vierde is er de straf: Kaïn wordt gestraft met eeuwige rusteloosheid: als een soort Wandelende Jood moet hij rondzwerven, zonder enige hoop op kalmte en tevredenheid. Ook dit doet me weer denken aan de "onkrabbare jeuk" die het centrale kenmerk van ADHD vormt. Etc.
Nog één ding: ik heb me bij het verhaal van Kaïn en Abel altijd aan één ding geërgerd. Het gaat hier over het feit dat God Kaïns offer niet aanvaardt en dat zonder enige aantoonbare reden. Net zoals ADHD mensen zonder enige reden treft - en ervoor zorgt dat ze vaak door anderen (die soms aantoonbaar minder slim of getalenteerd zijn) worden veroordeeld of op een drafje worden voorbijgestoken, zo benadeelt Gods favoritisme Kaïn en dat zonder enig gegronde reden. Dit wekt de - volgens mij volkomen onterechte - indruk dat religie er vooral is voor brave, volgzame schapen (hoeders) en niet voor diegenen met een iets levendiger temperament. Maar soit.
Volgens sommige apocriefe bronnen (het boek Jubileeën voor de pilarenbijters onder u) vestigt Kaïn zich tenslotte wel op een vaste plek. Hij trouwt met zijn zus en bouwt de allereerste stad. Zijn dood is wel ironisch te noemen: zijn huis stort in en Kaïn sterft onder het puin. Ook hier krijgen we een weinig hoopvolle gedachte: hoewel Kaïn zich tenslotte conformeert aan een huisje-tuintje-keuken-bestaan zal het net dat huisje zijn dat hem de das omdoet. The irony of it...
Soit. Ik heb er genoeg van. In mijn volgende bijdrage zal ik het ondermeer hebben over Frankenstein (het monster wel te verstaan), Neanderthalers enz. En dat allemaal met een ADHD-sausje.
Heeft u commentaar, vragen etc.? U zou me een groot plezier doen mocht u die met me willen delen. ADHD'ers hebben nu eenmaal veel bevestiging nodig ;-)
Ik vertrouw mezelf niet meer. Als ik kijk naar alle projecten, relaties, vriendschappen etc.waar ik me ooit vol oprecht enthousiasme voor heb ingezet en die ik plots - om de één of andere reden - heb afgebroken, dan kan ik niets anders dan mezelf met een gezonde dosis wantrouwen te bekijken. Ik geloof niet meer in mezelf - hoe kan ik dan in godsnaam verwachten dat anderen nog in mij geloven? Ik de bezige ADHD-bij die van mens tot mens jobhopt tot hij hen beu is en dan weer verder gaat. Ben ik dan zo oppervlakkig? Zo snel verveeld? Of - en dat stemmetje is er ook in mijn hoofd - zijn mensen echt zo vervelend? Gewapend met mijn schamele Rilatines ga ik de wereld tegemoet. Benieuwd wat dat oplevert.
Ik ben bovendien bang voor die Rilatine - mijn dokter heeft me verzekerd dat het spul niet verslavend is, maar dat betwijfel ik. Fysiek zal alles perfect onder controle te houden zijn, maar psychisch... Ik heb altijd al een "talent" voor verslavingen gehad - gaande van zuurtjes, over chocola en cafeïne tot verliefdheden. Het vooruitzicht om me mijn hele leven onder de medicatie te steken (leve de o zo sympathieke farmaceutische sector!), schrikt me af en doet me instinctief steigeren. Als dat de enige manier is om mijn huidige leven te leiden (lijden), wat zegt dat dan over mijn leven? Of wat zegt dat over mezelf? U ziet - genoeg vragen om over na te denken.
De diagnose 'ADHD' heeft grote gevolgen voor mijn zelfbeeld. Dit klinkt misschien vergezocht, maar toch is het zo. ADHD is meer dan alleen fysiek hyperkinetisch zijn - het ergste, het meest verlammende is de geestelijke onrust die ermee gepaard gaat. Nooit kan je mentaal even in de sofa duiken, altijd schieten die gedachten heen en weer, nooit ben je tevreden - elk moment moet renderen in die race naar... Ja, naar wat eigenlijk? Zo is het voor mij bijzonder moeilijk om me "gewoon" te amuseren. Mijn moeder heeft net hetzelfde aan de hand: ze is nog maar begonnen aan het voorgerecht of ze piekert zich al suf over het dessert. Als kind kon ik me daar dood aan ergeren, maar nu pas besef ik dat die onrust er ook bij mij ingebakken zit. Het is om - letterlijk - zot van te komen.
Die drang naar steeds nieuwe prikkels gaat nooit over. Met de jaren wordt het zelfs erger, aangezien je jezelf door begint te hebben. Elk project dat je begint, daarvan weet je dat je het nooit af zal maken (zoals deze blog, wie weet?) en toch MOET je eraan beginnen. Ziekmakend hoe je geest je voornemens telkens weer verraadt.
Ergens las ik dat mensen met ADHD ('ADHD'ers' vind ik iets te "ons kent ons") de perfecte jagers waren in een tijdperk dat daar nog vraag naar was: snel kunnen beslissen over welke prooi ze achterna gingen zitten, getraind voor de korte achtervolgingen, de horizon steeds onrustig afspeuren naar potentiële middagmalen, onberekende risico's nemen etc... Allemaal dingen die goed van pas kwamen bij de jacht. Pas toen de prehistorische mens sedentair werd, veranderden die troeven plots in handicaps. Een sedentaire maatschappij functioneert het best in een stabiel en beregelde omgeving - en laat dat nu net dingen zijn waar ADHD'ers problemen mee hebben! Geen wonder dat ADHD-eigenschappen al snel gediaboliseerd werden en het etiket "sociaal onwenselijk" meekregen, net omdat ze potentieel maatschappij-ontwrichtend zijn. Vanuit dit standpunt is het "ADHD-gen" evolutionair niet meer interessant, met als gevolg dat het zich ook minder snel voortplant. Of zoiets.
Ik weet niet of het bovenstaande waar is (er wordt zoveel beweerd), maar het maakt voor mij wel heel wat duidelijk: die eeuwige onrust diep in mij die nooit of te nimmer lijkt te stoppen.
"Het is niet en nooit genoeg," schreef Remco Campert ooit. Zou hij zijn pilletjes wel hebben geslikt?
Ja, daar sta je dan. Vertelt één of andere psycholoog je dat je waarschijnlijk ADHD hebt. En je bent verdorie 31 jaar. Je staat zelfs in het onderwijs, hebt zelf van die observatieformulieren voor je ADHD-leerlingen ingevuld en nooit NOOIT heb je ook maar iets opgemerkt. Nauwelijks een uur later neem je je eerste Rilatine - en ja, Jezus Moeder Maria ! - het wordt opeens stil in je hoofd, en dat voor het eerst in jaren. Je kan wel huilen van opluchting, maar ook van frustratie: al dat geploeter, die schuldgevoelens, die onafgewerkte projecten... Je had die allemaal kunnen voorkomen. Merde. Soit, tijd om de rommel die ik de voorbije maanden - als een bronstige olifant in een porseleinwinkel - heb aangericht wat op te ruimen. Alles op een rijtje zetten en dan weer verder. Of zoals ze het zo schoon in het West-Vlaams weten te formuleren: "Nie trunten - doredoen!"
Er zijn, bij mijn weten, weinig filosofen of stichters van monotheïstische godsdiensten met ADHD. Dat lijkt me logisch: de combinatie "adhd" en "filosofie" is even succesvol als pakweg een boswachter met pyromane trekjes. ADHD'ers hebben vaak moeite met dingen als regeltjes, morele discipline, consequent zijn etc. Laat dat nu net de hoofdbrok zijn van heel wat filosofische denksystemen. Zelfs Nietzsche - die ik een warm hart toedraag - spoort zijn lezers aan om vooral in het "hier en nu" te leven en dat is - zoals de ADHD'ers onder ons wel zullen weten - net de plaats en tijd waar we ons uiterst zelden bevinden.
Ik vertrouw mezelf niet meer. Als ik kijk naar alle projecten, relaties, vriendschappen etc.waar ik me ooit vol oprecht enthousiasme voor heb ingezet en die ik plots - om de één of andere reden - heb afgebroken, dan kan ik niets anders dan mezelf met een gezonde dosis wantrouwen te bekijken. Ik geloof niet meer in mezelf - hoe kan ik dan in godsnaam verwachten dat anderen nog in mij geloven? Ik de bezige ADHD-bij die van mens tot mens jobhopt tot hij hen beu is en dan weer verder gaat. Ben ik dan zo oppervlakkig? Zo snel verveeld? Of - en dat stemmetje is er ook in mijn hoofd - zijn mensen echt zo vervelend? Gewapend met mijn schamele Rilatines ga ik de wereld tegemoet. Benieuwd wat dat oplevert. 
De diagnose 'ADHD' heeft grote gevolgen voor mijn zelfbeeld. Dit klinkt misschien vergezocht, maar toch is het zo. ADHD is meer dan alleen fysiek hyperkinetisch zijn - het ergste, het meest verlammende is de geestelijke onrust die ermee gepaard gaat. Nooit kan je mentaal even in de sofa duiken, altijd schieten die gedachten heen en weer, nooit ben je tevreden - elk moment moet renderen in die race naar... Ja, naar wat eigenlijk? Zo is het voor mij bijzonder moeilijk om me "gewoon" te amuseren. Mijn moeder heeft net hetzelfde aan de hand: ze is nog maar begonnen aan het voorgerecht of ze piekert zich al suf over het dessert. Als kind kon ik me daar dood aan ergeren, maar nu pas besef ik dat die onrust er ook bij mij ingebakken zit. Het is om - letterlijk - zot van te komen. 
