ASTROFOTOGRAFIE

In het verleden werden door amateurs de standaard spiegelreflexcameras gebruikt en de pellicule ontwikkeld al of niet in eigen dokakamer op de “klassieke” manier. Vele amateurastronomen zijn er in geslaagd op die manier zeer mooie opnamen te verwezenlijken. De mogelijkheden voor nabewerking waren van die aard dat je de foto eerst diende in te scannen (als je in die tijd reeds over een kwaliteitsscanner beschikte) en ze daarna bewerkte in een of ander fotosoftwareprogramma. Niet echt praktisch en optimaal dus. Met de komst van de digitale spiegelreflexfototoestellen is daar veel verandering in gekomen. Je kan de fotos maken en rechtstreeks via een USB kabel in je computer laden en ze daar verder nabewerken in bvb. Photo Express en tevens gebruik maken van de eerder vernoemde Registaxsoftware. De topmerken in deze types cameras zijn echter nog vrij duur. Als je het standaardobjectief erafschroeft en er een geschikte adapterring opplaatst kan de camera rechtstreeks op de focuser van de telescoop geplaatst worden. Hierdoor werkt de telescoop eigenlijk als een grote telelens. Wil je wat meer gaan uitvergroten dan dien je gebruik te maken van een extra hulpstuk nl. de oculairprojectieadapter. Het is eigenlijk niet meer dan een buisje met twee klemschroeven waarin een geschikt oculair kan geplaatst worden en dat tussen de camera en de telescoop aangebracht word. De lengte ervan kan variëren alnaargelang het object dat we willen fotograferen. Tegenwoordig bestaan er klemmen (in diverse richtingen verstelbaar) die op je telescoop kunnen geplaatst worden en waarmee ook de wat eenvoudigere digitale cameras goed gecentreerd kunnen worden t.o.v. het oculair. (vb. Baader Microstage). Met de eerste op de markt verschenen webcams was met het oog op kwaliteitsvolle astroopnamen niet veel te beginnen. Ze hadden redelijk veel problemen met veroorzaakte beeldruis. Sinds een tijd zijn er echter echte astrowebcams op de markt die daarvoor veel beter geschikt zijn. Een voorbeeld is de Philips ToU Cam Pro II uitgerust met een CCD chip met een resolutie van 640x480 pixels en een ruisarmer beeld. De gevoeligheid bedraagt 1 Lux. En je kan er 60 beelden per seconde mee opnemen. Hierbij maak je eigenlijk een kort “filmpje” dat bestaat uit een ganse reeks beelden. Deze kunnen dan later met Registax behandeld worden om er een goede komposietfoto mee te maken. Deze astrowebcam is momenteel zowat de standaard geworden voor de liefhebbers van zonne-,maan en planetenopnamen. Voor deep skyopnamen heb je bvb. webcams van Watec, Meade en Atik (fa. Perseu, Portugal) die op dit vlak zeer goed scoren. De Atik 2HS bijvoorbeeld beschikt over een zwart/wit chip met een resolutie van 640x480 pixels (8bits,256 grijswaarden). Pixels van 7,4 micron en belichtingstijden van 1/10.000e seconde tot onbeperkt. Hij is tevens voorzien van een ingebouwde ventilatie en connectie met de PC via USB en parallelle poort voor de langere belichtingstijden. Het nodige softwareprogramma is ook bijgeleverd. Een nadeel is wel dat zelfs indien je een oculair van 50 mm. zou gebruiken de chip je een beeldveld van ca. 5° laat zien. Ondertussen bestaat er in deze reeks ook een uitvoering die een wat groter beeldveld mogelijk maakt. Wat hierbij ook zeer handig is is het gebruik van een “flip mirror” systeem dat U toelaat terwijl de webcam aangesloten is rechtstreeks door het oculair te kijken (interessant voor juiste beeldcentrering). Een praktische ervaring van een amateurastronoom leert ons dat de hoge gevoeligheid van deze webcamera een groot pluspunt is. Op een opname van M 57 (Ringnevel – Messier object) met een belichting van slechts 30 seconden kon hij op het beeldscherm van zijn laptop duidelijk de centrale ster van magnitude 14.5 zien. De camera is voldoende gevoelig om de helderste objecten meteen op het beeldscherm van de computer te tonen, zelfs bij korte belichtingstijden van 1/25e seconde. Met deze camera is het wel nodig om een laptop mee naar de waarnemingsplaats te nemen en deze door een USB kabel van ongeveer een meter aan te sluiten. Ikzelf schafte speciaal hiervoor een tweedehandslaptop aan omdat de omstandigheden in een dikwijls vochtige en koude omgeving nu niet bepaald ideaal zijn voor een PC. De foto hierboven toont een amateuropname van M57. Het is een van de bekendste planetaire nevels met een magnitude van 8.8 en een diameter van 1.2 boogminuten. De ster in het midden ligt aan de oorsprong van het ontstaan en heeft over ca. 20.000 jaar geleden deze gaswolk afgestoten. Deze is reeds waar te nemen met een kleine deep sky telescoop.