Inhoud blog
  • Blogs en onderwijs (2)
  • Blogs en onderwijs (1)
  • Blogs en bibliotheken
  • Blogs en journalistiek
  • Blogs, lezen en leesgroepen
    Zoeken in blog

    De Literaire Blog

    06-04-2008
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Blogs en onderwijs (1)
    Al van oudsher speelt de leraar een belangrijke bemiddelende rol tussen verhalen/literatuur en zijn leerlingen. Zelfs nog voor er sprake was van schrifttekens kwamen jongeren samen met hun leermeester om te luisteren naar verhalen over oude helden en heroïsche gebeurtenissen. Die verhalen gaven zij op hun beurt door aan de volgende generatie. Ondanks de overgang van een orale cultuur naar een schrijfcultuur, is er nauwelijks iets veranderd. In het onderwijs zoals we dat vandaag kennen, selecteert en becommentarieert de leraar nog steeds verhalen - romans, gedichten, toneelstukken, kattenbelletjes, limericks, etc. - waarvan hij meent dat ze de moeite waard zijn om met zijn leerlingen te delen. Hierbij gaat het zowel om canonwerken, als om populaire literatuur.

    Ondanks de vaak veralgemeende stelling van Rod Page - voormalig minister van onderwijs van de Verenigde Staten - dat "education is the only business still debating about the usefulness of technology" stellen we vast dat ook in educatieve settings meer en meer gebruik wordt gemaakt van ICT in het algemeen en van blogs in het bijzonder. In de blogosfeer treffen we talloze voorbeelden aan van bloggende professoren, leerkrachten, lerarenopleiders, nascholers, onderwijsbegeleiders, etc. Met een overkoepelende term worden ze educatieve blogs of edublogs genoemd.
    Opvallend is dat blogs hun plek vinden in de verschillende onderwijsgeledingen - in het kleuteronderwijs, het lager en secundair onderwijs, in hogescholen en universiteiten en ook in het NT2-onderwijs - en dat ze op verschillende manieren ingepast worden in het onderwijsveld.  Naast blogs die fungeren als actieve "teaching tools" (zowel blogs met een theoretische inhoud als blogs met praktijkvoorbeelden) vind je ook blogs met reflecties van leerkrachten over hun lessen of hun ambt. Verder zijn er blogs waarop feedback gegeven wordt op oefeningen of taken of blogs om te ventileren over onderwijs en na te denken over de rol van het onderwijs in de wereld van morgen. Het gebruik van het medium in het onderwijs is dus bijzonder divers.

    Ook in het literatuuronderwijs wordt gebruik gemaakt van het medium van de blog. Een typevoorbeeld uit ons taalgebied is 'The Sausage Machine', een weblog van lerares Janien Benaets. Haar blog vormt een excursus op de lesinhouden die ze tijdens klasmomenten aanbiedt. Geïnteresseerde leerlingen kunnen rondsnuffelen op 'The Sausage Machine' en vinden er leestips, debatten over literatuuronderwijs, aankondigingen van interessante lezingen, informatie over literaire evenementen... Ook Ronald Soetaert experimenteert met het genre van de edublog. In de lerarenopleiding van de universiteit Gent biedt hij zijn studenten blogs aan waarop ze informatie kunnen vinden over onder andere retoriek en narrativiteit en over de representatie van onderwijs in populaire cultuur. Enkele jaren geleden schreef hij samen met Kris Rutten een edublog rond opera.

    Het feit dat educatieve weblogs aan populariteit winnen, wordt bewezen door een initiatief als The Eddies, een prijsuitreiking voor de beste educatieve internetvoorziening: van beste educatieve wiki tot beste edublog. In 2007 viel de leraar Bill Ferritzer in de prijzen voor zijn educatieve blog 'The tempered radical'. En in Nederland wordt jaarlijks een Edublog diner georganiseerd, waarbij gezellig tafelen gepaard gaat met gesprekken over onderwijs in het algemeen en weblogs in het onderwijs in het bijzonder.

    Wie graag op een eenvoudige manier een (literaire) edublog wil starten, kan hiervoor terecht op een gratis voorziening van Wordpress, http://edublogs.org.

    (SV/PV)

    06-04-2008 om 00:00 geschreven door Steven Vanhooren  


    >> Reageer (5)
    05-04-2008
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Blogs en bibliotheken
    Openbare bibliotheken spelen in onze samenleving een belangrijke rol als cultuurbemiddelaars. Door boeken en andere cultuurproducten voor het grote publiek open te stellen, fungeren ze enerzijds als democratische kennis- en informatiecentra. Anderzijds maken ze cultuurparticipatie mogelijk door kennis en informatie voor het publiek te ontsluiten. De positie van openbare bibliotheken is dus belangrijk, maar niet onveranderlijk. Gezien de evolutie van onze kennismaatschappij naar een digitale kennismaatschappij staan bibliothecarissen voor de uitdaging om de rol van bibliotheken te herdenken conform met de noden van die digitale kennismaatschappij. Vele jongeren zijn immers niet langer geneigd om naar een bibliotheek te gaan, aangezien het net hen veel meer informatie geeft over veel meer verschillende onderwerpen. Daarnaast beschikken vele bibliotheken nog niet over voldoende financiële en materiële middelen om aan het digitaliseringsproces deel te kunnen nemen. Een grondige herdefiniëring dringt zich dus op.

    Bibliotheken moeten ook in de digitale kennismaatschappij een belangrijke rol spelen als 'gateopener', zij het dus op een andere manier. Vele internetgebruiker kunnen momenteel immers nog onvoldoende overweg met nieuwe media en geraken niet wegwijs in het gigantische informatieaanbod. De participatie aan de digitale kennismaatschappij vraagt een zeker 'mediageletterdheid' en precies daarin is een belangrijke taak weggelegd voor bibliotheken: het ontwikkelen en stimuleren van die mediageletterdheid. Dit geldt trouwens ook voor het onderwijs.

    Bij het kijken naar de mate waarin bibliotheken gebruik maken van een nieuw medium zoals de blog, kwamen we tot een aantal interessante vaststellingen. Opvallend is dat het gebruik van de zogenaamde 'biblioblogs' erg heterogeen is. Er zijn blogs zoals die van de bibliotheek in Kortrijk waarop je praktische informatie vindt over de bibliotheek, weetjes, en meer algemene informatie over bijvoorbeeld literatuurwedstrijden. Dergelijke blogs dienen om het comfort van de bezoekers te vergroten: ze kunnen van thuis uit informatie over de bib raadplegen. Daarnaast zijn er ook blogs waarop nagedacht wordt over diverse trends binnen de huidige digitalisering. Op sommige blogs wordt actief gereflecteerd over de rol van de bibliotheken in dat proces. We kunnen hier een onderscheid maken tussen gespecialiseerde blogs, waarop het digitaliseringsproces nauwkeurig onder de loep genomen wordt en blogs waarbij eerder vanaf de zijlijn commentaar gegeven wordt, zoals op de blog Netologie. Verder zijn er ook blogs waarop de digitalisering technisch wordt benaderd. Zo is er bijvoorbeeld de blog informatiebeheer.be. Dergelijke blogs zijn vooral geschikt voor specialisten. Tot slot bestaan er ook vele persoonlijke blogs van bibliothecarissen die vertellen over hun ervaringen met informatieonsluiting en digitalisering. Opmerkelijk is dat blogs van bibliotheken vaak gericht zijn op klantvriendelijkheid, terwijl de blogs van bibliothecarissen eerder gericht zijn op de positie van de bibliotheek in de digitale kennismaatschappij.

    De digitalisering heeft zijn weg naar de openbare bibliotheken en naar de bibliothecarissen dus al voor een deel gevonden. Toch willen we benadrukken dat er in de nabije toekomst nood zal zijn aan middelen en inspanningen om van openbare bibliotheken ook in de digitale kennismaatschappij actuele cultuurbemiddelaars te maken.

    (SV/PV)

    05-04-2008 om 12:05 geschreven door Steven Vanhooren  


    >> Reageer (7)
    04-04-2008
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Blogs en journalistiek
    Blogs worden steeds vaker gebruikt om te berichten over gebeurtenissen die in het 'traditionele nieuws' - in kranten, op radio en televisie - al dan niet aan bod komen. Er ontstaan zo, naast de stemmen van de geïnstitutionaliseerde media, talloze niet-traditionele stemmen van personen die op hun blog een eigen versie van nieuwsfeiten geven of nieuwsberichten schrijven die we in de reguliere media niet aantreffen. Geleidelijk aan zien we dus een trend ontstaan waarbij bloggers plots nieuwsmakers worden. Lassica slaat spijkers met koppen wanneer hij stelt dat: "Journalism is undergoing a quiet revolution, whether it knows it or not. Readers will always turn to traditional news sites as trusted, reliable sources of news and information - that won't change. But the walls are cracking. The readers want to be a part of the news process."
    Een ondertussen iconisch geworden voorbeeld van alternatieve berichtgeving vinden we op de weblog "Where is Raed" van de Irakees Salam Pax die op zijn blog tekst en uitleg gaf bij de oorlog tussen de Verenigde Staten en Irak - interessant 'detail': de blog van Salam Pax werd in 2003 uitgegeven in boekvorm met als titel, The Baghdad Blog.

    De houding ten aanzien van blogs als journalistiek medium is ambivalent. Enerzijds wijzen voorstanders op de mogelijkheden van blogs om op een frisse manier aan nieuwsberichtgeving te doen. Zo stelt Lassica op zijn website dat "[o]n almost any major story, the Weblog community adds depth, analysis, alternative perspectives, foreign views, and occasionally first-person accounts that contravene reports in the mainstream press." Anderzijds wijzen tegenstanders op de onzekere waarheidswaarde van blogs doordat ze inhoudelijk niet geredigeerd worden en doordat ze geschreven worden door amateurs. Bill Thompson, een docent journalistiek aan de Londense City University, stelt het graag nog wat extremer: "Blogging is not journalism. Period." Journalistieke bloggers daarentegen profileren zich net als waarheidsgetrouwe reporters die vrijuit kunnen en vooral durven spreken. Zij hoeven zich namelijk niet te bekommeren om verkoopscijfers en zijn niet gebonden aan censuur van de hoofdredactie of van het politieke systeem waarbinnen ze ageren. Een mooi voorbeeld is de weblog "Vrij van Zegel", de blog van de professionele journalist, Luc Van Balberghe, die stelt dat hij "de actualiteit met eigenzinnige blik bekijkt en vragen stelt die de media niet meer (mogen?) stellen." Ook journalisten als Boudewijn Van Peteghem en James Mirtle houden er leuke en uitdagende blogs op na.

    In 'Blogs and journalism need each other' suggereert Lassica een positieve samenwerking tussen blogs en de klassieke journalistiek: "Instead of looking at blogging and traditional journalism as rivals for readers' eyeballs, we should recognize that we're entering an era in which they complement each other, intersect with each other, play off one another. The transparency of blogging has contributed to news organizations becoming a bit more accessible and interactive, although newsrooms still have a long, long way to go." Voorbeelden van zo een positieve samenwerking zien we bij het actualiteitsmagazine Knack, waarbij de online Knack blogs "het virtuele verlengstuk" vormen van "Knack, Weekend en Focus". Meer nog: "De Knack Blogs geven een nieuwe dimensie aan het compleetste en interessantste weekblad van Vlaanderen." Ook De Standaard biedt op haar website een hele resem blogs aan die handelen over uiteenlopende thema's. Zelfs op de website van de VRT-redactie treffen we blogs aan van journalisten en medewerkers die op een eigenzinnige manier bepaalde actuele thema's aansnijden. Maar de VRT stelt ook grenzen. Onlangs lazen we in de Standaard dat Siegfried Bracke, Kris Hoflack en Jos Bouveroux geen blogberichten meer mogen schrijven waarin ze hun mening geven over allerlei politieke en maatschappelijke gebeurtenissen. Volgens de hoofdredacteurs van de VRT-nieuwsdienst zou dat de neutraliteit van de VRT kunnen schaden.

    Al bij al lijkt de blog dus stilaan ongegeneerd zijn plaats te vinden in het journalistieke landschap.

    (SV/PV)

    04-04-2008 om 22:01 geschreven door Steven Vanhooren  


    >> Reageer (8)
    31-03-2008
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Blogs, lezen en leesgroepen

    Uit een grootschalig, internationaal onderzoek van het pr-bureau Edelman uit 2007 blijkt dat één op zes Belgen regelmatig weblogs leest. Hoewel het aantal bloglezers in vergelijking met andere landen relatief laag ligt (in Japan bijvoorbeeld leest 74% van de bevolking heel geregeld teksten op een blog), wordt in het onderzoek benadrukt dat "there is evidence the trend is heading upwards". Bovendien blijkt uit het onderzoek dat Belgen heel geëngageerde bloglezers zijn: 43% liet ooit een beslissing afhangen van iets wat hij/zij op een blog gelezen had.

    Niet enkel individuele lezers, maar ook leesgroepen vinden geleidelijk aan hun weg naar het internet. Zo startte Rita Niland in 1999 - in het kader van het project E2H (Educational Electronic Highway) van de bibliotheek Pendrecht in Rotterdam - met 'Digikringen', een initiatief waarbij lezers de kans krijgen om in een digitale leeskring over ondere andere literatuur te discussiëren. Een digikring verenigt mensen met een gemeenschappelijke interesse, met een gelijkaardig probleem, etc. Van de ondertussen tweeënzestig bestaande digitale leeskringen, hebben vijf digikringen heel specifiek betrekking op fictie en romans: Digilit, Digichicklit, Ho-DigiKring, DigiPulp en Digiroman. Eén digikring, DigiPoëzie, focust op dichtkunst.
    Een digikring werkt volgens de principes van een klassieke leesgroep: op een afgesproken moment (bv. maandelijks) kiezen de leden een boek - zij het een 'elektronisch' boek: een gedigitaliseerd werk of een luisterboek - waarover vervolgens gediscussieerd wordt. De discussies worden voorlopig gevoerd via een mailinglijst of via een wiki. Het merendeel van de digikringen komt ook geregeld fysiek samen om door te praten over wat ze hebben gelezen. Van blogs wordt (voorlopig) nog geen gebruik gemaakt.
    Ook de Haarlemse leesgroep, Pillen, Pockets & Paperbacks, maakt gebruik van een wiki om over literatuur te dialogeren.

    Hoewel veel leesgroepen gebruik maken van wiki's als aanvulling op hun (twee)maandelijkse bijeenkomsten, biedt ook een weblog een uitstekende omgeving om digitaal te communiceren over literatuur. Zo stelt Conny Reijngoudt op haar blog dat een weblog de mogelijkheid biedt om "leeskringen anders vorm te geven, waardoor een medewerker van de bibliotheek wel 10, 20, 30 clubs kan leiden". In de blogosfeer treffen we interessante voorbeelden aan van leesgroepen die op verschillende manieren gebruik maken van het genre van de blog. Op de website van de leesgroep De leesclub, een club exclusief voorbehouden aan vrouwen uit 's Hertogenbosch, wordt een bespreking en één of meerdere beoordelingen van eerder gelezen romans in blogvorm aangeboden. Elke toevallige bezoeker kan zijn/haar mening over een besproken roman kwijt. De blog van Het Rotterdams Leesgenootschap gaat nog net iets verder. De blog wordt gebruikt om fysieke bijeenkomsten aan te kondigen, om aan te geven welk literair werk men de moeite waard vindt om te bespreken op een bijeenkomst, om achtergrondinformatie te geven bij een roman, om een literair evenement aan te kondigen, etc. Bovendien is men pas 'officieel' lid van de leesgroep als men zich digitaal heeft aangemeld via Yahoo Groups. Ook de blog van de Vlaamse leesgroep Kafkan biedt een mix van leessuggesties, literaire weetjes, evenementen, etc.

    Dat digitale omgevingen zoals wiki's, weblogs, mailinglijsten, etc. ooit de fysieke bijeenkomsten volledig zullen vervangen, lijkt ons onwaarschijnlijk. Leesgroeplezers genieten immers niet enkel van literatuur, maar ook van het gezellig samenzijn. Op de startpagina van Pillen, Pockets & Paperbacks wordt dit alvast duidelijk aangegeven: "Pillen Pockets & Paperbacks is een enthousiaste groep Haarlemse vrouwen die niet zonder boeken, wijn en gezellige avonden kunnen. En ook al gaan we met de tijd mee, en gebruiken we nu een wiki om de info over boeken, tips en ander lief en leed te delen, we blijven ongeveer 1x per 6 weken bij elkaar komen".

    (SV/PV)

    31-03-2008 om 20:51 geschreven door Steven Vanhooren  


    >> Reageer (6)
    30-03-2008
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Digitalisering en de boekhandel
    De mogelijkheid om literaire teksten online te publiceren, stelt de literatuurbemiddeling voor een nieuw gegeven: naast het zogenaamde 'klassieke circuit' ontwikkelt er zich nu ook een 'digitaal circuit'. In onze vorige post hebben we dat gegeven kort doorgedacht voor uitgeverijen. Vandaag doen we hetzelfde voor boekhandels. Een kort onderzoekje op het net leert ons dat boekhandels gebruik maken van de mogelijkheden die het web biedt om boeken en teksten aan te prijzen en te verkopen. Online boekhandels zoals Amazon en Proxis stellen hun producten online ter beschikking. Op websites zoals www.littera.be wordt zowel reclame gemaakt voor online boekenwinkels als voor 'echte' boekenwinkels. Verder houden grote boekenhandels zoals Standaard Boekhandel en Club hun klanten op de hoogte van nieuwe aanbiedingen door middel van nieuwsbrieven en banners, maar ook door middel van blogs.  Een leuk voorbeeld is de weblog van de Aalsterse kinder- en jeugdboekenhandel, Woeste Willem. Boekhandels gebruiken de digitalisering met andere woorden om medelingen te doen en om nieuwe verkoops- en reclamevormen te introduceren. Wel gaat het bij deze voorbeelden nog steeds om de aanprijzing en de verkoop van teksten in boekvorm. Voorlopig minder vertegenwoordigd, maar geleidelijk aan toch in opmars zijn de boekhandels die boeken/teksten in een digitale vorm aanbieden, zoals het Nederlandse ebook.nl.

    De klassieke boekhandels krijgen er met het e-boek dus een nieuwe concurrent bij. De vraag is in welke mate die concurrentie ook een bedreiging vormt. Op de weblog van Twinkle Magazine lezen we een waarschuwing van Martin Bongers: "De boekhandel moet actie ondernemen, anders heeft zij geen bestaansrecht meer als dadelijk het downloaden van een ebook net zo gewoon is als het downloaden van muziek". Ook de Koninklijke Nederlandse Boekverkopersbond (NBb) ruikt onraad en heeft ondertussen een werkgroep in het leven geroepen die een strategie moet ontwikkelen om een antwoord te bieden aan de digitalisering. Bongers reagereert kritisch tegenover het initiatief: "Als de NBb wil overleven, doet ze er goed aan om niet alleen met de industrie, de uitgevers, te praten over een strategie. Want die uitgevers zijn net als de platenlabels lemen reuzen. De NBb moet vooral praten met de auteurs: die hebben de content, en dus de business in handen. Tip van de week: denk vast na over een webshop waar je tegen betaling 'boeken' of essays kunt downloaden, bel eens een paar auteurs! Geheid dat ze het een leuk idee vinden".

    (SV/PV)

    30-03-2008 om 22:41 geschreven door Steven Vanhooren  


    >> Reageer (4)
    27-03-2008
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Blogs en uitgeverijen

    De ontwikkeling van de blog tot nieuwe drager van literatuur en de integratie ervan binnen het literaire veld heeft belangrijke gevolgen voor de actoren uit dat veld. Toegepast op de literaire bemiddeling krijgen we voortaan twee circuits die naast elkaar bestaan en die zich ten aanzien van elkaar profileren. Bemiddelende instanties uit het 'klassieke circuit' - wij staan hier stil bij uitgeverijen - die zich in het predigitale tijdperk nog verzekerd wisten van een exclusiviteitspositie, moeten nu het bestaan van een 'digitaal circuit' naast zich dulden. Beide circuits kunnen onderling onderscheiden worden in termen van directheid. Terwijl de klassieke bemiddeling indirect gebeurt, - het script van de auteur moet eerst de kritische blik van de uitgever trotseren - beslist de auteur van een blog zelf waar en wanneer een bericht gepost wordt en hoe dat bericht er uitziet.

    Voor uitgeverijen heeft het verlies van de genoemde exclusiviteitspositie belangrijke gevolgen op minstens twee vlakken. In de eerste plaats wordt hun marktpositie onzekerder. De ontwikkeling van de blog tot nieuwe drager van literatuur doorbreekt het monopolie van de klassieke drager - het boek. Daarnaast weerklinkt de impact van de blog als literair medium ook op inhoudelijk vlak. Waar uitgeverijen voor de blog in grote mate de literaire toon bepaalden - door uit te maken of een manuscript al dan niet in aanmerking kwam voor publicatie - ontbreekt die inhoudelijke controle in het digitale circuit nagenoeg volledig.

    Een kijkje op het net leert ons dat uitgeverijen nauwelijks of niet vertegenwoordigd zijn in de blogosfeer. De werkwijze van een uitgeverij zoals De Arbeiderspers lijkt op het eerste zicht alvast niet erg 'nieuw': er wordt nog steeds gevraagd om papieren manuscripten op te sturen. Verder bestaan er initiatieven zoals 'printing on demand', een service waarbij om het even welke tekst in de gewenste oplage kan worden afgedrukt. Een interessant voorbeeld is uitgeverij TAB, een 'digitale' uitgeverij die zich expliciet afzet tegen de uitgeverijen uit het klassieke circuit: "Een gemiddelde uitgeverij krijgt van alle (aspirant-)schrijvers, die in het Nederlandse taalgebied actief zijn, tussen de veertig en tachtig manuscripten per week toegestuurd. Ruim 99% van deze manuscripten worden om uiteenlopende redenen afgewezen. [...] Uitgeverij TAB is opgericht om een eind te maken aan deze frustrerende gang van zaken [...] Wie oorspronkelijk werk wil publiceren, kan dit voortaan ook publiceren, ongeacht vorm, inhoud of genre. [...] Uitgeverij TAB is straks de enige uitgeverij ter wereld die zich uitsluitend toelegt op de verspreiding van publicaties langs digitale weg. Handgeschreven, getypte of geprinte manuscripten kunnen door ons niet in behandeling worden genomen."

    Het lijkt - voorlopig - weinig waarschijnlijk dat de positie van de uitgeverij in gevaar komt onder invloed van het digitale literatuuraanbod. Toch lijkt het ons niet onverstandig dat uitgeverijen rekening houden met het potentieel van digitale dragers voor de verspreiding van literatuur en geleidelijk aan initiatieven nemen om zich aan de veranderende contexten aan te passen.

    (SV/PV)

    27-03-2008 om 20:32 geschreven door Steven Vanhooren  


    >> Reageer (6)
    24-03-2008
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Blog fictie - de blovel
    Voor het internettijdperk kon een schrijver zich pas een échte auteur noemen als hij een literair product op de markt had gebracht dat de toets der kritiek van een uitgever had doorstaan. Tegenwoordig is 'publiceren' veel eenvoudiger: om het even welke internetgebruiker is immers slechts enkele muisklikken verwijderd van een publicatie op het net. In de blogosfeer is momenteel een trend waarneembaar waarbij (niet)-professionele auteurs minstens wekelijks een fragment uit hun roman-in-progress publiceren en eindigen met een zogenaamde 'cliffhanger', waardoor de bloglezer telkens opnieuw reikhalzend uitkijkt naar het volgende bericht. Dat doet ons denken aan het genre van het feuilleton. Een schrijver als Charles Dickens verdiende de kost met maandelijkse (en later: wekelijkse) schrijfsels in kranten. Zo zijn de romans Oliver Twist, Nicholas Nickleby, The Old Curiosity Shop en Barnaby Rudge stuk voor stuk bundelingen van feuilletons die enkele jaren in de krant verschenen. Ook Eline Vere, de roman van de Haagse schrijver Louis Couperus en Falklandjes van Herman Heijermans vinden hun oorsprong in krantenstukjes.

    Schrijvers van verhalen die in blogvorm verschijnen, bestempelen zichzelf als schijvers van 'blog fictie'. Hun schrijfproducten noemen ze 'blovels'. Het opmerkelijke aan blog fictie is het feit dat de lezers de kans krijgen om de fragmenten die online gepubliceerd worden te becommentariëren en om suggesties aan te leveren die het plot aantrekkelijker maken. Een aantal lezers maken dan ook duchtig gebruik van die kansen en geven met plezier aan wat de sterktes en zwaktes zijn van een bepaald fragment. Bovendien kan worden vastgesteld dat de commentaren de auteur niet vaak onberoerd laten en dat hij alles aan doet om het verhaal alsnog een wending te geven die de lezer wel weet te appreciëren. Lezer en auteur werken dus samen aan een roman. Een leuk voorbeeld is de roman in blogvorm The Codfather - A novel about Dodgy Geysers, een blovel die bestaat uit hoofdstukken die geschreven zijn door verschillende bloggers.

    Of de blog geleidelijk aan de nieuwe, dominante drager van het verhaal wordt en het boek als medium geleidelijk aan zal terugdringen, valt sterk te betwijfelen. Wel is het zo dat de blog als een volwaardig medium beschouwd moet worden, dat net als het boek, de film en de song het potentieel heeft om een verhaal fysiek gestalte te geven en uit te dragen aan een ruimer publiek. Voor wie meer wil weten over het genre van de blovel is de blog Fictional Blogs van Jill Walker alvast een aanrader. En wie blog fictie wil lezen kan hiervoor onder meer terecht op http://fictionblogs2.blogspot.com/.

    (SV/PV)

    24-03-2008 om 20:44 geschreven door Steven Vanhooren  


    >> Reageer (4)
    22-03-2008
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De literaire blog

    In onze vorige post hebben we een aantal subgenres van weblogs besproken die je op het net kan terugvinden. Een subgenre dat ons alvast bijzonder interesseert, is dat van de literaire blog of kortweg de 'litblog'. Algemeen hebben blogs die tot dit subgenre behoren één belangrijk aspect met elkaar gemeen: ze behandelen onderwerpen met betrekking tot de literaire cultuur. Toch kunnen ze erg van elkaar verschillen naargelang het facet dat ze van die literaire cultuur bespreken. Naast blogs met een strikt literaire content - proza en gedichten - vind je talloze blogs die het brede literaire veld bestrijken: schrijvers, uitgeverijen, individuele lezers, leesgroepen en ga zo maar door. Het begrip 'literaire blog' dekt zo een ruimere lading dan je op het eerste gezicht zou vermoeden.

    Literaire blogs vormen niet enkel een platform om prozateksten en poëzie aan te bieden, ze fungeren vaak ook als een forum om over literatuur na te denken. Op weblogs zoals de contrabas wordt onder andere nagedacht over poëzie en op de recensies worden literaire werken geanalyseerd en besproken. En wie er interesse in heeft, vindt er trouwens een vaak geciteerd - en vooral: becommentarieerd - bericht over de opkomst en ondergang van de literaire blog.
    Typerend voor de literaire weblogs is dat niet alleen romans, gedichten en theaterwerken die tot de literaire canon behoren aan bod komen. Ook chicklit en andere pulp vinden hun weg naar het internet. Het literaire aanbod is daardoor erg divers, zowel thematisch als op het vlak van literaire waardering.

    Tot slot zien we ook dat er enorme verschillen bestaan tussen de makers van literaire blogs wat hun professionele status betreft en hun affiniteit met literatuur en literaire thema's. Naast weblogs van professionals als Simon Vinkenoog plaatsen ook talloze jongeren en gewone lezers dagelijks hun literaire verzuchtingen op het net.

    (SV/PV)

    22-03-2008 om 00:00 geschreven door Steven Vanhooren  


    >> Reageer (10)
    20-03-2008
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Subgenres

    Sinds 2004 kent het genre van de weblog een ware hoogbloei. Momenteel telt het internet enkele tientallen miljoenen blogs over de meest diverse thema's. Uit een studie van het onderzoeksbureau Mediappro blijkt dat 18% van de Europese jongeren tussen 12 en 18 jaar een eigen blog heeft. Wat de Belgische jongeren betreft, gaat het om 38%. Geleidelijk aan ontwikkelen zich subgenres die zich zowel vormelijk als thematisch van elkaar gaan onderscheiden. Zo zijn er een aantal blogs die zich heel specifiek toespitsen op het visuele en die grotendeels zijn opgebouwd aan de hand van foto's, plaatjes of comics - de zogenaamde fotoblogs. Ook audioblogs, weblogs met blog entries die vooral bestaan uit mp3-materiaal, hebben een vast plek gekregen in de blogosfeer. Verder onderscheiden we het genre van de linklog (een blog die bijna uitsluitend bestaat uit links naar websites en weblogs rond een welbepaald thema), de moblog (een blog die gemaakt en onderhouden wordt vanop een mobiele telefoon), de tv-blog (een blog met informatie over onder andere televisieprogramma's), de reisblog (een weblog, gewijd aan de verslaggeving over een reis van een bepaalde persoon/groep personen), de politieke blog (een blog van een politiek figuur), de babyblog (een blog die volledig in het teken staat van de geboorte en de eerste levensjaren van een kind), etc.

    Een interessant subgenre is dat van de stadsblog, een blog waarop berichten worden geplaatst die betrekking hebben op gebeurtenissen en evenementen in een bepaalde stad. Een bekend voorbeeld is Gent Blogt, een blog die trouwens de bekroning van 'beste groepsblog' kreeg op de B-wards. Het subgenre van de wijkblog, een blog die in het teken staat van een welbepaalde wijk, ligt in het verlengde hiervan. Zo onderhouden de bewoners van de Gentse wijk, Sint-Amandsberg, een blog waarin ze een vergelijking maken wat betreft het uitzicht van wijk vroeger en nu. Ook in het Kiel, een wijk in Antwerpen, wordt een gelijkaardige blog gemaakt.
    In Nederland is de wijkblog uitermate populair. Zo biedt de website Mijn Wijk webruimte aan voor wie een blog rond zijn/haar wijk wil opzetten: "Op mijnwijk.nl vind je een bonte verzameling van weblogs die allemaal over een bepaalde woonwijk in Nederland gaan. Iedereen kan van de wijk waar hij of zij woont een weblog bijhouden. Geheel gratis!"

    Een subgenre dat de afgelopen jaren tegen heel veel kritiek aanliep, is de shockblog. Een shockblog probeert door beledigende en shockerende inhoud een groot publiek aan te trekken. Op enkele uitzonderingen na, komen ze in Vlaanderen niet voor.

    (SV/PV)

    20-03-2008 om 18:45 geschreven door Steven Vanhooren  


    >> Reageer (9)
    16-03-2008
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De blog als genre
    Sinds 2001 zijn bloggers zowel op als naast hun blog in toenemende mate beginnen reflecteren over 'de weblog'. Zowel bloggers in een academische context, als zij die het bloggen louter als hobby beoefenen, stellen zich de vraag wat het medium precies betekent. Daarnaast wordt onderzocht hoe blogs ingezet kunnen worden in bepaalde disciplines en proberen enkelingen de geschiedenis van het genre 'weblog' te beschrijven. Interessant in dat opzicht is alvast het werk van softwareontwikkelaar Dave Winer, die op zijn website Userland Software omschrijvingen van het genre verzamelt en stilstaat bij het ontstaan van de blog.

    Bovendien beginnen bepaalde communities prijzen uit te reiken voor de 'beste' blog van de maand of van het jaar en gaan ze op die manier de criteria bepalen waaraan een goede blog moet voldoen. Onlangs (1 maart 2008) werden in Antwerpen de Bwards - de Vlaamse oscars van de blogosfeer - uitgereikt. Zatte Madammen, een weblog voor en door vrouwen, kreeg de wissel-award voor beste blog. De blogs Tales from the Crib en Asfaltkonijn belandden respectievelijk op de tweede en op de derde plaats. Ook in Nederland worden jaarlijks prijzen uitgereikt voor de beste blogs. Zo wordt op 19 maart 2008 voor de achtste keer de Dutch Bloggies georganiseerd, de jaarlijkse verkiezingen voor de beste Nederlandse blog. Dit jaar gaat het evenement door in het Atrium in Den Haag. Wie er graag bij wil zijn kan zich nog tot 18 maart gratis aanmelden

    Mede dankzij dergelijke prijzen wordt het medium geleidelijk aan vormgegeven en worden de contouren vastgelegd van wat een weblog wel is en wat niet, van wat kan en wat niet, etc. Precies wanneer gebruikers codes en praktijken met elkaar delen, ontstaat er een nieuw genre.

    Van een alternatief genre is de blog dus geleidelijk aan het uitgroeien tot een volwaardig en legitiem genre dat een plaatsje weet te veroveren in onze cultuur. 

    (SV/PV)

    16-03-2008 om 00:00 geschreven door Steven Vanhooren  


    >> Reageer (3)
    13-03-2008
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Weblogs
    Weblogs, kortweg blogs, zijn een relatief jong fenomeen, daterend uit de (late) jaren negentig. Over het ontstaan ervan zijn er uiteenlopende meningen. Vast staat in elk geval dat ze in de loop van de laatste tien jaar een heel toegankelijk sociaal platform zijn gebleken voor vele mensen over de hele wereld. Ook over de definiëring van blogs zijn er verschillende meningen. Wij gaan uit van de definitie die Rebecca Blood ons geeft: blogs zijn "personal or organizational web pages organized by dated entries, with newer items posted to the top of the site, usually consisting of links, media, commentaries, personal thoughts, essays, papers and ongoing discussions". Het geheel van blogs en van websites die gerelateerd zijn aan blogs wordt de blogosfeer genoemd.

    Hoewel we de term 'blog' gebruiken als verzamelnaam voor een bepaalde soort van digitale teksten, is het werkelijke blogaanbod veel minder homogeen. Er bestaan talloze bloggenres die vaak geconcentreerd zijn rond een bepaalde content: muziek, sport, noem maar op. Iedere internetgebruiker die zijn stem wil laten horen, krijgt daartoe de mogelijkheid en wordt daartoe ook gestimuleerd. Op de website van Blogger lezen we bijvoorbeeld: "A blog is a personal diary. A daily pulpit. A collaborative space. A political soapbox. A breaking-news outlet. A collection of links. Your own private thoughts. Memos to the world. Your blog is whatever you want it to be".

    Belangrijke redenen voor de grote populariteit van blogs zijn enerzijds hun grote gebruiksvriendelijkheid en anderzijds het feit dat ze - meestal - kosteloos zijn. Doordat de meeste blogs geschreven worden in 'templates' - voorgemaakte sjablonen - kunnen zelfs computerleken ermee werken. Internetgebruikers hoeven ook niet langer een domeinnaam te kopen: gewoon eventjes een registratieprocedure doorlopen, is voldoende om over een eigen webruimte te beschikken.

    (SV/PV)

    13-03-2008 om 00:00 geschreven door Steven Vanhooren  


    >> Reageer (6)
    11-03-2008
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Digitalisering en geletterdheid
    Geletterdheid wordt nog al te vaak eng benaderd als de kunde van het lezen en schrijven, als een technische vaardigheid die men al dan niet beheerst.  Nochtans doet een dergelijke invulling van dit begrip tekort aan wat in onze maatschappij van geletterde mensen verwacht wordt.  Zo moeten ze, naast de vaardigheden lezen en schrijven, ook beschikken over sociale vaardigheden en over een aantal communicatietechnieken.  Bovendien verwacht de huidige kennismaatschappij dat ze zich weten aan te passen aan de specifieke situatie/context waarin ze zich bevinden.  We pleiten er dan ook voor om geletterdheid te definiëren in termen van een sociale of culturele praktijk - een 'tool' - die niet losstaat van de specifieke context waarin de taalgebruiker zich bevindt.

    Volgens Barton & Hamilton is geletterdheid "something people do; [...] an activity, located in the space between thought and text. Literacy does not reside in people's head as a set of skills to be learned, and it does not just reside on paper, captured as texts to be analysed. Like all human activity, literacy is essentially social, and it is located in the interaction between people". En aangezien die interactie in toenemende mate virtueel en digitaal gebeurt, is ze pas mogelijk wanneer mensen over heel specifieke ICT-vaardigheden beschikken. Geletterd zijn in de huidige digitale kennismaatschappij betekent dus onvermijdelijk ook digitaal geletterd zijn, wat volgens sommigen neerkomt op kennis hebben van ICT in het algemeen en van omgaan met computers en het internet in het bijzonder. 

    Over wat het concept 'digitale geletterdheid' exact betekent, wordt momenteel duchtig gereflecteerd en gedebatteerd. Voor wie hier interesse in heeft, is de blog Digital Literacy alvast een bezoekje waard: "This is the weblog for the digital literacy class. Along with the postings you make in response to course assignments, please also feel free to discuss subjects of general interest to the class". De blog wordt geschreven voor en door studenten en sluit aan bij een cursus waarin de relatie tussen geletterdheid en digitalisering centraal staat.

    (SV/PV)

    11-03-2008 om 21:36 geschreven door Steven Vanhooren  


    >> Reageer (10)
    09-03-2008
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De digitale kloof
    Zoals terecht wordt opgemerkt in een reactie op onze bijdrage over de digitale kennismaatschappij, moeten we ons er blijvend van bewust zijn dat deelname aan één of meerdere digitale kenniscommunities toegang tot en kennis van het internet vereist. En dat blijkt lang niet voor iedereen evident.

    Een recente studie van FOD economie wees uit dat vandaag nog steeds 33% van de Vlaamse huishoudens niet over een computer beschikt en dat 40% geen internetverbinding heeft.

    In het rapport Internet et inégalités tonen Vendramin en Valenduc aan dat er ongelijkheid ontstaat tussen mensen die het internet gebruiken en anderen die dat niet doen. En ze gaan nog verder: "Les inégalités face à Internet ne concernent pas seulement l'accès, mais aussi les usages et les contenus, et par conséquent les compétences requises des utilisateurs". Onlangs (3 maart 2008) werd de vaststelling van Vendramin en Valenduc bevestigd in De Morgen: de gemiddelde Belg kan niet goed overweg met het internet.

    In zijn beleidsplan ICT erkent Vlaams minister van Onderwijs en Vorming, Frank Vandenbroucke, dit probleem. Tijdens zijn toespraak op de Vlaamse Onderwijsdagen in Gent vatte hij de kern van zijn beleidsplan als volgt samen: "jongeren gaan niet altijd op een correcte wijze om met ICT. Ze gebruiken het niet altijd kritisch en efficiënt, en niet altijd op een verantwoorde en veilige manier. [...] Weinig jongeren die niet snel informatie over een bepaald onderwerp kunnen vinden op het internet. Maar hoe ze op een gepaste manier kunnen omgaan met deze democratisering van de informatiemarkt, weten ze niet. Want de kwantiteit aan informatie lijkt oeverloos, maar de kwaliteit en de betrouwbaarheid laten sterk te wensen. [...] En er is nog een tweede punt. Het lijkt alsof alle jongeren vlot met ICT overweg kunnen, maar dat is niet zo. De fameuze digitale kloof in onze samenleving tussen zij die wel goed met ICT overweg kunnen en zij die dat niet kunnen, loopt niet alleen tussen jongeren en ouderen". Vandenbroucke wil de komende jaren hoog inzetten op het bijbrengen van ICT-vaardigheden in het onderwijs door ze integraal deel te laten uitmaken van de eindtermen. Hij heeft hierbij eveneens oog voor de professionalisering van leerkrachten.

    Ook in het veld worden allerlei nascholingen georganiseerd waarbij aandacht uitgaat naar aspecten die betrekking hebben op ICT in het algemeen en de relatie tussen ICT en onderwijs in het bijzonder. Interessant voor mensen die zich professioneel met het Nederlands bezighouden is Dag van... ICT Nederlands, een initiatief van het Eeckhoutcentrum dat op 23 april 2008 plaatsvindt in Ieper. Dergelijke initiatieven hebben steeds één doel voor ogen: bijdragen tot de dichting van de huidige digitale kloof - in de mate van het mogelijke.

    (SV/PV)

    09-03-2008 om 22:57 geschreven door Steven Vanhooren  


    >> Reageer (4)
    07-03-2008
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.De digitale kennismaatschappij

    We kunnen er niet omheen: elke dag opnieuw worden we geconfronteerd met toepassingen van informatie- en communicatietechnologie. Van gps tot elektronisch bankieren en van skypen tot het bijhouden van een digitale agenda. De ontwikkeling van dergelijke applicaties neemt een hoge vlucht en tal van evoluties volgen elkaar alsmaar sneller op. Hoewel het lijkt alsof die toepassingen altijd al hebben bestaan, zijn ze het resultaat van een jarenlang proces.

    Neem nu bijvoorbeeld het ontstaan van de computer. Daarvoor moeten we teruggaan naar de jaren veertig. Machines, ter grootte van een huis, boden een antwoord op de vraag naar decentralisatie en automatisering. De toepassing en het gebruiksnut ervan waren op dat ogenblik nog lokaal. Dat veranderde in de jaren zestig toen computers aan elkaar gelinkt werden en datatransmissie mogelijk werd: het ontstaan van het internet; Pas in de jaren negentig werd het net ook toegankelijk gemaakt voor het grote publiek. Sindsdien is er veel veranderd.

    Momenteel zijn technici en informatici voortdurend in de weer met de ontwikkeling van nieuwe toepassingen en nieuwe media en met de verfijning van eerder applicaties. Hierdoor wordt het mogelijk om kennis en informatie steeds sneller en eenvoudiger op te slaan en digitaal ter beschikking te stellen. En precies die veranderingen vormen de basis van onze digitale kennismaatschappij.

    Door het feit dat computers via een netwerk verbonden zijn, kunnen mensen eenvoudig kennis en informatie met elkaar delen. De software om dat te doen, wordt steeds gebruiksvriendelijker en stimuleert de ontwikkeling van sociale informatie- en kennisnetwerken. Door middel van toepassingen als MySpace, Del.icio.us en LinkedIn worden zelfs specifieke 'communities' gevormd waarbinnen gespecialiseerde kennisinhouden circuleren.

    Zowel de technologische vernieuwingen als de implementatie ervan bij de ontsluiting van kennis vragen van de informatieverwerker een nieuwe vorm van omgaan met die kennis. Niet alleen moet hij overweg kunnen met de nieuwe technologieën, hij moet ook zijn weg vinden in het grote informatieaanbod.

    (SV/PV)

    07-03-2008 om 21:22 geschreven door Steven Vanhooren  


    >> Reageer (10)
    05-03-2008
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Welkom
    Deze blog schrijven we in opdracht van de Vlaamse Overheid als een inleiding op het rapport Boek versus Web: de literaire blog.

    In onze blog staan we stil bij de kansen en bedreigingen van digitalisering voor kunst en cultuur in het algemeen en voor literatuur in het bijzonder. We belichten een aantal trends die, naar aanleiding van de digitalisering, binnen de literaire communicatie, productie, consumptie en bemiddeling ontstaan. Heel specifiek focussen we op het medium van de weblog. Uiteraard proberen we aan te sluiten op de actualiteit en staan we open voor kritiek, problematiseringen en debat.
    Daarnaast maakt deze blog deel uit van een educatief experiment aan de lerarenopleiding van de Universiteit Gent. Via deze blog willen we onze studenten (leraren moedertaal in opleiding) op een alternatieve manier lesinhouden aanbieden en willen we hen confronteren met de mogelijkheden van digitale media - en dan vooral: blogs - in het onderwijs.

    Wie zijn 'wij'? Steven Vanhooren en Peter Vanbrabant zorgen voor de berichten op de blog. Ze brengen een aantal recente ontwikkelingen in kaart, problematiseren bestaande inzichten, zetten redeneringen verder en staan stil bij noodzakelijke aandachtspunten. Kris Rutten, Ronald Soetaert, André Mottart en Geert Vandermeersche werken mee aan de blog.

    We hopen met deze blog een 'plek' te creëren om te praten over digitalisering en cultuur - en uiteraard over blogs en literatuur. Een gesprek tussen lezers en schrijvers, tussen 'hobbyisten' en critici, tussen het boek en het net, etc.

    05-03-2008 om 10:40 geschreven door Steven Vanhooren  


    >> Reageer (2)


    Archief per week
  • 07/04-13/04 2008
  • 31/03-06/04 2008
  • 24/03-30/03 2008
  • 17/03-23/03 2008
  • 10/03-16/03 2008
  • 03/03-09/03 2008

    E-mail mij

    Druk op onderstaande knop om mij te e-mailen.


    Gastenboek

    Druk op onderstaande knop om een berichtje achter te laten in mijn gastenboek


    Blog als favoriet !


    Blog tegen de wet? Klik hier.
    Gratis blog op https://www.bloggen.be - Bloggen.be, eenvoudig, gratis en snel jouw eigen blog!