"Esse est percipi".
--Voor George Berkeley ( Ierland 1685-1753) was de werkelijkheid volledig ideëel, en bestond niets buiten de ideeën, de onze en die van God . --Hij trok alle waarnemingen, die tot een materiele werkelijkheid moesten leiden, in twijfel . --De klassieke en beroemde filosofische vraag omtrent de plaats en de invloed van de waarnemer in de werkelijkheid luidt als volgt :
" Als in een bos een boom omver valt, maakt dit dan een geluid ; ook als er niemand is in het bos om het te horen ?"
--Een vraag om over te filosoferen ... --Wat we horen, gebeurt inderdaad enkel via onze oren in onze hersenen of onze geest . Luchttrillingen van die vallende boom op zich zijn nog geen geluid, als niemand het hoort ... --Zelfs muziek zelf is zonder enige 'zelfstandigheid' als er geen toehoorders zijn ; en is niet meer dan een variatie van luchttrillingen . --Men zou hetzelfde kunnen beweren omtrent het zicht of het zien . --Zichtbaar zijn van iets komt enkel en alleen onder invloed van gepercepteerde kleuren. Ook de vormen van substanties worden eerst duidelijk door kleuren of een afwezigheid ervan . Maar kleuren op zich zijn slechts golflengtes en lichtgolven . En eerst door opvang in onze ogen en door een verwerking in onze hersenen 'zien' wij objecten . --Met onze tastzin zou het niet anders verlopen . Voelen of tasten zou slechts een gewaarwording zijn van een zekere 'weerstand' die ons een object doet veronderstellen .
--Berkeley besloot, dat alles slechts als ideeën in de geest kon bestaan . --De werkelijkheid 'bestond' wel degelijk; maar dan alleen onder de vormen van 'geestelijke-bewuste 'energie ; en immaterialisme ... De ene idee die de andere representeerde ... --Kan men besluiten dat naast geluid en kleur, dat afhankelijk is van de waarnemer, vele andere 'dingen' afhankelijk zijn van zijn waarnemers ??? --Ja, waarschijnlijk wel . Ook volgens de huidige wetenschappen, en vooral de quantum- theorieën,, is het soms vaag en moeilijk, de waarnemer van het waargenomene te onderscheiden . Alles wordt als het ware meer en meer als een 'eenheid' van interagerend bewustzijn gezien .
--Zullen de toekomstige wetenschap en filosofie niet meer moeten gefocust worden op het 'innere' der dingen dan alleen op het fenomenale van de uiterlijkheden ? --Een zal een zicht op het diepste 'innere' in ons 'zelf' niet leiden tot een Supra-solipsisme, de eenheid van 'bewustzijn', waarin alles als idee interageert ? Herinner de oude spreuk "Ken jezelf, dan ken je god" ...
--Waartoe een 'ideeêle' vraag ons kan leiden ....
Valère--
|