Oplichters: aldus beroven de rijken de armen

Aflevering 2: de waarheid over 'overbevolking'

Structurele werkloosheid is werkloosheid die totaal los staat van de gezondheidstoestand van de economie en die dus niet veroorzaakt wordt door economische gebreken. Er worden allerlei oorzaken aan toegeschreven en zo bijvoorbeeld zegt men dat machines die nu al het werk doen, de mensen van hun job beroven. Vervolgens doet men alsof men die fictieve oorzaken wil bestrijden, bijvoorbeeld met de creatie van jobs en met nog andere middelen, te gek om los te lopen. Aan herverdeling van het werk doet men niet, voor de hand liggende oplossingen zijn taboe. De waarheid echter is dat dit allemaal schijnbewegingen zijn en voorgewende motieven omdat men in feite deze vorm van werkloosheid helemaal niet wil bestrijden: structurele werkloosheid is een toestand die in de verborgen agenda van de kapitalistische staat welbewust in stand wordt gehouden en wel met zeer specifieke bedoelingen.

Inzake het leger van werklozen wordt in de marxistische economie de term "industrieel reserveleger" gebruikt. Marx en Engels formuleerden hun kritiek op de kapitalistische maatschappij naar aanleiding van de schrijnende sociale wantoestanden die een gevolg waren van de absolute immoraliteit die werkgevers aan de dag legden jegens hun werknemers sinds de aanvang van de zogenaamde Industriële Revolutie en welke niet anders kunnen bestempeld worden dan als regelrechte uitbuiting. Uitbuiting was er sinds eeuwen op onbeschrijflijke wijze vanwege een Europese 'elite' jegens door hen gekoloniseerde gebieden in vooral Amerika, Afrika en Azië maar evenzeer jegens de eigen bevolking welke geen andere keuze restte dan te gaan werken in hun fabrieken omdat alleen de rijken machines konden aanschaffen voor de massaproductie van goederen die geen concurrentie meer te vrezen had vanwege de vroegere ambachtslieden. Vaklui werden aldus gedegradeerd tot fabrieksarbeiders of dus tot 'verlengstukken van de machines van de rijken'. Zij moesten het doen met een hongerloon en het kroost moest bijspringen om rond te kunnen komen, kinderarbeid werd de regel, sociale voorzieningen en ziekenzorg bestonden niet, samen met het analfabetisme nam de kindersterfte enorm toe door allerlei kwalen ingevolge ondervoeding en milieuproblemen. Het was de Duitser Friedrich Engels, wiens vader in Manchester fabrieken beheerde, aan wie een van hun arbeidsters de ellende openbaarde, wat zijn sociaal engagement (dat hij deelde met Karl Marx) verklaart.

In 1847 (1) had Marx het reeds over het zogenaamde 'industrieel reserveleger' of het leger van werklozen, het massale overschot aan arbeidskrachten: dat was en is nog steeds één van de meest te vrezen wapens van de machtige elite waarmee zij hun intussen bijzonder geperfectioneerde systeem van uitbuiting kunnen continueren. De gouden regel van de schaarste die stelt dat waren duurder worden naarmate zij schaarser zijn, geldt immers ook voor de arbeiders die door de elite immers beschouwd worden als waren, want als instrumenten, als 'verlengstukken van hun machines'. Waar er een teveel is aan arbeiders, zijn arbeiders vervangbaar en derhalve goedkoop. De elite wil de kostprijs van de arbeid zo laag mogelijk houden en zij doet dat door een overschot aan werkvolk te creëren met als resultaat dat werklui inderdaad spotgoedkoop worden. De kerk, via de eerwaarde dorpspastoors, zette de vrouwen onder druk om zoveel mogelijk kinderen te krijgen met uitgerekend de bedoeling om aldus een overschot aan potentieel goedkoop werkvolk te bekomen. De bevolkingsexplosie die zoveel ophef maakt, vindt hier haar oorsprong. Er wordt gezegd dat de Industriële Revolutie de bevolkingsexplosie heeft opgevangen met haar massaproductie die immers ook de productie van voedsel en andere levensmiddelen betreft maar in feite wil die uitleg slechts het systeem van uitbuiting goedpraten. De waarheid luidt net andersom, namelijk dat de creatie van een zo goedkoop mogelijke fabrieksmens aan de oorsprong ligt van de bevolkingsexplosie. De overbevolking is een product van het kapitalisme, net zoals de overproductie en de overconsumptie dat zijn. Net zoals alle andere waren, werd ook de mens massaal 'geproduceerd'.

Toch is er van overbevolking helemaal geen sprake: het overschot aan werkvolk is een maaksel, een aperte leugen en zoals critici van het systeem het eindeloos herhalen, volstaat een herverdeling van het beschikbare werk om de werkloosheidscrisis op te lossen. 'Overbevolking' is een leugenachtig idee dat in het leven werd geroepen en dat wordt in stand gehouden om 'argumenten' te kunnen oproepen welke de waarde van de mens kunnen degraderen. Als men de leugen kan verkopen dat er een teveel is aan arbeidskrachten, kan alras ook makkelijker gezegd worden dat er een teveel is aan mensen. Mensen zijn hier reeds tot arbeidskrachten gedegradeerd. Het heet dan dat de economie het met minder mensen een stuk beter zou doen. Vervolgens neigt men ertoe om maatregelen te nemen, niet om het aantal arbeiders te beperken (of om het aantal beschikbare jobs te vermeerderen) maar om het aantal mensen te beperken. Daarbij wordt uiteraard als geheel vanzelfsprekend voorondersteld dat de mens ten dienste staat van de economie, wat een absurde vooropstelling is. De economie is een instrument van de mens en in geen geval kan de mens beschouwd worden als een instrument van de economie. Het is nu de hebzucht, die het gouden kalf, het geldwezen, in leven houdt (heel concreet door het letterlijk te voeden met menselijk bloed) die een blindheid creëert voor de meest eenvoudige waarheden en zo gaat men beamen dat zijn werktuigen belangrijker zijn dan de mens. Het kunstmatig creëren van een overschot aan arbeidskrachten (eenvoudig weg door het aantal jobs systematisch beperkter te houden dan het aantal potentiële arbeiders) of dus de creatie van de werklozenmassa, is een van de meest verblindende wapens van de elite waarmee zij de mensen kan doen geloven dat zij 'met teveel' zijn en dat zij dus veel minder waard zijn dan zij wellicht hadden gedacht of gehoopt. Op die manier immers wordt onder het volk concurrentie geschapen (men gaat vechten om een job te kunnen bemachtigen) en dus tweedracht, wat van de overheersing kinderspel maakt en dit volgens het welbekende principe: 'Verdeel en heers!'

(J.B., 20 augustus 2022)

Verwijzingen:

(1) Karl Marx, Arbeitslohn, Manuskript („Brüssel, Dezember 1847“), aus dem handschriftlichen Nachlaß, MEW (Marx Engels Werke), Band. 6 (1961), S. 552-553.

Oplichters: aldus beroven de rijken de armen

De raaf en de vos is een van de mooiste (dieren)fabels van de zeventiende-eeuwse Franse schrijver Jean de La Fontaine (die zich inspireerde op de Helleense Aesopus en Phaedrus en op de Indiase Pañcatantra) en het illustreert met brio wat oplichting is. "Meester raaf zat in een eikeboom", aldus het eerste vers van het gedicht. "Hij klemde in zijn bek een heerlijk brokje Gouda" en de vos spreekt hem aan met "Doctor honoris causa" , hij vleit: "Als ook uw stemorgaan zo mooi is als uw veren, dan moet toch ieder dier u als een feniks eren!" De raaf begint te zingen, de kaas valt uit zijn bek en de vos is ermee weg. (1)

De oplichter maakt gebruik van de zwakheden van zijn slachtoffer (in het geval van de onderhavige fabel is dat de ijdelheid) en hij licht zijn slachtoffer op, hij tilt hem als het ware van de grond, hij doet hem zweven, spiegelt hem een droom voor waarin die gaat geloven. De bekendste Belgische oplichter was wellicht Jean-Pierre Van Rossem met zijn 'Moneytron' waarmee hij zogezegd de koers van de beurs kon voorspellen en zijn slachtoffers werden uiteraard verblind door hun eigen hebzucht.

De meest schrijnende vormen van oplichting treffen mensen die in een noodsituatie verkeren, die daardoor met de rug tegen de muur staan en geen andere 'oplossing' zien dan wat de oplichter hen voorhoudt: uitgeprocedeerde asielzoekers schenken hun fortuin aan mensenhandelaars; zogenaamde 'helderzienden' ontfutselen kapitalen van mensen die wanhopig een vermist kind proberen op te sporen; 'wonderdokters' maar ook allerlei religieuzen ontfermen zich mits 'vrijwillige schenkingen' over het lot van ongeneeslijk zieken.

Soms worden aan mensen fictieve ziekten, gevaren of bedreigingen aangepraat die dan door aan te kopen producten kunnen worden afgewend en de meest bekende Belgische oplichter in dezer is wellicht ondernemer Marc Coucke met zijn op de gsm-toestellen te bevestigen stukje metaal dat ziekmakende straling onschadelijk zou maken - een farce die toentertijd het televisiejournaal haalde.

Minder zichtbaar en derhalve veel schadelijker zijn echter de geïnstitutionaliseerde vormen van oplichterij. Frappant zijn de gevallen van cliëntelisme in scholen waarbij opvoedelingen feitelijk tot klanten worden herleid die moeten renderen ten koste van hun onderwijs en waarbij het onderwijzend personeel door de directie onder druk wordt gezet om de lat inzake de aan leerlingen te stellen studie-eisen zo laag te leggen dat in de praktijk het getuigschrift quasi zonder inspanningen bekomen wordt, waarbij dan verondersteld wordt dat de meerderheid van de leerlingen gemak boven kennis verkiezen en waarbij gehoopt wordt dat met deze 'troef' de concurrentie de loef kan worden afgestoken, wat dan allemaal wordt aangemoedigd met het argument, gericht aan het onderwijzend personeel, "dat elke leerling anderhalf lesuur waard is". (2)

Nog minder zichtbaar is de meest grootschalige oplichting die de hele bevolking betreft en waarbij via in de eerste plaats de politici, het recht van de sterkste wordt gediend en waar met andere woorden de rijken leven op kosten van de armen terwijl dit door gesofisticeerde monetaire en subsidiaire systemen wordt voorgesteld alsof het tegendeel het geval was.

Men zou het hier kunnen hebben over pensioengelden die grotendeels door de rijken worden opgeslorpt omdat die veel langer leven dan de armen of over allerlei sanitaire voorzieningen waarvan armen geen gebruik kunnen maken omdat de remgelden alsnog te hoog zijn, wegens onwetendheid ook of omdat de zorg met twee snelheden werkt. Maar beperken we ons hier tot een goed zichtbare en concrete aangelegenheid.

Met gemeenschapsgelden worden parken en pleinen aangelegd, groene zones met lommerrijke dreven, bossen, weilanden, sport- en speelterreinen en dat allemaal in zones waar alleen de rijken kunnen wonen omdat de prijs van de bouwgronden er de pan uitrijst. Principieel of dus in theorie zijn deze (vaak peperdure en immer door de staat onderhouden) faciliteiten voor alle burgers toegankelijk maar in de praktijk zal uiteraard geen enkele bewoner van een armtierig flatgebouw in de stad het in zijn hoofd halen om dagelijks zijn ochtendwandeling te gaan maken tien kilometer verderop in de lanen en de bossen waar de meer begoeden hun optrekje (lees: hun villaatje of hun kasteel) hebben. Die verplaatsing is te duur voor armelui, tijdrovend ook en dus praktisch onmogelijk. Komt daarbij dat de vandaag als paddenstoelen uit de grond rijzende zogenaamde 'burgerinformatienetwerken' of 'burgerwachten' weliswaar clandestien maar met de feitelijke steun van de plaatselijke politici op een quasi legale manier het deze wandelaars die alsnog gebruik willen maken van hun genoemde rechten, onmogelijk maken omdat zij hen vrijwel straffeloos kunnen stigmatiseren als 'verdachte personen'. Gezeten burgers alarmeren de politie die in een mum van tijd arriveert en die aan de wandelaars vraagt wat ze daar te zoeken hebben, aangezien zij daar inderdaad niet wonen...

Het door een meerderheid van armen betaalde maar door een kleine minderheid van rijken genoten territorium is nog het makkelijkste voorbeeld van deze vorm van oplichting. Nog minder zichtbaar immers zijn de gemeenschappelijke faciliteiten met een abstracter karakter, zoals allerlei infrastructuren waarvan armen geen gebruik maken omdat zij er vanwege hun armoedige toestand niet eens voor in aanmerking komen: universiteiten, musea, kunstzinnige happenings, bibliotheken en nog meer dergelijke voorzieningen: zij zijn alleen louter theoretisch voor iedereen toegankelijk; in de praktijk worden zij betaald door de armen maar genoten door de rijken.

En dan hebben we het nog helemaal niet gehad over ons gesofisticeerde monetair systeem dat in staat blijkt om de ganse bevolking te foppen zoals men een ezel fopt door hem een wortel voor de neus te hangen. Stoute tongen beweren zelfs dat aan de trucs die hier aan de orde zijn, zelfs meester-oplichters zoals Jean-Pierre Van Rossem niet kunnen tippen.

(J.B., 17 augustus 2022)

Verwijzingen:

(1) De fragmenten zijn ontleend aan een uitgave van een bloemlezing in Nederlandse vertaling bij Davidsfonds/Clauwaert, Leuven 1994, getiteld: Fabels van La Fontaine. Over leven, liefde en dood, (Bijeengelezen door Jan van den Berg), pag. 43.

(2) Van die frauduleuze praktijk was de auteur dezer directe getuige en werden toentertijd door hem dienaangaande artikels in de media verspreid.