Nee, we zijn nog niet uitgetempeld. Vandaag de laatste twee, wat ons totaal op 11 brengt - veel minder dan wat hier allemaal staat, maar veel meer dan wat de gemiddelde toerist hier tot zich neemt, denken wij. Beng Mealea dateert uit de 12de eeuw en is volgens onze Lonely Planet Angkors ultimate Indiana Jones experience. Misschien een beetje overdreven, maar deze halve ruïne is effectief een sfeervolle symfonie van jungle en steen, die nog een andere filmreferentie kent: Jean-Jacques Annaud kwam hier in 2004 Two Brothers opnemen - een volledig geflopte film maar Beng Mealea dankt er wel de houten plankieren aan, die voor de film werden gemaakt en achteraf goed werden onderhouden, het is er aangenaam lopen op. Wij hadden hier nochtans minder volk verwacht, maar niets aan te doen: Siem Reap en Angkor zijn allang geen geheimen meer en er komen stapels toeristen, vooral uit het eigen Azië (Chinezen bij de vleet). Op de terugweg maken we nog een stop aan Bakong, de grootste tempel van Roluos, dat in de 9de eeuw even de hoofdstad van het Khmerrijk was. The dawn of the Khmer dus, die helaas voor hen vanaf de tweede helft van de 13de eeuw alleen maar neergang kende, en afgeknabbeld territorium, ten voordele van zowel Siam/Thailand als Champa/Vietnam. Tot het dieptepunt in de 20ste eeuw bereikt werd, maar daar hebben we al genoeg over geschreven. Deze excursie maakten we overigens in een van de hotelwagens van het Raffleshotel, een zwarte BMW 520i met een vlaggetje op en een chauffeur in livrei, we lijken wel een minister. Het is veel te duur (usd 200 voor 3 uur rijden heen en weer), maar t is weer eens iets anders dan een tuk tuk. Vooral omdat de chauffeur, Meth heet ie, een ongelooflijke praatvaar is, al laat hij evenmin na ons na elke uitstap een verfrissend vliegtuighanddoekje te verschaffen om ons zweet af te kuisen (het wordt precies met de dag warmer, nu 35 maar in april 50 graden zegt Meth). En de deur open te houden natuurlijk, en de gekoelde waterflesjes te verversen. Meth deelt ons met name zijn maandloon mee: usd 165. Das gedomme minder dan wat deze uitstap ons kost, maar The Raffles betaalt zijn chauffeurs wel beter dan andere hotels. Je moet uiteraard in koop nemen dat zon local slechts 1 usd nodig heeft om te eten (Street food). Toch bezit hij een tweedehands-I phone, ja, een echte van Apple, hij laat hem zien. 85 usd voor betaald zegt hij fier, zijn gewone smartphone kost 18 usd, maar een I-phone is ook in Cambodja status. Tja. Dan zouden wij toch liever een Samsung kopen en eens beter gaan eten hoor (de best betaalde Cambodjanen worden overigens overgevlogen naar Zuid-Korea, waar ze als goedkope arbeidskrachten worden gebruikt maar het voor hen duizelingwekkende bedrag van ongeveer 1000 usd/maand verdienen). Nog wat bedragen: een leraar in de lagere school verdient in Cambodja usd 100/maand, een in de hogere graden beurt usd 200/maand. Nee, onderwijs is hier geen groot goed. Toch brabbelen vele locals best wel wat Engels, geleerd van de toeristen, t is niet dat ze dom zijn. Al is het grote kapitaal in handen van buitenlanders: niet alleen van veel Chinezen, maar ook van behoorlijk wat Vietnamezen (Meth wijst op grote hotels die hun eigendom zijn). De schuld van de machtige eerste minister Hung Sen, zegt hij, die Cambodja uitverkoopt aan buitenlandse belangen en overal zijn procentje op heeft. En dan durft u nog klagen over Charles Michel?
Het Nationaal Museum is uiteraard een must, maar wie Angkor Wat en omgeving bezoekt mag toch zeker ook het Landmine Museum niet onbezocht laten - opgericht door een man wiens ouders door de Rode Khmer werden vermoord toen hij 5 was, waarna hij ontvoerd werd en op zn 10 kindsoldaat voor hen werd - hij wist niet beter. Specialiteit: landmijnen. Al lang verboden natuurlijk, maar in Cambodja trappen mensen van het platteland nog altijd op mijnen, die zo geconstrueerd zijn dat ze vooral leiden tot het amputeren van voeten of benen, maar het slachtoffer niet onmiddellijk doden. Want een leger met gewonden schiet minder snel op, ach, hoe creatief de misdadige mens toch is. Lees zelf het verkillende verhaal van deze kindsoldaat op de fotos onder, die zichzelf omschoolde tot ontmijner, zodat er nu minder dan 100 mensen per jaar op mijnen trappen, terwijl het er tot voor kort nog, hallo, duizenden per jaar waren - vooral kinderen. Dit museum wordt gerund door de NGO van deze Akira Ra zelf, maar wordt vooral gesponsord door tal van buitenlandse organisaties, zoals die van Bill Jones, een Amerikaanse ex-G.I. van nu 71 die de gevechten in Vietnam nipt miste wegens te jong maar later anti-oorlogsactivist werd. Hij verzorgt hier de rondleiding en doet dat op zn Amerikaans bijzonder goed. Waarbij hij niet nalaat de vuile rol van de yankees, die de Rode Khmer onrechtstreeks mee in het zadel hielpen, te belichten. Ja, dat soort Amerikanen bestaat natuurlijk ook. Aardig detail: hoe slaagden de Khmer Rouges erin met amper 75000 soldaten (die lang niet allemaal in de hoofdstad vertoefden) de hele bevolking van Phnom Penh (2 miljoen!) in 1975 naar het platteland te drijven? Simpel: ze maakten de stedelingen wijs dat de Amerikanen op het punt stonden de hoofdstad te bombarderen met hun B-52s. En van die bommenwerpers hadden de Cambodjanen nog veel meer schrik dan van de Rode Khmer.... Het is een indroevige geschiedenis. Goed dat er nuttige musea zoals dit zijn, maar of het ook helpt? Iets later betrappen we onderweg een dreumes op een kindertractor met reeds een khaki legerbroek aan. Kindsoldaat in spe? Polleke Pot?
Kom, we gooien er nog een bijzondere tempel tegenaan, maar ditmaal rijden we zelf hoor Sonny! (Remork moto noemt men deze vehikels in Cambodja). Bantheay Srei is een uur rijden van Siem Reap en dateert uit de 10de eeuw, al dacht men vroeger dat het een tempel uit de late Khmerperiode was, omdat het driedimensionale houtsnijwerk hier extra goed verzorgd is. Dat is zeker het geval, maar verdomme, te veel volk naar onze smaak, wij houden meer van verlaten tempels. Leuk weetje: in 1923 werd André Malraux, bekend schrijver en later zelfs Minister van cultuur onder De Gaulle, in Phnom Penh gearresteerd omdat hij carvings van deze tempel had uitgesneden en probeerde het land uit te smokkelen. Niet ver van deze tempel, waar de waterbuffel nog in het zompige land kan aangetroffen worden, ligt Kbal Spean, beter bekend onder de Engelse naam River of a thousand lingas. Daar hoort wel een inspanning bij: W3 neemt heen en weer anderhalf uur in beslag door een dichte jungle, waar je gerust nog een verwarde Rode Khmersoldaat zou kunnen tegenkomen. Of giftige slangen en verraderlijke wespen, maar wij komen enkel insecten en vlinders tegen en laten in ruil een litertje zweet achter. A good walk! Er zijn op het eindpunt inderdaad erg veel afgeplatte lingas (fallisch vruchtbaarheidssymbool) waarvan sommigen in een yoni huizen (vrouwelijk symbool), naast uitkervingen van vooral Vishnu the protector. Waar men zich toch allemaal mee bezig hield vroeger. Deze plek werd overigens pas in 1969 herontdekt door een Frans archeoloog die de weg werd gewezen door een autochtoon. Toch niet die onverstoorbare monnik van de foto zeker?
CAMBODJA / SIEM REAP (9): Koh Ker en culturele hotelshow
Op de terugweg naar Siem Reap van de grens met Thailand ligt nog een interessante plek: Koh Ker, van 928 tot 944 even de hoofdstad van het Khmerrijk (dat werd later weer veranderd naar Angkor dat verder van Siam ligt en ook beter verdedigbaar was). De bouwstijl was in de 10de eeuw nog niet zo spectaculair als in de 12de en vroege 13de, maar toch zijn twee tempels van de vele halve ruïnes die deze jungle 125 km van Siem Reap kenmerken zeer de moeite waard. Prasat Bram is zoiets als de Tomb raider-tempel van gisteren, zij het veel kleiner en eenzamer, we zijn hier zelfs helemaal alleen. Kijk die strangler figs em van jetje geven, nou. Otherwordly, zeggen ze in het Engels. Prasat Krahom is de hoofdtempel van de oude hoofdstad, gelegen vlak naast landbouwgronden die men net aan het regenereren is via verbranding (lap, weer meer CO2 in de lucht). Wablief, moeten wij deze enorme Maya-achtige klomp op? Wel ja, ook al is de antieke en veel te steile trap al lang ingestort. Maar aan de achterkant is een gerieflijke moderne houten trap gemaakt, wel zo makkelijk, en ten bewijze dat we boven zijn geweest laten we ons enthousiast fotograferen. Mooi uitzicht, maar het bezorgt ons een deja vu: als je Chichen Itza in Mexico beklommen hebt, zie je precies dezelfde jungle voor je. We moeten weer bij Thor Heyerdahl te rade gaan. Als we de site verlaten komt een huwelijksstoet oprukken - ja, de bruid is een schoontje. Nergens wordt overigens meer getrouwd dan in Cambodja, zo lijkt het, maar dat komt omdat dat enkel in het droge seizoen gebeurt, dan is de temperatuur draaglijk (toch 35 graden in de schaduw vandaag hoor) en vallen er geen bakken regen zoals in onze zomer (als het bovendien 45 graden is). Om in de sfeer te blijven, pikken we s avonds dan ook maar even de culturele show van ons hotel mee, die vergezeld wordt van een barbecue. Niet onaardig, al zijn wij geen fan van dat typische toeristenvermaak. Echter wel van dit Raffleshotel zelf, t is pure magie via het olympisch zwembad terug naar onze kamer te wandelen. Als het goed genoeg was voor Charlie Chaplin, Jackie Kennedy en Bill Clinton, dan toch ook wel voor The Passenger zeker?
Om 6 hr am staat Sonny ons en ons take away breakfast van het hotel al op te wachten. T Is nodig want Prasat Preah Vihear ligt 200 km van Siem Reap en dat is drie uur en een half rijden - sinds een kleine 10 jaar, daarvoor was er geen beginnen aan want toen lagen er enkel gravelwegen. De lokatie trok ons aan omdat dit tempelcomplex waaraan verschillende koningen bouwden (en gewijd aan de hindoegod Shiva) pal op de grens met Thailand ligt en al heel lang een twistappel tussen beide landen is. Profession: reporter! Thailand had Preah Vihear ook honderden jaren in bezit, maar keerde terug naar Cambodja in 1907 onder het Frans protectoraat. Zinde Thailand niet: de Thai veroverden in 1959 de tempel, waarna Norodom Sihanouk naar Den Haag trok en gelijk kreeg. Maar dit bleef een roerig gebied, niet in het minst omdat de verdreven Rode Khmer zich hier in 1979 terugtrok en het land vol legde met landmijnen. Toen de Khmer Rouges eindelijk helemaal verslagen waren (pas in 1998) kwamen de Thai weer op het toneel en begonnen opnieuw een oorlogje om deze site, met enkele dozijnen doden tot gevolg in 2008 en 2009. Tot in 2011 het internationaal gerechtshof van Den Haag eens te meer het tempelcomplex aan Cambodja toewees. Nationalisme, t is in Zuid-Oost-Azië even belangrijk als voor bepaalde Vlaamse partijen, men wil er hier zelfs nog altijd oorlog om voeren. Op foto 1 zie je het complex tussen die twee bomen liggen - een heus arendsnest, enkel te bereiken met een strong car (zoals ze hier een 4x4 noemen), en het bordje op foto 2 staat er niet voor niets, want er bestaan vermoedens dat ook in het recente grensconflict landmijnen werden gebruikt. Het is dus zaak de gebaande paden hier NIET te verlaten. In de laadbak van onze strong car zit overigens eveneens een jolige Japanner, die meteen over België-Japan op het WK voetbal in Rusland begint. Fourteen seconds, jammert hij, ja jong, we weten het. Het tempelcomplex zelf is eigenlijk niet zo speciaal (de kern is zelfs eerder een ruïne), maar de schitterende ligging, met uitzicht over tientallen kilometers Cambodja en Thailand, maakt veel goed, en de geschiedenis en de inbreng van locals die hier in de buurt wonen doet de rest. Je kan hier ook heerlijk wandelen over de heuvelkam, das onze W3, 1 uur lang. En onderweg naar de soldaten kijken, die voor alle zekerheid de boel toch maar in de gaten blijven houden want als de nationalistische gele hemden in Thailand weer aan de macht komen is het voor je het weet weer hommeles.
Angkor Wat dateert uit de 12de eeuw en werd door koning Suryavarman II ter ere van Vishnu the protector gebouwd toen het Khmerrijk op haar hoogtepunt stond. Maar de site werd net als Angkor Thom op het einde van de 13de eeuw verlaten, waarschijnlijk vanwege irrigatieproblemen. En ook nog eens door de Thai veroverd, tot tweemaal toe zelfs. Toen een Frans archeoloog in 1860 Angkor Wat herontdekte was er veel pracht en praal verdwenen (geroofd door dieven) maar het was toch wereldnieuws. De Unesco deed in de 20ste eeuw de rest, al scheelde het niet veel of de Amerikanen hadden het het grootste religieuze bouwwerk van de hele wereld gebombardeerd, want de Vietcong zat hier in de jaren 60 vlak in de buurt. Het bijzondere van Angkor Wat is niet echt het gebouw dat Mount Meru (de Olympus van de hindoes) symboliseert, maar wel de symmetrie en de gesculptuurde muren, heel het complex door. Wij laten ons hier begeleiden door Phan, een privé-gids, die het allemaal kan uitleggen alsof hij er zelf bij was. Godinnen of concubines? Die Chinese moe moet niet denken dat ze bij een van beiden behoort. De grootste mythe naverteld op de muren is die van het roeren in de melkzee, een knettergekke strijd tussen goden en demonen met als inzet onsterfelijkeid die in de Mahabharata voorkomt. Maar ook een 18-jarige oorlog tussen allemaal broers staat hier afgebeeld, zachtzinnig is het er in Cambodja nooit aan toe gegaan, en in India al evenmin. Apen, echte dan, zijn er overigens ook, en wij kunnen hier zelfs een ijsje eten. In de buurt ligt een bergje, waar naar verluidt de zonsondergang op haar mooist is. Lap, weer klimmen, maar ook W2, een korte van een half uur op en af door een mooi tropisch bos. Helaas valt de sunset boven dik tegen, we zijn beter gewoon. Snel naar het hotel dan maar, op zoek naar iemand om ons te vlooien!
CAMBODJA / SIEM REAP (6): Bantheay Kdei, Ta Prohm, Ta Keo, Bayon
Jazeker, onze tuktukvriend Sonny is ons niet vergeten, en hij spreekt ons nog altijd met Papa aan. Eerst een ticket aanschaffen voor een week tempelgenoegens: kost tegenwoordig toch 72 usd, ze kennen in Siem Reap de prijzen heus wel. Wat ons er aan doet denken dat we onze Riels dringend moeten uitgeven, want Cambodjaans geld kan je nergens inwisselen en de poort van Angkor Wat en aanverwanten is dermate toeristisch dat ze enkel usd kennen. In afwachting van het grote geweld voert Sonny ons eerst naar 4 andere tempels dicht bij de stad. Bantheay Kdei is maar een voorspel, al vinden we de waarschuwingsbordjes steevast best leuk. En nu waren we net van plan onze seksuele organen boven te halen! Veel beter is Ta Prohm, beter bekend als de Tomb Raider-tempel, want hier voerde Lara Croft/Angelina Jolie indertijd haar kunstjes op, al zou Indiana Jones van deze jungletempel, nu gerestaureerd met Indisch geld, ook wel gediend zijn geweest. Vooral knap hoe de jungle zich tot het uiterste inspant dit mensenwerk terug onder de knoet te krijgen - soms lijkt het wel een wurggreep van die killer trees. Allemaal wel een beetje vergelijkbaar met de Maya-ruïnes in Palenque/Mexico - hangt dan toch alles samen? Wat jij, Thor Heyerdahl? Ta Keo is niet zo bijzonder, maar de actueel door China gerestaureerde tempel (ja, Cambodja leeft echt van de krijg) is wel een cadeau voor de klimmers en nog mee voor goede dalers. Af te raden aan lui zonder dieptezicht! De mooiste van allemaal is toch Bayon, een laat kunststukje van Jayavarman VII, de laatste grote koning van het Khmerrijk in het begin van de 13de eeuw. Deze koning liet ook meer dan 100 hospitalen bouwen, je zou dus zeggen dat zijn volk hem ter harte ging. Anderzijds was het beslist een grote egomaan, want in Bayon kijken in totaal 216 geheimzinnige koppen je aan. Big Boeddha is watching you? Ja, zo kan je het uitleggen, en deze koning bekeerde zich daadwerkelijk tot het boeddhisme, maar de gelijkenis van die koppen met Jayavarmans eigen smoelwerk was naar verluidt groot. Het resultaat is wel een unieke tempel, die je nergens anders in Cambodja kan zien en het hoogtepunt vormt van Angkor Thom, de nieuwe stad van Jayavarman.
CAMBODJA / SIEM REAP (5): Floating Crocodile Farm en sunset
Alles hebben ze hier, tot een Floating Crocodile Farm toe. Die krokodillen komen uit de Mekongrivier, ze liggen daar maar te liggen. Er wordt hier vooral geschranst, al is een commercieel kind ook druk in de weer om aan iedereen een rivierslang te laten zien, die gaat het nog ver schoppen in het leven: portretrecht voor de foto 1 usd. Die rivierslangen zijn totaal ongevaarlijk, maar pythons leven hier eveneens, en aan giftige slangen in de jungle (soms door de Rode Khmer indertijd ingezet om hun gevangenen te bijten) evenmin gebrek. Je kan hier de zonsondergang bekijken, maar wij doen beter en brengen 1 uur door op de Queen Tara, die rijkelijk voorzien is van drankjes en hapjes. Fijn, moeten we vanavond verder niet meer eten. Yep, fraaie sunset. En dan in de duisternis terugvaren, best spannend, zeker als er een andere boot met schimmen in de nacht passeert - we lijken allemaal wel een stel smokkelaars. Tenslotte een verrassing: de motor van onze hospitaalboot valt stil, kapot. We zijn wel bijna aan de bootstand waar een taxi ons opwacht, maar nog niet helemaal. Dan maar elders aanleggen, waar we kruipend via 6 andere boten een plek vinden waar we droog aan land kunnen komen. En dat op onze leeftijd! Maar we redden het en moeten daarna een eindje lopen, met Piseth als gids voorzien van een zaklamp. Uit wraak steken wij de fik in een dorp dat we doorheen moeten, na! U had het al geraden: heerlijke dag alweer.
We gaan nog maar eens varen, en wel met onze gids Piseth, die redelijk Engels spreekt (al kunnen ze de S niet uitspreken zodat je heel goed moet luisteren om van Rai Rice te maken) maar nog wat moet werken aan zijn spelling, zoals foto 2 aantoont. Kompong Pluk is het grootste floating village van de streek, er wonen 3000 mensen en het ziet er als een filmset uit, je verwacht er elk moment Mad Max tegen te komen. In het regenseizoen (onze zomer) staat de rivier meters hoger, daarom staan de huizen op zulke hoge staketsels. We gaan ook even aan land, waar het schooltje net uit is. The Passenger wordt aangemaand enkele schriften te kopen voor 3 usd van een lief meisje, maar daar moet natuurlijk een tegenprestatie van komen. Kom, wij zullen dat klasje eens mooi in het gelid opstellen zie. Lang duurt het niet voor de rij weer opbreekt, voor het onderwijs hebben wij nooit gedeugd. Rijk zullen de mensen hier niet zijn, maar ze krijgen wel onderwijs (zelfs gratis Engels voor wie wil) en beschikken ook over een mooie moderne tempel, die weer versierd is met naïeve levenscycli van de boeddha. Tussen deze science fictionachtige plek en het grote meer Tong Slap ligt een mangrovewoud en daarvoor mogen we even een kano in. Verdorie, we lijken terug in de swamps van Louisiana te zitten. Roeien, moeder! Ze kijkt onderweg ook even of er vis in de uitgezette fuiken zit, maar nee, niks geen vis, horen we ze sputteren. Dat komt ons op een tip te staan, weer 1 usd kwijt. Maar wat doe je nu moeder, we drijven af naar open zee! Ha nee, het is Tong Slap natuurlijk, dit meer is 200 km lang zodat het daadwerkelijk een zee lijkt. Daar ligt nog een floating village op, dat minder spectaculair is als Kompong Pluk omdat het afbreekbaar is. In de zomer verhuizen de mensen hier met heel hun dorp, omdat het water dan zo hoog staat dat de huisjes zouden kunnen kapseizen. Ook de katholieke kerk, eveneens in drijvende vorm aanwezig. Zoals onze boot, die eigenlijk een hospitaalboot is, overgekocht door de Australische eigenaar van onze organisatie Tara Tours. Floating Doctors in plaats van Flying Doctors zal die gedacht hebben. Het is wel heerlijk zitten op de voorplecht, kijk ons terug een shippingjongen zijn!
Gisteren waren we te moe en hadden we te veel gedronken om veel geinspireerds te schrijven, maar vandaag zijn we weer helemaal fris. En dat is nodig, want er staat behoorlijk dat op het zelfopgelegde programma. In de voormiddag, achter de hoek van ons poshy hotel: Angkor National Museum, waar je met gemak 2 uur kan doorbrengen. Het is dan ook veruit het beste en modernste museum van Cambodja, helemaal gewijd aan het tempelgebeuren in de naaste omgeving. Zeker een goed idee hier eerst de theorie en de achtergrond te vernemen alsof de tempels zelf aan te pakken, wat wij pas vanaf morgen gaan doen. Je mag hier binnen niet fotograferen, maar die restrictie lappen wij redelijk aan onze laars want veel controle is er toch niet, behalve in de boeddhazaal (de boeddha is een schuchtere jongen). Wat ons altijd weer opvalt is hoe veel gelijke elementen al die religies wel hebben. De boeddha die zich terugtrekt in de jungle om te mediteren en daar belaagd wordt door demonen, hoe verschillend is dat eigenlijk van Christus of Antonius die in de woestijn trokken? Het is het mooiste bewijs dat religies allemaal op blaaskens stoelen (maar wel leuke blaaskens, dikwijls), je moet toch een sinterklaas gelovend kind zijn om erin te trappen. De tempels in deze omgeving situeren zich allen tussen de 9de en 13de eeuw, oftewel de gouden periode van het Khmerrijk. Al waren er inzinkingen, bv toen de Champa (= de huidige Vietnamezen) kortstondig Angkor veroverden. Zoals de beeldjes duidelijk maken betreft het allemaal brahmanisme of hindoeïsme, met Vishnu en Shiva en vedette, zodat de Angkortempels niet te vergelijken zijn met de pure boeddhakunst van Myanmar of Thailand of de moderne tempels van Cambodja. De vergelijkingsmaatstaf is eerder Borobudur in Indonesië, met uitzondering van de bouwwerken uit de 13de eeuw van de laatste grote Khmerkoning, want die Javyayarman VII zette wel degelijk op het boeddhisme in, in tegenstelling tot zijn voorgangers. Top of the bill zijn beslist de dwarsbalken (lintels in het Engels), vooral foto 7 toont een begoochelend pareltje van houtsnijkunst, dat een heel verhaal vertelt dat meestal na te lezen valt in de Indische Mahabharata of Ramayana - als je veel tijd hebt, want die Indische epen zijn nog veel langer dan Knausgards Mijn strijd. Je kan in dit museum overigens ook batieken schilderijen kopen, maar wij houden het voor bekeken en gaan nog even in ons voorname Grand Hotel dAngkor uitrusten, waar men ons om 1 hr pm komt afhalen voor onze eerste nog tempelloze excursie.
CAMBODJA / SIEM REAP (2) : de zeeer lange weg van Battambang naar Seam Reap part 2
Zes uur op het water (na 2 uur hotsebotsen over het land), t is niet niks. Maar een probleem is het niet. Wij lezen 70 blz in onze volgende roman (Tree of smoke, een Vietnamroman van Denis Johnson) en kijken samen met onze lotgenoten onze ogen uit op het leven langs de rivier. We doen 1 stop waar je desgewenst kan lunchen (wel even uitkijken bij het uitstappen) en voor de rest vorderen we gestaag, tot we tegen 3 hr pm tot onze verbazing merken dat we inderdaad aangekomen zijn. Tijd voor een tuktuk naar ons hotel dus, en dat blijkt een gezellig figuur te zijn die vraagt of hij ons Papa mag noemen (dat mag, op voorwaarde dat wij hem Sonny mogen noemen). We laden ook madam Sonny en zijn anderhalfjarige zoon op (dat is toch ok, Papa? Ja hoor, wij zijn toch al een studie bezig over babys in Zuid-Oost Azië) en zo geraken we aan ons adres voor de eerstkomende week: Grand Hotel dAngkor, een afdeling van de roemruchte Raffles-keten. Duur, maar toch slechts de helft van wat je betaalt in het moederschip (de roemruchte Raffles in Singapore). We gooien er meteen een Royal Dynasty diner tegenaan met aangepaste wijnen: verrukkelijk. De rode Khmer moesten het weten! Zo kennen we The Passenger weer: van een stoffige backpackersboot naar een 5 sterrenhotel op 1 dag: moet allemaal kunnen.
CAMBODJA / SIEM REAP (1) - de heeeel lange weg van Battambang naar Siem Reap part 1
Siem Reap is de poort van Angkor Wat, maar je moet er eerst geraken. Wij doen ons best, maar het wil aanvankelijk niet zo goed lukken. Want onze tuk tuk chauffeur vergist zich: er is helemaal geen boot waar hij denkt dat er een is. Bellen dus, met als gevolg dat een auto ons zal komen ophalen. Inderdaad, die komt, maar volgens ons zit die helemaal vol. Toch niet. Iedereen schuift een beetje op in de laadbak zodat The Passenger er nog bijkan. Wij beginnen meteen een gesprek met een Fransman en een Duitser, en samen veranderen wij de wereld. Maar daarmee zijn we nog niet aan boord van ons luxejacht. Uiteindelijk moeten we van 7 tot 9 am rondhotsen, om tenslotte een plek te vinden waar de boot voldoende diepgang kan vinden. Maar dan ZIJN we ook weg, en kan niets ons de komende 6 uur nog tegenhouden. Ach, hoe scenic en kleurrijk is dit allemaal. Van ons geen klachten hoor, Carry on skipper!
We blijven maar marktjes tegenkomen. Wat heeft deze jongen nu weer in de aanbieding? Ha, gedroogde ratten. Wel ja, dat loopt hier toch maar over straat, dan kan je ze net zo goed klaarmaken maar wij gaan dat toch niet opeten. Deze Kielse rat heeft iets anders in de zin: rijden op de Bamboo Train! Nou ja, t is eerder een lorrie dan een trein, we voelen ons meer hullabaloo of tenderfoot dan Passenger. Maar t is best plezant, zo een paar kilometers tot het volgende dorp, waar iedereen je vriendelijk opwacht in de hoop iets te kunnen verkopen. Bekijk dat meisje op foto 5: ze spreekt een aardig mondje Engels en zelfs woorden in andere talen, heeft ze allemaal van toeristen geleerd (want onderwijs in vreemde talen is duur in Cambodja, dat kan een normaal mens niet betalen). Heel bijdehands is ze, ze zou bij ons een mooie carrière in de commerce kunnen maken, maar is het dan niet intriest dat zo iemand haar leven moet doorbrengen in een strontdorp als dit waar enkel die dagelijkse Bamboo train voorbijkomt? We kopen kokoswater en een vodden-T-shirt van haar, wat kunnen we meer doen? Haar ten huwelijk vragen? Een bruggetje te ver zeker? Ha, het rustige leven op de rivier, zo zal het morgen ook zijn als we met een long boat van Battambang naar Siem Reap zullen varen (8 a 9 uur aub). Vandaag bekijken we het enkel even vanop die Zwitserse hangbrug, waarna we een inspanning doen: 360 trappen om om de Wat Banaan te bedwingen. Helaas blijkt er boven niet veel te zien te zijn, al bevinden we ons hier duidelijk wel in het pre-boeddhistische Cambodja, qua stupas toch (wordt gedateerd in de 11de eeuw). Zou een mooi panorama op het omliggende land moeten bieden, maar er staan te veel bomen in de weg. Dan maar voorzichtig weer naar beneden, want t zijn steile trappen, zij het niet slippery, dat zal voor het regenseizoen bedoeld zijn. Beneden uitzicht op een paaldorp en zelfs een leuk terras, wat een lokale hond ook blijkt te vinden. De laatste activiteit kan u zelf aflezen van de voorlaatste fotos. We bevinden ons aan een grot met een serieus gat erin (de Rode Khmer, zij weer, gooiden er een aantal van hun slachtoffers naar beneden), en uit dat gat komen stipt om 6 hr pm (want ze kunnen de klok lezen) miljoenen kleine vleermuizen om op jacht te gaan naar insecten. Je zou het eigenlijk moeten filmen, het is best wel indrukwekkend. Heel belangrijke beestjes voor Cambodja, kwestie van de rijstoogst te vrijwaren van schadelijk ongedierte. Leve Batman!
Ha, het kalf is aanwezig, zo kunnen we hem toch vereeuwigen, die enorme Deense dog van Andrea, die heel toepasselijk Maximus heet. Om in Orbans knoesels te bijten als Andrea ooit terug in Hongarije geraakt. Het beest is even groot als de tuk tuk van Soukra, waarmee we van 9 tot 7 pm vandaag onderweg zijn, dat alles voor 35 usd (we ronden grootmoedig af op 40). Eerst naar het gebied ten noorden van Battambang, waar eerst een paar marktjes doen. Moeder heeft viskens gebakken en oma bereidt zoetigheid. Wat is dat grootje, rijstpap? Maar de focus in het noorden ligt toch weer op een Pagoda. Niet zozeer de moderne, die volgeschilderd is met naïeve levenscycli van de boeddha, maar wel de oude die erachter staat en door de Rode Khmer in 1976 werd aangeslagen om er, wat had je gedacht, een gevangenis annex concentratiekamp van te maken. Na hun onzalig bewind hebben locals er een gesculptuurd beeldverhaal van gemaakt - lees de teksten maar zelf, t is nauwelijks te geloven hoe gruwelijk het er hier aan toe ging. En ook nauwelijks te geloven dat de Khmer Rouges toch ook Cambodjanen waren (de typische Cambodjaan is lijdzaam en vriendelijk en doet geen vlieg kwaad), al hadden de meeste leiders in Parijs gestudeerd - hebben ze daar hun wreedheden geleerd? Bij wijze van contrast bloeien naast de eermalige tempel van de schande de lotusbloemen en bananenbladeren. De natuur is in Cambodja even lush als het geweld van 40 jaar geleden. Daarna struinen we even rond op de vismarkt (stinkt!), bekijken we het maken van rijstpapier (waarvan meat rolls worden gemaakt) en zien we eveneens het mooiste gebouw van Battambang en omstreken: de Governors Building - die van de eermalige Franse gouverneur, door een Italiaans architect bedacht. Kan je niet bezoeken, enkel van ver doorheen de tralies. Bij wijze van contrast weer bevinden we ons 5 minuten later in een duister gebouw op palen (als bescherming tegen giftige slangen en intussen uitgestorven tijgers), waarvan de eigenaar, cfr de laatste foto, perfect Frans spreekt. Want zijn grootvader was de lokale assistent van die Franse gouverneur van het paleis van daarnet en zijn kleinzoon is daar nog steeds op koddige wijze fier op. Waarna hij gedecideerd een donatie vraagt. Ja, Cambodja leeft van de krijg, er wordt actueel een nieuwe autoweg naar Phnom Penh aangelegd op kosten van de Japanners (ontwikkelingshulp) en straks zullen we een hangbrug zien die dan weer door Zwitserland is bekostigd. De Chinezen van hun kant schenken niets, die nemen alleen maar.
