CAMBODJA / BATTAMBANG (3): Old town, focus Wat Kandal
En we blijven ons verkijken op de relicten van Frans-koloniale huizen, al heeft Battambang evenmin gebrek aan parken (waar gejogd wordt) en enkele moderne hoteljoekels, waartussen onze villa verscholen ligt. Het absolute hoogtepunt van de dag is toch de rivierpagoda Wat Kandal, een fotogeniek pareltje waar hongerige katten van tussen spleten ons toemiauwen, maar beestje, wij gebruiken zelf enkel ontbijt en diner, wat zouden we bijhebben voor jou. Terwijl we in het oog worden gehouden door grote stenen koppen aan alle 4 de ingangen, vragen we ons af of er ook geen monniken uit het aanpalende boeddhistische klooster komen. Ha, daar zijn ze. The Passenger organiseert een fotosessie met hen, dat gaat goed. Tot we onze sympathie voor de rohingyas van Myanmar uitspreken. Dan beginnen ze ons met stokken te bedreigen en zoeken wij gauw andere oorden op. Te weten ons hotel, waar we ten tweede male uitstekend eten (ditmaal lime chicken & ratatouille) en een gesprek aanknopen met een Finse dame, die voor haar bedrijf in Phnom Penh werkt. Een stad die in snel tempo door de Chinezen verknoeid wordt, zegt ze, maar dat hadden we zelf ook al gemerkt. En dan moet ze snel buswaarts, want ze is hier maar op weekendbezoek. Ja, in Cambodja als vrouw alleen, dat is allemaal geen probleem. Morgen tuk tuk dag ten noorden en zuiden van Battambang, dat wordt vast weer amusant. En hopelijk ook leerzaam, want Andrea zou een prima Engelstalige tuktukker voor ons regelen, we zijn benieuwd.
CAMBODJA / BATTAMBANG (2): Old town, focus Battambang Museum
Ja, La Villa is een fijn hotelletje waar je elk moment verwacht Hercule Poirot tegen te komen. Het is echter, zoals de Hongaarse conciërge Andrea ons vertelt (die al sinds 2006 in Cambodja woont, de laatste 8 jaar samen met een ENORME Deense dog die hier ook ronddrentelt) geen Frans eigendom meer. Geweest wel, maar die lui verkochten niet zo lang geleden aan Cambodjaanse afstammelingen van de koninklijke familie. Nochtans geen voordeel, zegt Andrea, want haar bazen zijn opposanten van de eenheidspartij en krijgen daarom niets gedaan van de corrupte gouverneur. Wij brengen de voormiddag in en om het zwembad door, samen met de huiskat (100 keer kleiner dan die dog) en ondernemen vervolgens een 4 uur lange verkenning van Battambang-stad. Het is de 2de grootste stad van Cambodja (200000 inwoners) maar heeft eerder de feel van een uit de kluiten gewassen dorp. Ouderwets, dat zie je aan de elektriciteitsbekabeling, maar veel gezelliger dan de hoofdstad. Zo gezellig dat Eden Hazzard er ook in het straatbeeld verschijnt, en dus zelfs in Cambodja een centje bijverdient. Verder markten uiteraard - zelfs dieren kan je kopen. Iemand in België soms een konijn nodig? Blinde masseurs, waar gaan we dat schrijven, en zo ja, natuurlijk in braille. En stadspagodas, sure, steevast fotogeniek verborgen achter mooie bomen. Maar de grootste verrassing is toch het onlangs gerenoveerde Battambang Museum (op kosten van een culturele Khmerorganisatie die haar zetel in New York heeft, tiens tiens). Oogt effectief veel moderner dan het Nationaal Museum van Phnom Penh, al is het veel kleiner. Op de eerste foto zie je Norodom Sihanouk, die het originele museum in 1968 opende, bewonderend opkijken naar een veel grotere lokesvara en er zijn hier werkelijk erg mooie friezen te zien, naast van die typische koppen die we in Angkor Wat ongetwijfeld eveneens zullen zien. Tussen 1975 en 1979 veranderden de Rode Khmer dit museum in een gevangenis (daar hadden die klojos nooit genoeg van), maar de archeologische stukken (inclusief opgravingen uit een nabije grot die tot het Stenen Tijdperk teruggaan) waren toen gelukkig al in veiligheid gebracht. Yep, zeker 4000 Riel (1 usd) waard.
CAMBODJA / BATTAMBANG (1): de lange weg naar Battambang
We konden nog even op ons balkon zitten na het ontbijt en de foreign correspondent uithangen, maar dan moeten we buswaarts voor wat normaal een rit van 5 uur is, inclusief twee snack- of toiletstops van een dik kwartier elk. Pakt toch enigszins anders uit, want vooral door een ongeval onderweg (een overladen kamion is door zn assen gezakt, heel de baan versperd) doen we er meer dan 7 uur over. Ons buurmeisje stoort het niet, die slaapt de helft van de tijd (maar als ze wakker is, presenteert ze ons koekjes, de lieverd). En ons stoort het al evenmin, hier kunnen we op ons gemak het laatste deel van de geweldige Ibis-trilogie van Amitav Ghosh uitlezen. Op een van de stops doen we ook een praatje met een bejaarde Fransman van naar schatting 80 jaar, die voor de 5de maal zijn in Battambang wonende zoon komt bezoeken. Die zoon heeft een guesthouse in Battambang, tevens het centrum van de Cambodjaanse francitude, en zoonlief liefhebbert dan ook in de promotie van de Franse cultuur in een, als het om vreemde talen gaat, alsmaar Engelstaliger wordend Cambodja (al is in Phnom Penh het Chinees geweldig in opmars, we weten waarom). We zien het al gebeuren: Dirk Borglevens die een medicijnenwinkeltje uitbaat in Battambang en er in een moeite door de Boomse cultuur (Tomorrowland!) promoot. En dan zijn bejaarde ouders op bezoek, met de bus (van Boom!). Mmm, weinig waarschijnlijk op alle fronten. Enfin, we zijn er om 5 hr pm geraakt, waar een tuk tuk ons en onze grote koffer naar La Villa brengt (eveneens Frans eigendom) waar we zowaar ontvangen worden door een uitstekend Engels sprekende Hongaarse, op de loop voor Orban. De wereld is een dorp.
Twee dagen Phnom Penh is echt wel genoeg (tenzij je een Chinees zakenman bent) en de 4 eerdere hoogtepunten hadden we middels enig haastwerk zelfs op 1 dag kunnen doen. Deze stad bruist, maar schuimwijn is het lang niet altijd. Er zijn nog enkele mooie Frans-koloniale huizen, maar vooral veel brommers en tuk tuks, en marktjes natuurlijk, zoals overal in Azië. We hebben vandaag enkele ratten zien voorbijflitsen (naast gekkos op ons eigen hotelbalkon), maar dat zijn de tropen, hou het hier maar eens proper. Des te vreemder dat deze stad zon gezellig waterfront heeft, er bevindt zich zelfs een running track voor sporters op. Wel te veel duiven, dieren waarmee wij een slechte relatie hebben sinds ze in Istanbul ooit ons werkkostuum hebben ondergescheten. Kilometers lang is de wandeldijk langs de Mighty Mekong, en op 20 minuten wandelafstand van ons hotel starten de Kanika-boten (Frans eigendom), overigens de enigen van de zeer velen die verzekerd zijn. Maar kijk waar de zeer zeewaardige boot ligt aangemeerd! Gelukkig moeten we hier niet opstappen, het schip wordt om 5 hr pm naar een schonere pier gebracht. He ja, zon sunset cruise met drankje heeft toch altijd melancholie zat, ook al beschikt Phnom Penh niet eens over een fraaie sky line. Zeker niet aan de overkant, dat is meer een dump dan een dorp. Maar val Cambodja niet te zwaar, ze komen hier van ver. Na afloop gaan we ten tweede male eten in een van de weinige waterfront-restaurants, een heel goed stulpje met ontzettend vriendelijke bediening. Wij gaan in Antwerpen ook eisen dat ze ons met devoot gevouwen handen bedanken als we de schamele rekening (16 usd) betalen. Slot: avondwandeling op de dijk, waar zelfs tangodansers present melden. Zo wordt het even echt Indochine 100 jaar geleden. Morgen met de tuk tuk naar het busstation, we hebben ons ticket al voor de Sorya-bus van 9.45 am naar Battambang. Wel ervoor zorgen dat onze grote koffer niet van de tuk tuk dondert!
CAMBODJA / PHNOM PENH (2): Royal Palace/Silver Pagoda & National Museum
Ons hotel heet FCC Phnom Penh maar dat is eigenlijk kort voor de eermalige Foreign Correspondents Club, waar tussen 1970 en 1975 de buitenlandse journalisten die verslag deden over de burgeroorlog verbleven, tot ook zij moesten vluchten voor de Rode Khmer. Hoe gepast voor The Passenger, wiens blogondertitel Profession: reporter luidt. Prima ligging, de FCC, maar voor gehorige slapers vast niet geschikt want de geluiden van de drukke waterfront-boulevard dringen ook s nachts in de slaapkamer van ons niet van dubbele beglazing voorzien appartement binnen. Nu, The Passenger slaapt overal doorheen en moet dus niet zijn toevlucht zoeken tot de badkuip die verder van de straat ligt. En moe genoeg word je hier sowieso, vanwege de warmte (stel je voor dat het de volgende maanden alleen maar nog warmer zal worden, het is nu al 33 graden) en de belegen lucht die ongetwijfeld met het zwerfvuil op de straten te maken heeft. Van 9 tot 1 (waarna we drie uur rust nemen op ons overzichtsbalkon) bezoeken we in de onmiddellijke buurt van het hotel eerst The Royal Palace annex Silver Pagoda, waar de huidige koning nog steeds woont en je dus niet overal binnenmag. Ja, mooi, en fel gelijkend op het koninklijk paleis van Bangkok, zoals we ons herinneren van 10 jaar geleden. Er wordt wat muziek gespeeld, men kan er fraaie deurmotieven en fragmenten uit het Indische Ramayana-epos terugvinden en we komen er een schattige meisjesschool in uniform tegen, ach, ze zijn zo lief meneer. Vlak in de buurt ligt het National Museum dat volgepropt is met opgegraven beelden, veelal uit brons, van de grote Khmerperiode in en om Angkor vooral. Van de 9de tot de 13de eeuw dus, al zijn er ook oudere en meer recente spullen te zien. Het Khmerrijk besloeg toen grote delen van wat nu Birma, Thailand en Vietnam is, maar tot veel variatie in de beeldhouwkunst, die veel gemeen heeft met de Indische (omdat het eigenlijke boeddhisme pas in de 12de/13de eeuw echt geadopteerd werd door de Khmerkoningen) gaf dat toch geen aanleiding. Zwak gepresenteerd ook, oubollig en slordig, zoals blijkt uit die ene gestolen foto (je mag binnen eigenlijk niet fotograferen) van een beeld tegen een vuile muur. Maar dat euvel wordt helemaal goedgemaakt door de schitterende inner courtyard van dit uit 1920 daterende gebouw, waar het zeer goed toeven is en we dan ook lang blijven zitten, want onze sunset cruise vangt pas om 5 hr pm aan.
CAMBODJA / PHNOM PENH (1): S 21 en The Killing Fields
Cambodja is een arm land, en dat betekent dat je door half Phnom Penh om de oren wordt gezeurd met hen iets te ondernemen. Nu, die taxichauffeur van gisteravond leek ons wel een sympathieke kerel, zodat we met hem vandaag naar S-21 (security Centre 21, oftewel Tuol Sleng Genocide Centrum, de eermalige hoofdgevangenis van de Rode Khmer) en The Killing Fields, het exterminatiekamp van de Rode Khmer 15 km buiten de stad) karren. Eerst de trieste moderne geschiedenis maar, dan zijn we daar al van af. Intussen hebben we ons de lokale munt aangeschaft (4000 Riel = 1 usd, die net zo goed overal worden aanvaard), en ons verbaasd over onze hotelkamer die zeer groot is, t is haast een appartement dat vanuit het Franse balkon vorstelijk uitkijkt over de Mekong, cfr de laatste foto van deze blog, maar er staat erg weinig in, afgezien van een gerieflijk bed en een badkuip die zo diep is dat je erin kan verdrinken. En ook arrangementen met de hotelreceptie gemaakt voor een sunset cruise morgenavond en de lijnbus naar Battambang zaterdag (5 uur rijden voor usd 10, t is voorwaar niet gestolen).
In S-21 staan de kokospalmen en frangipani heerlijk in bloei, maar die vredigheid contrasteert scherp met de geschiedenis van deze school, die in 1975 door de Khmer Rouges werd herschapen in de belangrijkste gevangenis van die extreme communisten. Pol Pot, brother number one (die in 1998 vredig overleed in zijn vluchtoord in Thailand) staat links op foto 2, maar de belangrijkste pief van dit prison en doorverwijzingsoord naar The Killing Fields was Duch, die in 2010 uiteindelijk veroordeeld werd tot levenslang, nadat hij de morele verantwoordelijkheid had aanvaard voor de vele martelingen en moorden die hier gebeurden. Er is natuurlijk wel een voorgeschiedenis, die in hoofde van Norodom Sihanouk (een handige windhaan en overlever), Lon Nol (een onbekwame handpop van de Amerikanen), en de yankees (die stapels bommen dropten op Cambodja omdat de Vietcong hiernaartoe was gevlucht) ook niet bepaald fraai was. Maar de mentaal gestoorde communistische utopie van Pol Pot en de zijnen sloeg toch alles en wie er meer over wil weten moet beslist een van de documentaires van de hedendaagse Frans-Cambodjaanse cineast Ritny Panh bekijken - je kan een ervan ook hier bekijken (wij zagen The missing picture enkele jaren geleden in België: warm aanbevolen, en veel beter dan de commerciële The killing Fields-speelfilm, die iedereen kent). Slechts 7 gevangenen overleefden S-21, een ervan was de schilder Vatt Nanh, die na de bevrijding in 1979 op vraag van de Vietnamezen naïeve doeken maakte waarop de martelingen van de Rode Khmer aanschouwelijk worden gemaakt. Deeply moving, mede dankzij een prima audiogids, en dat is nog meer het geval in The Killing Fields. Mooi tropisch landschap alweer, maar wat een onzalige geschiedenis! Kijk naar de fotos: tegen de killing tree werden babys doodgeslagen, zodat ze als volwassenen geen wraak zouden kunnen nemen op de moordenaars van hun ouders. Die ouders hadden dikwijls niet eens iets misdaan - weigeren om naar het platteland te vertrekken (de Rode Khmer sloten in 1975 alle scholen, pagodes en bedrijven van de hoofdstad en wilden van iedereen een boer maken) of simpelweg een bril dragen (het kenteken van de intellectueel) was genoeg om geexecuteeerd te worden. En niet met de kogel, want kogels waren te duur. Eerder doodgeknuppeld met bamboestokken of in stukken gehakt met machetes. Of het een troost was dat aan de magic tree constant revolutionaire muziek weerklonk uit luidsprekers (eigenlijk gebeurde dit vooral om het gekerm te overstemmen) valt zeer te betwijfelen. Wat vaststaat is dat de Rode Khmer verantwoordelijk waren voor naar schatting bijna 2 miljoen doden, oftewel 20% van de bevolking, de meesten stierven gewoon van de honger. Het is allemaal zo sterk gebracht (heel sec en op de audiogids verteld door overlevenden of ooggetuigen) dat niemand het hier in zijn hoofd haalt selfies te maken. Integendeel, iedereen loopt stilletjes en verwezen rond, je kan niet anders, en besluit met een bezoek aan het memoriaal waar de doodshoofden zijn opgeslagen. Wel ergerlijk: een Nederlander die very nice in het gastenboek optekent. Oen! En retroactief ergerlijk: het verhaal over een maoïstische Zweedse delegatie, die zich in 1978 voor Pol Pots karretje liet spannen en na afloop van hun door de propaganda gestuurde bezoek iedereen in Europa verzekerde dat de Rode Khmer het goed voorhadden met Cambodja. En driewerf ergerlijk: het feit dat de Rode Khmer nog tot 1990 officieel erkend werden als de vertegenwoordigers van de Cambodjaanse regering in ballingschap, omdat de Amerikanen natuurlijk niet konden hebben dat de Vietnamezen als bevrijders werden erkend. Zodat Pol Pot grootvader kon worden in peis en vree in zijn Thais ballingsoord, waar hij elke dag naar The Voice of America luisterde. Wat was het een heerlijke tijd, de koude oorlog.
Voor zover wij het gebroken Engels van onze taximan Nin begrijpen, is leven in Cambodja ook nu geen pretje. Zeker, er wordt geen strijd meer geleverd, maar corruptie is allerwege bij de eenheidspartij (die indertijd door de Vietnamezen in het zadel werd geholpen) en het zijn de Chinezen, wie anders, die Phnom Penh nu economisch koloniseren. Chinese only good for Chinese, not for us, zegt Nin, en zo zal het wel zijn. Plus wat smeergeld voor de lokale politici natuurlijk. Wij maken een avondwandeling op de verrassend propere en zelfs mondaine wandeldijk aan de rivier (de Mekong is hier erg breed) en zien er enkele vreemde figuren: lui die weegschalen verhuren (wie wil er nu constant zijn of haar gewicht weten??) en een heleboel kaartlegsters, die veel aantrek hebben van de bijgelovige locals. Of de kaarten Cambodja een briljante toekomst voorspellen is zeer de vraag, want het getraumatiseerde land zit geprangd tussen economische grootmacht China en de Aziatische tijgers Thailand en Vietnam, en kan daar onmogelijk mee concurreren (onze Nin zegt dat elke local hier actief is als Street food-verkoper, taxi- of tuk tuk-chauffeur, want Chinese zaakvoerders willen enkel Chinezen te werk stellen). Een rijke geschiedenis, die heeft Cambodja wel, waarover morgen en de komende weken meer.
En zo kan je hier eeuwig doorgaan: van wat naar wat, we pretenderen niet dat we ze allemaal hebben gezien. Qua kledij respect voor de boeddha natuurlijk, maar shorts tot op of onder de knie worden op zich wel toegestaan, en in Thailand mag je ook je sokken aanhouden, wat niet het geval is in Myanmar (niet dat het voor ons iets uitmaakt, wij dragen hier geen sokken, tenzij voor natuurwandelingen). T is allemaal gezien, inclusief een obesitas-boeddha en bedelmonniken. Als we toch enige kritiek moeten geven: er staan te weinig vuilbekken in Chiang Mai zodat ook hier het zwerfvuil allerwege is. En ze gebruiken veel te veel plastic, moeten we van onze groene vrienden zeggen. Wat ons ook wel stoorde zijn al die beeltenissen van de mottige kop van de nieuwe koning, Rama X. Wij vinden dat een strandjanet, maar helaas zeggen we dat luidop en heeft een Thai die per ongeluk een humanitair visum van Theo Francken heeft gekregen en dus Antwerps verstaat dat tijdens zijn familiebezoek aan Chiang Mai gehoord. Lap, The Passenger gearresteerd door die diender van de voorlaatste foto en in kortgeding veroordeeld tot 5 jaar bak wegens majesteitsschennis. Didier Reynders zal het weer moeten kunnen! Of nee, toch niet. We weten aan de aandacht te ontsnappen en charteren een duistere sampan. Komaan, naar Pnom Penh!
THAILAND / CHIANG MAI (15): de 3 musea van old town
In de omwalde oude stad liggen, naast nog veel meer pagodas, drie 21ste eeuwse musea gerieflijk dicht bij mekaar, je kan er voor geen geld een combiticket voor kopen. Ze heten Lanna Folklife Museum (want er wordt dikwijls teruggegrepen naar het oude Lanna koninkrijk dat op het einde van de 18de eeuw opging in Siam, omdat de legers van Siam hadden geholpen Lanna te heroveren op Birma), Chiang Mai City Arts & Cultural Centre en Chiang Mai Historical Centre. Alledrie zeer modern opgevatte folkloristische musea die grosso modo hetzelfde te bieden hebben. Zoals, cfr de fotos: een weergave van de enorme boeddhistische devotie die het Lannavolk bestiert, van lokale dansen (die long Nail dance hadden we wel eens live willen zien), de al dan niet naïeve kunst, van deurversieringen tot loodglasschilderijen en de eerste boeken in waaiervorm, een Lanna courtship ritueel (op de veranda, zodat de familie kon toezien dat er geen onoorbare activiteiten plaatsvonden), de geweven saris en sarongs, en kleurrijke fotos van de vele bergvolkeren, al dan niet werkend op de Rice paddies of landgebouwgebieden van deze mooie heuvelachtige streek. En dan zijn we weer terug in het hedendaagse Chiang Mai, een stad die werkelijk ons hart gestolen heeft. En dus nog wat beeldjes at random op onze laatste Thailand-fotoblog.
THAILAND / CHIANG MAI (14): old town, Wat Phra Singh
De Wat Phra Singh, daterend uit de 14de eeuw en in 2006 nog gerestaureerd, is het belangrijkste tempelcomplex van Chiang Mai, en inderdaad, het is een prachtsite, die kan concurreren met het Doi Suthep-complex waarmee we onze queeste begonnen. Je kan er jonge monniken tijdens hun lunch betrappen, ouderen bezoekers zien zegenen, en er geven zelfs Madame Tussaud-monniken present. Op sommige beschaduwde plekken weerklinkt boeddhistische muziek, waarvan je zelfs als atheïst helemaal zen wordt. Zodra je da bent, kan je de teksten op de bomen beginnen te lezen. Selfishness is the Father of all evil: iemand zou het eens aan Karl Ove Knausgard moeten gaan uitleggen.
Er staat nog wat anders op het menu dan olifantengedol vandaag. Een fraaie orchideetuin bijvoorbeeld, dank u voor de bloemen. En, om alle transportmiddelen uit te putten: een bamboevlot en een ritje met de ossewagen. Bamboo rafting wordt al lang gedaan in Thailand, maar in het regenseizoen was het vroeger (voor rubberbootjes bestonden) niet zonder gevaren. De rivieren zijn dan dermate wild dat de bamboestokken soms uit mekaar gerukt werden en iedereen in het water terechtkwam. Nee, de boeddha komt je dan niet redden, die blijft onder zn boom zitten. Maar op een rustige stroom in het droge seizoen is Bamboo rafting aangenaam zat, en het had voor ons gerust wat langer mogen duren want wij vertoeven graag op het water. Enigszins leuk is ook het korte tochtje met de ossewa. Daarop wil onze Italiaanse vriend om een of andere reden niet zitten, dus wij delen een karos met de jonge Amerikanen (waarvan eentje, die bleke, een Thaise moeder heeft). Gaat wel wat traag, zodat The Passenger de teugels overneemt. Harop, naar Bangkok! Nou nee, toch maar terug naar Chiang Mai, dat we alsmaar gezelliger zijn gaan vinden, zodat we die Canadees van de immigratiefile die verklaarde enamoured with this city te zijn op den duur gelijk moeten geven. Veel aangenamer dan Bangkok, zeker weten. We kunnen hier morgen nog driekwart dag doorbrengen alvorens s avonds naar Cambodja te vliegen - fijn, we hebben het westelijk deel van de stad voor onze laatste dag bewaard. Onze laatste avond brengen we opnieuw in dat uitstekende DASH restaurant van afgelopen vrijdag door, waar we de nationale schotel van Noord-Thailand uitproberen: Gang Hunglay, een stoofpot van varken met gember, curry, Thaise sausen en pindanoten. Beetje kruidig uiteraard, maar zeer lekker, de Thaise keuken heeft haar reputatie niet gestolen. Ook over ons hotel, BED Chiang Mai Gate, hebben we niet te klagen. Het biedt een uitstekend ontbijt en een kunstig geconstrueerd binnenzwembad, maar helaas heeft het vooral Amerikaanse gasten. Tijdens ons verblijf vooral een heuse damesclub, die voortdurend over boys & ladyboys & massages zit te snateren en ontzettend luidruchtig is, van aan het ontbijt. In dit hotel is roken verboden, en ook het binnenbrengen van durians, de befaamde stinkvruchten van Zuid-Oost Azië (dat is het tweede verbodsbord op de laatste foto). Wij stellen een derde bordje voor dat alle Amerikaanse vrouwen verbant. Die stinken wel niet zoals de durian, maar veel pret is er toch niet aan te beleven en wij zouden er zeker onze tanden niet willen inzetten.
THAILAND / CHIANG MAI (12): Mae Thang Elephant Park
Onze laatste excursie vanuit Chiang Mai brengt ons, eindelijk, naar de olifanten. En dit in het gezelschap van 4 Chinezen (eentje heet Zin Bing Bing, hello, zegt hij, en wij: nice to meet you, I am Joe Woe Boe!), 2 Amerikaanse jongelingen en 1 Italiaan, die meteen ons gezelschap opzoekt, twee eenzame honden snuffelen graag aan mekaar. Deze Rodolfo blijkt perfect Duits te spreken, omdat hij een Zuid-Tiroler is uit Bolzano, en vertelt ons dat hij zelf 15 jaar met een Thaise was getrouwd, totdat die eensklaps besliste terug vrij te willen zijn. Heimwee naar huis? Nee, want ze woont nog altijd in Italië terwijl de kinderen onder de hoede van Rodolfo vertoeven. Maar die zijn nu ook groot, want Rodolfo is zoals wij sinds kort Rentner. Geen Passenger (hij is bang om naar het criminele Zuid-Amerika te gaan, allez gij), toch een interessante gesprekspartner, die ongevraagd het verschil tussen Noord- en Zuid-Italië aanschouwelijk maakt: kennen Sie das Unterschied zwischen die Fleissigen und die Faulen, Joseph? Jaja, we zijn mee.
Olifanten, dus. De Aziatische zijn een stuk kleiner dan de Afrikaanse, en vertegenwoordigden vroeger een kapitaal in Thailand: wie een (werk)olifant had was rijk. Tegenwoordig zijn de dieren vooral een toeristische attractie en ze laten zich dat met boeddhistische gelatenheid welgevallen. Voor we ze mogen bestijgen voor een tocht op en rond de rivier maken we een olifantenshow mee. De dikhuiden blijken revérences te kunnen maken (belachelijk), even goed te kunnen voetballen als Messi (nou ja), en vooral: ze kunnen schilderen met hun slurf, en signeren hun werk dan ook nog eens, merkwaardig. Eerste prijs in het midden: sprekend de zonnebloemen van Van Gogh! De secondanten blijken het echter niet verder te schoppen dan wat Basquiat-geklieder. Bon, dat antroposofisch gedoe met dieren die veel meer met hun slurf kunnen dan u en ik bevalt ons maar matig, laat ons nu maar samen met onze Italiaanse vriend van enkele uren te olifant gaan. Ju!
THAILAND / CHIANG MAI : King and Queen pagoda, Karin-people, waterval.
We zijn nog lang niet klaar met deze dag. Op de Doi Inthon heeft de Thaise luchtmacht (uitslovers!) in de jaren 90 twee pagodas laten zetten ter ere van Koning Bhumibol en zijn vrouw, ter gelegenheid van hun 60ste verjaardag. Origineel cadeau, er staan nog niet genoeg pagodas in Thailand. De ene is bruin, de andere purper (de kleuren zijn gekoppeld aan de respectievelijke geboortedag) maar het binnenwerk lijkt eigenlijk nergens naar, net zo min als de wat geijkte buitenkant trouwens. Ja, de luchtmacht, wat weet die nu van kunst. Maar de omgeving blijft uiteraard super, net als de bekoorlijke bloementuin aan de Queen Pagoda. Daarna heeft O (dat is de naam van onze gids, heus waar, het zal wel een afkorting zijn van Owalsuthakurdistan of zoiets) een verrassing in petto. Omdat wij allemaal zo braaf zijn geweest om op tijd weer aan het busje te zijn, mogen we een dorp van de Karin-people bezoeken. Dat zijn geen verwanten van onze Karin, maar een minderheid die ongeveer 30 jaar geleden uit Birma (waar het regelmatig hommeles is met etnische minderheden) naar hier vluchtte. Ongenood, maar ze zijn welkom in Thailand, net als alle andere heuvelvolken hier aanwezig, en moeten zelfs geen belasting betalen, want ze leven in behoorlijke armoede. Toch zijn ze creatief: O vertelt dat ze in de jungle regelmatig wilde zwijnen vangen en die vervolgens domesticeren. Nou, dat exemplaar op onze foto ziet er in ieder geval tam genoeg uit al ligt hij toch aan de koord te luiwammesen. Goede koffie bij de Karin, nog op de ouderwetse wijze gemaakt, met de molen. Natuurlijk moet onze Russische Jood zich weer aanstellen door mee te gaan draaien, deze macho liet zich eerder ook diverse malen fotograferen terwijl hij push-ups aan het doen was. Maar we durven hem toch niet kwaad maken, want hij heeft een doodskop op zn rug en een bandana op zn kop (waarop tevens een camera om handsfree te kunnen filmen) en ziet er vooral als een vervaarlijke Moskouse voetbalhooligan uit. Overigens zijn de Karin christenen, merkwaardig, er staat dan ook een kleine kerk in het flodderdorp. Rest een grote waterval iets verderop - je moet niet vragen hoe ze er uit ziet in het regenseizoen als ze nu al zo groot is - en dan zit de dag, een hele goede, er alweer op.
THAILAND / CHIANG MAI (10): Kew Maen Pan Nature Trail (Doi Inthon)
He, we hebben nog geen natuurwandelingen gedaan op deze reis! Dat euvel wordt vandaag goedgemaakt, nadat we eerst anderhalf uur al lezend in een minibus hebben doorgebracht, samen met een Duits koppel uit Hamburg, een Russische Jood die al 30 jaar in Israël woont (ook vergezeld van zijn vrouw), twee jongedames uit Israël die zowaar allebei officier in het leger zijn (ze vertoeven 5 maanden in Azië, maar niet in Indonesië, want daar mag je met een Israëlitisch paspoort niet binnen - tiens, weer iets bijgeleerd), een koppeltje uit Hong Kong en, top of the lot, een collega uit de Passengersclub!
For his benefit (the man plans to follow our blog and is visible below on two pictures together with us) we switch briefly to English. Aris was born in Turkye out of Armenian parents but lives already a long time in Ottawa, Canada, where he is engineer. The lucky guy is enjoying a sabbatical now, which he fills with travelling on his own all over the world. He is now in his seventh month, heading back home the 20th of June, and already has 5 months South America behind him + Vietnam, Laos and Cambodja. Still coming up: Myanmar, Japan, Uzbekistan, maybe some other Central Asian countries, but also a visit to friends in Amsterdam. Our kind of guy! Moreover he shares our preference for Gent as best Flemish City (visited on a previous occasion) and yep, Iggy Pops The Passenger is also one of his favorite songs. Aris urges us not to forget visiting Georgia and Armenia (especially Karabach) to enjoy the Kaukasus. Will not fail to do so, Aris, its on the program for 2020! And thanks for the company, Herr Ueberpassenger! Always knew Armenians were bright people, met a lot of them in the shipping in our previous life. Traders, with a keen eye on the world, and not on selfistan.
Dat gezegd zijnde is W1 (niet dat er veel zullen volgen, maar toch nog wel iets, zeker in Singapore) 2 uur lang en zeer aangenaam. Via een kleine waterval duik je de jungle in, om uit te komen op een ridge op 2000 meter hoogte. Great views! Pristine landscapes with lush vegetation, thats the way we want it. Enkel een levitatie zoals in Argentinië gaat ons hier minder goed af (kan aan de vorderende leeftijd liggen) en ons hoedje wil vanwege de redelijk dolle wind op het plateau aldoor het luchtruim kiezen, maar gelukkig hangt het vast onder onze kin. Het is hier overigens nog altijd 15 graden in de schaduw, dat meegebracht jasje hadden we in het hotel kunnen laten. Wat je ziet in de verte zijn eigenlijk de uitlopers van de Himalaya, als je van hier vertrekt en altijd westwaarts loopt, kom je uiteindelijk vanzelf via Opper-Birma, Bhutan en Nepal op de Mount Everest uit. De Doi Inthon is 2565 meter hoog en de hoogste berg van Thailand, zoals de laatste foto bewijst. Nee, geen Passenger daarbij, liever een groepsfoto met locals erop, t is passender. Grappig hoe die klojos bijna allemaal een winterse muts op hebben. Wat zouden die in Ottawa gaan uitrichten, waar het nu, zoals Aris ons vertelt, - 35 graden Celsius is, verschrikkelijk! Watte, zeggen de Duitsers, in Hamburg is het nu - 6 en dat vinden wij al best koud. Blijf nog maar wat in Azië, Aris.
