geschiedenis van stationswijk van Waregem Met de Statievrienden willen we de geschiedenis van de Statiewijk in Waregem in kaart brengen. We doen hierbij een oproep om ons hierbij te helpen. Uw informatie, foto's en anekdoten zijn welkom...
03-12-2017
45e jaarboek van GHK De Gaverstreke
Op dinsdag 12 december 2017 om 20 u. stelt de Geschied- en Heemkundige Kring De Gaverstreke zijn 45e jaarboek voor in CC De Schakel met een voordracht door Luther Zevenbergen over Armenzorg te Waregem. Zijn bijdrage in het jaarboek verplaatst ons naar de sociale toestand van Waregem einde 15de begin 16de eeuw. Hij ontleedt de registers van de armendis en biedt ons een zicht op de armoede in die periode.
Georges Leroy was de zoon van Alfred Leroy, die we hebben opgenomen in onze Wall of Fame van Waregemse spoortrekkers.
Waregems musicus, beeldhouwer en letterkundige Georges Leroy (1930-1977) krijgt in het jaarboek aandacht als cultuurpromotor, vader van de huidige stedelijke Gaverprijs voor schilderkunst , de Leroyprijs voor kortverhaal van Marnixring, galerij Da Vinci en zoveel meer culturele beleving.
Aandacht gaat ook naar de familie Gernay, meer dan 100 jaar verweven met de textielindustrie in Waregem. Het bombardement van hun textielfabriek in de Olmstraat is bekend, maar het belang van de familie voor de industrialisatie van Waregem is een openbaring. Het 45e jaarboek biedt ook een inkijk in Nieuwenhove achter de coulissen, prekadastrale bronnen uit Ancien Regime (1260-1793), historische ecologie, 300 jaar Gentse baan, kerstmis in Vijve, villa Rotshof, Waregemse klokken en meubels in het college.
De Statievrienden brengen opnieuw een omvangrijke bijdrage over de IJzerenweg, als zegen voor Waregem. Daarin brengen ze ondermeer opheldering over de nooit gerealiseerde spoorweg Brugge-Waregem-Valenciennes en de verdwenen lijn Anzegem-Waregem-Ingelmunster als onderdeel van de lijn Geraardsbergen-Waregem-Nieuwpoort. Tenslotte kunt u ook op verkenning per fiets rond de statiewijk van Waregem.
Anzegem krijgt hier een kijkje in de onderwijswereld doorheen wat jaren. De school met de onderwijzers komen aan bod en leren ons dit verleden wat beter kennen. Het is de voorbode van wat de jongensschool geworden is door haar onderwijzers.
Beste lezer, de noodzakelijke beperktheid in omvang van het jaarboek dwingt ons om enkele artikelen naar volgend jaar te verwijzen. We beloven je alvast nog heel wat voor volgend jaar en wensen je met dit jaarboek veel leesgenot en een beetje meer kennis over ons Waregems verleden!
Inschrijven op het 45e jaarboek kan door storting van de voorverkoopprijs van 22 euro op rekening BE12 0680 5030 1092 van de GHK Waregem. Het boek kan op 12 december afgehaald tijdens de voordracht in De Schakel, of nadien bij de medewerkers. Het jaarboek zal ook te koop zijn in de plaatselijke boek- en dagbladhandel.
Werken Noorderlaan Westerlaan: fase 2 A start op 29 november
Vandaag woensdag 29 november start de volgende fase (2A) van de heraanleg Noorderlaan-Westerlaan. De werken verplaatsen zich naar de Vijfseweg (tussen de Boulezlaan en de Noorderlaan) en het kruispunt van de Noorderlaan met de Stationsstraat. Deze werken duren 36 werkdagen. Als het winterweer niet te hard toeslaat, is het einde ervan voorzien tegen eind januari 2018. De verandering van werfplaats brengt ook enkele nieuwe omleidingen met zich mee. De bestaande omleidingen blijven ook geldig.
Het traject tussen de kruispunten Noorderlaan/Stationsstraat/Vijfseweg en Westerlaan/Duthoystraat ondergaat een volledige gedaanteverandering. Al sinds november 2015 is het project bezig met de nutsmaatschappijen. Voor de effectieve heraanleg hebben zij hun infrastructuur vernieuwd of uitgebreid. Het Agentschap Wegen en Verkeer startte de heraanleg zelf (alles bovengronds + riolering) op 1 juni 2017. Het einde van alle werken is voorzien voor begin 2019. In een eerste fase hadden we de heraanleg van de Westerlaan, werken in de Slekkeput en de aanleg van een kluifrotonde tussen de Duthoystraat en de Vennestraat.
Er zijn voor deze werken enkele omleidingen van kracht. Je ziet de feloranje borden hiervoor in de straten staan.
- Verkeer langs werfzone: ENKEL mogelijk in de richting station -> Regenboogstadion
- Verkeer richting ziekenhuis: volg de Expresweg (N382) -> Gentseweg (N43) -> Vijfseweg (N357)
- Verkeer richting Sint-Eloois-Vijve: best via de E17 afrit 6 (Kruishoutem) of afrit 4 (Deerlijk).
- Verkeer naar/rond centrum en het station: gebruik de Zuiderlaan en Oosterlaan
Fietsers die richting Regenboogstadion rijden, kunnen mee met het andere verkeer. De hele werf is immers zone 30. Fietsen richting het station moet via de centrumstraten. Er staan borden die je de goede kant op sturen.
Verkeer vanaf 29 november
Geen verkeer meer mogelijk van de Noorderlaan/Oosterlaan naar de Vijfseweg. Dit wordt ook duidelijk aangeduid vanaf o.a. de Kruishoutemseweg en Zultseweg.
Omleiding naar ziekenhuis en Sint-Eloois-Vijve via de Ring Verbindingsweg Expresweg Gentseweg. Bijkomend vanaf 4 december
Geen verkeer meer mogelijk van de Vijfseweg naar de Noorderlaan. Er is een omleiding via de Boulezlaan Roger Vansteenbruggestraat - Noorderlaan. Verkeer van de Westerlaan naar de Vijfseweg rijdt via de René Sabbestraat Roger Vansteenbruggestraat Boulezlaan.
De rotonde op het kruispunt van de Vansteenbruggestraat Boulezlaan verdwijnt tijdelijk. Deze route wordt er ook tijdelijk de hoofdweg. Dit wordt aangeduid met markeringen op de weg.
Geen verkeer meer mogelijk in de Noorderlaan vanaf de Olmstraat richting Oosterlaan. Er is een omleiding via de Olmstraat Stationsstraat Putmanstraat Oude Vijvestraat.
Op het eind van de Stationsstraat kan je enkel naar LINKS afslaan.
Op het eind van de Oude Vijvestraat kan je enkel naar RECHTS afslaan.
Een overzicht op kaart vind je hier.
Voetgangers en fietsers
Tijdens deze fase kunnen voetgangers wel altijd onder de spoorweg door. Fietsers mogen er enkel door als ze afstappen en de fiets aan de hand meenemen. Lijnbussen
De Lijnbussen die van de Vijfseweg komen, rijden vanaf 4 december via de Boulezlaan en Roger Vansteenbruggestraat naar de Noorderlaan. Er is een tijdelijke halte ter hoogte van de Colruyt.
Welke bus stopt aan welke halte?
1. Tijdelijke halte aan de Colruyt vanaf 27 november voor:
Lijn 71 uit Waregem Scholen richting Anzegem-Tiegem-Ingooigem-Vichte-Deerlijk-Harelbeke-Kortrijk
Lijn 75 uit Kortrijk richting Waregem Markt-Waregem Scholen-Zulte-Deinze
Lijn 81 uit Roeselare-Izegem richting Anzegem
Lijn 92 uit Waregem Scholen richting Avelgem-Otegem
2. Blijven stoppen aan voorkant station:
Lijn 71 uit Waregem Station richting Nieuwenhove-St Lodewijk-Deerlijk-Kortrijk
Lijn 75 uit Deinze-Waregem Scholen-Markt richting Oeselgem-Desselgem-Kortrijk
Lijn 81 uit Anzegem richting Wielsbeke-Ooigem-Izegem-Roeselare
Lijn 85 uit Waregem richting Anzegem-Kaster-Avelgem-Spiere
Lijn 92 uit Avelgem richting Waregem Scholen
Ook deze maand presenteren de Statievrienden hun fotozoektocht in het Gouden Blad. Het beeld op de foto treft u aan op wandelafstand van het station. Vraag is deze keer : In welke straat treft u het beeld op deze foto aan?
De straat ligt in de richting van wat op de foto staat .
Het antwoord kan bezorgd worden aan ons mailadres statievrienden@gmail.com of per brief aan Marc Feys, Boulezlaan 33 te 8790 Waregem.
Ernstig nu : De spoorbreedte 'normaalspoor' bedraagt 1435 mm. Deze spoorbreedte gaat terug tot de houten sporen die in de Engelse mijnbouw werden gebruikt om de wagens te geleiden. Georges Stephenson gebruikte dezelfde spoorwijdte of 4 Engelse voet en 8,5 Engelse duim, toen hij in 1825 de eerste personenspoorweg van Stockton naar Darlington opende en dat werd vanaf 1835 overgenomen op het vasteland bij ons in België.
De provincie West-Vlaanderen hecht veel belang aan duurzame mobiliteit en verkeersveiligheid en wil fietsverkeer stimuleren voor dagelijkse woon-werk/schoolverplaatsingen. Daarom wordt volop ingezet op het realiseren van goede, snelle en veilige fietsverbindingen. De deputatie van de provincie West-Vlaanderen heeft in haar zitting van 05/10/2017 de start- en procesnota van het provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan(PRUP) Fietssnelweg Kortrijk-Harelbeke-Waregem (Kortrijk, Harelbeke, Waregem) goedgekeurd. Het wordt de fietsnelweg F7 langs de spoorweg Kortrijk-Waregem. In Waregem kunt u al terecht op de fietssnelweg naar Deinze.
Er wordt gestart met een raadpleging van de bevolking, die loopt van maandag 23 oktober 2017 tot en met vrijdag 05 januari 2018. De start- en procesnota van het PRUP zijn raadpleegbaar en liggen ook ter inzage op het stadhuis van Waregem dienst stedenbouw, Gemeenteplein 2, 8790 Waregem. De inhoud van de startnota zal samenvattend weergegeven worden aan de hand van infopanelen die gedurende een bepaalde periode tijdens de 60 dagen raadpleging tentoongesteld worden afwisselend in Kortrijk, Harelbeke en Waregem. Voor Waregem tussen 04/12 en 22/12 (stadhuis Waregem, Gemeenteplein 2). De effectieve aanleg mag niet eerder dan na 2020 verwacht worden.
Volgende zaterdagvoormiddag 14 oktober 2017 van 9.15 tot 10.15 u. kunt u op het Gaverke nog eens kennis maken met een hanenkraaizetting. Het is een volksgebruik waarbij hanen in bakken in de rij worden gezet voor een wedstrijd om het meest kraaien. De volkssport vertoont veel gelijkenissen met de vinkensport. Het staat ook op de lijst van Vlaams Immaterieel Erfgoed en als volksgebruik wordt het in Waregem al beoefend van vóór de Tweede Wereldoorlog.
Uit de jaren dertig beschikken we over een foto van de Blijmoedige Kraaiers, die hun lokaal hadden aan het Leeuwke. Maar ook op de Statiewijk werd er met de hanen gespeeld, niet alleen het hanenvechten maar ook het hanenkraaien. Zo ondermeer in de Loskaai en ook op het Gaverke. Volgende zaterdag kunt u op het Gaverke nog eens zien hoe het hanenzetten gebeurt. Afspraak aan café Gaverke, 't Jollenstraat 2 op het Gaverke.
Waregem speelde een belangrijke rol in de structurering van de liefhebberij. In 1957 werd de Algemene KrieleniersBond (A.KRI.BO) opgericht met als voorzitter Albert Kerwyn uit Waregem-Nieuwenhove. Er waren toen in Waregem alleen al een vijftal aangesloten krieleniersverenigingen. Krieleniers staat voor liefhebbers die met hun krielhaantjes deelnemen aan de wekelijkse hanenkraaizettingen. Toen werden er dergelijke wedstrijden georganiseerd in praktisch elke gemeente in onze provincie en het westelijke deel van Oost-Vlaanderen. Momenteel wordt het volksgebruik met uitsterven bedreigd en zijn er alleen nog wekelijkse zettingen in het verbond van Vlaamse Kraaihanenliefhebbers (De.Vla.Kra. met maatschappijen in Kruishoutem, Zingem en Kanegem) en de Westvlaams verbond van Ardooie (Ardooie, Kortemark, Gistel). Het is de maatschappij van Zingem, die instaat voor de organisatie van de zetting van volgende zaterdag op het Gaverke.
Met de Statievrienden willen we ook speuren naar het volksleven uit het verleden hier op de statiewijk. Naast het hanenzetten zijn er ook de vinken- en duivenliefhebbers. Ze kunnen omschreven worden als volkssporten met dieren en naast ander volksvermaak elementen die bijdroegen tot het volksleven op de wijk. Alle informatie hierover is welkom op ons mailadres statievrienden@gmail.com.
Dit keer vragen we in onze fotozoektocht in het Gouden Blad niet naar de vindplaats van het voorwerp op de foto. Dit oude wapenschild van Waregem bevindt zich langs de Vijfseweg. We vragen nu naar de Waregemse ambachtsman, die het onderwerp van onze foto vervaardigde.
Antwoorden stuurt u naar statievrienden@gmail.com of per brief aan Marc Feys, Boulezlaan 33 te 8790 Waregem.
Deze namiddag gingen 12 kandidaat-winnaars "in de pet" en Bekende Waregemnaar Lucien Vandeputte haalde er 1 gelukkige winnaar van onze zelfbereide fles Waregemnaerke uit:
DIRK CATTEEUW uit de Brabantstraat in Waregem.
U kon de gedenksteen van Michele Chimienti vinden in de ter Elststraat. De breedte van de gedenkplaat bedraagt 397 mm.
Er werd vooraf door de jury een "tolerantiemarge" ingebouwd van 1 mm.
Het addertje in de vraag: de breedte van de gedenkplaat en niet van de gedenksteen... 500 mm was dus niet correct.
Deze 12 namen gingen "in de pet" :
Monique Festjens - Kevin Catteeuw - Patrick Beirlaen - Dieter Catteeuw - Christelle Vandeghinste - Dirk Catteeuw - Dirk Balcaen - Nicole Van Assche - Marc Vervaeke - Francky Verhaeghe - Jean Marie De Lange - Simonne Coucke.
Wij danken de deelnemers.
De Statievrienden organiseren ook deze maand een fotowedstrijd onder het logo van het 'Dwarsliggerje' (zie Gouden Blad 9 aug. 2017 blz. 2).
Onderwerp is een foto van een plaats op de Waregemse Stationswijk. Dit keer toont de foto de gedenkplaat van een gesneuvelde soldaat uit de Eerste Wereldoorlog. De locatie vindt u op korte wandelafstand van het station in Waregem.
Vraag is : Wat is de breedte van de gedenkplaat uitgedrukt in mm?
</br>
U kunt nog deelnemen door het antwoord door te sturen per mail aan statievrienden@gmail.com of schriftelijk aan Marc Feys, Boulezlaan 33 te Waregem. Let wel op : we bedoelen de juiste afmeting van de 'gedenkplaat'.
De bereide fles Waregemnaerke wordt toegekend aan wie de juiste (tot mm) afmeting opgeeft of uitgeloot uit de juiste antwoorden. Tegen de beslissing van de jury is geen verhaal mogelijk.
Een boeiende treingids is zeker de Atlas pittoresque des chemins de fer de la Belgique van Alphonse Wauters, uitgegeven in 1840 door Vandermaelen. Etablissement Géographique de Ph. Vandermaelen publiceerde, op vraag van het Ministerie van Openbare Werken, meerdere atlassen van de rijksspoorwegen. Het werk van historicus Alphonse Wauters (1817-1898), is samengesteld uit 15 kaarten versierd met honderden pentekeningen van bezienswaardigheden langs de verschillende spoorlijnen. De atlas bevat ook een historische en statistische handleiding op de spoorwegen, evenals de beschrijving van alle plaatsen die ze doorreizen in termen van de fysieke en politieke geschiedenis, aardrijkskunde, industrie, statistiek, ... De verzameling toeristische illustraties langs de verschillende spoorlijnen zijn ook bekend als Cartes Pittoresques des chemins de fer de Belgiques.
Na een historisch en statistisch overzicht over de spoorwegen, behandelt Wauters in zijn atlas per sectie de in 1840 bestaande spoorlijnen in het land. Ook de lijn Gent-Kortrijk komt aan bod, verdeeld in twee secties : van Gent naar Deinze en van Deinze naar Kortrijk. Elke sectie krijgt een kaart van de spoorlijn met telkens afbeeldingen van bezienswaardigheden. Voor Waregem zien we de kerk van Waregem en in een latere versie ook een beeld van Waregem met drie molens en de kerk van Sint-Eloois-Vijve.
In de informatieve beschrijving van de sectie Kortrijk-Deinze komt vooral Kortrijk aan bod, maar ook vermelding van de tussenliggende gemeenten. De regio Waregem wordt gezien als sterk ontwikkelde landschap, waarin de zonen van het vlas met hun bekwame handen oogsten en hoogwaardig textiel vervaardigen.
Na Petegem doorloopt de ijzerweg een weinig gevarieerd landschap, maar in alle richtingen doorbroken door heggen, bosjes, paden. Weldra verschijnt de klokkentoren van Zulte, daarna deze van Waregem, dorp met aanzien. Vanaf daar tot Kortrijk vertoont het landschap overal sporen van de wereldveroveraars. Overal medailles, vazen, teruggevonden na 15 eeuwen, die getuigen van het verblijf van de legioenen in het land van de Menapiers. Maar de reiziger die deze rijke regio doorreist is weldra afgeleid uit deze herinneringen. Immense vlasvelden, hennep, tarwe, inspireren hem tot andere gedachten. Hij is niet langer in het land, waar Caesar zich met het vuur een weg moest wringen door ongerepte bossen. Het ligt in het centrum van de Europese beschaving, in een landschap waar geen grond verloren gaat, waar niemand rust, in de contreien waar zijn zonen van het vlas oogsten om met bekwame handen te weven, verandert onder ijverige Vlaamse vingers in kant, in tafellinnen, in damast stoffen.
Uit Le guide indispensable du voyageur
De Waregemse gids Patrick Meuris vond onlangs een unieke omschrijving van onze jonge stad in galop in de Belgische treingids anno 1842. De lectuur van Le guide indispensable du voyageur sur les chemins de fer de la Belgique levert in elk geval een merkwaardig stukje toeristische informatie op. Of deze gids daardoor indispensable is voor de reizigers, zoals auteur Joseph Duplessy beweert, daar beslist de lezer maar beter zelf over, na lectuur van de zowat tien lijnen tekst die op p. 185 aan Waereghem werden besteed.
In de beginjaren van de IJzerweg in ons land verschenen enkele toeristische treingidsen. Naast uitgebreide informatie over het ontstaan en de prille ontwikkeling van het spoorwegnet en het uurrooster van de treinverbindingen in de verschillende stations, vinden we daarin ook toeristische wetenswaardigheden over de gemeenten en steden langs het spoorwegnet. De treingidsen waren een nuttige leidraad om van uw treinrit een echte reisbeleving te maken. Eén van die reisgidsen was Le guide indispensable du voyageur sur les cheimins de fer de la Belgique, die al zijn eerste uitgave kende in 1840 en jaarlijks werd vernieuwd.
We pikken in op de omschrijving van de gemeenten die langs de lijn 75 (Gent-Kortrijk) liggen, bij de gemeente Machelen (district Gent) en toen 2.600 inwoners tellende. Daarna wordt Olsene vernoemd, gemeente uit hetzelfde district, met 2.100 inwoners en Zulte met zijn 2.000 inwoners. Enkele seconden later verlaten we Oost-Vlaanderen waar we de Slijpbeek overschrijden, die in Sint-Eloois-Vijve, een gemeente uit het district Kortrijk met 1.200 inwoners, in de Leie uitmondt.
Even opmerken dat de auteur van de guide indispensable hier de waarheid geweld aandoet. Hij verwart onze onmisbare Gaverbeek met de Slijpbeek, een zijarm van de Gaverbeek die net als de Pluimbeek, de Keibeek en de Kasselrijbeek vanuit zuidelijke richting (Vichte, Deerlijk) in de Gaverbeek terechtkomen. Vanuit de richting Zulte loopt de spoorlijn 75 eerst over de Dompelbeek, ter hoogte van de Slekkeput. Zo leerde de vroegere gemeentesecretaris Jef Vanthuyne het ons in zijn Waregem in oude prentkaarten. Pas tweehonderd meter verder, ter hoogte van het Goed ter Bauwede, in de volksmond t Waterhof of Hoeve Verhelst, boort de Gaverbeek (the one and only) zich onder de spoorweg door, richting monding in Sint-Eloois-Vijve.
Encore quelques minutes et nous voici à Waereghem, station. Parcouru depuis Gand, 29 km. Waereghem, dont le nom vient de Warren, trouble, brouillerie, et Ghem, station, demeure, est une importante et fort ancienne commune du district de Courtray. Son territoire est baigné par la Slyppe, que nous avons traversée tout à lheure, population 6.600 habit. Il sy fait un commerce considérable en toiles. Marché le samedi, foires les 22 juin et 17 octobre.
De auteur volhardt dus in de boosheid. Hij trapt op onze Waregemse ziel door andermaal de Gaverbeek geweld aan te doen. Waar hij zijn informatie haalde mag Joost weten. Zeker niet aan de Gaverbeek. Hij vermeldt verder nog de vondst in 1778 van un vase de terre cuite met meer dan tweehonderd Romeinse munten. Verder vernoemt hij ook de gemeenten Desselghem (1.900 inw.) en Beveren (1.600 inw.) vooraleer in Haerlebecke (39 km) te arriveren. (HGW)
De Statievrienden blijven actief. Onze bijdragen ivm met spoorwegen en statiewijk voor het jaarboek van de Geschied- en Heemkundige Kring De Gaverstreke zitten in eindredactie. Dit jaar zijn we ook aangesloten bij de Waregemse Cultuurraad en stappen we naar de scholen met een project rond de historie van de stationswijk.
Deze week komen we ook naar buiten met een fotozoektocht in het gratis informatieblad Gouden Blad. De speurneuzen kunnen de oplossing doormailen naar ons mailadres statievrienden@gmail.com en onder de juiste antwoorden wordt een bereide fles Waregemnaerke verloot. Het is de bedoeling om regelmatig dergelijke fotozoektocht te publiceren. Let wel voor de eerste uitgave krijgen de deelnemers maar 1 week de tijd om hun oplossing te laten kennen! Dinsdagavond moeten de oplossingen binnen zijn!
Statievrienden erkend door de Waregemse Cultuurraad
We ontvingen van de Waregemse Cultuurraad de bevestiging van de erkenning van de Statievrienden als lid van de Waregemse Cultuurraad.
De Cultuurraad schrijft ons : dat de erkenningscommisie van de Cultuurraad, in haar bijeenkomst van 22 mei 2017, de aanvraag tot erkenning van De Statievrienden heeft aanvaard. Dit gebeurde bij toepassing van het decreet tot regeling van de erkenning van Gemeentelijke Raden van Cultuur.
Vanaf heden worden we uitgenodigd tot de Algemene Vergadering van de Cultuurraad.
get. Carlos Dierickx, voorzitter van de Erkenningscommissie.
U kon de gedenksteen van Michele Chimienti vinden in de ter Elststraat. De breedte van de gedenkplaat bedraagt 397 mm.
Er werd vooraf door de jury een "tolerantiemarge" ingebouwd van 1 mm.
Het addertje in de vraag: de breedte van de gedenkplaat en niet van de gedenksteen... 500 mm was dus niet correct.
Deze 12 namen gingen "in de pet" :
Monique Festjens - Kevin Catteeuw - Patrick Beirlaen - Dieter Catteeuw - Christelle Vandeghinste - Dirk Catteeuw - Dirk Balcaen - Nicole Van Assche - Marc Vervaeke - Francky Verhaeghe - Jean Marie De Lange - Simonne Coucke.
Wij danken de deelnemers.
</br>
