Gaten in je achtergrondkennis, plamuur je via cultuur!
18-10-2009
Hoe dwingend is vrouwenbesnijdenis? (2)
Vrouwenbesnijdenis: het verborgen verdriet
In een zeer kleurrijk dorpje in het hedendaagse Burkina Faso begint het verhaal over een gruwelijk thema dat jaarlijks 100 tot 140 miljoen meisjes en vrouwen in de wereld meemaken.
Vier jonge meisjes zijn op de vlucht en zoeken onderdak bij Collé. Nadat de meisjes gekalmeerd zijn,achterhaalt Collé dat deze meisjes gevlucht zijn van hun besnijdenisritueel. Daarop beslist ze hen onderdak te verlenen. Natuurlijk zijn de moeders van de meisjes er al snel achtergekomen waar hun dochters verblijven. Collé is hen voor en roept een heiligplaats of moolaadé over haar huis, door een rode koord voor haar deur te spannen. Dit betekent dat niemand haar erf mag betreden om de meisjes mee te nemen. De moeders zijn verontwaardigd want hun dochters moeten besneden worden om rein te worden verklaard. Omwille van de moolaadé kunnen ze echter niets doen dan terug naar hun huizen trekken. Niet enkel de moeders van deze meisjes, maar ook alle andere dorpelingen zijn misnoegd over deze situatie.
Zulke situaties lijken onvoorstelbaar voor ons, maar in Afrika en ook in enkele andere delen van de wereld worden vele meisjes vandaag de dag nog besneden. Wat is nu vrouwenbesnijdenis precies?
Onder vrouwenbesnijdenis worden alle handelingen waarbij de externe vrouwelijke geslachtsdelen geheel of gedeeltelijk worden weggehaald of verwond, alsook alle andere ingrepen aan de geslachtorganen voor culturele, religieuze of andere niet medische redenen verstaan.
De Wereld Gezondheidorganisatie (WHO) onderscheidt de volgende vier vormen van female genital mutilation (FGM) of vrouwelijke genitale verminking (VGV).
Type I Het verwijderen van de voorhuid, eventueel met een gedeeltelijke of gehele verwijdering van de clitoris. Dit is de lichtste, meest symbolische vorm van besnijdenis.
Type II Verwijdering van de clitoris (clitoridectomie) met gedeeltelijke of gehele verwijdering van de kleine schaamlippen, waarbij soms de schede een klein stukje wordt dichtgemaakt. Deze variant komt wereldwijd het meeste voor. De WHO schat dat tachtig procent van alle besneden vrouwen een type II besnijdenis heeft ondergaan.
Type III Verwijdering van de volledige genitaliën en het dichtnaaien of vernauwen van de vagina (infibulatie of faraonische besnijdenis). Infibulatie is de meest extreme vorm, waarbij de clitoris en de kleine schaamlippen helemaal en de grote schaamlippen gedeeltelijk worden weggesneden. De wondvlakken worden vervolgens aan elkaar genaaid, behalve een kleine opening van 1 tot 3 centimeter waardoor urine, afscheiding en menstruatiebloed kan worden afgevoerd. Volgens schattingen zijn vijftien procent van de besneden vrouwen geïnfibuleerd.
Type IV Het prikken, snijden, branden of piercen van de clitoris en/of schaamlippen, het uitrekken van de clitoris en/of schaamlippen, inbrengen van bijtende stoffen of kruiden, enzovoorts. Zo wordt bij de Nandi die in Oost-Afrika en meer bepaald in Kenia leven, de clitoris weggebrand met hete kolen. Hieronder verstaan we dus ook de modieuze piercings in de westerse wereld.
De leeftijd waarop meisjes worden besneden is afhankelijk van de lokale tradities van het land. Meestal gebeurt het tussen de 6 en 12 jaar of vlak na de geboorte. Waarom ouders hun dochter laten besnijden wordt vaak en ten onrechte gezien als een religieus gebruik. Vrouwenbesnijdenis is geen islamitisch gebruik, want het werd al uitgevoerd voor het ontstaan van de islam en het christendom. In gebieden waar het gebruik veel voorkomt, zie je dat ook meisjes uit andere religies worden besneden. Het is dus een cultuurverschijnsel, dat zich 1500 jaar geleden samen met de islam vanuit Noord-Afrika heeft verspreid naar het Midden-Oosten en Azië. De oorsprong van het besnijden van vrouwen ligt waarschijnlijk in het Egypte van de faraos. De oudste geschreven bronnen zijn van de hand van de Griekse historicus Herodotus. Hij stipt het gebruik aan in een reisverslag uit de vijfde eeuw voor Christus.
De Egyptenaren, en degenen die het van ze geleerd hebben, zijn de enigen die besnijdenis uitvoeren. Door hygiënische attentie (be)snijden ze altijd meer dan normaal.
Het komt voor in vele Afrikaanselanden en bij bevolkingsgroepen in een aantal andere landen in het Nabije Oosten en in Azië. In Somalië, Djibouti, Noord-Soedan en Mali worden bijna alle meisjes besneden en wordt veelal de meest ingrijpende vorm toegepast.
Ouders laten de besnijdenis uitvoeren uit liefde, om het kind te beschermen en om haar toekomstveilig te stellen. Veel meisjes en vrouwen zien de ingreep als iets vanzelfsprekends: het hoort erbij, iedereen is immers besneden. Vaak zijn ze opgelucht en trots als het voorbij is. De pijn hoort bij het leven van een vrouw. Er worden onder meer de volgende redenen gegeven door mensen die het gebruik praktiseren: het vergroot huwelijkskansen, het is een teken van een goede opvoeding,
Amsatoe, de dochter van Collé, is beloofd aan een jonge man met een goede komaf. Dit huwelijk komt in gedrang omdat Collé destijds haar dochter niet heeft laten besnijden. Daarmee wordt bewezen dat de mensen in deze landen nog steeds heel veel belang hechten aan het feit of een meisje besneden is of niet. De reden waarom Collé zich, in tegenstelling tot de anderen vrouwen, tegen vrouwenbesnijdenis verzet, is dat haar eigen ervaring tijdens haar besnijdenisritueel allesbehalve goed waren. Daarom weigerde ze na twee doodgeboren kinderen haar dochter Amsatoe te laten besnijden.
Het moeilijk kunnen bevallen is maar een van de vele negatieve gevolgen van vrouwenbesnijdenis. De besnijdenis kan psychische klachten en problemen met betrekking tot seksualiteit veroorzaken. De kans op lichamelijke klachten en medische complicaties is tijdens de ingreep maar ook daarna zeer groot.
De gevolgen voor de geestelijke gezondheid zijn moeilijker te meten. Het is mogelijk dat meisjes zich incompleet voelen, of last krijgen van angststoornissen en depressies, maar ze zullen hier niet snel iets over zeggen. Ook als ze geen besnijdenis laten uitvoeren kunnen en geestelijke gevolgen voorkomen. Dit omwille van het feit dat een onbesneden meisje door haar omgeving als onrein en onhuwbaar wordt bestempeld. Een mogelijk seksueel gevolg op langere termijn na de ingreep is bijvoorbeeld angst voor seks.
De medische gevolgen kunnen opgedeeld worden in 2 groepen, nl. gevolgen direct na de ingreep en gevolgen op langere termijn.
De medische gevolgen direct na de ingreep zijn:
§extreme pijn (wanneer de ingreep zonder verdoving plaatsvindt);
§urineklachten (pijn bij plassen, ophoping urine in de blaas);
§overmatig bloedverlies;
§kans op infectie (ook tetanus);
§shock;
§overlijden.
De medische gevolgen op langere termijn zijn:
§menstruatieklachten en moeilijke en/of pijnlijke urinelozing;
§urineweginfectie
§chronische pijn in onderbuik
§chronische infecties
§onvruchtbaarheid door gynaecologische infecties
§littekenvorming met huidcysten
§vaginastenen
§verhoogde kans op HIV-infectie;
§moeilijk inwendig onderzoek (uitstrijkje)
§moeizame bevalling
§medisch ingrijpen om seksuele gemeenschap en bevalling mogelijk te maken
De cijfers, feiten, zijn angstaanjagend! Dan vraag ik mezelf af hoe men deze mensen kan laten inzien dat vrouwenbesnijdenis huiveringwekkend is? Er zijn vele betrokkenen die zich zouden moeten inzetten om ervoor te zorgen dat deze gruwelijkheden een einde kennen.
Eerst en vooral zouden de regeringen van de betrokken landen hier iets aan moeten doen. In verschillende Afrikaanse landen is vrouwelijke genitale verminking verboden, maar landen die geen wetgeving kennen, zoals bijvoorbeeld Gambia en Somalië, hebben wel het Maputo Protocol* ondertekend. Wetgeving is geen garantie voor bescherming van de meisjes. Er zijn geen officiële gegevens beschikbaar over de hoeveelheid veroordelingen in Afrikaanse landen, maar er zijn ook geen rapportages bekend over een actief opsporingsbeleid.
Daarna zijn er ook de huidige generatie moeders die dit probleem uit de wereld kunnen helpen. Onder deze vrouwen behoren ook de uitvoerders van deze angstaanjagende praktijken. In de film Moolaadé zijn het rood geklede vrouwen, de Salindina genoemd, die de meisjes besnijden. Ze voeren hun operaties uit met een klein mesje op alle meisjes.
Als een meisje besneden is, is ze rein en kan ze makkelijk een echtgenoot vinden. Daarom laten vele moeders hun dochter besnijden en denken ze niet aan de gevolgen. Ze maken de besnijdenis zelf mee, dus zij zouden diegene moeten zijn die de gevaarlijke gevolgen aankaarten.
Daarnaast zijn de mannen ook gedeeltelijk verantwoordelijk voor de vrouwenbesnijdenis. Ze onderdrukken de vrouwen door hen te laten besnijden. Als een vrouw besneden is, maakt ze kans op een huwelijk. Voor vrouwen in deze landen is het belangrijk om te kunnen trouwen. Daarom laten ze, ook al willen ze het niet, zich besnijden. Ze wil niet verstoten worden uit hun gemeenschap en zeker niet ongehuwd blijven.
De film is allesbehalve zwaar. De regisseur, Ousmane Sembene, schets dit zware thema op een zeer kleurrijke achtergrond. Er zijn weinig tot geenconfronterende scènes in de film. Alles wordt op een eenvoudige manier voorgesteld. Enkele meisjes vluchten net voor hun besnijdenisritueel en vinden onderdag bij Collé, een vrouw die destijds haar eigen dochter niet heeft laten besnijden. Heel het dorp is in verroering, maar uiteindelijk kan Collé eerst de andere vrouwen in het dorp overtuigen om hun dochters niet te laten besnijden en later ook de Salindana. De vrouwen komen in opstand en er wordt beslist om geen besnijdenisrituelen meer uit te voeren. Dit zou uiteraard ideaal zijn, maar uit al het voorgaande blijkt dat de realiteit een stuk moeilijker is.
De vrouwenbesnijdenis zit zo diepgeworteld in de cultuur van deze mensen dat het moeilijk op een dag kan veranderen. Dit betekent echter niet dat hier niets aan gedaan kan worden. Daarom wil ik graag ook even aandacht besteden aan het verhaal van Waris Dirie.
Onlangs kwam ik op de CNN een reportage tegen van deze Somalische fotomodel en voorrechter van vrouwenrechten. Ze vertelde over haar eigen besnijdenis. Later heb ik wat opzoekwerk verricht hieromtrent en kwam te weten dat Waris Dirie op 5-jarigeleeftijd besneden werd. Ze overleefde deze ingreep, dit in tegenstelling tot een van haar zussen en twee nichtjes. Zij overleden tijdens eenzelfde behandeling. Toen ze 13 was wou haar vader haar uithuwelijken aan een 61 jarige man. Dit was een reden voor haar om te vluchten. Later werd ze in Londen ontdekt en vanaf dat moment ging haar carrière als fotomodel van start.
Toen ze in een interview over besnijdenis vertelde werd ze meteen als VN ambassadrice benoemd om zich in te zetten tegen dit probleem. Later richtte ze de Waris Dirie Foundation op om zich volledig in te zetten voor Afrika. Ze heeft ook vier autobiografischeboeken geschreven.
Hieronder volgt een fragment uit een van haar boeken, nl. Mijn woestijn.
De tijd was gekomen dat mijn oudste zus, Aman, besneden zou worden. Net als alle jongere broertjes en zusjes benijdde ik haar erom. Ik was jaloers omdat zij nu tot de wereld van de volwassen zou gaan behoren, die voor mij nog steeds gesloten was. Aman was een tiener, veel ouder dan de meisjes gewoonlijk waren wanneer ze werden besneden, maar tot nu toe was de timing nooit goed geweest ( ... ) Mijn vader begon zich zorgen te maken omdat Aman al bijna huwbare leeftijd had bereikt, maar er geen huwelijk kon plaatsvinden voordat ze naar behoren behandeld was. De heersende opvatting in Somalië is dat er slechte dingen tussen de benen van een meisje zitten, delen van ons lichaam waarmee we geboren zijn maar die toch onrein zijn. Deze dingen moeten worden verwijderd de clitoris, de binnenste schaamlippen en het grootste deel van de buitenste schaamlippen worden afgesneden en daarna wordt de wond dichtgenaaid, waardoor er alleen maar een litteken achterblijft op de plaats waar onze geslachtsdelen zaten (...)
Oorspronkelijk vond de procedure plaats wanneer de meisjes in de pubertijd kwamen; het ritueel had toen enige betekenis omdat het meisje vruchtbaar werd en instaat was zelf kinderen te krijgen. Maar in de loop der tijd is de vrouwenbesnijdenis op steeds jongere meisjes toegepast, deels doordat meisjes zelf zo aandringen, omdat ze verlangend uitzien naar hun speciaal moment, zoals een kind in het Westen naar haar verjaardagspartijtje verlangt, of naar de komst van de Kerstman (...)
De nacht voor de besnijdenis zei mama tegen me dat ik niet te veel water of melk moest drinken, zodat ik niet zoveel zou hoeven plassen. Ik wist niet wat dat te betekenen had, maar ik vroeg er niet naar en knikte alleen maar. Ik was zenuwachtig maar vastbesloten nu door te zetten. Die avond besteedde de familie overdreven veel aandacht aan me en ik kreeg extra eten. Dit was geheel volgens de traditie die ik in de loop der jaren heb meegemaakt en waarom ik mijn oudere zussen had benijd (...)
Die nacht lag ik wakker omdat ik zo opgewonden was, en plotseling boog mama over mij heen (...) Ze gebaarde me om stil te zijn en pakte mijn hand. Ik greep mijn kleine deken en nog half slapend strompelde ik achter haar aan. Nu begrijp ik waarom ze meisjes zo vroeg in de ochtend ophalen. Ze willen hen besnijden voordat er iemand wakker wordt, zodat verder niemand hen hoort schreeuwen . Ook al was ik in de war, op dat moment deed ik precies wat er van mij verwacht werd. We liepen bij de hut vandaan, het dichte struikgewas in (...)
Ja , hier ben ik, zei een stem, hoewel ik nog steeds niemand zag. Toen stond ze ineens naast me, zonder dat ik haar dichterbij zag komen. Ga hier zitten. Ze wees naar een platte rots. Er was helemaal geen gesprek, ze zei geen hallo, geen hoe gaat het met je? niet: wat er vandaag met je zal gebeuren zal heel pijnlijk worden, dus je moet heel flink zijn.Nee. De Oudere Moordenares was volkomen zakelijk. Mama greep een stukje wortel van een oude boom en legde me toen op de steen. Ze ging achter me zitten en trok mij hoofd naar achteren tegen haar borst, haar benen zetten ze aan weerzijden van mijn lichaam . Ik sloeg mijn armen om haar dijen . Ze deed de wortel tussen mijn tanden. Bijt hierop. (...)
Ik gluurde tussen mijn benen en zag hoe de Oude Zwerfster zich voorbereidde. Ze zag er net zo uit als alle andere oude Somalische vrouwen: met een kleurige doek om haar hoofd gewikkeld en een felgekleurde katoenen jurk, ze had alleen geen lach op haar gezicht. Ze keek me streng aan, ze had een dode blik in haar ogen, toen zocht ze in een oude reistas. Ik hield mijn ogen op haar gefixeerd, omdat ik wilde weten waarmee ze me ging snijden. Ik verwachtte een groot mes, maar in plaats daarvan haalde ze een klein katoenen zakje uit haar tas. Met haar lange vingers viste ze er een gebroken scheermesje uit. Onderzoekend draaide ze het mesje om en om . De zon kwam al een beetje op: Het was licht genoeg om de kleuren te kunnen zien, maar geen details. Ik kon in elk geval zien dat er bloed zat aan de gekartelde rand van het mesje. Ze spuugde erop en veegde het af aan haar jurk. Terwijl ze aan het boenen was, werd de hemel om me heel donker omdat mijn moeder me geblinddoekte met een sjaal. Toen voelde ik dat mijn vlees werd weggesneden, mijn geslacht. Ik hoorde het geluid van het botte mesje heen en weer zaagde over mijn huid. Wanneer ik eraan terugdenk kan ik me echt niet voorstellen dat dit met mij gebeurd is. Ik heb het gevoel dat ik het over iemand anders heb. Op geen enkele manier kan ik uitleggen hoe dit voelt. Het is alsof iemand in het vlees van je dijbeen aan het snijden is of je arm er afsnijdt, met het verschil dat dit de gevoeligste plek is van je lichaam is. Ik verschoof echter geen centimeter, omdat ik me Aman herinnerde en wist dat er geen ontsnappen aan was en zei tegen mezelf dat mama trots op me zou zijn. Ik lag daar alsof ik een steen was, ik zei tegen mezelf hoe meer ik zou bewegen ,hoe langer de kwelling zou duren. Helaas begonnen mijn benen uit zichzelf te beven en onbeheerst te schudden en ik bad tot God om het snel voorbij te laten zijn. Dat was in wezen ook het geval omdat ik flauwviel.
Toen ik wakker werd, dacht ik dat we klaar waren , maar nu was het ergste onderdeel nog maar net begonnen . Mijn blinddoek was af en ik zag dat de Oude Moordenares naast haar stapeltje doorns van de acaciaboom had liggen. Die gebruikte ze om gaatjes in mijn huid te prikken, daarna stak ze een sterke witte draad door de gaatjes om me dicht te naaien . Mijn benen waren volkomen gevoelloos, maar de pijn ertussenin was zo hevig dat ik dood wilde (...)
Mijn herinnering stopt bij dat ogenblik en gaat dan verder met het moment dat ik mijn ogen opendeed en de vrouw verdwenen was. Ze hadden mij verplaatst en ik lag op de grond vlak bij de rots . Mijn benen waren van mijn enkels tot mijn heupen bij elkaar gebonden met stukken stof zodat ik niet kon bewegen. Ik keek om me heen of ik mijn moeder zag, maar zij was toen ook weg. Ik lag daar helemaal alleen en vroeg me af wat er verder zou gaan gebeuren. Ik draaide mijn hoofd naar de rots: hij zat onder het bloed alsof er een dier geslacht was. Erbovenop lagen stukken van mijn vlees, mijn geslacht, ongestoord te drogen in de zon. Ik lag daar en keek hoe de zon tot hoog in de hemel klom. Nergens in mijn buurt was er schaduw en de hitte brandde in volle hevigheid op mijn gezicht totdat mijn moeder en zuster kwamen. Ze sleepte me in de schaduw van een struik , waarna zij de voorbereidingen voor mijn boom afrondden. Dat was de traditie: een speciaal hutje werd ingericht onder een boom, waar ik zou uitrusten en de komende weken alleen zou zijn om te herstellen totdat ik weer helemaal beter was. Toen mama en Aman klaar waren met het werk, droegen ze mij naar binnen. Ik dacht dat de marteling voorbij was, totdat ik moest plassen . Toen begreep ik waarom mijn moeder mij de raad gaf niet te veel melk of water te drinken. Na uren wachten moest ik echt heel nodig, maar omdat mijn benen aan elkaar zaten gebonden, kon ik niet bewegen. Mama had me gewaarschuwd niet te gaan lopen, zodat ik mezelf niet zou openscheuren, want als de wond openscheurt, moet hij weer worden dichtgenaaid. En echt, dat was het laatste wat ik wilde. Ik moet plassen riep ik naar mijn zus. Aan de blik op haar gezicht kon ik zien dat dit geen goed nieuws was. Ze kwam naar me toe en rolde me op men zij en maakte een klein kuiltje zand. Ga je gang. De eerste drup kwam eruit alsof mijn huid werd weggevreten door bijtend zuur. Nadat de Oude Zwerfster me had dichtgenaaid, was de enige opening waardoor urine en menstruatiebloed naar buiten konden een minuscuul gaatje met de doorsnede van een luciferstokje. Deze briljante strategie zorgde ervoor dat ik nooit seks kon hebben voordat ik getrouwd was en gaf mijn man de garantie dat hij een maagd kreeg. Naarmate de urine zich verzamelde in mijn bloederige wond en langzaam drup,drup langs mijn benen omlaag sijpelde en in het zand terechtkwam, begon ik te snikken. Zelfs toen de Oude Moordenares me aan stukken sneed, had ik niet één keer gehuild. Maar nu was de brandende pijn zo erg dat ik het niet meer kon verdragen.
Het feit dat een bekendepersoon dit probleem aankaartte, zorgde ervoor dat vele mensen dit probleem ontdekten in het Westen. Vrouwenbesnijdenis is ver van ons bed en vaak besteden we geen aandacht aan zaken die we niet volledig kennen. Door haar eigen ervaring met ons te delen, opende Waris Dirie de ogen van vele mensen. Zij illustreerde heel goed hoe de meisjes omgaan met de besnijdenis. Ze denken dat het gewoon is dat ze besneden worden en ze willen erbij horen. Daarom laten ze deze behandeling ook uitvoeren.
De film Moolaadé en de getuigenis van Waris Dirie maakten mij bewust over de ernst van vrouwenbesnijdenis. Het lijkt voor deze mensen vanzelfsprekend dat meisjes besneden worden, terwijl de gevolgen zeer serieus zijn. Tijdens en na het schrijven van mijn verslag kwamen er enkele vragen bij me op waar ik geen antwoord op kon formuleren:
-Voor deze mensen is de vrouwenbesnijdenis een ritueel dat al jaren stand houdt. Kunnen ze het zomaar opgeven?
-Kan er in de toekomst daadwerkelijk acties ondernomen worden om dit probleem volledig uit de wereld te helpen?
Ik vond het zeer interessante en leerrijke ervaring om deze week dit probleem te onderzoeken. De film is zeker een aanrader voor wie meer over vrouwenbesnijdenis wil te weten komen. Daarnaast zou ik zeker enkele getuigenissen lezen van slachtoffers om zo een totaal beeld van het probleem te vormen.
Mijn woestijn: ervaringen van een nomadendochter, topmodel en speciaal ambassadeur van de Verenigde Naties, Warie D., Arena, 2007
* G. Maputo Protocol: Protocol to the African Charter on Human and Peoples' Rights on the Rights of Women in Africa Het Maputo Protocol is door 53 staatshoofden van de Afrikaanse Unie ondertekend, op 11 Juli 2003. Het stelt in Artikel 5 dat FGM afgeschaft, verboden en afgekeurd moet worden:... prohibition, through legislative measures backed by sanctions, of all forms of female genital mutilation, scarification, medicalisation and para-medicalisation of female genital mutilation and all other practices in order to eradicate them. Om daadkracht te krijgen, is ratificatie van de Afrikaanse staten waar FGM voorkomt, vereist. Tot nu toe hebben slechts tien staten het protocol geratificeerd.
Vrouwenbesnijdenis is het gedeeltelijk of volledig wegsnijden van de schaamlippen en/of de clitoris. Deze ingreep heet ook wel vrouwelijke genitale verminking (VGV). Het besnijden van vrouwen wordt doorgaans op culturele gronden uitgevoerd. Het komt vooral voor in Afrika (Egypte, Soedan en de zuidelijke Sahel).
De gevolgen voor de gezondheid van de vrouw op zowel korte als lange termijn zijn verschrikkelijk. Zo kan er onmiddellijk na de uitvoering onder meer infecties, bloedingen en zweren optreden. In het ergste geval kan het leiden tot de dood. Op lange termijn treden er onder meer urinaire incontinentie, problemen bij de bevalling, Ook op psychologisch vlak kan de besnijding voor de vrouwen zeer traumatiserend zijn en het kan leiden tot angstaanvallen en depressies.
Daarom is vrouwenbesnijdenis dan ook in alle westerse landen verboden. In België is het in het wetboek strafbaar gesteld als verminking. Dit in tegenstelling tot andere Afrikaans landen waar het nog steeds wordt uitgevoerd.
Daarom ga ik deze week de film Moolaadé bekijken van regisseur Ousmane Sembene. Het verhaal speelt zich af in een Afrikaans dorpje waar enkele meisjes vluchten om niet besneden te worden. Zo tracht ik een antwoord te vinden om mijn vragen over dit onderwerp:
-Omwille van welke reden(en) worden vrouwen besneden? Religieuze, culturele of andere redenen?
-De gevolgen zijn ernstig, maar waarom wordt er niets aan gedaan?
-Hoe ervaren de vrouwen zelf deze gebeurtenis? Worden ze gedwongen of willen ze besneden worden?
In haar dagboek Mijn status is positief neemt Annemie Struyf de lezer mee op een reis naar Afrika en Europa.Ze laat ons kennis maken met mensen die seropositief zijn, maar ook vele andere die hun status niet kennen of soms gewoon niet willen kennen. De verhalen die Annemie schrijft worden met de fotos van Lieve Blancquart kracht bijgezet.
Toen aids in het midden van de jarentachtig op het toneel verscheen, was het een ziekte die als bijzonder mysterieus werd omschreven. Hoe men besmet raakte of hoe men zich kon beschermen was totaal onduidelijk. Waarom zoveel homomannen getroffen werden door de ziekte riep ook vraagtekens op. Vandaag is onze kennis van hoe het hiv-virus werkt er een pak op vooruit gegaan.
We weten dat de ziekte geen onderscheid maakt tussen geslacht en geaardheid. Ook weten we hoe je besmet kan geraken en hoe je je kan beschermen. Toch is hiv nog niet volledig ontrafeld.
Vandaag de dag telt de wereld meer dan 40 miljoen mensen met aids/hiv. Zoals het ook op de bovenstaande kaart duidelijk wordt, komen de meeste slachtoffers voor in Afrika. Deze cijfergegevens komen vaak voor in berichtgeving rond aids/hiv. Natuurlijk is het belangrijk om cijfergegevens te hebben over zon belangrijke ziekte, maar vaak wordt de menselijke, socialekant van deze ziekte daardoor vergeten.
Daarom biedt dit boek een unieke kans om de ziekte eens van dichtbij te beschouwen en om na te gaan welke negatieve en positievegevolgen hiv/aids met zich meebrengt. Negatief in de zin van de vele vooroordelen waarmee men moet leren leven, de fysieke aftakeling, Positief in de zin van de kijk op de wereld, de hoop,
In het boek worden vele mensen zowel in Afrika als in Europa geïnterviewd. Ze doen allen hun eigen verhaal en vertellen wat deze ziekte met hun leven heeft gedaan. Het verhaal begint in Nairobi, het moment dat Annemie en Lieve Achieng ontmoeten. Achieng is een 36 jarige vrouw die hiv niet als een straf, maar als haar opdracht ziet. Daarom wil ze heel graag Annemie en Lieve begeleiden tijdens hun reis in Kenia. Zo wil Achieng de aidsproblematiek in haar land aankaarten. Ze beschouwt haar ziekte niet als een hinder, maar eerder als een motivatie om zich extra in te zetten voor haar lotgenoten. Daarom startte ze een project op om enkele zware jongens terug op het goede pad te brengen. Deze jongens, vaak criminelen en verkrachters, hebben de ergste dingen gedaan, maar zijn volgens Achieng waard om een 2de kans te geven.
In Afrika is hiv/aids nog steeds taboe, vooral onder de mannen. Ze laten zich niet testen en kunnen ook geen medicatie verkrijgen. Anchieng wil hen overtuigen om zich te laten testen en zich te beschermen. Ze vindt niet vaak gehoor, maar Achieng is een sterke vrouw die niet snel opgeeft.
Via Achieng komen Lieve en Annemie ook in contact met andere hiv patiënten. Ieder met een eigen verhaal, maar meestal komt het op hetzelfde neer. Vrouwen, waarvan de mannen gestorven zijn omwille van aids, stappen noodgedwongen in de prostitutie. Ze worden stuk voor stuk mishandeld, vernederd, maar ze kunnen er niets aan doen. Omdat de meeste van hun mannelijke klanten een condoom weigeren te gebruiken, verspreidt het virus zich onverstoord verder. Daarnaast leven deze vrouwen ook in armoede en hebben vaak de nodige basisproducten niet om zich zelf te verzorgen. Daarom is in zwart Afrika de vrouwen het grootste slachtoffer van dit virus.
Seropositieve mensen moeten ook vechten tegen vooroordelen. Zo getuigt Deborah Akinyi, een Afrikaanse moeder van vier kinderen, het volgende in het boek: Weet je dat ik mijn kleren zelfs niet aan de gemeenschappelijke wasdraad mag hangen! Ze heeft aids! roepen de mensen als ze me zien, en zonder pardon halen ze mijn spullen van de draad en gooien ze op een hoop. Ik mag ook geen gebruik maken van de gemeenschappelijke toiletten en moet mij met een verroest conservenblikje behelpen. Als ze mij in dat blik zien plassen, roepen ze: Bah, het stinkt hier naar aids! Maar aids stinkt toch niet!?
In het 2de deel van het boek brengen Annemie en Lieve het leven van seropositieve mensen in Europa weer. Al snel wordt duidelijk dat de patiënten in Europa op vlak van medicatie beter staan. Ze kunnen makkelijker aan medicatie geraken en zo het aftakelingsproces afremmen. Dit in tegenstelling tot de situatie in Afrika.
Een verhaal dat me bij bleef was dat van Tristan. Hij werd perongelukbesmet met het hiv virus omdat hij donorbloed kreeg dat nog niet gecontroleerd was. Zo geraakte hij toen hij ongeveer 3 jaar oud was besmet. Dankzij de juiste medicatie is hij ondertussen al 24 en nog steeds vol hoop. Buiten zijn ziekte heeft hij ook vele andere tegenslagen gekend in zijn leven, maar toch blijft hij elke dag vechten. Hij is een mooi voorbeeld van iemand die verder zet wat er ook maar gebeurt.
Uit de meeste bekentenissen uit Europa kan ik afleiden dat de seropositieve mensen vaak steun krijgen van hun ouders, vrienden, Ondersteuning wordt door vele van hen als een van de belangrijkste factoren beschouwd om te vechten en niet op te geven. Alleen medicatie innemen is niet genoeg, zo zijn liefde, steun, ook belangrijk tijdens het hele proces.
Natuurlijk is er dan ook Hope! Hope heeft al vanaf haar geboorte moeten vechten om haar leven. Eerst stuitte ze Anchieng en daarna Annemie en Lieve op het lijf. Annemie en Lieve besloten eerst omwille van emotionele redenen het kind te adopteren. Eens ze thuis waren maakten ze de definitieve keuze en besloot Annemie om Hope te adopteren. Hope is het symbool voor dertien miljoen aidskinderen van Afrika, die zonder volwassenen opgroeien omdat alle dertigers en veertigers door aids zijn weggevallen, in een maatschappij met criminaliteit en prostitutie als enige uitwegen.
Het boek is een aanrader voor iedereen die in het huid van iemand wil kruipen die seropositief is. In het boek zijn momenten van verdriet, ontreddering, maar ook hoop terug te vinden.
Wanneer men het over aids of het hiv virus heeft in de media focust men meestal op feiten zoals:
-Het aantal mensen die besmet zijn.
-Waar het virus het meest voorkomt.
-Wie de zogenaamde risicogroepen zijn.
-
Er wordt weinig of niet bericht over hoe besmette mensen omgaan met dit virus. Hoe ze leven met hun ziekte? Welk effect de ziekte heeft gehad op hun dagelijks leven, relaties, ? Met welke vooroordelen hebben ze te maken? Hoe ze hun levensstijl wel of niet hebben aangepast?
Om een beter beeld te krijgen over dit onderwerp en een antwoord te vinden op mijn vragen ga ik het dagboek Mijn status is positief van Annemie Struyf en Lieve Blancquart lezen. Het boek toont welk effect hiv en aids heeft in het dagelijks bestaan van heel gewone mensen. Zowel in Afrika als hier in Europa.
Hoe zit het met het conflict in Noord Ierland? (4)
Splintergroepen IRA
De splintergroepen van de IRA zijn nog steeds actief. Ze kunnen zich niet vinden in het vredesproces en voeren daarom aanslagen. Continuity IRA en Real IRA zijn twee voorbeelden van splintergroepen. Zoals uit het onderstaand artikel zal blijken voeren aanslagen in Noord - Ierland.
Verdachten moord Noord-Ierland opgepakt In Noord-Ierland is een achttienjarige jongeman aangehouden op verdenking van de moord op een politieman in Craigavon. Later is ook een man van 37 opgepakt.
De politieman werd gisterenavond doodgeschoten in Craigavon, een katholieke wijk van Belfast.
Het is de tweede politieke aanslag in twee dagen tijd.
De politieman stapte uit de auto na een oproep en werd daarop in het hoofd geschoten. De aanslag is opgeëist door het "Continuity IRA", een splinterbeweging van het IRA.
Twee dagen geleden waren al twee Britse soldaten doodgeschoten bij hun basis in Antrim. Die aanslag werd opgeëist door het "Real IRA", een andere groep die zich heeft afgescheurd van het IRA en zich niet kan vinden in het vredesproces.
Er wordt opnieuw met afschuw gereageerd op de nieuwe aanslag. "De daders kunnen wel doden, maar we moeten ervoor zorgen dat ze het vredesproces niet kunnen ondermijnen", zegt Shaun Woodward, de Britse minister voor Noord-Ierland.
"We staan aan de rand van de afgrond", zegt de katholieke Noord-Ierse politicus Dolores Kelly. "We moeten nu samenwerken zodat we die afgrond kunnen ontwijken. We kunnen niet toelaten dat een handvol mensen, dat niets te zeggen en niets te bieden heeft, zoveel kapotmaakt."
Hoe zit het met het conflict in Noord Ierland? (3)
Bloody Sunday
De film Bloody Sunday begint op de vooravond van de demonstratie in Derry, Noord Ierland. We zien de twee betrokken partijen tijdens hun persconferenties. Naderhand komen we ook terecht achter de schermen. Aan de ene kant zien we Ivan Cooper, organisator van deze demonstratie, een protestant die gelijke rechten tussen de katholieken en de protestanten eist. Hij wil een einde maken aan de discriminatie van de katholieken door de protestanten. Hij vermeldt ook dat de Britse overheid veel belooft, maar nog steeds niets heeft waargemaakt. Aan de andere kant ontmoeten we de Britse generaal Ford, hij spreekt in naam van de Britse overheid. In zijn persmededeling verbiedt hij alle betogingen en waarschuwt hij dat er arrestaties zullen volgen indien er niet gehoorzaamd wordt.
Die avond komen er al Britse soldaten en paras aan in Derry. Als eerste opdracht krijgen ze: er voor zorgen dat de demonstranten morgen het stadshuis niet bereiken. De aanwezigheid van de soldaten zorgt voor provocatie bij de Ieren, vooral de jonge Ieren. Ze vragen zich ook af waarom ze zelfs niet in rust mogen opkomen voor hun burgerrechten.
Vanaf dat moment vraag ik me af hoe de vijandigheid, het wederzijds onbegrip, is kunnen ontstaan. In de film wordt hier niet naar verwezen, daarom verdiepte ik me in de geschiedenis van Noord Ierland.
De kiemen van dit conflict werden reeds gelegd in 1155, toen pausAdrianus IV het oppergezag van Ierland overdroeg aan koning Henry II van Engeland. Deze gebeurtenis bracht een strijd tussen de Ieren en de Engelsen met zich mee. De Ieren kwamen meermaals in opstand, maar deze werden altijd onderdrukt voor de Engelsen. Na elke opstand volgden er wetten die het leven voor de katholieke Ieren moeilijker maakte. Zo werd er tussen 1695 en 1702 de Penal Laws ingevoerd, die de Ieren bijna al hun rechten ontnam. Als reactie gingen er vele Ieren emigreren, meestal was dit naar de Verenigde Staten.
De achtergebleven Ieren bleven strijden voor gelijke rechten tussen de katholieken en de protestanten. In 1919 beslissen de Britten een paramilitaire politiemacht naar Ierland te sturen om de opstanden onder controle te houden. Er wordt een bittere strijd gevochten met de in dat jaar opgerichte IRA (Irish Republican Army). In juli 1919 wordt er dan een wapenstilstand gesloten en beginnen de onderhandelingen tussen de Ieren en de Britten. Uiteindelijk leidde deze gesprekken tot de tweedeling van het Ierse eiland in 1921. In het zuiden ontstond de onafhankelijke Ierse Vrijstaat en in het noorden Noord Ierland, dat deel bleef uitmaken van het Verenigd Koninkrijk. De reden waarom Noord Ierland het Verenigd Koninkrijk loyaal bleef, was dat er veel protestantse migranten woonden, die oorspronkelijk uit Schotland kwamen. Een andere reden waarom de Britten Noord Ierland wilden behouden was het feit dat er de belangrijkste havens van het eiland er lagen. Noord Ierland was het economisch sterkste deel van het eiland.
Vanaf de stichting van Noord Ierland werd aan dit gebied met mate zelfbestuur toegekend. Maar de wijze waarop de protestantse meerderheid dit zelfbestuur invulde zorgde voor een slechtere verhouding tussen de protestanten en de katholieken.
In de jaren 60 ontstond er onder de katholieken langzaam, maar zeer bewust een beweging die gelijke rechten opeiste. Hun acties zorgden ervoor dat de protestantse meerderheid zich bedreigd voelde. In Engeland groeide het idee dat de manier waarop het protestantse bestuur zijn macht gebruikt de situatie enkel verergerde. Om te voorkomen dat alles uit de hand liep werd het zelfbestuur afgeschaft.
Dit was het startschot van The Troubles in Noord Ierland. De Britse troepen die naar Noord Ierland werden gestuurd hadden het moeilijk om een onderscheid te maken tussen de gewone katholieken die gelijke rechten eisten en de extremisten van de IRA. Dit heeft ernstige gevolgen gehad. Eén hiervan vond plaatst op zondag 30 januari 1972. Deze gebeurtenis brengt ons dan bij de film Bloody Sunday.
De film toont vanuit 3 perspectieven wat er op die dag gebeurde. Waardoor je als kijker een beter zicht hebt op de gebeurtenissen.
De geweldloze demonstratie wordt door Ivan Cooper en zijn medewerkers georganiseerd. Hijzelf is een protestant, maar leidt een burgerrechtenbeweging voor gelijke rechten tussen katholieken en protestanten. Hij wordt voorgesteld als een sterke leider die ervoor wil zorgen dat de katholieke Ieren opkomen voor hun burgerrechten. Hij gelooft dat dit allemaal op een geweldloze manier kan gebeuren. Daarom verwijst hij naar M. Luther King en Gandhi, want zij hebben ook altijd geweldloze acties gevoerd.
In de film probeert hij in overleg met de overheid en de IRA te voorkomen dat deze demonstratie uitmondt in een gewelddadige betoging. Zo zien we hem voor de demonstratie praten met een IRA lid, aan wie hij expliciet vraagt om in geen geval wapens te gebruiken. Cooper probeert ook een gesprek aan te gaan met de soldaten om hen te vragen om genoeg plaats te voorzien voor de demonstranten, maar hij wordt resoluut afgesnauwd door hen.
Voor de Britse overheid is de demonstratie ontoelaatbaar, daarom wordt het dan ook verboden om te demonstreren. De burgerrechtenorganisaties zijn het hier niet mee eens, waardoor de Britse overheid het leger naar Noord Ierland stuurt. De operatie zal geleid worden door generaal Ford. Hij is niet opgezet met de gebeurtenissen en eiste een harde aanpak. Er zullen vele relschoppers, maar vooral hun leiders opgepakt moeten worden. Er zijn ook paras aanwezig, maar zij mogen enkel ingrijpen als de situatie zeer gewelddadig wordt. Hijzelf is ervan overtuigd dat het toch zo ver zal komen. De betogers worden allemaal als relschoppers gezien. We krijgen ook meteen een kijk bij de soldaten en paras die aan de operatie zullen deelnemen. Het is even schrikken als ze met veel haatgevoelens worden klaargestoomd voor de operatie.
Als laatste is er dan ook de jonge katholieke Ier, Gerard. Hij vertegenwoordigt een van de 13 slachtoffers van die bewuste dag. Hij is nog maar 17 jaar oud en net uit de gevangenis. Deels onder druk van zijn vrienden en deels omwille van zijn nationalistische gevoelens wil hij deelnemen aan de demonstraties. Op deze manier wil hij als burger opkomen voor zijn rechten.
De demonstraties beginnen zeer rustig en met veleaanwezigen. Tijdens de route wordt er vaak opgeroepen om kalm te blijven en niet geïntimideerd te geraken door de aanwezigheid van de Britse soldaten. Alles verloopt zoals gepland tot enkele demonstranten opmerken dat ze niet richting stadshuis gaan. De weg richting het stadshuis is immers gebarricadeerd door de soldaten. Daarom beginnen enkele mensen stenen richting de soldaten te gooien. Dit is het moment waarop alles los barst. De paras verschijnen op de muren, er wordt meer en meer met stenen gegooid, er worden waterkanonnen ingezet, er wordt traangas gebruikt, de IRA komt in actie. Voor de mensen het beseffen, schieten de paras met echte kogels. Zonder doelwitten schieten ze in het wild erop los. Er wordt een staakt het vuren aangekondigd, maar toch blijven de soldaten schieten. Het leek alsof de soldaten geen moraal besef meer hadden toen ze aan het schieten waren. Het resultaat van een geweldloze demonstratie: 13 dode burgers! Later sterft ook een gewonde slachtoffer, waardoor de teller opliep tot 14 burgers die overleden tijdens de demonstratie.
In het ziekenhuis is het een ware chaos, want iedereen is op zoek naar een familielid of vriend. Het is een zeer emotionele scène waar geen woorden voor bestaan om het te beschrijven. Er is veel lawaai, maar je hoort niet echt iemand praten in het ziekenhuis. Iedereen is aangeslagen met de gebeurtenissen. Ondertussen moeten de soldaten zich verantwoorden omwille van het geweld dat ze gebruikt hebben. Het is verschrikkelijk om te horen dat de soldaten alle schuld bij de onschuldige demonstranten steken. Zo beweren ze dat er mensen met wapens waren die meermaals op hen hadden geschoten, dat er meerdere keren molotovcocktails werden gegooid,
Als laatste zien ze Ivan Cooper een persconferentie geven. Hoewel de IRA al die tijd actief was, was dit het moment dat de IRA aan terrein won. Dit maakt Cooper ook duidelijk door het volgende te zeggen: Je hebt de burgerrechtenbeweging vernietigd. En je hebt de IRA de grootste zege bezorgd die het ooit zal halen. Overal in deze stad sluiten jongemannen, jongens zich vanavond aan bij de IRA aan en jullie zullen storm oogsten.
Twee dagen na Bloody Sunday opende de Britse regering een onderzoek. De opperrechter die het onderzoek voerde, kwam tot het volgend besluit: De IRA opende als eerst het vuur op de soldaten en dat er een sterk vermoeden was dat sommige slachtoffers wapens hadden. Het legeroptreden was gerechtvaardigd.
Deze gebeurtenis op 30 januari 1972 was een breekpunt, want door al het geweld kozen vele Ieren de IRA. Ze gingen ervan uit dat geweldloze acties niet zouden helpen. De hierna volgende jaren pleegde de IRA vele bomaanslagen en maakte gebruik van geweld. Het bleef onrustig in Noord Ierland tot de Goede Vrijdag akkoorden. Deze akkoorden waren een belangrijke stap in het vredesproces in Noord Ierland. Het werd ondertekend op 10 april 1998. Ondertussen bleef de IRA gewelddadige acties uitvoeren. Aan de gewapende strijd kwam enkele keren een einde. Maar deze eindes waren meestal voorlopig, want al snel greep men terug naar de wapens.
Op 28 juli 2005 komt de IRA met een verklaring naar buiten waarin ze aangeven dat ze definitief zullen stoppen met gewapend geweld. Ze willen vanaf dat moment hun doelen enkel op politiek vlak nastreven. Dit was een opmerkelijke bekendmaking aangezien de IRA vooral bekend staat omwille van haar harde acties.
In april 2007 kwam er met de tussenkomst van de Britse regering een overeenstemming over een nieuwe coalitie tussen de protestantse Ian Paisley en de katholieke Gerry Adams tot stand. Sindsdien heeft Noord - Ierland weer zelfsbestuur nadat het sinds 2002 rechtstreeks door de centrale overheid van het Verenigd Koninkrijk werd bestuurd.
Er werden enkele stappen gezet richting vrede in Noord Ierland. Toch is het er niet altijd even rustig. Nadat nu de IRA de wapens heeft neergelegd, zijn er splintergroeperingen ontstaan die rellen blijven veroorzaken. Het ziet er naar uit dat er stappen worden gezet in de goede richting, maar dat het wel lang zal duren voor er sprake is van rust in Noord Ierland.
Hoe zit het met het conflict in Noord Ierland? (2)
Ter voorbereiding van de film en het verslag zal ik het liedje Sunday Bloody Sundayvan de bekende Ierse groep U2 beluisteren. Het is een van de meest politiekgerichte nummers van U2. De tekst van het nummer beschrijft de problemen in Noord Ierland. Opmerkelijk is dat het lied als een rebelsong wordt beschouwd, terwijl de groep meermaals heeft uitgedrukt dat het een 'positief' protestlied is.
'Sunday Bloody Sunday' I cant believe the news today Oh, I cant close my eyes and make it go away How long... How long must we sing this song? How long? how long...
cause tonight...we can be as one Tonight...
Broken bottles under childrens feet Bodies strewn across the dead end street But I wont heed the battle call It puts my back up Puts my back up against the wall
And the battles just begun Theres many lost, but tell me who has won The trench is dug within our hearts And mothers, children, brothers, sisters torn apart
Sunday, bloody sunday Sunday, bloody sunday
How long... How long must we sing this song? How long? how long...
cause tonight...we can be as one Tonight... Tonight...
Wipe the tears from your eyes Wipe your tears away Wipe your tears away I wipe your tears away (sunday, bloody sunday) I wipe your blood shot eyes (sunday, bloody sunday)
Op 28 juli 2005 komt de IRA (Iers Republikeins Leger) met een verklaring naar buiten waarin ze aangeven dat ze definitief zullen stoppen met gewapend geweld. Ze willen vanaf dat moment hun doelen enkel op politiek vlak nastreven. Dit was een opmerkelijke bekendmaking aangezien de IRA vooral bekend staat omwille van haar harde acties. Deze gebeurtenis zorgde er ook gedeeltelijk voor dat Noord Ierland weer zelfbestuur kreeg in 2007. Want sinds 2002 werd het bestuurd door de centrale overheid van het Verenigd Koninkrijk.
Waarom heeft de IRA besloten om de wapens neer te leggen in de lange en bloedige burgeroorlog (The Troubles)? Hebben ze hun doel bereikt? Hoe is dit conflict tussen de katholieken en protestanten eigenlijk ontstaan? Wat wordt er precies geëist? Hoe zit het met het conflict op dit moment in Noord Ierland?
Om een beter zicht te krijgen over deze vragen moet er naar het aanvangspunt van deze burgeroorlog in Noord Ierland gekeken worden. Zondag 30 januari 1972, met andere woorden Bloody Sunday. Daarom koos ik om deze week Bloody Sunday van Paul Greengrass te bekijken.
Vandaag de dag heerst er een vrij negatief beeld over Iran. Vooral omwille van het feit dat Iran enkel met slechte voorvallen in het nieuws komt: uitspraken van president Ahmadinejad o.a. over de Holocaust, een nucleair programma, ...
Onmiddellijk rijzen de volgende vragen bij me op:
-Hoe is Iran precies uitgegroeid tot zon omstreden staat?
-Wat was de aanleiding?
-Wat was de echte bedoeling van de Iraanse Revolutie?
-Waarom vormt Iran een dreiging voor de westerse landen?
-Hoe ervaren de inwoners van Iran al deze gebeurtenissen?
-
Om deze vragen te kunnen beantwoorden en om een beter beeld te kunnen vormen over de huidige situatie in Iran moeten we terug gaan naar het verleden. Meer specifiek naar de vooravond van de Iraanse Revolutie. Dat is precies waar het verhaal, dat Marjane vertelt in Persepolis, begint. De titel van deze film verwijst naar de historische Iraanse stad Persepolis.
Via een flashback komt de 8 jarige Marjane in Teheran anno 1978. Grote opstanden met geestelijken, studenten, intellectuelen, vinden plaats. Ze protesteren tegen het dictatoriaal bewind van de sjah (koning). De sjah regeert als alleenheerser en onderdrukt de bevolking. Hij kan wel op steun rekenen van het westen, dit omwille van de oliereserves in Iran.
Het volk wil dat de sjah opstapt zodat Iran een democratischer land kan worden. De opstandelingen worden met veel geweld geweerd. Ook de ouders van Marjane nemen deel aan deze demonstraties.
De beelden deden me denken aan de recente protestacties van de aanhangers van de hervormingsgezind presidentskandidaat Mousavi. Hierbij kwamen ook studenten en geleerden op straat en zij werden met veel geweld onderdrukt.
In 1979 is het zover: de Iraanse Revolutie is een feit! De sjah vlucht naar het buitenland. Er heerst eerst een ware euforie in het land. De politieke gevangenen worden vrij gelaten. Dit allemaal was slechts de eerste fase van de revolutie, want 1 jaar na de revolutie dreigt de mooie droom te eindigen in een nachtmerrie wanneer de islamitische partij de verkiezingen met een overweldigende meerderheid wint.
Iran wordt uitgeroepen tot een islamitische republiek onder leiding van ayatollahKhomeini (de geestelijke leider), die uit ballingschap keert. De bevolking komt in een nog strenger regime terecht, dat erger is dan het bewind onder de sjah. De voorstanders van de revolutie zijn teleurgesteld en beseffen dat de nieuwe machthebbers een repressiever beleid zullen uitvoeren. Andersdenkenden worden niet getolereerd en worden opgepakt. Bovendien lijdt de positie van de vrouw in de samenleving meer en meer onder de onderdrukking. De eens moderne vrouwen worden onder het nieuw bewind verplicht tot het dragen van hoofddoeken als ze buiten komen. Marjane voelt zich onderdrukt onder haar hoofddoek, maar kan dankzij haar humor deze grote verandering verdragen.
Ondertussen profiteert Saddam van de interne problemen in Iran en valt het land binnen. Deze oorlog zal 8 jaar lang duren en het leven in Iran nog erger maken. Vele slaan op de vlucht tijdens deze oorlog. Ook de ouders van Marjane sturen haar naar Wenen. De Iraanse autoriteiten maken van de situatie eerder gebruik om de bevolking nog meer onder hun controle te krijgen dan te vechten tegen Irak. Zo worden jongens misleid om te gaan vechten voor hun land, alle westerse producten worden verboden, buren worden aangezet om elkaar te spioneren, Al deze regels brengen beperkingen met zich mee, maar de mensen blijven niet bij de pakken zitten. Ze zoeken nieuwe manieren om zich toch een beetje te kunnen vermaken. Zo organiseren ze geheime huisfeestjes waar ook alcohol wordt geconsumeerd, iets wat sinds het nieuw regime verboden is.
Het resultaat van de oorlog: 8 jaar oorlog voor niets en 1 miljoen doden voor niets. Na de oorlog (1988) is de situatie niet beter dan voordien. Alles wat naar het westen verwijst, is verboden. Alle regels moeten strikt nageleefd worden. Marjane keert terug naar haar land en beseft vrij snel dat ze er als vrouw bijna niets mag. Ze mag wel naar school, maar moet volledig gesluierd zijn en enkel met meisjes omgaan. Over politiek mogen de studenten zeker niet praten en als ze dit wel doen worden ze opgepakt. Hun leven wordt beperkt en volledig gecontroleerd.
Na veel vallen en opstaan beseffen de ouders en Marjane ook dat ze zich niet kan aanpassen aan de situatie in Iran. Ze is te mondig en volgt de regels die opgelegd worden niet. Dit zou voor erge problemen kunnen zorgen. Daarom besluit ze voor een 2de keer naar het buitenland te gaan.
Teheran anno 2009: 30 jaar na de Iraanse Revolutie zijn er weer studenten, geleerden, op straat. Ze protesteren tegen de verkiezingsuitslagen en beweren dat deze vervalst zijn. Ze wijzen allemaal naar Ahmadinejad. Hij wordt gezien als een van de meeste conservatieven in Iran. Hij heeft als ideaal Iran terug te brengen naar de beginselen van de Iraanse Revolutie.
Dat er terug gegrepen wil worden naar het verleden bewijst Ahmadinejad door het westen vaak uit te dagen en te bedreigen. Dit doet hij vooral door te werken aan de verdere ontwikkeling van nucleaire technologie in zijn land. Hij zorgt voor beroering door de Holocaust te ontkennen en uitspraken te doen zoals er zijn geen homos in Iran. Het niet respecteren van vrije meningsuiting en persvrijheid zijn dan ook andere aspecten die Iran tot een omstreden land maken. Zo werden gedurende de opstanden naar aanleiding van de presidentsverkiezingen de actievoerders hard aangepakt, alle sociale netwerksites afgesloten, buitenlandse journalisten werden uit het land gezet of gearresteerd, Door het contact met de buitenwereld te verbieden willen de Iraanse autoriteiten voor een isolement zorgen.
Ahmadinejad is niet de enige bestuurder van het land. De eigenlijke machthebber is Khamenei, de religieuze leider. Vele politieke beslissingen worden door de president genomen, maar als het in tegenspraak is met de sharia worden deze beslissingen verworpen door de religieuze leiders. De macht ligt in handen van enkelen als alle beslissingen zomaar verworpen kunnen worden. Zo eiste andere presidentskandidaat, Mousavi, na de verkiezingen een hertelling omdat er massaal fraude gepleegd zou zijn, de Raad van Hoeders onderzocht deze bewering. Ze constateerde dat er onregelmatigheden waren tijdens de verkiezingen. Een hertelling van 10% van de stemmen werd aangekondigd, maar nieuwe verkiezingen werden uitgesloten. Dit toont een gebrek aan democratie in het land, en dit is ook een bedreiging volgens het Westen.
Dat het westen zich zorgen maakt over Iran werd nogmaals duidelijk tijdens de G20 bijeenkomst afgelopen week. Er werd bekend gemaakt dat Iran bezig zou zijn met het bouwen van een 2denucleaire verrijkingsfabriek. De VS en andere grote landen veroordelen Iran, maar Ahmadinejad zei dat de andere landen nog spijt zullen krijgen van hun loze beschuldiging. Hij blijft harde taal spreken omdat hij vrij spel heeft zolang het niet bewezen is dat er in Iran aan zulke praktijken wordt gedaan.
In de film wordt er ook gefocust op het menselijk aspect in Iran. Hoe de mensen de onderdrukking ervaren. Zo zijn de ouders van Marjane zeer moderne mensen en vragen zich af hoe het ooit zo ver is kunnen komen. Ze nemen deel aan de demonstraties en vechten voor hun rechten. Dit is ook wat de mensen vandaag in Iran doen. Ze komen op voor hun stem en eisen hervormingen die Iran tot een democratischerland zal leiden. Een filmpje van het overlijden van de jonge vrouw Neda Soltani verspreidde zich wijd over het Internet. Neda, Farsi voor stem, groeide als de stem van Iran uit tot één van de belangrijkste symbolen van de protestbeweging. Dat zoveel mensen op straat zijn gekomen na de verkiezingsuitslagen bewijst dat vele mensen in Iran misnoegd zijn over hun situatie. Ze willen een verandering, maar worden tegengehouden. Dat de Iraanse Revolutie nog steeds verder leeft in Iran is duidelijk. De hervormingsgezinden zijn er op uit om Iran om te vormen in een moderne staat, terwijl het huidig bestuur terug wil gaan in het verleden en Iran omvormen tot een staat waar niets of niemand in tegenspraak is met de sharia.
Persepolis is een aanrader voor iedereen die zich vragen stelt over de situatie van Iran vandaag. De film toont op een zeer duidelijke wijze de historische context van het ontstaan van de islamitische republiek Iran. Het schetst het leven in Iran voor, tijdens en na de Iraanse Revolutie vanuit het standpunt van een jong Iraans meisje. Het verhaal begint met een flashback, maar is daarna lineair opgebouwd waardoor de soms toch wel moeilijke geschiedenis van Iran makkelijk is weergegeven. De film maakt ook duidelijk dat de wortels van het omstreden Iran van nu toen gelegd werden.
De film brengt enkele belangrijke vragen met zich mee: Zullen de opstanden van de afgelopen maanden kunnen leiden tot een 2de revolutie in Iran? Wat zullen de gevolgen zijn: een democratischer of een nog meer omstreden land? Dit zijn vragen die waarschijnlijk een antwoord zullen krijgen in de toekomst.
Deze week ga ik de animatiefilm Persepolis bekijken die wordt verteld vanuit het perspectief van een jong Iraans meisje. Zo tracht ik me een beter beeld te vormen over Iran, tijdens en na de Iraanse Revolutie (1979). Daarnaast probeer ik ook te achterhalen welk invloed de Iraanse Revolutie vandaag de dag heeft in Iran. Dit vooral naar aanleiding van de turbulente situaties na de presidentsverkiezingen (juni 2009).
Een leerkracht PAV heeft een enorme bagage aan achtergrondinformatie nodig. Als toekomstig leerkracht PAV is het dus belangrijk om hier steeds aan te werken en deze bagage aan te vullen en bij te werken. Een manier om hieraan te werken: culturele acties ondernemen!
Via deze blog probeer ik een beter zicht te krijgen op mijn eigen tekorten. Hierna zal ik culturele acties ondernemen om deze tekorten op te vullen.
Elke week zal ik mezelf een kritische vraag stellen en vervolgens deze beantwoorden a.d.h.v. de culturele acties die ik zal ondernemen. Het verslag van mijn bevindingen zullen dan ook elke week op dit blog verschijnen.
.jpg)
