Vroeger was dat een lemen huisje, bewoond door Poempër va
Polienus, de bezembinder en klokkenluider.
In 1958 kwam Herman Boon bij pastoor Brams in
Meise als onderpastoor en proost van de Chirojeugd. Hij zou de jeugd van
onze parochie op een hoger niveau tillen. Op zijn kamer stond een beeldje van
een gekende kunstenaar, dat symbool stond voor zijn doel : ons omvormen tot
jonge, bewuste, stijlvolle, katholieke Vlamingen.
Op 25 are grond van de kerkfabriek zou hij een Chiroheem
bouwen (Krogstraat 7). Het oude lokaal (Van Gijsel) werd afgebroken voor de
A12. In het eerste plan zou het lemen huisje dat er stond geïntegreerd
worden, maar dat bleek irreëel. Alle werken werden door vrijwilligers
uitgevoerd, met de hulp van vermogende aannemers en industriëlen. Voor het
speelplein werd de afbraak van het Congopaviljoen van Expo 58 aangevoerd. De
afwerking en verfraaiïng liet hij uitvoeren door plaatselijke kunstenaars en
vrienden uit het artistieke milieu. Het Chiroheem werd een feit van 31.3.1958
tot 13.9.1959.
Herman Boon pr. kocht de religieuze kunstwerken. Op de gevel
zien wij een metalen afbeelding van twee jongens, die de handen reiken naar
Christus, van de hand van kunstenaar Karel Meert uit Asse. Op de oorspronkelijke
tekening hiervan stond een jongen en een meisje. Maar toen het werk uitgevoerd
werd waren de jongens en de meisjes in de Chiro nog gescheiden. Daarom liet
Herman Boon pr. Het hertekenen tot twee jongensfiguren
Op het plein staat een Mariakapel, Burchtgravin, naar een
ontwerp van Herman Boon pr. en gemetst door vader Nica en gerestaureerd door
mijzelf met de kleinzoon van de man. De burchtgravinne werd in beton gegoten
door Julien De Roover, het duiveltje doet al van de Kunstkring en Natuurpunt.
Er bestaat een foto M161,1 van met Jef De Cuyper, Jan
Bogaerts, Herman Boon pr. en de Jong Knapen.
In Jeugdclub Knodde is een van de religieuze kunstwerken
verdwenen onder een laag mortel.
Het Laatste Avondmaal 23.3f toonde in zwart - wit de
twaalf apostelen met Jezus die bediend worden door Maria. De schetsen van onze
proost ter voorbereiding ervan, zijn gered uit de archieven van de Chiro
(gedeponeerd in het parochie-archief). Wie waren die twaalf apostelen in die
periode ? Het schilderij stond op de muur van het lokaal van de aspirant -
leiders. Volgens mij waren dat : Jan Bogaerts, Roger Cooreman, Jos Van
Nieuwenhuyzen, Raf Meyskens, Jef De Cuyper, Frans Heyvaert, Oscar Wellens, Jef
Van Gompel, Wilfried De Goeyse, Jean Potums, Hugo Ooms en Paul Van de Velde.
Ik nam onlangs contact met het CRKC om het bestaan van deze
religieuze kunstwerken te signaleren, indien onbekend. Want ik blijf het
onderstrepen, dat het werk van Jan Beekman, in het leiderslokaal, een enorme
waarde heeft. En dat is niet alleen financieel. Het is het moderne equivalent
van de verrijzenis volgens het Nieuw Testament. 23,2f De muurschilderingen
in onze kerk, vooraan rechts, geven het laatste oordeel, versie oud testament.
Wij hebben er niet om gerouwd, toen alles netjes overschilderd werd. Onze kerk
zag er van toen af wel wat kaler uit dan nu. Dank zij het overschilderen zijn
ze ook gered. Ik vind het alleen jammer dat de paalschildering van de Heilige
Petrus niet mee gerestaureerd werd. Want die was veel origineler dan de rest.
Binnen in de
andere lokalen treffen wij nog aan :
1. Kruisbeeld
in ceramiek van Joost Maréchal (lokaal 5) 23,7f
2. Kruisbeeld
in ceramiek van Van de Weghe (lokaal 4) 23,6f
3. Lieve
Vrouw met kind, 3 tegels in ceramiek van Joost Maréchal (lokaal 4) 23,5f
4.
Kruisbeeld in brons van Hein Pohlenz (lokaal 1)
verdwenen
5. Lieve
Vrouw in opaline van M.W.Plettenberg (lokaal 5) verdwenen
6. Kruisbeeld
van R.De Pelsmaecker (lokaal 3) verdwenen
7. Lieve
Vrouw op glas geschilderd van Kamiel Cauwenbergh (lokaal 3) verdwenen
8. Fakkel
en siertekst van Willem Rosiers (lokaal 3) 23,9
In afspraak met mijn
bisschop en pastoor bouwden wij op grond van de kerkfabriek in de Krogstraat
een eigentijds Chiroheem. Ik wilde dat dit heem schoon was : de meubelen, het
eetgerei, enkele kunstwerken. Ik was ervan overtuigd dat jonge mensen innerlijk
schoon worden als zij schoonheid ontmoeten en inademen. Zo kocht ik voor de
lokalen kruisbeelden van Vlaamse keramiekers. Dat kostte veel geld. Samen deden
we veel met eigen handen en veel mensen hielpen financieel. In die dagen
begeleidde ik intens een stervende. Na zijn overlijden schonk zijn echtgenote
mij een grote som Duits geld voor het Chiroheem. Herman Boon pr.
In de
Plantentuin Meise : De vorser en De ultieme bestemming
Aan de ingang
Meise Centrum van de Plantentuin : "Vruchtbaarheid"
Aan de
bibliotheek werd Levensvreugde en Eenzaamheid geplaatst.
Aan het Willy
Van den Berghecentrum vonden De vlucht van Icarus en De geboorte van Venus
hun vaste stek.
Voor het
standbeeld van baron d Hoogvorst, tussen de monumentale Amerikaanse eiken,
troont ook nog een Mariakapel van zijn hand "Moeder van Meise".
Het
Mariabeeld van de wijkkapel van het Kasteelveld werd gestolen en vervangen.
In het Administratief
centrum van Meise prijkt een collectie kleine beelden. Op de plaat ernaast
staan echter foutieve benamingen!
Henri
Lenaerts maakte dit beeld in 1965. Hij schonk het aan de gemeente op zijn
tachtigste verjaardag in 2003.
De vruchtbaarheid
Aan de ingang
van de Plantentuin Meise staat op een hardstenen sokkel het bronzen beeld van
een vrouw. Ze zit op een stoel, heeft de handen in haar schoot gevouwen en
kijkt voor zich uit. Ze is gekleed in een jurk en is blootsvoets weergegeven. De
zijkanten van haar stoel zijn versierd met mensen die op het land aan het
werken zijn. Het standbeeld is een realisatie van kunstenaar Henri Lenaerts (°
1923). De Belgische staat kocht het werk aan in 1953.
O.L.V. Moeder van Meise
Voorbij de
beiaardbanken staat een klein Mariakapelletje van de hand van Henri Lenaerts.
In de tuin van de pastorij St.-Martinus, die ten
onrechte herdoopt werd in Cultuurhuis, staan de reuzen Jan en Mie.Hier zouden het klavier en de wekkering
(trommel voor automatisch klokkenspel) voorlopig moeten ondergebracht
worden.Er is ook plaats voor het
resterende kommandopaneel van het talenpracticum vann het AVC (nu CVO).
Jan Van Gijsel stond reeds lang binnen in het
gemeentehuis (vroeger pastorij).Bij de
inhuldiging van de nieuwe beiaard, werd een replica buiten geplaatst.Zo kan iedereen herinnerd worden aan de
mecenas, die het grootste deel van de oude beiaard bekostigde.
Op zondag 20 oktober ., na de hoogmis van 10.30 uur,
togen de gelovigen en de gelegenheidsmisgangers, naar de tuin aan de
bibliotheek.Voor de ingang van de
stripoteek, naast het tuinhuisje, prijkt het borstbeeld van monseigneur Alfred
Daelemans.Hij was jaren lang de grote
baas van het katholiek onderwijs in de Guimardstraat.In onze gemeente was hij magister van de
broederschap van Sint - Elooi.Voor zijn
buren op de Brusselsesteenweg was hij een minzame, vriendelijke buur.
Het beeld is van kunstenaar - leerkracht Adelin De Craene uit Hertsberge
(Oostkamp).Hij wou een beeld maken van
de monseigneur, die hij altijd als zijn mentor beschouwd had.De huishoudster mevrouw Van de Putte vernam
dit en zo werd het beeld gemaakt voor zijn geboortedorp Puurs.Het bronzen beeld in Meise is een copie van
het origineel.
Wisten jullie dat op de grens tussen Meise en
Grimbergen in de Rooststraat een standbeeld prijkt van dichter Karel van de
Woestijne, een van onze klassiekers. Hij
behoorde tot de bewegingVan
Nu en Straks1893 1914. Hij
kon de ziel tot lied omtoveren.De gedenksteen staat er maar troosteloos bij.Het groen errond overwoekert en verbergt het monument.Een plaatje met uitleg zou niet misstaan.
De
tekst onderaan, op de grafsteen is onleesbaar en luidt : Mijn vriend Gij hebt een der schoonste sterren van Brabant gezien en die ligt aan de poorten van Brussel.
De vraag is : wat is een der schoonste sterren van Brabant ? De parel van
Brabant of het keizerlijke Meise ? Meise (met zijn keizerin Charlotte) was tot 1132
moederparochie, ook van Grimbergen en Strombeek. In dat jaar werd door
toedoen van de Berthouts het patronaat of begevensrecht overgedragen aan de
abdij van Grimbergen.
Zo werden de rollen omgekeerd en kreeg Grimbergen de bovenhand.
In de Roetskalender 2015 staat onze dichter op 29 juni met een korte biografie,
bij het begin van de Karel van de Woestijneweek.
(44 (14) Vroeger hadden wij onder de toren van St.-Martinus
een heuse danstempel.Het huidige Carpet
2000 was vroeger een stamënee met prachtige danszaal, één van de lokalen van
fanfare Concordia (de ëzzels).
Bij verbouwingen legde men onlangs het prachtige parket van de dansvloer
bloot.Dit zal gerestaureerd worden.
Waar vroeger het podium stond kwamen naïeve muurschilderingen te
voorschijn.Zij werden waarschijnlijk
aangebracht als decor voor één van de toneelstukken die er opgevoerd
werden.Op het tafereel staat op een
huisje : Rainer Tipping Painters.
Daarover vinden we meer in Het toneelleven in Meise van Piet De Cuyper, lid
van de orde van het gulden masker.Piet
richtte daar zijn Ontdek de ster wedstrijden in.Hij deed er eens een act met een ladder met
Wilfried De Goeyse als partner.Hij
beklom de ladder en moest eraf vallen.Wilfried, die hem moest opvangen, draaide zich op het cruciale moment
om, en Piet kwam plat op de planken terecht.Gelukkig zonder ernstige gevolgen.Ik ben toen opgetreden met Michel Verbeeck, met acrobatie.Wij hebben daar ook eens poppenkast gespeeld
voor de komplete Chiro met de ouders en sympathisanten.We speelden de wraak van de rode hand.Het spel werd opgefleurd met het ontsteken
van Bengaals vuur, als de hand verscheen.
Boven de danszaal was de thuishaven van de reuzen Jan en Mie van Meise.De originele reuzen stonden daar ook, tot ze
na een ruzie in de fanfare, verkocht werden aan iemand die aan de zee zou
verblijven.Na een ruzie in het
Beiaardcomité plaatsten we ze weer op hun oorspronkelijke locatie.Maar de huidige reuzen zijn een replica in
isomo.Ondertussen vonden ze een
onderkomen in het tuinhuis van de pastorij St.- Martinus.
Toen Bobbejaan Schoeppehuwde en toen
die in Meise woonde in dedHoogvorstlaan , hield hij een volksbal in het Kursaal van Meise.Ik heb toen alles meegemaakt.Het was wijlen Louis Neefs die de presentatie
van de artiesten opnam.
Het pand was sedert 1906 eigendom van burgemeester Puttemans die onze gemeente
bestuurde van 1914 tot 1933, toen Jan Van den Eynde de sjerp overnam.
Puttemans baatte er een brouwerij uit : brasserie Saint Martin.In de prachtige gewelfde kelder, ontdekten we
een tunnel, die naar de overkant van de straat liep in de kelder van het
vroegere Boeken en C.D.s De Cuyper.Dat
gebouw diende als pakhuis van de brouwerij.De werklui rolden de vaten door de tunnel.
Toen de riool aangelegd werd op de Brusselsesteenweg, werd de tunnel
onderbroken.
In 1933 baatte de vader van Marcel De Vroede het stamënee uit en hield
varkens, waar nu de GB zich bevindt.
Later kocht Henri De Donder, de vader van Dirk en Hugette, het pand en liet het
stamënee en de danszaal uitbaten door achtereenvolgens Louis Scheers met Leona
en Alida.De volgende uitbater was
Armand De Cock.Daarna kwam Roger
Janssens erin en later tapten Eva en Guy van achter de toog.
Henri De Donder kocht in die tijd regelmatig faillisementen op.Dirk zit momenteel nog met een stock van o.a.
plastiek zakjes van een firma die overkop ging.
In 1970 werd het magazijn (nu GB) een opslagplaats voor hout tot 1975.
Op de Krogstraat is er onder de danszaal een ingang naar twee kleine
lokaaltjes.De Chiro vond er onderdak in
1958 voor de Jong Knapen, de jongsten van de jeugdbeweging.Na de bouw van het Chiroheem wat verder,
huisde er een tijdje een frituur in.Momenteel is het een klein appartement.
Onder het terras is een ingang naar de kelder.Die werd bijgemaakt toen er een tijdje een dancing in ondergebracht
werd.
( 41 (57) Op het kerkhof van Meise werd op
initiatief van wijlen Frans Van Beneden, oud - voorzitter van de Oud -
Strijders Meise, de Verbroedering Vaderlandse Verenigingen (V.V.V.)
Meise en de Handelaars van Meise een gedenksteen geplaatst, als
herkenningspunt voor het ereperk van de Oud - Strijders. Er werd door All
- Glass Grimbergen een gegraveerde glazen plaat op geplaatst met volgende tekst
:
"Meise eert zijn helden, soldaten en al wie leed onder een oorlog."
Deze tekst is van wijlen dr. Jan Van den Eynde in een publicatie over de
oorlog. Hij werd binnen de V.V.V. aangepast en later op vraag van de
overledene ingekort. De plaatsing is een daad van eerbetoon tussen
twee vrienden.
De
verbroedering van de vaderlandslievende verenigingen van Meise verliep niet van
een leien dakje.
Een eerste poging werd ondernomen in de schoot van de Koninklijke Maatschappij
van Gewezen soldaten van het Belgisch Leger uit 1903. Aangezien alle
oud-strijders soldaat waren, was het aangewezen dat deze vereniging het
bindmiddel of de rode draad uitmaakte. Toon Mollemans, Jean Lombaerts en
Jef De Cuyper zaten er hun schouders onder.
Later kwam er een tweede poging onder burgemeester Armand Vanvuchelen.
Mevrouw Van Assche - De Prins werd voorzitter. Zij had het
voorzitterschap van de Oud-Strijders Imde geërfd van haar overleden
echtgenoot.
De derde poging kreeg meer succes. de initiatiefnemer was eresenator
Simon Février. Die had heel wat geld veil voor de verbroedering.
Hij riep ze allen samen voor een etentje in Den Boomgaard. Hij wou een
deel van zijn erfenis besteden aan de V.V.V., maar door onderling gebakklei
kwam daar niets van. Hij vergoedde wel de vaandeldragers, die 5 Euro
kregen bij hun aanwezigheid met de verenigingsvlag op de drie vieringen : 5 mei
Wapenstilstand (Meise), 26 augustus (slag van Imde) en 11
november () en het Te Deum op 21 juli.
Het eerste wapenfeit van de V.V.V. was het uitschakelen van de N.S.B. in Meise.
Ik belastte mij met het op orde zetten van de vereniging conform de
statuten. Dat kostte enig kunst en vliegwerk, om de juiste personen op de
juiste plaats te krijgen. Want er zijn zoveel varianten in
vaderlandslievende verenigingen, dat het moeilijk is om die op orde te krijgen.
Uitmaken wie een echte oud-strijders is bleek bijna onmogelijk. Dat is zo
als ze over een paspoort van nationale erkentelijkheid beschikken. Ik
begon die in te zamelen, maar dat bleek haast onmogelijk. Daaruit vloeide
een lijst voort van wie in onze gemeente wou uitgenodigd worden op de drie
vieringen en het Te Deum. Maar eens de lijst, met medewerking van de
verenigingen klaar, werd ze bij de eerstvolgende uitnodiging genegeerd.
De V.V.V. ging ten onder aan onderlinge ruzies. Dat leidde mij, als niet
oud-strijder, maar wel gewezen soldaat, tot de uitspraak : zij zijn vergeten
dat de oorlog al zolang voorbij is!
(73)1835 Langs de St.-Annastraat werd op de
Kelkebeek een watermolen herbouwd.De
oudere kern werd gedeeltelijk behouden, doch fel gewijzigd in de 19de
en 20ste eeuw.In de gevel
links langs de beekkant werd het jaartal 1835 aangebracht met de letters
B.D.M . In de herbruikte steekbooglatei uit arduin is er een steen met het
jaartal 1766.Destijds behoorde deze
molen nog toe aan Willem de Zwijger, als baanderheer van Grimbergen.Door de erfenis kwam hij later toe aan de
Oranjekoning van Engeland.Nog later
werd hij bezit van de familie Vander Linden d Hoogvorst wiens wapen met jaartal
werd aangebracht.Nog later kreeg deze
molen de naam Molen De Waet.
Momenteel is hij in handen van de familie Steenackers.
Michiels
(Doornik) 1950 47
klokken, 8 vermist, geen si-mol, noch mi-mol , nog : klavier en trommel voor de St.-Martinuskerkinfo :http://blog.seniorennet.be/beiaardmeise
Hoe Meise aan zijn (oude) beiaard kwam door Jan Van
Gijsel
De
geschiedenis der klokken.
Een schilderachtig dorpje, met schone, geheuvelde landschappen die door geen
fabrieksschouwen worden gestoord, met een rustige en minzame bevolking, met
parken en hovingen waar kunstenaars, denkers en mensen van adel zich thuis
voelen, dat is Meise in Brabant.
Naar de mening van Staf Nees, de grote beiaardier van Sint Rombouts in
Mechelen, is de kerktoren van zulke stemmige gemeente de uitverkoren plaats
voor een klokkenspel en zullen de klanken van een beiaard daar zuiver en hel
tot hun recht komen.
De beiaard, hoe eigenaardig dit ook moge schijnen, is een volksspeeltuig bij
uitmuntendheid, dat de kunstzin van ons volk ten zeerste helpt
ontwikkelen.Het lied en de beiaard zijn
onafscheidelijk met elkaar verbonden : voor het vertolken van volksliederen is
het een bijzonder geschikt instrument.
Betekenis
van het woord beiaard.
De befaamde oudheidkundige Dr. G. Van Doorslaer,
geeft volgende uitleg : beiaarden vindt zijn oorsprong in het woord beieren
dat zelf werd afgeleid van het oude Vlaamse werkwoord baren of beren,
hetgeen betekent klank geven.Op twee
verschillende manieren kan men de klok een klank ontlokken, namelijk door er van
buiten met een hamer op te slaan, of door van binnen de klepel in beweging te
brengen.De eerste wijze van doen noemt
men beiaarden, de tweede luiden.
Bij feestelijke aangelegenheden, huwelijk, ommegang, kermis, blijde intrede van
prinsen en vorsten, werd vroeger gebeierd.Om godsdienstige ceremonieën of begrafenissen aan te kondigen en de
bevolking te verwittigen bij brand of andere rampen werd er geluid.Dat is zo gebleven op onze dagen.
De beiaard is doorgedrongen in verschillende landen van de wereld o.a. in
Frankrijk? Nederland, Italië, Duitsland, Polen en zelfs Amerika.Maar de beste klokkenspelen vindt men in ons
land en aan de spits voorzeker de Mechelse beiaard met zijn 49 klokken,
waartussen de grote Salvator, die zo maar eventjes 8884 kg weegt.
Deskundigen beweren dat de eerste beiaard werd opgesteld te Audenaerde in het
jaar 1504.
De herleving van het beiaardspel is te danken aan de grootmeester Jef
Denijn.Hij heeft in zijn school te
Mechelen talrijke beiaardiers gevormd, waaronder twee knappe meesters Staf Nees
en Kamiel Lefevere.België mag er fier
op gaan de beste beiaardiers ter wereld te bezitten en Mechelen, dank zij
meester Jef Denijn, is heden ten dage de bakermat der beiaardkunst.
Voor een
begrafenis eerste klas!...
Zoals in vele parochies, werden tijdens , de oorlog
1940-45 ook te Meise door de bezetter de klokken weggehaald.
Pastoor Brams de herder van de St.-Martinuskerk te Meise, verwachtte niet heel
veel staatstoelagen en daarom zocht hij op eigen hand naar de middelen om zijn
parochie van nieuwe klokken te voorzien.Bij Michiels te Doornik werden twee klokken besteld, maar voor de
levering moest men oneindig veel geduld hebben.De klokkengieter beweerde dat hij aan de klokken van Meise zij n
bijzondere zorg besteedde en dat de kwaliteit des te beter zou zijn naarmate de
afwerking langer duurde.De echte reden
was dat hij met overlast zat wegens de bestellingen uit vele andere parochies.
Maar pastoor Brams, die slim is als een vos, liet het uitblijven der klokken
niet aan zijn hart komen, want in zijn hoofd stak nog een ander plan
Ik heb sinds mijn prille jeugd van klokkenspel gehouden.Een tijd lang ben ik van plangeweest te Meise een grote villa te bouwen en
daarin zou ik een klein klokkenspel hebben aangebracht.De oorlog heeft de uitwerking van dit plan
verhinderd.Dat wist pastoor Brams en
bij gelegenheid van een bezoek, toen hij mij een goede reis naar Congo kwam
wensen, pakte hij voorzichtig uit met zijn voorstel.
Mijnheer Van Gijsel, zegde hij, de parochianen hebben mij geldmiddelen
verschaft om twee klokken te kopen, maar voor een historisch dorp als Meise en
voor Sint-Martinusdie zo vrijgevig was, is dit toch niet voldoende.Zoudt u mij niet kunnen helpen om nog twee
klokken bij te bestellen?
Ik vond dat er eens kon over gepraat worden en het pleidooi begon.
Ziet u, zei mijnheer pastoor, met vier klokken kunnen wij de grote
plechtigheden meer luister bijzetten en het is meer indrukwekkend bij een
begrafenis van eerste klas!
Er werden dus nog twee klokken bij besteld.
De ene week verliep na de andere en de klokkengieterpaaide onssteeds met beloften. Onze wantrouwige pastoor begon er zijn geduld bij
te verliezen.Hij dacht ineens aan
Sint-Thomas, die niet geloofde zonder gezien te hebben en trok op zekere dag
naar Doornik.
Welke ontgoocheling!Er was nog niets
gedaan voor Meise, maar de smeltoven stond gloeiend en het bronzen metaal zou
er ingegoten worden.Nogmaals gepaaid
met beloften, keerde onze pastoor terug naar Meise en onderweg zinderde in zijn
oren de weergalm van de klokken die in de gieterij gereed stonden voor andere
parochies.
Zijnpoëtisch verhaal ontroerde mij en
zeer vernuftig polste de pastoor :
Mijnheer Van Gijsel, indien u het plan hebt laten varen om een klokkenspel aan
te schaffen voor uw tuin, zoudt u er dan niets voor voelen om het aan te
brengen in de kerktoren?
Eens flink nagedacht, en dan, allemaal goed, een klein klokkenspel zou in de
kerktoren komen : er werden dus zeven klokjes besteld.
Van
zeven klokken tot zevenenveertig.
De overheden van de gemeente kwamen bij mij in
vergadering bijeen : pastoor Brams, volksvertegenwoordiger Van den Eynde en
burgemeester Van Campenhout.De
herstellingswerken aan onze geklasseerde kerk waren reeds goedgekeurd en de
toren zou van galmgaten voorzien worden om de klank der klokken verder te laten
uitdeinen.
De oorspronkelijke beiaard zou dus zeven klokken omvatten.Een afgevaardigde van de gieterij merktetoen terecht op : Wat gaat ge aanvangen met
7 klokken?Daar zal nooit een kunstwerk
op gespeeld worden!Die man had gelijk
en wij bestelden derhalve nog 7 klokken bij.Het waren er al dus 14.
Maar wie zou de bevoegde persoon zijn om de kwaliteit der klokken na te gaan en
om de klank te beoordelen?De pastoor
had voor deze vraag een oplossing : wie zou meer bevoegd als expert kunnen
optreden dan de bestuurder zelf van de beiaardschool, meester Staf Nees.Dit voorstel werd eenparig aangenomen.
Op de eerste bijeenkomst luisterde meester Staf Nees aandachtig naar onze
uiteenzetting enmet een veelbetekenende glimlach scheen hij onze uitgebreide
(?) kennis over beiaardkunst te waarderen.Hij was als een professor, die met veel inschikkelijkheid examen afneemt
van zijn minst bekwame leerlingen! Geduldig en vol wijsheid had Staf Nees toegehoorden zijn besluit luidde : Met 14 klokken kunt
ge geen beiaard opstellen.Ik raad u aan
die kosten te sparen.
Ah, wat dan gedaan, meester Nees ?.
De grote beiaardier voerde zijn vrienden uit Meise rond inhet Vlaamse land.Hij leidde hen naar Postel, waar in de abdij
een uitstekende beiaard hangt.
Indien ge een goede beiaard wenst, moet ge 47 klokken aankopen.Dan moet ge een trommel plaatsen, waarop
ieder uur een vrolijk deuntje kan gedraaid worden. (Het werd uiteindelijk een uniek wekkering die om het half uur de
beiaard aan het spelen zet). Dan moet ge zorgen voor een klavier, waarop de
beiaardiers concerten kunnen geven.In
een bevallig dorpje als Meise, dicht bij Brussel, zou dat onetwijfeld bijval
oogsten.
wij konden niet anders dan de redenering bijtreden.Wanneer goede gedachten opwellen moet men
onmiddellijk een beslissing kunnen nemen en wat vandaag kan gedaan worden, mag
men niet uitstellen tot morgen.Dus, zo
gezegd, zo gedaan.
Er wordt een bestek gemaakt en ik aanvaard het zonder discussie.
Nu de handen uit de mouwen en aan het werk. Staf Nees neemt de technische
leiding op zich.Wij rijden naar Doornik
om de bestelling met datum van aflevering aan de klokkengieter over te
maken.Dat alles gebeurde in 1947.
Maanden verliepen sindsdien : ik schreef dreigbrieven naar de
klokkengieter.Staf Nees drong bij
hemop spoed aan en uiteindelijk in het
najaar van 1950 kwamen de klokken in de toren terecht.
De technische installatie nam nog een hele tijd in beslag, maar alles is toch
in orde geraakt!En nu, nu kan de
beiaard spelen.
Boodschap
aan onze jeugd
Sommige mensen hebben voorzeker reeds de bedenking
gemaakt : Welk zonderling idee een beiaard te schenken .Een paar woorden uitleg mogen volstaan.Ik spreek niet gaarne over mezelf, indachtig
een oud Vlaams spreekwoord dat weinig goeds vertelt : Eigen lof ....
Toch wens ik van deze gelegenheid gebruik te maken om mijn levenservaring mee
te delen aan onze jeugd, die de toekomst van morgen in handen draagt en die
zich de ondervinding van een man op jaren wellicht kan ten nutte maken.
Mijn doel bestaat erin de kunst te bevorderen, vreugde en levenslust onder de
mensen te brengen en hun zin voor het hogere te ontwikkelen.Ik wil iets achter laten voor het nageslacht
en tevens onze beiaardiers steunen in hun edele kunst.
Steeds heb ik in de klank der klokken ge not gevonden.Toen ik als jonge kerel van vijftien jaar,
dagelijks op het speelplein van het Sint Romboutscollege of op de grote markt
te Mechelen, luisterde naar de beiaardliederen, dan voelde ik mij bewogen en
gelukkig.
Van mijn prille jeugd af groeide in mij de wil om iets groots te
verwezenlijken, om het verder te brengen dan sommigen die het geluk hadden
langer te studeren.Nooit heb ik mijn
tijd verknoeid aan onnozel vermaak.Ik
trachtte vooruit te komen door vlijtig werk en nuttige lezingen.Mijn streven was erop gericht ook voor mijn
medemensen en voor de noodlijdenden iets te voelen en te doen en niet te leven
als een geldmens.
Ik heb gedroomd, na fotuin te hebben gemaakt, een grote boerderij te besturen,
want om gelukkig te zijn moet men van Gods wijde natuur kunnen genieten.Het was mijn droom iets groots te doen en ik
heb geleefd om mijn dromen te verweznlijken.
En nu, nu ik een oude man geworden ben, voel ik mij nog sterk genoeg om nieuwe
dromen uit te werken en dat doe ik in Congo, onze kolonie.
Wilt u nu weten wat mijn grootste genoegen is ?Te kunnen verwezenlijken in mijn rijpe jaren wat ik in mijn jonkheid heb
gedroomd.Om in het leven iets te
geraken moet men een plan hebben, een plan dat men ter harte neemt en waaraan
altijd, onverpoosd gearbeid wordt.Daarbij is onontbeerlijk : gezondheid, rechtvaardigheid, eerlijkheid.
Onze Vlaamse jeugd mag de oude spreuk der rederijkers niet vergeten : ole com
bove!Olie komt boven!De tijd staat de rechtvaardige man ten
dienste.
Koninklijke
Eysbouts Asten 2001 56
klokken, in de St.-Martinustoren, luisterplaats voor de kerk Het was mij al lang een doorn in het oog, dat Grimbergen ons voorbijstak,
in de top tien van de beiaarden van Vlaanderen.Ik situeerde ons vroeger op de 4de plaats met onze 47
klokken. Wat is de oorsprong van deze frustratie ?Tot 1132 was Meise moederparochie van Amelgem, Oppem, Oksdonk, Limbos,
Eversem, Grimbergen en Strombeek. (A.Wauters, Environs de Bruxelles II bl.300,
Jan Verbesselt Par.II bl.56).De
Berthouts droegen het patronaat of begevensrecht over aan de abdij van
Grimbergen. Daarom eiste ik regelmatig in de vergaderingen het innemen van onze
rechtmatige plaats op en kloeg ik het feit aan dat de zware bes klok
(si-bemol) ontbrak. Een van de oudste verenigingen van Meise, de Koninklijke Maatschappij
Gewezen Soldaten van het Belgisch Leger, gesticht in 1903 beschikte over een
spaarpot van meer dan 100.000 BF ( 2500).Zoals in alle goede huishoudens was er ruzie in het bestuur.Bij gebrek aan autochtone kandidaten was
Antoine Mollemans voorzitter geworden.Die kwam op het lumineuze idee met de kas de ontbrekende si-bemol in
onze oude beiaard aan te kopen en te schenken aan de parochie.Zo zouden we toch een volledige beiaard
hebben.Dit voorstel werd door mij
ingediend en verdedigd op het beiaardcomité, waar de vrienden van de beiaard
regelmatig het wel en wee van ons instrument behartigen. Antoine werd opgenomen
in het Beiaardcomité en de spaarpot werd verplaatst naar het Beiaardfonds. Eddy Mariën, onze beiaardier, deed prompt een tegenvoorstel. Waarom geen
nieuwe beiaard ?Want de klank van de
nochtans unieke Michiels-beiaard was niet optimaal.Er werd in die zin besloten.Nog ettelijke vergaderingen werd hierover
gediscussieerd.Struikelsteen was het
geld vinden om de nieuwe beiaard te financieren.Er was dan wel al nagenoeg 100.000 BF (
2500) beschikbaar gesteld door de KMGSBL 1903, maar dat bleek zelfs niet genoeg
voor de ontbrekende si-bemol.Eddy
bracht een doorslaggevend argument in, door te stellen dat de kostprijs van de
klokken bepaald wordt door de prijs van het brons.Deze prijs stond op een historisch
dieptepunt.Dus : nu of nooit !
Het aantreden van een nieuw gemeentebestuur in 1992 zou alles in een
stroomversnelling brengen.Ondertussen
overhaalde Piet De Cuyper zijn collega in de gemeenteraad Stef De Ridder, om
toe te treden tot het beiaardcomité.Hij
zou, rekening houdend met zijn stevige relaties bij meer vermogenden in het
wereldje van de aannemers, de sponsoring op zich nemen.Doelstelling werd : 5.000.000 BF ( 125.000)
bijeen brengen, want een prijsaanvraag leerde ons dat er minstens vier en een
half miljoen moest op tafel liggen. Er werd besloten een VZW Nieuwe Beiaard op te richten, niettegenstaande de
oude V.Z.W. De Vrienden van de Beiaard nog bestond met een overlevende : Irma
Claes (+).Er werd nagelaten haar in te
lichten. Er werd ook besloten de oude klokken te schenken aan de sponsors die
minimum 25.000 BF inbrachten.Er werd
verwaarloosd te onderzoeken of dit wel zou mogen.Een ander voorstel om de oude beiaard te
installeren als rijdende beiaard of als monument werd prompt verworpen.Er werden ook 1000 beiaardpenningen
aangeschaft (een verliespost zou blijken).De bestaande penning, ontworpen door Jan Wellens, zou met veel minder
kosten meer opgebracht hebben.
De sponsoring werd gestart op de beiaardfeesten van 1997.Vrij snel brachten wij 2.000.000 samen.Maar wij bleven steken op de helft van het
vooropgestelde bedrag.De eerste nacht
van de beiaard werd wegens overdadige programmering van vedetten een financiële
strop.We raakten net uit de rode
cijfers. Stef De Ridder bracht eens te meer redding.Hij klampte Jean-Pol Van Gijsel aan.Dit is de zoon van Jan Van Gijsel, de milde schenker van de oude
beiaard.Enkele maanden later
overhandigde hij een cheque van 2.500.000 BF en de eindstand van de sponsoring
bracht een saldo van 5.282.613 BF bij het aantreden van Frans De Koker als
nieuwe penningmeester. Maar daarna kwam de kat op de koord.Een illustere onbekende legde klacht neer, omdat er slechts bij 1
beiaardmaker prijs zou gevraagd zijn.Monumenten en Landschappen verbood de oude beiaard weg te doen.Daar bovenop viel onze haan met het kruis van
de toren en de kerk en toren werden ontoegankelijk verklaard wegens gevaar voor
instorten.De gebreken aan kerk en toren
kwamen, dank zij het onderzoek van de stabiliteit, met het oog op het plaatsen
van een nieuwe beiaard, aan het licht. Stef beet door en wachtte niet op de afwikkeling van de bureaucratische
rompslomp.De VZW bestelde de nieuwe
beiaard bij de Koninklijke Eysbouts (Asten) in Nederland.De oude beiaard werd uit de toren gehaald om
het gewicht van de toren te ontlasten van zijn 4.202 kg en opgeborgen in de
gemeentelijke hangars.Later werden plots,
onverwachts en onvoorbereid, 10 grote klokken in de kerk gedeponeerd en de
andere in de open werf van de nieuwe bibliotheek. Bij nazicht op 19.9.2001
ontbraken er 8 klokken.Die zijn
sedertdien spoorloos.Hoe dit probleem
zal opgelost worden zal blijken.
De levering van de nieuwe beiaard gebeurde voor de beiaardfeesten van 2001 en
de klokken werden onmiddellijk in de toren gezet, want de dringende
instandhoudingswerken waren voltooid. Maar nu rezen er zoals verwacht 3 problemen : 1. Clock-o-matic betwist op 29.1.1999 de gunning van de nieuwe beiaard bij
de gemeente (documenten overgemaakt aan de kerkfabriek, die het op haar beurt
overmaakte aan de V.Z.W.Nieuwe Beiaard) 2. ongunstig advies van de federale overheid i.v.m. wat zij noemen
restauratiewerken aan de oude beiaardomdat het voorstel inhoudelijk niet
uitgaat van de respectvolle restauratie
3.de federale overheid wenst op 15.6.2001 de Michiels
beiaard te behouden en momumentenzorg stelt voor er afstand van te doen om hem
op een andere plaats onder te brengen.
In verband met het derde probleem besliste het Beiaardcomité dat er geen sprake
kon van zijn dat de oude beiaard Meise zou verlaten.
Op 28.6.2002 kwam het akkoord voor de plaatsing van de nieuwe beiaard in de
toren, opvoorwaarde dat :
1.
de oude geplaatst wordt op een klokkenstoel en
2.
dat hij later bespeelbaar gemaakt wordt en eigendom blijft van de kerkfabriek
zodat een functionele en zo integraal mogelijke bewaring van de Michielsbeiaard
(onze oude beiaard) gerealiseerd wordt
En plots, tijdens het
Paasfeest van de senioren, hoorde ik heldere beiaardklanken.Ik dacht dat ik droomde, maar ging tussen
twee schotels in toch eens kijken.Het
was toen volop mond en klauwzeercrisis.Er waren enkele Hollanders op de toren de beiaard aan het
installeren.Ik vroeg hun of ze hun
schoenen afgewassen hadden bij het overschrijden van onze grens.De onthutste noorderburen zegden prompt ja,
waarop ik hen verzekerde dat zij zeker met duivenshit aan de schoenen zouden
terug gaan.Want onze toren was in
erbarmelijke staat.Het stonk er tien
uren in de wind.Overal lag uitwerpselen
van duiven, dode duiven en niet uitgebroede eieren in nesten.De gemeente beval schoonmaak, maar het werd
een kattenwasje.Alles werd wel grondig
dichtgemaakt, zodat de duiven niet meer binnen konden.Anders kregen de kerkuilen weer de schuld.Een grondige schoonmaak moest dringend
gebeuren!
Op 6.6.2001 kon onze beiaardier Eddy Mariën voor de eerste keer het instrument
testen.En tijdens de beiaardfeesten van
2002 op 12.5.2002 werd het eerste officiële beiaardconcert gespeeld op de nieuwe
beiaard. Hij weerklonk over ons dorpje op 12 mei tijdens de beiaardfeesten met
Preludium 3, voor beiaard van Mathias Vanden Gheyn.Mijn goede vriend Jan Van de Broeck en ik,
stonden erbij en Jan heeft dit historisch moment digitaal vastgelegd voor het nageslacht.
De sponsors werd gevraagd of ze tevreden zouden zijn met een nieuw
herdenkingsklokje.Regelmatig hoorden
wij liedjes rammelen vanuit de toren.Maar dat kwam van het computergestuurd speelwerk.Het zou duren tot 14.2.2002 wanneer Eddy
Mariën voor het eerst het klavier kon bepotelen.Maar o wee.De zoldering werd verlaagd.Een
iets grotere beiaardier kan er niet onder. Dit wordt een variante van een
verhaal uit de bijbel over door het oog van de naald.De naald was een te laag poortje in het oude
Jeruzalem.De kooplieden moesten de
lasten van de ezels nemen om er onderdoor te kunnen.
Op 28 september kwam de koningin onze nieuwe beiaard inhuldigen en werd de oude
beiaard herplaatst op de binnentuin van de bibliotheek.Wij hoopten dat dan
Resultaat 28.9
1. het kruis en de haan op de toren zouden staan,:
niet
2.het torenuurwerk zou werken,niet
3.de toren waterdicht en grondig gekuist zou zijn,half werk
4.galmgaten hersteld,half
werk
5.monument met plaats voor 47 klokken,o.k.
6. klavier en trommel van de oude beiaard geplaatst,niet
7.oude beiaard weer zou spelenniet
Dat is dus 5 op 10 als we het monument voor 4 punten
tellen.
Als uiteindelijk alles afgewerkt zal zijn, zullen wij
opnieuw met opgeheven hoofd kunnen luisteren naar het Meiselied van wijlen Jef
Rottiers en de Europese hymne van Beethoven waarin de vrede en de vriendschap
luid bezongen wordt.
En zo komt het dat wij twee speelklare beiaarden zullen hebben : een in
openlucht en een onder onze geliefde Sint-Martinustoren.Ik citeer : En binnenkort hebben we in
Meise zelfs twee beiaarden!De oude
wordt namelijk een monument dat in de binnentuin van de bibliotheek een plaats
zal krijgen.Een monument waar muziek
uitkomt, want het is de bedoeling om de oude beiaard ook opnieuw bespeelbaar te
maken. (Stef De Ridder, voorzitter V.Z.W. Nieuwe Beiaard in Meise
Beiaardconcerten 2002).:
Meer hierover in : Meise en zijn beiaard, boek Piet De
Cuyper en C.D.-Rom Jef De Cuyper
Jef De Cuyper
Stichter Si bemol
Lid Vrienden van de oude beiaard,
Lid van het Beiaardcomité,
Coördinator van de concerten tot 2006
Beheerder VZW Nieuwe Beiaard
Oud-penningmeester tot23.3.2000
