SCHRIEK
Verleden - Heden - Toekomst


Tekstgrootte aanpassen?
Klik op + of -

BLOG ZOOM

Foto

Wapenschild van SCHRIEK

Zoeken in blog

We zijn de 16de week van 2021
 

Parochie
St.-Jan Baptist

Inhoud blog
  • Familieberichten
  • Overlijdensakten BS 1899-
  • Remember 40-45 (2)
  • Infogids Schriek
  • Overlijdensakten BS 1895-1898
  • Huwelijksakten BS 1916
  • Ons Oorlogsdagboek 1914-1919 (11)
  • Huwelijksakten BS 1911-1915
  • Remember 14-18
  • Remember 40-45
  • Overlijdensakten BS 1891-1894
  • Pv-WO I Itegem
  • Overlijdens Schriek 2020-
  • Pv-WO I Tremelo-8
  • Huwelijksakten BS 1891-1898
  • Huwelijksakten BS 1899-1904
  • Huwelijksakten BS 1905-1910
  • Wijzigingen van de berichten.
  • Ons Oorlogdagboek 1914-1919 (10)
  • KOM MEE RADIO MAKEN IN SCHRIEK.
  • Geboorteakten BS 1891-1893
  • Geboorteakten BS 1894-1896
  • Geboorteakten BS 1897-1899
  • Geboorteakten BS 1900-1901
  • Geboorteakten BS 1902-1903
  • Geboorteakten BS 1904-1905
  • Geboorteakten BS 1906-1907
  • Geboorteakten BS 1908-1909
  • Geboorteakten BS 1910-1911
  • Geboorteakten BS 1912-1913
  • Geboorteakten BS 1914-1915
  • Geboorteakten BS 1916-1918
  • Geboorteakten BS 1919-1920
  • OPROEP.
  • Oproep aan de genealogen.
  • Ons Oorlogdagboek 1914-1919
  • Ons Oorlogdagboek 1914-1919 (2)
  • Ons Oorlogdagboek 1914-1919 (3)
  • Ons Oorlogdagboek 1914-1919 (4)
  • Ons Oorlogdagboek 1914-1919 (5)
  • Ons Oorlogdagboek 1914-1919 (6)
  • Ons Oorlogdagboek 1914-1919 (7)
  • Ons Oorlogdagboek 1914-1919 (8)
  • Ons Oorlogdagboek 1914-1919 (9)
  • Kerkrestauratie 2016-2017
  • Overlijdens 2015-2019
  • Geboorteakten BS 1809-
  • Rouwprentjes Schriek A-B
  • Rouwprentjes Schriek C
  • Rouwprentjes Schriek D
  • Rouwprentjes Schriek H-I
  • Rouwprentjes Schriek J-L
  • Rouwprentjes Schriek M-O
  • Rouwprentjes Schriek P-R
  • Rouwprentjes Schriek S-T
  • Rouwprentjes Schriek U-V
  • Rouwprentjes Schriek -Van den P
  • Rouwprentjes Schriek Van H
  • Rouwprentjes Schriek Van R
  • Rouwprentjes Schriek Verl
  • Rouwprentjes Schriek Vert.-Z
  • Open brief
  • Kerkrekening 1561
  • Kerkrekening 1561-(1)
  • Kerkrekening 1561-(2)
  • Kerkrekening 1561-(3)
  • Kerkrekening 1561-(4)
  • Kerkrekening 1561-(5)
  • Kerkrekening 1561-(6)
  • Kerkrekening 1561-(7)
  • Kerkrekening 1561-(8)
  • Kerkrekening 1561-(9)
  • Kerkrekening 1561-(10)
  • Kerkrekening 1561-(11)
  • Kerkrekening 1561-(12)
  • Kerkrekening 1561-(13)
  • Kerkrekening 1561-(14)
  • Kerkrekening 1561-(15)
  • Kerkrekening 1659-1660
  • Kerkrekening 1658-1659
  • Kerkrekening 1657-1658
  • Kerkrekening 1656-1657
  • Schriek - Het onderwijs tot 1800
  • Wijzigingen in het blog
  • Altaarsteen in de St.-Jan Baptist kerk
  • Pastoorsverslagen WO I
  • Pastoorsverslagen WO I
  • Pv WO I Tremelo-1
  • Pv WO I Tremelo-2
  • Pv WO I Tremelo-3
  • Pv WO I Tremelo-4
  • Pv WO I Tremelo-5
  • Pv WO I Tremelo-6
  • Pv-WO I Tremelo-7
  • Overlijdensakten BS 1816-
  • Huwelijksakten BS 1816-
  • Geboorteakten BS 1816-1819
  • Overlijdensakten BS 1807-1809
  • Gezinnen 1604-... (B)
  • Gezinnen 1604-... (A)
  • Overlijdensakten BS 1797-1807
  • Huwelijksakten BS 1800-1808
  • Parochiegeschiedenis-1
  • Parochiegeschiedenis-2
  • Parochiegeschiedenis-3
  • Parochiegeschiedenis-4
  • Geboorteakten BS 1797-1804
  • Geboorteakten BS 1804-1808
  • Overlijdens 1930-1935
  • Overlijdens 1935-1942
  • Overlijdens 1942-1948
  • Overlijdens 1948-1956
  • Overlijdens 1956-1965
  • Overlijdens 1965-1971
  • Huwelijken (man) 1604-1929 (A-D)
  • Huwelijken (man) 1604-1929 (E-L)
  • Huwelijken (man) 1604-1929 (M-S)
  • Huwelijken (man) 1604-1929 (T-Van O)
  • Huwelijken (man) 1604-1929 (Van P- Z)
  • Huwelijken vrouw 1604-1929 (A-D)
  • Huwelijken vrouw 1604-1929 (E-K)
  • Huwelijken vrouw 1604-1929 (L-S)
  • Huwelijken vrouw 1604-1929 (T-Van Rom)
  • Huwelijken vrouw 1604-1929 (Van Roo-Z)
  • Overlijdens 1604-1929 (A-B)
  • Overlijdens 1604-1929 (C)
  • Overlijdens 1604-1929 (D)
  • Overlijdens 1604-1929 (E-G)
  • Overlijdens 1604-1929 (H-J)
  • Overlijdens 1604-1929 (K-M)
  • Overlijdens 1604-1929 (N-Q)
  • Overlijdens 1604-1929 (R-S)
  • Overlijdens 1604-1929 (T-Van den Bra)
  • Overlijdens 1604-1929 (Van den Bro-Van Dy)
  • Overlijdens 1604-1929 (Van E-Van L)
  • Overlijdens 1604-1929 (Van M- Van U)
  • Overlijdens 1604-1929 (Van V-Verha)
  • Overlijdens 1604-1929 (Verhe-Vers)
  • Overlijdens 1604-1929 (Vert-Wa)
  • Overlijdens 1604-1929 (We-Z)
  • Gezinnen 1604-1923 (A-B)
  • Gezinnen 1604-1923 (C-Cl)
  • Gezinnen 1604-1923 (Co-De C)
  • Gezinnen 1604-1923 (De D-De V)
  • Gezinnen 1604-1923 (De W-Du)
  • Gezinnen 1604-1923 (E - F)
  • Gezinnen 1604-1923 (G-Go)
  • Gezinnen 1604-1923 (Go-Hen)
  • Gezinnen 1604-1923 (Her-Hu)
  • Gezinnen 1604-1923 (I-Li)
  • Gezinnen 1604-1923 (Lo-N)
  • Gezinnen 1604-1923 (O-Q)
  • Gezinnen 1604-1923 (R-Ser)
  • Gezinnen 1604-1923 (Sey-T)
  • Gezinnen 1604-1923 (U - Van Cr )
  • Gezinnen 1604-1923 (Van D-Van den Bu)
  • Gezinnen 1604-1923 (Van den C-Van der)
  • Gezinnen 1604-1923 (Van Des-Van Hou)
  • Gezinnen 1604-1923 (Van Hove-Van M)
  • Gezinnen 1604-1923 (Van N - Van V)
  • Gezinnen 1604-1923 (Van W-Verha)
  • Gezinnen 1604-1923 (Verhe-Versch)
  • Gezinnen 1604-1923 (Verst-Vi)
  • Gezinnen 1604-1923 (Vo-Z)
  • Dopen 1604-1621
  • Dopen 1621-1630
  • Dopen 1631-1641
  • Dopen 1641-1651
  • Dopen 1651-1669
  • Dopen 1670-1673
  • Dopen 1673-1685
  • Doopregister 4 -afbeeldingen
  • Dopen 1685-1692
  • Dopen 1692-1697
  • Dopen 1698-1703
  • Dopen 1703-1707
  • Dopen 1707-1708
  • Dopen 1708-1710
  • Dopen 1711-1720
  • Dopen 1721-1730
  • Dopen 1730-1739
  • Dopen 1740-1749
  • Dopen 1750-1759
  • Dopen 1760-1769
  • Dopen 1770-1776
  • Dopen 1776-1780
  • Dopen 1781-1784
  • Dopen 1785-1788
  • Dopen 1788-1791
  • Dopen 1792-1794
  • Dopen 1795-1796
  • Dopen 1797-1797
  • Dopen 1798-1800
  • Dopen 1800-1803
  • Dopen 1803-1806
  • Dopen 1807-1810
  • Dopen 1810-1813
  • Dopen 1813-1817
  • Dopen 1817-1820
  • Dopen 1820-1823
    Foto

    PAROCHIE

    * Parochie info
    * Parochiale Leven
    * Parochiecentrum
    * Verenigingen
    * Onderwijs
    * Vormsel 2008
    * Vormsel-jaarprogramma
    * Catechesegroepen
    * Vormsel-start
    * Vormsel-kerkbezoek
    * Vormsel-datumwijziging
    * H.Doopsel
     Genealogie: zoek uw voorouders op, publiceer uw genealogie, consulteer de burgerlijke stand ...
    24-06-2010
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Bouw der kerk

    Bouw van de kerk

    door René Lambrechts

    Deze begint in 1265 met het akkoord tussen Wouter V Berthout en de bisschop van Kamerijk.

    Wouter V krijgt er de novaaltienden van Schriek op voorwaarde dat hij er als heer een kerk zou bouwen en de pastoor vergoeden maar het benoemingsrecht ervan aan de bisschop zou laten. Mochten de offergiften en kleine tienden onvoldoende zijn voor inrichting en onderhoud, dan diende de heer het tekort bij te passen.

    De uitvoering van dit contract wordt door zijn schoondochter Adelisia de Guines en zijn kleinzoon Gillis Berthout verwezenlijkt.

    De eerste kerk werd hoogstwaarschijnlijk gebouwd in de jaren 1306-1309. Ze werd opgetrokken in witte zandsteen (vermoedelijk uit de omgeving van Grimbergen en aangevoerd met de boot tot Keerbergen (de Hansbrug) of Ninde en rode baksteen, in een Romaanse bouwstijl met een latijns kruis als grondplan en vijf altaren, wat heel uitzonderlijk is in onze streken. Onder aan de voet van de toren is een sierlaag aangebracht in Diestse ijzerzandsteen waaruit eveneens een “vostersteen’(1) werd vervaardigd en meer dan waarschijnlijk afkomstig van de groeven van Wezemaal. Of er aan de rest van de kerk destijds witte zandstenen of bruine ijzerzandstenen werden gebruikt is op het bedevaartvaantje niet meer vast te stellen en de constructie van het eerste kerkschip is volledig verdwenen bij de verschillende vergrotingen. De restanten van de Romaanse bouwstijl zijn terug te vinden in de ingangsdeur en de gebogen vensters van de toenmalige kruisbeuken en boven de kerkdeur zoals ze zijn afgebeeld op het bedevaartsvaantje dat dateert van omstreeks 1562. Trouwens men kan langs de binnenkant van de toren duidelijk de verandering van het venster boven de ingangsdeur waarnemen (zie foto). Van deze kerk rest ons nu noch slechts een aangepaste toren en een recent ontdekte grondvest van de oude kruisbeuk. Mocht er worden vastgesteld dat deze fondementen van latere datum zijn, dan zou dit betekenen dat er nog een bouwfase is geweest tussen de oprichting van 1309 en de tekening op het vaantje van 1562. Voor de andere grondvesten zal het wachten zijn tot op de dag dat men ook in onze kerk vloerverwarming zal aanleggen.


    Duidelijke aanpassing op de plaats waar de vroegere rondboog begint.


    Op de voorgrond de vostersteen. Let ook op de onderste lagen ijzerzandsteen en de wijze waarop de vergroting van 1795 tegen de toren is aangebouwd.


    Van de grondvesten van deze kerk zijn alleen die van de toren en een stukje kruisbeuk behouden, tenzij deze nog onder de vloeren van de kerk zouden zijn terug te vinden.

    Hadden de Berthouten grootse plannen met Schriek toen ze hier voor die tijd een toch vrij grote kerk lieten neerpoten ? Schriek, wel in volle ontwikkeling, telde wellicht geen 250 inwoners. En dan een kerk met vijf altaren bouwen, en ook nog een kapel bezitten die gebruikt werd, nl te Grootlo ! We zullen het helaas nooit weten, ze hebben deze geheimen vroegtijdig meegenomen in hun graf. En van de volgende heren onzer heerlijkheid moeten we echt niet te veel verwachten.

    Nadat de bouw van de kerk was voltooid richtten Adelisia de Guines en Gillis Berthout op 9 maart 1309 een schrijven aan de bisschop van Kamerijk met het verzoek de kerk van Schriek te erkennen en in te richten als parochiekerk.

    Bisschop Philippus de Marigny gelastte Heer Henricus, deken van H.Rumoldus te Mechelen en broeder Joannes de Marle (2), monnik der abdij van den H.Bernardus om te toestand ter plaatse te onderzoeken en hem hiervan op de hoogte te brengen. Dit verslag werd op 4 april 1309 overgemaakt aan de bisschop. Deze bracht zijn vertegenwoordiger te Brussel, de Heer Joannes de Monasterio, op de hoogte van zijn beslissing een gunstig gevolg te geven aan de vraag van de heren van deze heerlijkheid. In een brief van 8 juni 1309 werd de parochie Schriek officieel erkend met eigen doopvont en begraafplaats en alles wat een zelfstandige parochie toekomt.

    Deze brieven zijn te vinden in de bijlage onderaan.

    Was het nu nog wachten op de eerste presbyter of pastoor welke zou worden aangeduid door de bisschop of zijn vertegenwoordiger.

    Wanneer we nu aandachtig kijken naar de tekening op het bedevaartvaantje dan zien we duidelijk dat er zowel links als rechts een zijbeuk werd aangebouwd aan de eerste kerk. De constructie laat duidelijk zien dat dit geen bouwsel is van 1309, geen rondboogvensters of geen uitstaande steunberen. Wanneer deze zijbeuken zijn toegevoegd heb ik tot op heden niet kunnen achterhalen. De kans dat dit ooit gebeurd is zeer klein gezien het beperkte aantal documenten uit deze periode van onze geschiedenis. Toch geeft deze prent ons de mogelijkheid om te weten dat dit voor 1562 is gebeurd en kunnen we tevens een volgend grondplan van onze kerk samen stellen.


    De grondvesten van de mogelijke doopkapel rechts zijn niet opgenomen in dit plan.

    De volgende onverwachte fase in het bouwproces van de kerk is een zeer grote herstelling van de torenspits na een zware brand in 1654 na een blikseminslag. Deze gebeurtenis moet een grote indruk hebben nagelaten wat leidde tot een nieuwe legende want zie wat ik hierover vond in : UIT HET DAGBOEK van een OUD-HOLLANDER. Volume 33,Deel 4 - Pagina 394 (1869)

    “Een keurige anecdote, die beter den verhaler en de zijnen kenteekent dan hem van wien zij verhaald wordt. Zoo vast waren die brave katholieken overtuigd van de waarheid hunner kerkleer, dat zij een afwijkende belijdenis niet uit een andere denkwijs, maar alleen uit bijoorzaken wisten te verklaren. Alleraardigst zijn de tallooze gesprekken, door Doubleth over godsdienstige en kerkelijke 'onderwerpen met menschen van allerlei stand en ontwikkeling te Mechelen gevoerd. Bovenal die met de vier dames de la Forge, zijn naaste buren, geestelijke dochters, die een kinderschool hielden. Zij, en inzonderheid de oudste, Elisabeth, kwamen druk bij hem aan huis, vooral 's winters 's avonds: zij brachten dan haar naai- of borduurwerk mee, onderhielden zich met de jonge dames, terwijl de oude Heer aan zijn werk zat, en bleven vervolgens met hem en haar gezellig avondmalen, waarbij het aan gesprekken, veelal van stichtelijken aard , niet ontbrak. De toon dier samenspraken , uitvoerig in het journaal geboekt, is zeer eigenaardig : blijkbaar houden de rechtzinnigen en de ketters veel van elkaar, maar zij durven elkander toch niet vertrouwen en zijn voortdurend op hun hoede. De Jesuitessen, zoo heeten de geestelijke zusters doorgaans in het dagboek, gelooven dat, hoe braaf Doubleth en zijn dochters mogen schijnen, er toch ergens een adder onder het gras schuilt. Doubleth verdenkt van zijn kant de Jesuitessen van hetgeen zij bij hem zien en hooren te verklappen aan haar geestelijke overheid. Wat de Raadsheer boven de zusters vooruit heeft is een ruimer opvatting van godsdienst; hij eert het goede ook in het katholicisme; zij daarentegen verwonderen zich zoo dikwerf zij een gedachte of een gevoelen, dat zij moeten goedkeuren, bij hem aantreffen. Na zekere ontboezeming van Doubleth over de waarde en de vereischten van een gebed, dat Gode welgevallig kau zijn, sprak zuster Elisabeth onverholen haar verwondering uit, "en zeide nooit voor de kenuisse met de familie geloofd of gedacht te hebben, dat die van de gereformeerde relige in zoodanige manier godsdienstigheden voorstonden en pleegden". De oude man sprak gaarne met haar over denaard van zijn geloof, en schijnt het als een soort van plicht te hebben aangezien de vooroordeelen te bestrijden, die het protestantisme in België ook bij de liefderijkste menschen verdacht maakten. Hij was daartoe bijzonder geschikt, omdat hij het kwaad der katholieke kerk niet zoozeer in haar leer of gebruiken, als wel in de overdrijving er van en in het ingeslopen misbruik zocht. Het kruisslaan, het wijwater, de kerkbeelden enz. rekende hij onder dé onverschillige zaken; hij was er maar tegen ingenomen om het misbruik dat er van gemaakt, en het bijgeloof dat er door opgewekt werd. Hij bemerkte dit in zijn buurmeisjes zelf, die hem op een goeden avond over zijn gedachte aangaande het wijwater ondervroegen en niet begrijpen konden, dat iemand twijfelde aan de waarheid van wat hun verzekerd was: "dat de kerk van Schriek in de verleden week door den bliksem in brand geraakt, na drie dagen brandens eindelijk was gebluscht geworden door wijwater, hetwelk de pastoor met tonnen vol gewijd had". De rede, bij deze gelegenheid, door Doubleth een paar uren lang gehouden, is waarlijk een uitmuntende proeve van waardeering van hetgeen de katholieke ceremoniën goeds en kwaads bevatten. Op den langen duur worden die gerekte discoursen wel wat vervelend, maar zij bezitten toch voor mij een groote charme. want zij teekenen tot in de fijnste trekken de eigenaardigheid der kerkelijke begrippen van dien tijd, en (zooveel is er in dit opzicht onveranderd gebleven) ook nog de begrippen van den onzen.”


    De herstellingen aan de kerk en de toren zullen jaren duren en geven de toren het uitzicht zoals we hem heden ten dage nog steeds kunnen bewonderen. Op de foto met de tekening van het vaantje en de kerk naast elkaar zijn deze aanpassingen duidelijk waar te nemen.

    Voor de volgende grote restauratie en vergroting zitten we reeds op het einde van de 18e eeuw. Pastoor Raeymaeckers vraagt aan de bisschop de toelating tot restauratie aan. Lees hierover het document KAS 263 hier op dit blog. Het was de bedoeling om de zijbeuken tot vooraan de toren door te trekken, en alles onder een zadeldak te brengen. Nu waren de zijbeuken ook veel lager dan het schip (zie bedevaartvaantje). Dit plan heb ik tot op heden nog niet teruggevonden niettegenstaande we uit de brieven weten dat het bestond en gemaakt werd door Meester Joannes Gys van Bonheiden. Dat pastoor Raeymaeckers dit plan niet zou hebben bewaard in het archief kan ik moeilijk geloven, hij die alles zo nauwkeurig dag na dag noteerde.(zie KAS 265 op dit blog) En toch is er geen spoor meer van terug te vinden. Ik heb zo een vermoeden dat het is gebruikt bij de volgende vergroting in 1844 door architect Ferdinand Berckmans en zo is verdwenen uit het kerkarchief.


    De gele muren heeft men behouden, hoogstens wat bijgewerkt.

    Ik vermoed ook dat de restauratie niet volledig is uitgevoerd, gezien de eigenaardige vorm die de kerk toen kreeg (zie grondplan 3). Was de echte oorzaak daarvan de moeilijke situatie van die tijd (de Franse Revolutie) of waren de centen op of of of …? De vondst van dit plan zou veel duidelijk kunnen maken.

    Zo is het niet duidelijk of het gedeelte in het rode kader ook is uitgevoerd. Volgens het grondplan van de kerk in het stratenatlas van 1837 is dit wel gebeurd maar daardoor ontstaat er een asymmetrische constructie voor het dak. Dus blijf ik ervan overtuigd dat de restauratie niet volledig is kunnen uitgevoerd worden.


    Dorpsplan uit het stratenatlas van 1837. Let op de vorm van de kerk!

    Hoe kon men deze restauratie uitvoeren terwijl de kerkelijke diensten gewoon konden verder gaan?

    Zeer eenvoudig en tegelijk ook heel praktisch. De werken zijn zeker gestart aan de voorzijde van de toren, het nieuwe gedeelte dat er is bijgekomen. Daar diende men eerst nieuwe fondamenten aan te brengen. Daarna heeft men het dak behouden van het schip en alleen de zijbeuk verwijderd, zowel muur als dak om daarna de nieuwe zijmuren te metsen en het schipdak aan te werken aan de zijbeuk. Zo konden er steeds nog heel wat mensen in de kerk voor de wekelijkse zondagsvieringen, zij het dat er wel enkelen bij wijlen onder de blote hemel stonden, wat ’s zomers zelfs een echte verademing moet zijn geweest tegenover de muffige rotte lucht van weleer.

    Na deze restauratie werden nogal wat verbeteringswerken aan het koor en sacristie uitgevoerd, werken welke enkele jaren later grotendeels onder de sloophamer zullen belanden. Wel worden de materialen zoveel als mogelijk gerecupereerd.
    Dan volgde de laatste vergroting van onze kerk in 1844. Tegenover de aanpassing van 1795 was dit een merkelijke uitbreiding van het aantal plaatsen in de kerk. Er werd een volledige kruisbeuk toegevoegd samen met een nieuw hoogkoor en twee sacristieën.
    Op het volgende kaartje kan je de verschillende vergrotingen van de kerk bekijken. Ook het originele plan laat ons toe om de werken welke moesten worden uitgevoerd aan te tonen.


    De allereerste kerk in het geel, uitgebreid met lage zijbeuken in het groen; vervolgens de restauratie van 1795 in het oranje en de vergroting in 1844 in het lila.


    Origineel plan : zwart blijft behouden, het gele moet verdwijnen en het rode gedeelte wordt vernieuwd. Let op de foute voorstelling van de torentrap (niet vooraan maar bijna achteraan moet hij staan)

    Toch roepen de plannen nog heel wat vragen op als we de verbanden tussen de reeds uitgevoerde werken, de vooropgestelde vergrotingen en het huidige resultaat met elkaar vergelijken.

    Een voorbeeld: de drie laatste pilaren zouden in de kerk niet meer van plaats hoeven te veranderen, alleen de openingen van de vensters dienden te worden bijwerkt.zodat de pilaren juist tussen de vensters kwamen te staan. Van deze vensteraanpassingen is aan de buitenmuur totaal niets te zien, wel de aanzet van de vergroting na het vierde raam is duidelijk waarneembaar. Toch wel vreemd dat deze aanzet langs de noordzijde dezelfde is als langs de zuidzijde welke volgens het grondplan van 1837 duidelijk korter was. Maar er doet zich nu nog een andere eigenaardigheid voor. De plafondtekening van de middenbeuk klopt niet meer. Er zijn geen vijf maar zes panelen waarvan het laatste tegen de kruisbeuk slechts de helft is van de andere, dus eigenlijk vijf en een half paneel. Ook de hoge siersteunen staan niet meer loodrecht boven elke pilaar, maar verlopen naar links toe samen met de panelen. Dus het volgende plan is zeker niet uitgevoerd zoals het erop staat.


    Origineel plan : let op de vijf panelen van de middenbeuk met lijst en siersteunen loodrecht boven de pilaar.


    Origineel plan : de kruisbeuken met centraal het hoogkoor en twee mogelijke hoogten van de nissen van het zijaltaar. De uitvoering is mogelijk nog iets hoger.

    En wat dan te denken van de gotische vormgeving in de toren waarin het jaartal 1795 is aangebracht. Was het misschien de bedoeling om de ganse kerk een gotisch uitzicht te geven maar zijn deze plannen nooit uitgevoerd in het kerkschip?

    Als ik al deze zaken even op een rijtje zet kom ik tot het volgende besluit.
    Na de brand van 1654 is niet alleen de toren maar hoogstwaarschijnlijk ook het dak van het schip gerestaureerd geworden. Tijdens deze aanpassingswerken kreeg de toren zijn gotische stijl omdat de houten zolderingen in de toren dienden te worden vervangen door een stenen gewelf op de horlogekamer. Het dokzaal bestond nog niet en de houten torenzolder welke men vroeger verhuurde komt niet meer in de rekeningen voor.

    Bij de restauratie op het einde van de 18e eeuw heeft men het dak en plafond van de middenbeuk behouden en aangewerkt aan de nieuwe buitenmuren en pilaren. Iets wat men in 1844 nog eens overdeed voor de verlenging van het schip, de kruisbeuken en het hoogkoor. Daardoor is het plafond van de middenbeuk geen vijf maar vijf en een half panelen groot. Indien men hier volgens plan had willen werken, diende men ook de scheren van het dak iets te verplaatsen. Een enorm werk voor een miniem resultaat. Ik durf zelfs zeggen dat duizenden Schriekenaren welke honderden malen door de kerk liepen, dit nog nooit hebben waargenomen.

    Een volgende fout op het plan is het ontbreken van de vloer van het dokzaal welke men in 1807 heeft gebouwd voor de komst van het orgel in januari 1808. In 1855 wordt het dokzaal ongeveer 1 meter verhoogd maar niet in het portaal, zodat men boven twee verschillende niveaus bekomt, iets wat beneden niet echt opvalt omwille van de deuren die de kerk en het portaal van elkaar scheiden.
    Iets wat zeker ook onze aandacht trekt zijn de aanpassingswerken in het hoogkoor. Het lijkt alsof men boven de oude ramen een verstevigend bouwsel heeft aangebracht waarop men het verdere hoogkoor heeft opgebouwd. Niets van! Deze versteviging is gewoon aangebracht boven de toen gemaakte vensters in 1844 welke werden vervangen door de glasramen van Leopold Pluys uit Mechelen in 1876. Deze ramen blijken veel ouder te zijn zodat ze waarschijnlijk niet pasten in de openingen van 1844. De donkere stenen dateren dus van 1876 en zijn dus van jongere datum.


    Foto van het hoogkoor. Let op de verschillende steenkleur !

    Besluit:

    Van de oorspronkelijke Romaanse kerk uit 1309 rest ons heden nog een gerestaureerde en bijgewerkte toren. Alleen de kerkdeur, het kleine venster van de uurwerkkamer en de waterlijsten zijn nog origineel. Een eerste vergroting door de aanbouw van twee lage zijbeuken met een eventuele doopkapel vooraan rechts van de toren moeten we situeren voor 1550. Hiervan hebben we als enig bewijs de voorstelling van onze kerk op het bedevaartvaantje. Na de plunderingen van 1633-1636 en de grote brand van de toren en een deel van het dak van het schip in 1654, vergden de verschillende herstellingen vele jaren van intensieve restauratie. Het venster boven de deur en de galmgaten krijgen hun huidige vorm met typisch gotische spitsbogen. Ook voor het plaatsen van de zoldering van de horlogekamer, alwaar het mechanisme van het torenuurwerk staat wordt er binnen de toren gebruik gemaakt van de gotische bouwstijl. Herstellingswerken aan de steunberen van de toren werden dan weer uitgevoerd in typische renaissance stijl met speklagen. De volgende vergroting naar de plannen van Joannes Gys van Bonheiden rond 1794-1795 trekt de zijbeuken tot vooraan de toren door en brengt alles onder een dak. Hier vinden we een duidelijk voorbeeld van de Brabantse barok, de vorm van de vensters, de hoekpaal in zandsteen met er bovenop een siervaas en de plint van zandsteen onderaan. Dat het vroeger gerestaureerde dak van de middenbeuk is aangewerkt aan de nieuwe zijbeuken kan worden waargenomen in de zachte knik tussen beide dakgedeelten. De bouw van het dokzaal in twee fasen (1807 en 1855) zorgde voor de nodige scheiding tussen de gotisch uitziende toren en de barokke kerk. De laatste vergroting (1844) in typisch neoclassicistische stijl voor de kruisbeuk en het hoogkoor, smeedt al deze stijlen tot een zeer harmonisch geheel. Dit is duidelijk een gebouw met geschiedenis, waarvan bijna alle sporen nog zijn terug te vinden.

    (1) Vostersteen of gerechtsteen : laten we het de tegenhanger van de preekstoel noemen. Binnen in de kerk had de pastoor het grootste en laatste woord, buiten de kerk was het de heer van de heerlijkheid die de lakens uitdeelde. Via zijn klerken, notarissen of andere gezanten bracht hij zijn bevolking op de hoogte van allerlei mededelingen, vonnissen en dergelijke. Om beter gehoord te worden, ging de bode op deze steen staan, of in de zijbeuk buiten de kerk
    (2) Werd de 12e abt van de S. Bernardusabdij in 1311 ('XII. Joannes de Malre, S. Т. B., electus abbas Loci S. Bernardi an. 1311, ac Villariensis 1315, obiit in abbatia Claraevallensi an. 1317, vcal. aprilis.'  uit Synopsis actorum Ecclesiae Antverpiensis Pierre François Xavier de Ram - 1856)





    Geef hier uw reactie door
    Uw naam *
    Uw e-mail
    URL
    Titel *
    Reactie * Very Happy Smile Sad Surprised Shocked Confused Cool Laughing Mad Razz Embarassed Crying or Very sad Evil or Very Mad Twisted Evil Rolling Eyes Wink Exclamation Question Idea Arrow
      Persoonlijke gegevens onthouden?
    (* = verplicht!)
    Reacties op bericht (0)

    ARCHIEF
    Genealogie

    Doopregisters
    Geboorteakten BS

    Huwelijksregisters
    Huwelijksakten BS

    Overlijdensregisters
    Overlijdensakten BS

    Gezinnen

    Wereldoorlog I

    Akten BS en PR
    Heist-op-den-Berg

    Booischot

    Akten BS en PR
    Putte & Beerzel

    Akten BS en PR
    Baal
    Tremelo
    Werchter
    Keerbergen

    Akten Bierbeek
    Korbeek-lo
    Lovenjoel
    Ophelp

    Archief per maand
  • 03-2021
  • 02-2021
  • 01-2021
  • 12-2020
  • 10-2020
  • 07-2020
  • 02-2020
  • 01-2020
  • 04-2019
  • 12-2018
  • 02-2017
  • 01-2016
  • 02-2015
  • 01-2015
  • 12-2014
  • 11-2014
  • 10-2014
  • 09-2014
  • 08-2014
  • 06-2014
  • 05-2014
  • 02-2014
  • 01-2014
  • 12-2013
  • 10-2013
  • 06-2013
  • 05-2013
  • 03-2013
  • 03-2012
  • 02-2012
  • 10-2011
  • 09-2011
  • 08-2011
  • 07-2011
  • 06-2011
  • 03-2011
  • 12-2010
  • 11-2010
  • 10-2010
  • 09-2010
  • 06-2010
  • 03-2010
  • 02-2010
  • 02-2009
  • 01-2009
  • 11-2008
  • 07-2008
  • 05-2008
  • 02-2008
  • 01-2008
  • 11-2007
  • 10-2007
  • 09-2007
  • 08-2007
  • 07-2007
  • 06-2007
  • 05-2007
  • 04-2007
  • 03-2007
  • 02-2007
  • 01-2007
  • 12-2006
  • 11-2006
  • 10-2006
  • 09-2006
  • 08-2006
  • 07-2006
    E-mail mij

    Druk op onderstaande knop om mij te e-mailen.

    Gastenboek

    Druk op onderstaande knop om een berichtje achter te laten in mijn gastenboek

    Blog als favoriet !

    Klik hier
    om dit blog bij uw favorieten te plaatsen!
    Mijn favorieten
  • bloggen.be
    Zoeken met Yahoo


    Foto
    Steyne Hoeve 1651

    De Heren van SCHRIEK

    Foto

    De graven van Loon

    Foto

    De graven van Aarschot

    Foto

    Familie Berthout

    Foto

    Graven van Gelre

    Foto

    Huis Van Kleve

    Foto

    Huis Van Arkel

    Foto

    Graven van WEZEMAAL

    Foto

    KAREL DE STOUTE
    MARIA van BOURGONDIË

    Foto

    VAN DER LAEN

    Foto

    VAN DER NATH

    Foto

    DE BROUCHOVEN

    Foto

    VAN DER STEGEN


    Blog tegen de wet? Klik hier.
    Gratis blog op https://www.bloggen.be - Bloggen.be, eenvoudig, gratis en snel jouw eigen blog!